Quân đội Mỹ bắt đầu kiểm tra testosterone ở binh sĩ

Phát biểu khi tham dự hội nghị thượng đỉnh G7 ở Pháp hôm 16/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết giao tranh giữa Israel và nhóm vũ trang Hezbollah do Iran hậu thuẫn tại Lebanon đã kéo dài quá lâu, cũng như "quá nhiều người" đã chết.

"Không cần phải phá sập cả một tòa chung cư mỗi lần cần tìm kiếm ai đó, vì có rất nhiều người ở trong các tòa chung cư đó và không phải ai cũng là thành viên Hezbollah", ông nói, dường như đề cập phương pháp tập kích của Israel.

Lãnh đạo Mỹ tuyên bố không hài lòng với cách Israel xử lý vấn đề Hezbollah và Lebanon. Ông cho rằng Tel Aviv đáng lẽ đã phải "hoàn thành công việc nhanh hơn" và việc chiến sự tại Lebanon kéo dài đã gây ảnh hưởng tiêu cực đến thỏa thuận giữa Mỹ và Iran.

Ông nhắc lại rằng bản thân cảm thấy không vui trước cuộc tập kích của Israel nhằm vào "sở chỉ huy Hezbollah" ở ngoại ô phía nam thủ đô Beirut của Lebanon hôm 14/6. Tổng thống Mỹ trước đó phàn nàn đòn đánh đã khiến thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran bị đình trệ vài tiếng.

"Tôi không thích việc thành phố Beirut ở Lebanon bị tấn công hai giờ trước khi chúng tôi ký thỏa thuận", lãnh đạo Mỹ nói.

Tổng thống Trump nhắc đến Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Sharaa, cho rằng lãnh đạo này sẽ dẫn dắt cuộc chiến chống Hezbollah một cách hiệu quả hơn. "Tôi đã gợi ý với Israel rằng hãy để Syria lo liệu vấn đề Hezbollah", ông cho biết. "Thành thật mà nói, tôi nghĩ họ sẽ làm tốt hơn".

Lãnh đạo Mỹ mô tả Tổng thống lâm thời Syria "rất có năng lực" và đã "bảo vệ mọi thứ" mà ông Trump đề nghị. "Nếu Israel không thể làm việc đó mà không sát hại mọi người khác, Syria sẽ thực hiện", ông nói.

Tổng thống Mỹ nhận định thỏa thuận với Iran vẫn sẽ đứng vững ngay cả trong trường hợp Israel tiếp tục tấn công Lebanon. Góc nhìn này trái ngược với lập trường của Tehran, khi phía Iran khẳng định việc ngừng bắn tại Lebanon là điều kiện "tiên quyết" để duy trì thỏa thuận.

Lãnh đạo Mỹ cũng một lần nữa bày tỏ sự không hài lòng với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. "Tôi có quan hệ tuyệt vời với Bibi, nhưng giờ Bibi phải có trách nhiệm hơn đối với vấn đề Lebanon", ông nói, sử dụng biệt danh của ông Netanyahu.

Giới chức Syria và Israel chưa bình luận về thông tin. Dù vậy, Damascus lâu nay vốn là đối thủ của Tel Aviv và giới lãnh đạo Israel đã bày tỏ nghi ngờ sâu sắc với chính quyền mới ở Syria do ông Sharaa đứng đầu.

Israel cũng không ủng hộ thỏa thuận giữa Mỹ và Iran, khẳng định nước này sẽ không bị ngăn cản trong nỗ lực chiến đấu với Hezbollah và ngăn nhóm vũ trang tiến hành các cuộc tập kích vào lãnh thổ của mình.

Dù vậy, Thủ tướng Netanyahu đã cẩn trọng để tránh đối đầu công khai với Tổng thống Trump. Phát biểu về thỏa thuận giữa Iran và Mỹ vào hôm 15/6, ông Netanyahu cho biết không phải lúc nào mình cũng có chung quan điểm với ông Trump.

