Sở hữu hệ thống di sản văn hóa đồ sộ bậc nhất cả nước, từ các di tích quốc gia đặc biệt, làng nghề truyền thống đến kho tàng văn hóa phi vật thể phong phú, Hà Nội được ví như đang nắm giữ một “viên ngọc quý” của du lịch Việt Nam.
Thế nhưng, để biến những giá trị ấy thành sản phẩm hấp dẫn, thu hút du khách và tạo động lực phát triển kinh tế, theo các chuyên gia và nhà quản lý, điều cần nhất không phải là thêm di sản, mà là thêm những “cú hích” về con người, cách làm và tư duy phát triển.
Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Trần Trung Hiếu – Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội, cho rằng khó khăn lớn nhất trong quá trình phát huy tiềm năng di sản hiện nay không phải là thiếu cơ chế hay thị trường, mà là năng lực của đội ngũ làm du lịch và sự sẵn sàng của cộng đồng địa phương.
Theo ông Hiếu, Hà Nội đang sở hữu một “viên ngọc quý” là hệ thống di sản đồ sộ, nhưng giá trị của viên ngọc ấy chỉ được phát huy khi có những người biết kể câu chuyện về di sản, biết xây dựng sản phẩm và đưa di sản đến gần hơn với du khách.
“Quanh đi cuộn lại thì vấn đề vẫn là con người. Hà Nội có di sản giống như có một viên ngọc quý, nhưng phải có người biết kể câu chuyện về viên ngọc ấy, biết đưa nó đến với du khách thì giá trị mới được phát huy”, ông Hiếu chia sẻ.
Theo lãnh đạo Sở Du lịch Hà Nội, hiện nay cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển du lịch đã tương đối đầy đủ, lượng khách đến Hà Nội cũng rất lớn. Tuy nhiên, không phải địa phương nào trên địa bàn thành phố cũng có thể biến di sản thành sản phẩm du lịch thành công. Điều tạo nên khác biệt chính là tư duy của chính quyền địa phương và sự tham gia của cộng đồng.
“Nơi nào cộng đồng sẵn sàng làm du lịch, chính quyền coi đây là nhiệm vụ trọng tâm để phát triển kinh tế – xã hội thì nơi đó sẽ có nhiều cơ hội thành công hơn”, ông nói.
Theo ông Trần Trung Hiếu, điểm đặc biệt của du lịch di sản là lợi ích cuối cùng sẽ quay trở lại với chính cộng đồng sở hữu di sản. Khi các giá trị văn hóa được khai thác đúng hướng, người dân sẽ trực tiếp hưởng lợi thông qua các dịch vụ lưu trú, ẩm thực, bán sản phẩm làng nghề hay tổ chức các hoạt động trải nghiệm.
Tuy nhiên, để làm được điều đó, địa phương không chỉ cần nguồn nhân lực tại chỗ mà còn cần đội ngũ có năng lực quản trị, biết xây dựng sản phẩm, tổ chức hoạt động và kết nối với doanh nghiệp lữ hành.
“Không phải địa phương nào cũng mạnh về làm du lịch. Có tài nguyên là một chuyện, còn chuyển hóa tài nguyên thành giá trị kinh tế lại là câu chuyện khác”, ông Hiếu nhận định.
Ở góc nhìn nghiên cứu, TS. Trần Hữu Sơn – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Ứng dụng Văn hóa và Du lịch, cho rằng để khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên di sản, Hà Nội cần xây dựng một mô hình hợp tác chặt chẽ giữa nhà khoa học, doanh nghiệp và cộng đồng. Theo ông, không một đơn vị nào có thể tự mình tạo nên một sản phẩm du lịch hoàn chỉnh.
Trong mô hình này, nhà khoa học có nhiệm vụ nghiên cứu, giải mã và tư vấn các giá trị văn hóa; doanh nghiệp chịu trách nhiệm thiết kế sản phẩm và đưa ra thị trường; còn cộng đồng chính là chủ thể gìn giữ, kể chuyện và tạo nên sức sống cho di sản
“Chỉ khi ba chủ thể cùng đồng hành, những giá trị lịch sử, văn hóa mới được chuyển hóa thành các sản phẩm trải nghiệm đủ sức hấp dẫn du khách”, TS. Trần Hữu Sơn nhận định.
