Ngày 9-4, đoàn công tác Bộ Y tế do Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên làm trưởng đoàn đã có buổi làm việc với UBND TP.HCM về kết quả triển khai thực hiện Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị và kết quả thực hiện công tác dân số năm 2025 tại TP.
TS Nguyễn Văn Vĩnh Châu – Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM – cho biết sau sáp nhập, mô hình trạm y tế rất đa dạng. Có những trạm quy mô lớn, có phòng khám đa khoa, chuyên khoa, phục vụ hàng trăm bệnh nhân mỗi ngày. Cũng có những trạm nhỏ, chỉ thực hiện các chức năng cơ bản theo quy định.
Để nâng cao năng lực, Sở Y tế đã tổ chức tập huấn quản lý cho đội ngũ lãnh đạo trạm y tế, đặc biệt là những người lần đầu đảm nhận vai trò quản lý.
Bên cạnh đó, ngành y tế TP hiện đang khẩn trương nghiên cứu và đề xuất giải pháp khám sức khỏe cho mọi người dân ngay trong năm 2026.
Theo đó, TP.HCM sẽ triển khai 3 nhóm giải pháp khám sức khỏe cho hơn 15 triệu dân tại TP gồm: tổ chức khám sức khỏe phi địa giới (người dân có thể khám ở bất kỳ đâu), khám sức khỏe tại cộng đồng (khám tận nơi nhờ đội chăm sóc sức khỏe liên tục, chăm sóc nhóm nguy cơ) và thu thập dữ liệu sức khỏe sẵn có (tích hợp dữ liệu khám sức khỏe).
Để triển khai thành công cần sự vào cuộc đồng bộ của các sở, ban, ngành và chính quyền địa phương cùng ngành y tế.
Chính quyền địa phương giữ vai trò quan trọng trong việc rà soát đối tượng, vận động người dân tham gia, bố trí địa điểm và phối hợp tổ chức các điểm khám phù hợp với đặc điểm từng địa bàn.
Đồng thời, cần xây dựng cơ chế tài chính linh hoạt nhưng chặt chẽ để huy động tối đa nguồn lực xã hội. Cơ chế này phải bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch, đúng quy định, tạo điều kiện để các cơ sở y tế công lập và ngoài công lập đủ điều kiện tham gia cung ứng dịch vụ khám sức khỏe.
TS Huỳnh Minh Chín – Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM – cho biết năm 2025 các chỉ tiêu dân số cơ bản được hoàn thành, một số chỉ tiêu vượt kế hoạch đề ra.
Tuy nhiên tổng tỉ suất sinh của TP vẫn ở mức thấp, đạt 1,51 con/phụ nữ, mặc dù đã có xu hướng tăng nhẹ. Đây vẫn là thách thức lớn, có nguy cơ ảnh hưởng đến cơ cấu dân số và nguồn lao động trong tương lai.
Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đánh giá TP.HCM đã triển khai Nghị quyết 72 đạt nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên để hoàn thành các mục tiêu, đặc biệt trong nâng cao năng lực y tế cơ sở và chăm sóc sức khỏe toàn dân, TP cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và tăng cường nguồn lực trong thời gian tới.
Liên quan đến khám sức khỏe định kỳ, Thứ trưởng Bộ Y tế lưu ý cần thống nhất cách hiểu và cách làm. Đây không phải là các gói khám chuyên sâu, mà chủ yếu là sàng lọc ban đầu, qua đó phát hiện sớm yếu tố nguy cơ, phân tích để xác định các vấn đề sức khỏe nổi bật và triển khai can thiệp phù hợp.
Tránh tình trạng triển khai dàn trải, hình thức, gây tốn kém nhưng hiệu quả thấp. Việc tổ chức khám phải phù hợp điều kiện từng địa phương, kết hợp sử dụng thiết bị y tế cơ động khi cần thiết và tăng cường hỗ trợ chuyên môn giữa tuyến cơ sở với tuyến trên.
Ngoài ra, TP.HCM cần có các chính sách đủ mạnh để khuyến khích sinh con, như hỗ trợ nhà ở, giáo dục, chi phí nuôi dưỡng… thay vì chỉ dừng ở tuyên truyền, qua đó duy trì mức sinh hợp lý và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Tháng hành động kéo dài từ 15-4 đến 15-5, với chủ đề "Chung tay bảo đảm an toàn thực phẩm trong dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố, chợ đêm và khu ẩm thực tập trung".
Theo ông Nguyễn Tấn Hải, Phó giám đốc Sở Y tế TP Đà Nẵng, an toàn thực phẩm không chỉ là câu chuyện bảo vệ sức khỏe mà còn gắn với hình ảnh một thành phố an toàn, thân thiện trong mắt du khách. Đây cũng là yếu tố quan trọng trong chất lượng sống và phát triển đô thị.
