EU phản ứng mạnh sau khi Mỹ có động thái chống Tòa án Hình sự quốc tế

Cái chết đột ngột của ông Graham ở tuổi 71 được đánh giá sẽ gây nên những tác động đáng kể cho hoạt động lập pháp tại Thượng viện Mỹ cũng như cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.

Hiện còn quá sớm để xác định ai có thể lấp vào khoảng trống của ông Graham, đồng minh chính trị then chốt của Tổng thống Mỹ Donald Trump và là người có tiếng nói đầy ảnh hưởng trong các chính sách đối ngoại và quốc phòng ở Washington. Trong ngắn hạn, cái chết của ông Graham tạm thời chưa dẫn đến sự thay đổi quyền kiểm soát Thượng viện. Điều này do theo luật bang Nam Carolina, Thống đốc Henry McMaster có thể bổ nhiệm người thay thế. Tuy nhiên, không dễ để đảng Cộng hòa chọn ra ứng viên thay ông Graham tái tranh cử vào tháng 11 tới.

Cũng trong ngày hôm qua, thượng nghị sĩ Mitch McConnell (84 tuổi) lần đầu lên tiếng sau hơn 3 tuần nhập viện dẫn đến nhiều đồn đoán về tình trạng sức khỏe của bản thân, Reuters đưa tin. Ông cho hay đã bị ngã và bất tỉnh trong thời gian ngắn và được đưa vào bệnh viện. Sau khi bị viêm phổi nhẹ, ông đang ở trung tâm phục hồi chức năng và sẽ không quay lại Thượng viện trong thời gian tới.

Việc ông McConnell tiếp tục vắng mặt đã mang đến trở ngại mới cho nỗ lực của Tổng thống Trump nhằm thông qua gói ngân sách quốc phòng khổng lồ lên đến 1.500 tỉ USD trong năm sau. Ông là Chủ tịch Tiểu ban phân bổ ngân sách quốc phòng Thượng viện Mỹ, cơ quan kiểm soát chi tiêu của Lầu Năm Góc.

Sự vắng mặt của lãnh đạo tiểu ban đồng nghĩa thượng viện bị bó tay trước bất kỳ dự luật nào liên quan đến ngân sách quốc phòng vì không thể tranh thủ được sự ủng hộ của phe Dân chủ. Quốc hội Mỹ cũng đang chạy đua với thời gian khi chỉ còn hơn 3 tuần nữa theo lịch làm việc để xử lý các dự luật. Lầu Năm Góc hoàn toàn có thể đối mặt nguy cơ bị gián đoạn ngân sách trong lúc quân đội Mỹ tiếp tục cuộc xung đột với Iran ở Trung Đông.

Ông McConnell lần đầu được bầu vào Thượng viện năm 1984 và trở thành thế lực đáng gờm của đảng Cộng hòa tại quốc hội Mỹ. Còn ông Graham giữ ghế Thượng viện từ năm 2003. Theo phân tích của Đài CNN, việc Thượng viện vào năm tới sẽ không còn sự hiện diện của 2 nhân vật nặng ký của đảng Cộng hòa là dấu hiệu mới nhất cho thấy một thế hệ lãnh đạo từng chi phối chính trường Washington đang rời khỏi vũ đài chính trị.

Trong bối cảnh hệ thống chính trị Mỹ dường như không thể đáp ứng những nhu cầu cơ bản nhất của cử tri, còn lưỡng đảng phải đối mặt với tranh cãi liên quan ý thức hệ và vấn đề kế nhiệm, đến nay vẫn chưa rõ ai sẽ lấp đầy khoảng trống quyền lực mà thế hệ của hai ông McConnell và Graham để lại.

Tin Gốc: Thanh Niên

Reuters ngày 20.5 dẫn thông tin từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nêu rằng dịch Ebola bùng phát ở CHDC Congo có thể đã bắt đầu từ nhiều tuần trước và dự kiến tiếp tục lan rộng. Giới chức y tế tại CHDC Congo đã xác nhận những trường hợp tử vong đầu tiên hồi cuối tháng 4.