Một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay, theo TS. Trần Hữu Sơn, là cơ chế để cộng đồng thực sự được hưởng lợi từ di sản vẫn còn nhiều hạn chế.
Ông dẫn ví dụ tại làng cổ Đường Lâm, nơi sở hữu nhiều giá trị văn hóa đặc sắc nhưng người dân vẫn chưa được hưởng lợi tương xứng từ hoạt động du lịch. Nguồn thu từ bán vé tham quan chủ yếu tập trung vào công tác quản lý, trong khi lợi ích quay trở lại với từng hộ dân còn khá khiêm tốn.
“Nếu cộng đồng không được hưởng lợi thì rất khó để họ gắn bó lâu dài với việc bảo tồn di sản. Cần xây dựng cơ chế hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân, giống như cách Hội An đã làm nhiều năm qua”, ông nhấn mạnh.
Theo ông, khi người dân thực sự trở thành chủ thể của hoạt động du lịch, họ sẽ chủ động gìn giữ không gian văn hóa, phát triển các dịch vụ trải nghiệm, lưu trú, ẩm thực hay sản phẩm thủ công truyền thống. Khi đó, bảo tồn và phát triển sẽ không còn là hai mục tiêu tách rời mà bổ trợ cho nhau.
Theo lãnh đạo Sở Du lịch Hà Nội, bên cạnh việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thành phố cũng đang chuyển hướng từ phát triển đại trà sang xây dựng các sản phẩm phù hợp với từng phân khúc khách.
Mỗi thị trường quốc tế đều có nhu cầu khác nhau. Khách châu Âu thường yêu thích trải nghiệm làng nghề và văn hóa bản địa, trong khi khách Hàn Quốc, Nhật Bản hay Đông Nam Á lại có những sở thích riêng. Vì vậy, mỗi nhóm khách cần những sản phẩm được thiết kế phù hợp.
“Các doanh nghiệp lữ hành cần có nhiều sản phẩm để lựa chọn cho từng thị trường. Muốn bán được tour thì trước hết phải xây dựng đúng sản phẩm cho đúng đối tượng”, ông Hiếu cho biết.
Song song với việc làm mới sản phẩm, Hà Nội cũng đang đầu tư từng bước vào hạ tầng phục vụ du lịch như bãi đỗ xe, nhà vệ sinh, điểm đón tiếp, dịch vụ ăn uống, lưu trú… Đây là những yếu tố nền tảng giúp các điểm đến đủ điều kiện phục vụ khách và phát triển lâu dài.
Tuy nhiên, theo ông Hiếu, yếu tố quyết định sức hấp dẫn của một sản phẩm du lịch vẫn là câu chuyện.
“Mỗi di tích có rất nhiều câu chuyện văn hóa, nhưng không phải câu chuyện nào cũng phù hợp với khách du lịch. Điều quan trọng là phải chọn được những câu chuyện hấp dẫn nhất, diễn giải di sản theo đúng nhu cầu của từng nhóm khách. Câu chuyện du lịch sẽ khác với câu chuyện lịch sử”, ông Hiếu nhấn mạnh.
Theo ông Trần Trung Hiếu nhận định, Hà Nội cần chuyển từ tư duy chạy theo số lượng sang chú trọng chất lượng trải nghiệm. Một sản phẩm tốt không nhất thiết phải phục vụ thật đông khách mà phải đảm bảo du khách có trải nghiệm trọn vẹn, từ đó tạo sức lan tỏa và giá trị bền vững.
“Dù một tour chỉ phục vụ số lượng khách vừa phải nhưng nếu chất lượng tốt, du khách hài lòng thì giá trị mang lại sẽ lớn hơn nhiều so với việc đón khách ồ ạt nhưng trải nghiệm không được đảm bảo”, ông Hiếu bày tỏ.
Đồng quan điểm, TS. Trịnh Lê Anh cho rằng, Hà Nội cần mạnh dạn từ bỏ tư duy “càng đông khách càng tốt”. Theo ông, những hình ảnh chen chúc tại các điểm di tích tâm linh ngày đầu xuân không phải là biểu hiện của thành công mà là dấu hiệu của sự quá tải, đây không bao giờ là du lịch bền vững.