Song thực tế cho thấy các vi phạm vẫn tồn tại, đặc biệt ở nhóm dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố - nơi khó kiểm soát đồng bộ nhưng lại phục vụ số đông mỗi ngày.
Là địa bàn tập trung đông công nhân, sinh viên và hàng loạt quán ăn, bà Dương Thị Thanh Thủy, Phó chủ tịch UBND phường Hòa Khánh, cho biết địa phương xác định việc kiểm soát an toàn thực phẩm không chỉ là nhiệm vụ quản lý mà là "cuộc chiến" bảo vệ sức khỏe người dân.
Phường này cho biết sẽ tăng cường giám sát bếp ăn tập thể, nhà hàng, quán ăn; yêu cầu các hộ kinh doanh, đặc biệt là thức ăn đường phố, phải kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu là yếu tố then chốt để phòng ngừa ngộ độc thực phẩm.
Bà Nguyễn Thị Anh Thi, Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, nhìn nhận dù công tác quản lý có chuyển biến, ý thức chấp hành pháp luật của nhiều cơ sở đã cải thiện, nhưng nguy cơ vẫn còn hiện hữu nếu thiếu kiểm soát chặt.
Theo bà Thi, các loại hình như hàng quán vỉa hè, chợ đêm hay khu ẩm thực là những điểm "nóng" vì tác động trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và hình ảnh du lịch của thành phố. Do đó cần sự vào cuộc đồng bộ từ cơ quan quản lý, sự tuân thủ của người bán và cả sự chủ động lựa chọn của người tiêu dùng.
Thành phố yêu cầu các đơn vị tăng cường thanh kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm; chủ động nhận diện nguy cơ ngộ độc thực phẩm để phòng ngừa. Mục tiêu không chỉ là xử lý theo đợt mà hướng tới chuyển biến bền vững.
Với doanh nghiệp, yêu cầu đặt ra không dừng ở "đủ điều kiện" mà còn là trách nhiệm lâu dài. Đại diện Công ty CP Peco Food - ông Trương Dương Bá Tùng cho biết doanh nghiệp cam kết kiểm soát chặt nguyên liệu đầu vào, đảm bảo truy xuất nguồn gốc và ứng dụng công nghệ trong sản xuất để nâng cao chất lượng thực phẩm.
Đồng thời, doanh nghiệp cũng mong muốn cơ quan quản lý tăng cường giám sát minh bạch, công bằng và hỗ trợ tiếp cận công nghệ mới nhằm phòng ngừa rủi ro.
Trước một số ý kiến của người dân tại Hà Nội đề nghị được giải đáp quy định mới nhất đang thực hiện về thông tuyến, chuyển tuyến khi khám chữa bệnh bảo hiểm y tế; và TP.Hà Nội có trung tâm y tế, cơ sở y tế nào có thể chuyển tuyến lên Bệnh viện Bạch Mai, Bộ Y tế cho biết, theo Thông tư số 01/2025/TT-BYT (khoản 2 Điều 9), quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của luật Bảo hiểm y tế, các trường hợp chuyển người bệnh giữa các cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế theo đúng trình tự bao gồm:
Chuyển người bệnh giữa các cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế trong cùng cấp khám, chữa bệnh; từ cơ sở khám, chữa bệnh cấp ban đầu đến cơ sở khám, chữa bệnh cấp cơ bản; từ cơ sở khám, chữa bệnh cấp cơ bản đến cơ sở khám, chữa bệnh cấp chuyên sâu theo yêu cầu chuyên môn, tình trạng của người bệnh hoặc vượt khả năng đáp ứng của cơ sở khám, chữa bệnh.
Chuyển người bệnh từ cơ sở khám, chữa bệnh cấp ban đầu đến cơ sở khám, chữa bệnh cấp chuyên sâu trong trường hợp vượt khả năng đáp ứng của cơ sở khám, chữa bệnh cấp cơ bản tại tỉnh.
Chuyển người bệnh đã điều trị ổn định từ cơ sở khám, chữa bệnh cấp chuyên sâu về cơ sở khám, chữa bệnh cấp cơ bản hoặc cấp ban đầu; chuyển người bệnh từ cơ sở khám, chữa bệnh cấp cơ bản về cơ sở khám, chữa bệnh cấp ban đầu để tiếp tục điều trị, theo dõi.
Chuyển người bệnh từ cơ sở khám, chữa bệnh cấp chuyên sâu hoặc cấp cơ bản về cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế ban đầu để điều trị, quản lý, theo dõi đối với các bệnh mạn tính (Điều 10 Thông tư số 01/2025/TT-BYT).
Do đó, các cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế ban đầu; trung tâm y tế, bệnh viện cấp cơ bản và các cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế trên địa bàn TP.Hà Nội khi vượt khả năng chuyên môn đều có thể lập giấy chuyển cơ sở khám, chữa bệnh đến Bệnh viện Bạch Mai theo quy định.