Tính đến ngày 19.5, đã có ít nhất 136 ca tử vong do bùng phát dịch Ebola tại CHDC Congo. Giới chức y tế nước này cho hay có 543 ca nghi nhiễm và 32 trường hợp đã xác nhận nhiễm Ebola. Nước láng giềng Uganda cũng xác nhận 2 trường hợp nhiễm bệnh.

WHO ngày 17.5 đã tuyên bố đợt bùng phát Ebola ở CHDC Congo và Uganda là tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây lo ngại quốc tế (PHEIC).

Trong đợt bùng phát mới này, những ca nghi nhiễm Ebola đầu tiên được ghi nhận ngày 24.4 tại thành phố Bunia, thủ phủ tỉnh Ituri ở đông bắc CHDC Congo. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) châu Phi, bệnh nhân đầu tiên là một nhân viên y tế, người đã xuất hiện các triệu chứng xuất huyết nghiêm trọng giống sốt xuất huyết.

Bộ trưởng Y tế CHDC Congo Samuel Roger Kamba cho biết bệnh nhân tử vong ngày 24.4, trong khi CDC châu Phi lại thông báo người này tử vong ngày 27.4 sau khi xuất huyết nghiêm trọng.

Quá trình xét nghiệm các bệnh nhân ban đầu cho kết quả âm tính với chủng vi rút Zaire, chủng phổ biến gây dịch Ebola ở CHDC Congo.

Đến ngày 5.5, WHO tiếp tục ghi nhận hàng loạt cảnh báo về một đợt bùng phát bệnh chưa rõ nguồn gốc tại thị trấn Mongbwalu, tỉnh Ituri. Giới chức cho rằng thi thể của bệnh nhân đầu tiên được đưa đến Mongbwalu có thể là nguồn lây.

Sau quá trình điều tra dịch tễ, Bộ Y tế CHDC Congo ngày 15.5 chính thức tuyên bố đợt bùng phát dịch Ebola lần thứ 17 tại nước này. Ngoài ra, giới chức Uganda cũng thông tin về 2 ca nhiễm, là những người vừa trở về từ CHDC Congo.

WHO hôm 16.5 đã xác nhận đợt bùng phát Ebola tại CHDC Congo và Uganda bắt nguồn từ chủng virus hiếm mang tên Bundibugyo.

AP dẫn tuyên bố từ Trung tâm Phân tích Bệnh truyền nhiễm Toàn cầu MRC, có trụ sở tại London (Anh), ngày 20.5 cảnh báo quy mô thực tế của dịch Ebola có thể nghiêm trọng hơn nhiều so với các thống kê hiện tại. Theo ước tính của tổ chức này, số ca nhiễm thực tế có thể đã vượt mốc 1.000 trường hợp, đồng thời nhấn mạnh “quy mô thực sự của đợt bùng phát vẫn chưa thể xác định rõ”.

Hiện chưa có bất kỳ loại vắc xin nào được phê duyệt dành riêng cho việc phòng ngừa chủng Bundibugyo, cũng như chưa có thuốc đặc hiệu điều trị Ebola chủng này.

Tiến sĩ Gabriel Nsakala, chuyên gia về y tế công tại CHDC Congo và từng tham gia công tác ứng phó các đợt bùng phát Ebola trước đây, nói với AP rằng CHDC Congo đã có nhiều kinh nghiệm xử lý dịch Ebola, thế nhưng việc một chủng vi rút hiếm như Bundibugyo là nguyên nhân lây bệnh khiến công tác ứng phó càng thêm phức tạp.

Vấn đề tài chính cũng là một thách thức cho nỗ lực chống dịch, trong bối cảnh các chương trình y tế toàn cầu bị cắt giảm ngân sách. Tổng giám đốc WHO Tedros Ghebreyesus hôm 19.5 thông báo đã phê duyệt sử dụng 3,4 triệu USD từ quỹ dự phòng khẩn cấp để hỗ trợ chống dịch. CDC châu Phi cũng đã huy động 2 triệu USD hỗ trợ phòng chống dịch.