Ông đề xuất, Hà Nội cần ứng dụng công nghệ số để đo lường, dự báo và chủ động điều tiết luồng khách; áp dụng việc bán vé giới hạn theo khung giờ hoặc điều chỉnh giá vé vào giờ cao điểm. Việc này không phải là hạn chế quyền tiếp cận của người dân, mà là giải pháp văn minh để bảo vệ cấu trúc di tích, đồng thời bảo vệ chính chất lượng trải nghiệm của du khách.
“Phát triển du lịch di sản phải là một cuộc chạy marathon đường dài vì sinh kế cộng đồng và sự trường tồn của văn hóa, chứ không phải là một cú chạy nước rút để lấy thành tích số lượng cơ học”, TS. Trịnh Lê Anh nhấn mạnh.
Theo lãnh đạo Sở Du lịch Hà Nội, mục tiêu của thành phố không chỉ là tăng lượng khách mà còn kéo dài thời gian lưu trú và nâng cao mức chi tiêu thông qua việc phát triển hệ sinh thái sản phẩm chất lượng cao.
Các chương trình trải nghiệm được định hướng đa dạng về thời lượng, từ 4 giờ, 8 giờ cho đến 24 hoặc 48 giờ, đồng thời mở rộng các sản phẩm du lịch ban ngày và ban đêm để tạo thêm lựa chọn cho du khách.
Một dư địa lớn khác là phát triển các sản phẩm lưu niệm mang dấu ấn riêng của từng điểm đến. “Muốn giữ được ký ức về điểm đến thì ngoài cảnh đẹp còn phải có những món quà mang dấu ấn riêng. Đó là cách nhiều quốc gia đang làm rất tốt và Hà Nội cũng cần hướng tới”, ông Hiếu chia sẻ.
Bên cạnh đó, công nghệ tiếp tục được xác định là xu hướng tất yếu nhưng chỉ đóng vai trò hỗ trợ. “Công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ. Điều tạo nên sức sống của di sản vẫn là con người, là câu chuyện và những giá trị gốc của di tích”, ông Hiếu khẳng định.
Đánh giá về vai trò của du lịch di sản, ông Hiếu cho rằng đây vẫn là trụ cột quan trọng nhất trong cơ cấu sản phẩm du lịch của Thủ đô. Di sản không chỉ hiện diện trong các khu di tích mà còn hiện hữu trong ẩm thực, làng nghề, tín ngưỡng, nghệ thuật và đời sống cộng đồng, tạo nên bản sắc riêng mà không địa phương nào có thể sao chép.
Từ nay đến năm 2030, Hà Nội đặt mục tiêu phát triển và công nhận ba khu du lịch quốc gia gồm khu vực Hồ Gươm và phụ cận, Hương Sơn – Chùa Hương và Ba Vì. Song song với đó là tiếp tục xây dựng các tuyến kết nối bằng đường bộ, đường sông, đường sắt, xe điện, xe buýt hai tầng… để biến mỗi hành trình di chuyển trở thành một hành trình khám phá di sản.
“Phương tiện không còn đơn thuần là phương tiện nữa, mà chính là một phần của trải nghiệm văn hóa. Khi kết nối được các di sản và kể được câu chuyện của từng vùng đất, Hà Nội sẽ có thêm sức hút để giữ chân du khách lâu hơn và khẳng định vị thế là trung tâm du lịch văn hóa hàng đầu của cả nước”, ông Hiếu nhấn mạnh.
Khép lại cuộc trao đổi, ông Trần Trung Hiếu khẳng định Hà Nội đang hội tụ đầy đủ điều kiện về hạ tầng, tài nguyên văn hóa, môi trường du lịch an toàn và hệ thống dịch vụ để bứt phá. Điều cần nhất lúc này là tiếp tục nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng năng lực quản trị ở cơ sở, phát huy vai trò của cộng đồng và xây dựng những câu chuyện đủ sức chạm tới cảm xúc của du khách.