Theo Bộ Y tế, danh mục một số bệnh được khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở khám chữa bệnh cấp chuyên sâu và cấp cơ bản được nêu tại phụ lục 1 (có 62 bệnh) và phụ lục 2 (106 bệnh) tại Thông tư số 01/2025/TT-BYT).
Danh mục một số bệnh được sử dụng phiếu chuyển cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có giá trị sử dụng 1 năm được quy định tại phụ lục 3, Thông tư số 01/2025/TT-BYT, gồm 37 bệnh.
Danh mục một số bệnh được chuyển cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm cấp ban đầu để quản lý, tại phụ lục 4, Thông tư số 01/2025/TT-BYT (gồm 44 bệnh, nhóm bệnh), bao gồm suy tim; nhóm u ác tính giai đoạn cuối, chăm sóc giảm nhẹ; tăng huyết áp; đái tháo đường chưa biến chứng; nhóm bệnh tâm thần.
Bộ Y tế cũng lưu ý, trường hợp chuyển cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế theo yêu cầu chuyên môn, nơi chuyển người bệnh phải có phiếu chuyển cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (theo mẫu quy định tại phụ lục 4 của Thông tư số 01/2025/TT-BYT bằng bản giấy hoặc bản điện tử).
Phiếu chuyển cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có giá trị sử dụng trong 10 ngày làm việc, kể từ ngày ký.
Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng dù mang lại nhiều lợi ích, nước chanh không phải lúc nào cũng phù hợp. Uống vào một số thời điểm nhất định có thể gây ảnh hưởng đến dạ dày, thực quản và sức khỏe răng miệng.
Những người thường bị trào ngược dạ dày thực quản (GERD) cần đặc biệt thận trọng với các loại đồ uống có tính axit. Khi nằm xuống ngủ, axit trong dạ dày dễ trào ngược lên thực quản hơn, gây cảm giác nóng rát, ợ chua và khó chịu, theo Cleveland Clinic.
Do chứa nhiều axit citric, nước chanh có thể làm các triệu chứng này nặng hơn ở một số người nhạy cảm. Vì vậy, nếu thường xuyên bị trào ngược hoặc ợ nóng về đêm, nên tránh uống nước chanh trong vài giờ trước khi ngủ.
Nhiều người cho rằng nước chanh có thể giúp "kiềm hóa" cơ thể hoặc giảm axit dạ dày. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay chưa chứng minh được điều này.
Một số người cảm thấy dễ chịu hơn sau khi uống nước chanh pha loãng, nhưng ở nhiều trường hợp khác, thức uống này lại khiến triệu chứng trào ngược trở nên nghiêm trọng hơn, theo Medical News Today.
Bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa Saurabh Sethi (Mỹ) cũng cho biết những người bị trào ngược nên theo dõi phản ứng của cơ thể khi dùng nước chanh, bởi tính axit của chanh có thể kích thích cảm giác nóng rát ở thực quản.
Theo chuyên gia dinh dưỡng Julia Zumpano (Mỹ), axit citric trong chanh có thể làm mòn men răng nếu sử dụng thường xuyên hoặc uống quá đậm đặc.
Các chuyên gia nha khoa cho biết đồ uống có tính axit làm bề mặt men răng tạm thời mềm hơn. Nếu uống nước chanh ngay sau khi đánh răng hoặc đánh răng ngay sau khi uống nước chanh, nguy cơ tổn thương men răng sẽ tăng lên.
Để hạn chế tác động này, nên pha loãng nước chanh, uống bằng ống hút và súc miệng lại bằng nước lọc sau khi uống.
Nếu miệng đang có vết loét, nhiệt miệng hoặc cổ họng bị kích ứng, nước chanh có thể khiến cảm giác đau rát tăng lên.
Nguyên nhân là axit citric tiếp xúc trực tiếp với vùng niêm mạc tổn thương, gây kích thích và làm vết loét khó chịu hơn. Các chuyên gia khuyến nghị nên tạm ngưng sử dụng nước chanh cho đến khi các tổn thương này lành lại hoàn toàn.
Nước chanh vẫn là thức uống có lợi nếu được sử dụng hợp lý. Chuyên gia Julia Zumpano khuyến nghị nên pha loãng nước cốt chanh với nước, tránh uống quá đặc và không nên nhâm nhi liên tục trong nhiều giờ, theo Cleveland Clinic.
Đối với người khỏe mạnh, một ly nước chanh pha loãng vào buổi sáng hoặc sau bữa ăn có thể là lựa chọn tốt để bổ sung nước và vitamin C. Tuy nhiên, những người mắc bệnh dạ dày, trào ngược hoặc có răng nhạy cảm nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi duy trì thói quen này hằng ngày.
Không phải thời điểm nào uống nước chanh cũng mang lại lợi ích. Hiểu rõ cơ thể và lựa chọn thời điểm phù hợp mới là cách giúp thức uống quen thuộc này phát huy tác dụng tốt nhất.