Mặc dù diễn biến chống dịch phức tạp và WHO đã ra tuyên bố PHEIC hôm 17.5, cơ quan này cũng khuyến cáo các nước không nên đóng cửa biên giới, vì mức báo động hiện nay không nguy cấp như thời đại dịch Covid-19.

Tin Gốc: Thanh Niên

Cục Chống tham nhũng Quốc gia Ukraine (NABU) và Văn phòng Công tố Chuyên trách Chống tham nhũng (SAPO) ngày 11/5 cho hay đã phát hiện "nhóm có tổ chức đã rửa 460 triệu hryvnia (gần 10,5 triệu USD) thông qua một dự án xây dựng hạng sang gần Kiev".

NABU nói thêm rằng một trong những thành viên "từng là người đứng đầu Văn phòng Tổng thống Ukraine". Mặc dù tuyên bố của cơ quan chống tham nhũng không nêu đích danh, nguồn tin trong cơ quan thực thi pháp luật nói với Kyiv Independent người đó là cựu chánh văn phòng Andriy Yermak.

"Cuộc điều tra khẩn cấp đang được tiến hành", NABU cho hay.

Số tiền 460 triệu hryvnia được chuyển vào dự án trong nhiều năm bằng cách sử dụng mạng lưới các công ty ma, giao dịch tiền mặt và tài liệu tài chính giả mạo, theo NABU và SAPO.

Hai cơ quan này cáo buộc nhóm đã lên kế hoạch xây dựng 4 biệt thự riêng, mỗi biệt thự rộng khoảng 1.000 m2, cùng với một khu phức hợp chăm sóc sức khỏe chung có spa và hồ bơi. Chi phí ước tính của mỗi biệt thự là hàng triệu USD.

Từng là trợ lý thân cận nhất của Tổng thống Volodymyr Zelensky và là một trong những quan chức quyền lực hàng đầu ở Ukraine, Yermak đã từ chức vào tháng 11/2025 sau khi bị lực lượng chống tham nhũng khám xét nhà riêng.

Ông Yermak hiện nằm trong danh sách điều tra về đường dây tham nhũng trị giá 100 triệu USD liên quan tới tập đoàn điện hạt nhân quốc gia Energoatom. Cuộc điều tra tại Energoatom, bắt đầu từ năm ngoái, là vụ án tham nhũng lớn nhất trong nhiệm kỳ của ông Zelensky.

9 nghi phạm đã bị khởi tố trong vụ án Energoatom, trong đó có thân tín của ông Zelensky là Timur Mindich, cựu phó thủ tướng Oleksiy Chernyshov, cựu bộ trưởng năng lượng và tư pháp Herman Halushchenko.

Một nguồn tin thực thi pháp luật nói với Kyiv Independent rằng các nghi phạm trong vụ Energoatom bị cáo buộc chuyển tiền cho Chernyshov để xây dựng các biệt thự hạng sang gần Kiev. Nguồn tin thêm rằng một trong những căn biệt thự đó được tài trợ từ nguồn tiền tham nhũng tại Energoatom và được dành riêng cho ông Yermak.

Khi được hỏi về các biệt thự xa hoa, Yermak trả lời tờ Ukrainska Pravda rằng ông "không sở hữu bất kỳ ngôi nhà nào. Tôi chỉ có một căn hộ và một chiếc ôtô như mọi người đã thấy".

Tổng thống Zelensky chưa bình luận về các cáo buộc nhắm vào ông Yermak. Trong khi đó, Dmytro Lytvyn, cố vấn của ông Zelensky, nói rằng "còn quá sớm để đánh giá về quy trình tố tụng đang diễn ra".

Sau khi ông Yermak từ chức, Tổng thống Zelensky đã bổ nhiệm cựu giám đốc tình báo Kyrylo Budanov vào vị trí thay thế.

Tin Gốc: Vnexpress