Tuần phim kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026) sẽ diễn ra từ ngày 21 - 28/7 trên phạm vi cả nước theo Quyết định số 1183 ngày 22/5/2026 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
Chương trình do Cục Điện ảnh (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) chủ trì, phối hợp với các Sở Văn hóa và Thể thao, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các trung tâm văn hóa, Trung tâm Chiếu phim Quốc gia, Tổng công ty Viễn thông Viettel (Viettel Telecom), TV360 cùng 13 doanh nghiệp phát hành, phổ biến phim và kinh doanh rạp chiếu phim trên toàn quốc tổ chức.
Điểm mới của Tuần phim năm nay là lần đầu tiên toàn bộ hệ thống rạp chiếu phim thương mại trên cả nước cùng tham gia chương trình chiếu phim miễn phí quy mô quốc gia nhằm phục vụ nhiệm vụ chính trị và hoạt động tri ân người có công với cách mạng.
Đến nay, Trung tâm Chiếu phim Quốc gia cùng 13 doanh nghiệp phát hành, phổ biến phim và kinh doanh rạp chiếu phim gồm CGV, Galaxy, Lotte Cinema, Beta Cinema, AEON BETA, BHD, Cinestar, Cinemax, MegaGS, EVG, Dcine, Starlight và Rio đã xác nhận tham gia với tổng cộng 190 cụm rạp trên cả nước.
Theo kế hoạch, trong các ngày 22, 23 và 24/7, mỗi cụm rạp sẽ tổ chức hai suất chiếu miễn phí mỗi ngày vào 10h và 16h. Chương trình phục vụ các đối tượng ưu tiên gồm cựu chiến binh, người có công và thân nhân người có công với cách mạng, lực lượng vũ trang, đoàn viên, thanh niên, học sinh, sinh viên cùng đông đảo nhân dân.
Song song với hệ thống rạp thương mại, Cục Điện ảnh phối hợp với Viettel Telecom, Trung tâm Dịch vụ Truyền hình TV360 và các đội chiếu phim lưu động của các trung tâm văn hóa địa phương tổ chức chiếu phim trên hệ thống rạp nhà nước và hệ thống chiếu phim lưu động tại các tỉnh, thành phố.
Cùng thời điểm, Cục Điện ảnh, Cục Tuyên huấn - Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam và Phát hành phim Quân đội cũng triển khai các đợt chiếu phim phục vụ cán bộ, chiến sĩ trong toàn quân; đồng thời, tùy điều kiện thực tế, kết hợp phục vụ nhân dân tại địa bàn đóng quân, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo.
Các tác phẩm được lựa chọn trình chiếu đều là phim do Nhà nước đặt hàng, có giá trị tư tưởng và nghệ thuật, phản ánh lịch sử đấu tranh cách mạng, chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, truyền thống yêu nước, lòng biết ơn và sự hy sinh của các thế hệ đi trước. Một số tác phẩm tiêu biểu gồm Đừng đốt, Mùi cỏ cháy, Những người viết huyền thoại, Đường xuyên rừng, Truyền thuyết về Quán Tiên và Bình minh đỏ.
Lễ khai mạc Tuần phim dự kiến diễn ra lúc 19h ngày 21/7 tại Trung tâm Chiếu phim Quốc gia (Hà Nội). Bộ phim Đừng đốt của đạo diễn, NSND Đặng Nhật Minh (Hãng phim Hội Điện ảnh Việt Nam sản xuất) được chọn chiếu khai mạc. Chương trình dự kiến có phần giao lưu với đạo diễn, diễn viên, nhân chứng lịch sử cùng đại diện gia đình liệt sĩ, bác sĩ Đặng Thùy Trâm.
Tiếp nối chuỗi hoạt động, tối 23/7, lễ khai mạc Tuần phim khu vực miền Trung sẽ diễn ra tại Hà Tĩnh, kết hợp chiếu phim và giao lưu giữa đoàn làm phim Thanh âm vượt đại dương với cựu chiến binh, người có công với cách mạng, lực lượng vũ trang và nhân dân địa phương.
Ngày 24/7, đoàn nghệ sĩ, diễn viên của bộ phim Thanh âm vượt đại dương sẽ tiếp tục giao lưu tại Quảng Trị. Hoạt động do Đoàn Thanh niên Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì trong khuôn khổ mô hình sinh hoạt chính trị, giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên thông qua điện ảnh cách mạng Việt Nam.
Bên cạnh các hoạt động chiếu phim, Cục Điện ảnh phối hợp với các doanh nghiệp gồm VTC Media, Tập đoàn TH, Quỹ Vì Tầm vóc Việt, Công ty Cổ phần FECON và nhãn hàng Kem đánh răng dược liệu Ngọc Châu (Công ty Cổ phần Dược phẩm Hoa Linh) tổ chức tặng quà tri ân người có công với cách mạng và gia đình chính sách tại hai lễ khai mạc ở Hà Nội và Hà Tĩnh.
Theo Ban tổ chức, lịch chiếu sẽ được bố trí theo từng cụm rạp nhằm đáp ứng nhu cầu của khán giả và bảo đảm hiệu quả khai thác suất chiếu.
Thông tin về lịch chiếu được đăng tải trên website của các rạp cùng các phương tiện truyền thông như báo điện tử, đài phát thanh - truyền hình, cổng thông tin điện tử địa phương và các ứng dụng VTVGo, TV360.
Vé xem phim miễn phí sẽ được phát trực tiếp tại quầy vé từ 3 - 5 ngày trước mỗi suất chiếu. Ngoài ra, các rạp sẽ bố trí từ một đến hai hàng ghế dành riêng cho cựu chiến binh, gia đình chính sách và các đối tượng ưu tiên đến xem trực tiếp mà không cần nhận vé trước.
Tối 26/6 tại Vườn hoa Lý Tự Trọng (phường Tây Hồ, Hà Nội), Lễ hội Sen Hà Nội 2026 chính thức khai mạc với chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật đặc sắc nhằm tôn vinh giá trị của hoa sen trong đời sống văn hóa Việt Nam, đồng thời quảng bá hình ảnh du lịch Thủ đô đến đông đảo du khách trong và ngoài nước.
Sự kiện là một trong những hoạt động cụ thể hóa chủ trương phát triển công nghiệp văn hóa của Hà Nội, đưa các giá trị di sản trở thành nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời góp phần bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của Thủ đô.
Phát biểu tại lễ khai mạc, bà Đặng Hương Giang - Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội, cho biết thành phố đang hướng tới mục tiêu xây dựng Hà Nội trở thành điểm đến an toàn, hấp dẫn và chuyên nghiệp. Theo bà, Lễ hội Sen không chỉ góp phần quảng bá hình ảnh Thủ đô mà còn thể hiện quyết tâm của thành phố trong việc xây dựng các sản phẩm du lịch văn hóa - lịch sử mang bản sắc riêng.
"Với sự chung tay của các cơ quan quản lý, chính quyền địa phương, cộng đồng doanh nghiệp, nghệ sĩ, nghệ nhân cùng các tổ chức, cá nhân, Hà Nội quyết tâm xây dựng Thủ đô trở thành nơi đáng đến, đáng sống và đáng trải nghiệm", bà Đặng Hương Giang nhấn mạnh.
Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội cũng cho rằng hoa sen từ lâu đã trở thành biểu tượng của những giá trị cao đẹp trong cốt cách, tâm hồn người Việt. Đối với Hà Nội, sen không chỉ là món quà của thiên nhiên mà còn gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa, nghệ thuật và tinh thần của vùng đất nghìn năm văn hiến.
Lễ hội Sen Hà Nội 2026 diễn ra từ ngày 26 đến 28/6 tại ba địa điểm chính ở phường Tây Hồ gồm Vườn hoa Lý Tự Trọng, Không gian văn hóa sáng tạo Tây Hồ và Vườn hoa Lạc Long Quân, đồng thời mở rộng tới 16 xã, phường có vùng trồng sen trên địa bàn thành phố.
Theo bà Hương Giang, ngay sau lễ khai mạc nhiều hoạt động trải nghiệm, quảng diễn được tổ chức tại các không gian chuyên đề.
Tại không gian "Sen - Tinh hoa và Đời sống", người dân và du khách có dịp chiêm ngưỡng hơn 30 giống sen đặc sắc của Hà Nội và nhiều địa phương trên cả nước.
Ngoài ra còn trải nghiệm các sản phẩm thủ công mỹ nghệ, sản phẩm OCOP, thời trang và các tác phẩm nghệ thuật lấy cảm hứng từ hoa sen; tìm hiểu nghề dệt lụa tơ sen, thưởng thức trà sen truyền thống và khám phá các món ẩm thực chế biến từ sen.
Không gian "Sen - Nghệ thuật và Sáng tạo" giới thiệu nhiều tác phẩm hội họa, thư họa về sen, cùng hoạt động vẽ tranh "Khoảnh khắc Sen Tây Hồ" với sự tham gia của khoảng 500 thiếu nhi, trong đó có gần 100 em nhỏ quốc tế.
Hoạt động không chỉ tạo sân chơi nghệ thuật mà còn góp phần lan tỏa vẻ đẹp văn hóa Việt Nam, bồi đắp tình yêu đối với di sản văn hóa dân tộc cho thế hệ trẻ.
Trong khi đó, không gian "Sen - Trình diễn và Cộng đồng" mang đến nhiều chương trình nghệ thuật dân gian, biểu diễn đường phố và hoạt động diễu hành "Sen xuống phố", hứa hẹn tạo nên không khí lễ hội sôi động, góp phần quảng bá vẻ đẹp của hoa sen và tà áo dài Việt Nam tới người dân và du khách.
Bên cạnh đó, lễ hội còn có nhiều hoạt động đồng hành như giao lưu nhiếp ảnh "Hương sắc Sen Tây Hồ", không gian văn hóa trà sen và các chương trình biểu diễn nghệ thuật phục vụ công chúng.
Một trong những điểm nhấn của lễ khai mạc là Ban Tổ chức công bố Quyết định và trao Chứng nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đối với nghề ướp trà sen Quảng An. Đồng thời công bố Quyết định công nhận Khu du lịch Hồ Tây.
Đây được xem là dấu mốc quan trọng, góp phần khẳng định vị thế của Hồ Tây trong phát triển du lịch, đồng thời tạo thêm động lực để Hà Nội thúc đẩy mô hình du lịch xanh, văn minh và bền vững.
Trong bối cảnh nhiều hoạt động kinh tế ban ngày dần bão hòa, kinh tế đêm được xem là "dư địa tăng trưởng mới" của siêu đô thị lớn nhất cả nước. Từ food tour, phố ẩm thực, quán bar, du thuyền sông Sài Gòn đến các chương trình biểu diễn nghệ thuật sau 22h, Tp.HCM đang từng bước mở rộng không gian tiêu dùng và trải nghiệm về đêm.
Trao đổi với PV, bà Nguyễn Thị Thanh Thảo, Trưởng phòng Quy hoạch phát triển tài nguyên du lịch, Sở Du lịch Tp.HCM cho biết, Thành phố cần phát triển kinh tế đêm theo từng cụm không gian có bản sắc riêng thay vì phát triển dàn trải.
Trong định hướng này, khu vực trung tâm sẽ tập trung các hoạt động giải trí hiện đại, nghệ thuật và mua sắm; Chợ Lớn khai thác văn hóa người Hoa gắn với ẩm thực truyền thống; còn Cần Giờ được định vị theo hướng du lịch sinh thái biển và trải nghiệm thiên nhiên về đêm.
Trên thực tế, nhiều mô hình kinh tế đêm tại Tp.HCM đã bắt đầu hình thành và thu hút đông du khách. Tại khu phố thời trang Trần Quang Diệu (quận 3 cũ), không khí mua sắm thường nhộn nhịp cả ngày, đặc biệt từ chiều tối đến khuya với lượng lớn khách trẻ, khách du lịch trong nước lẫn quốc tế tìm đến mua quần áo, phụ kiện và trải nghiệm các cửa hàng thời trang thiết kế.
Trong khi đó, tại nhiều khu ẩm thực mở cửa xuyên đêm như khu vực quận 1, quận 3 hay ven bờ sông Sài Gòn, lượng khách vẫn đông đúc sau 23h. Nhiều hàng quán hoạt động đến rạng sáng phục vụ nhu cầu ăn uống, gặp gỡ và trải nghiệm của người dân lẫn du khách quốc tế.
Theo bà Thảo, trong quá trình xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, Tp.HCM đang đề xuất nhiều cơ chế riêng cho kinh tế đêm nhằm khai thác hiệu quả dư địa tăng trưởng của đô thị đặc biệt này.
Nếu được thông qua, Thành phố sẽ chủ động quyết định mô hình phát triển kinh tế đêm phù hợp với từng khu vực, từ quy hoạch không gian hoạt động đến khung giờ kinh doanh và điều kiện vận hành dịch vụ.
Theo đề xuất, nhiều loại hình như nhà hàng, pub, lounge hay beer club có thể được hoạt động đến 2h sáng; karaoke kéo dài đến 4h sáng, trong khi một số khu vực đủ điều kiện sẽ được phép vận hành xuyên đêm. Đi cùng với đó là hệ thống quản lý điện tử nhằm giám sát tiếng ồn, an ninh trật tự và lưu lượng khách theo thời gian thực.
Ngoài cơ chế đặc thù, nhiều chuyên gia cho rằng Tp.HCM cần có thêm chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào kinh tế đêm như ưu đãi thuế cho các dự án văn hóa đêm, hỗ trợ chi phí tổ chức lễ hội và show diễn sau 24h, đồng thời khuyến khích đầu tư không gian giải trí ứng dụng công nghệ số, nghệ thuật ánh sáng và thực tế ảo.
Không chỉ xoay quanh ăn uống hay mua sắm, nhiều sản phẩm du lịch đêm tại Tp.HCM hiện đang chuyển dần sang hướng trải nghiệm văn hóa và cảm xúc nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng thay đổi của du khách.
Chia sẻ về vấn đề này, bà Lê Hằng, Giám đốc điều hành Chào Show cho biết, du khách hiện nay không chỉ muốn "đi chơi" mà còn muốn hiểu về nơi mình đặt chân đến.
"Khách quốc tế hiện tìm kiếm câu chuyện bản địa, muốn cảm nhận văn hóa chứ không chỉ mua sắm hay ăn uống", bà Hằng nói.
Theo bà Hằng, đây cũng là dấu hiệu cho thấy thị trường du lịch thành phố đang bước sang giai đoạn trưởng thành hơn, khi trải nghiệm văn hóa trở thành yếu tố giữ chân du khách thay vì chỉ dựa vào dịch vụ tiêu dùng truyền thống.
Từ thực tế vận hành các chương trình biểu diễn phục vụ khách du lịch, bà Hằng cho biết nhu cầu của du khách hiện không dừng ở việc "xem show" mà là tìm kiếm trải nghiệm có thể ghi nhớ và kể lại sau chuyến đi.
Nhiều chương trình hiện được kết hợp đa giác quan, từ âm nhạc, hình ảnh đến ẩm thực để tạo chiều sâu trải nghiệm. Không gian trình diễn cũng không còn đơn thuần là sân khấu mà trở thành một phần trong hành trình khám phá văn hóa địa phương.
Đáng chú ý, nhiều đơn vị bắt đầu khai thác mạnh yếu tố âm nhạc dân tộc như một "ngôn ngữ toàn cầu" để tiếp cận khách quốc tế. Theo bà Hằng, du khách nước ngoài thường đặc biệt ấn tượng với các nhạc cụ truyền thống như đàn bầu, đàn tranh bởi tính độc đáo và khả năng truyền tải cảm xúc mà không cần lời thuyết minh.
Dù có tiềm năng lớn để khai thác du lịch kinh tế đêm nhưng theo ông Lê Trương Hiền Hòa, Phó Giám đốc Sở Du lịch Tp.HCM cho rằng rào cản lớn nhất hiện nay là Thành phố vẫn thiếu quy hoạch rõ ràng về hoạt động kinh tế đêm. Đồng thời, không gian dành cho các sự kiện quy mô lớn hay các sân khấu để doanh nghiệp trình diễn những show diễn mới, hiện đại vẫn còn khá hạn chế.
Ngoài ra, ông Hòa còn cho biết, song song với việc nâng cấp sản phẩm hiện hữu, Tp.HCM đang tung thêm nhiều trải nghiệm mới mang tính "độc bản". Nổi bật là chuỗi dịch vụ kết hợp trực thăng ngắm Thành phố từ trên cao cùng du thuyền 5 sao, tạo nên hành trình "thủy - không" hướng đến phân khúc khách chi tiêu cao.
Ngành du lịch cũng kỳ vọng các sự kiện văn hóa quy mô lớn sẽ trở thành lực hút mới của kinh tế đêm.