"Ông ấy là Tổng thống Mỹ, còn tôi là Thủ tướng Israel. Tôi chịu trách nhiệm về lợi ích an ninh của Israel và điều đó cần được thực hiện một cách khôn ngoan", Thủ tướng Netanyahu nói, thêm rằng sự bất đồng như vậy "xảy ra cả trong những gia đình hòa thuận nhất".

Tin Gốc: Vnexpress

Sau khi cuộc đàm phán tại Pakistan cuối tuần qua không mang lại thỏa thuận với Iran, hải quân Mỹ bắt đầu phong tỏa eo biển Hormuz từ 14h ngày 13/4 (21h cùng ngày giờ Hà Nội) theo lệnh của Tổng thống Donald Trump.

Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), đơn vị giám sát hoạt động quân sự của Mỹ tại Trung Đông, cho hay lực lượng của họ sẽ chặn các tàu hàng đến hoặc đi từ các cảng của Iran.

Những tàu đến hoặc đi từ cảng của những nước khác sẽ được phép đi qua eo biển, tuyến huyết mạch hàng hải vận chuyển 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Iran đã phong tỏa tuyến đường biển này để đáp trả chiến dịch tập kích mà Mỹ và Israel bắt đầu từ cuối tháng 2. Gần đây, Tehran tuyên bố thu phí với các tàu đi qua eo biển.

"Tôi đã chỉ thị cho hải quân tìm kiếm và ngăn chặn mọi con tàu tại vùng biển quốc tế đã trả phí lưu thông cho Iran. Không ai trả phí bất hợp pháp mà có thể lưu thông an toàn trên biển cả", Tổng thống Donald Trump viết trong bài đăng trên Truth Social tối 12/4, khi ông thông báo về lệnh phong tỏa.

Ông thêm rằng Mỹ cũng sẽ bắt đầu rà phá thủy lôi đã được rải ở eo biển, đồng thời cảnh báo về việc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tìm cách sử dụng xuồng tấn công nhanh cản trở lực lượng Mỹ.

"Bất kỳ xuồng nào trong số này đến gần vùng phong tỏa của chúng tôi, chúng sẽ lập tức bị tiêu diệt, bằng chính hệ thống mà chúng tôi đã sử dụng để đối phó những kẻ buôn lậu ma túy trên biển. Việc này sẽ diễn ra nhanh chóng và tàn khốc", ông Trump cho biết.

Lệnh phong tỏa được thực thi thế nào

Tài liệu năm 2022 của Hải quân Mỹ về quy tắc tác chiến trên biển định nghĩa phong tỏa là "hoạt động của bên tham chiến nhằm ngăn chặn tàu thuyền, máy bay của mọi quốc gia, gồm cả đối phương và nước trung lập, ra vào cảng biển, sân bay hoặc khu vực ven biển thuộc sở hữu hay kiểm soát của một quốc gia đối địch".

Theo thông báo của CENTCOM mà BBC xem được, lệnh phong tỏa sẽ bao trùm toàn bộ đường bờ biển Iran, "bao gồm nhưng không chỉ giới hạn ở các cảng và kho dầu", đồng thời áp dụng cho tất cả tàu thuyền dù mang cờ nước nào ra vào cảng của Iran.

Trước khi lệnh phong tỏa bắt đầu, Mỹ cho phép các tàu trung lập có "thời gian ân hạn" để rời khỏi các cảng của Iran. Sau thời điểm đó, bất kỳ con tàu nào đi vào hoặc rời khỏi khu vực phong tỏa sẽ bị ngăn chặn, chuyển hướng hoặc bắt giữ.

CENTCOM cho hay sẽ cho phép các chuyến hàng nhân đạo gồm thực phẩm, vật tư y tế và hàng hóa thiết yếu đi qua eo biển sau khi được kiểm tra.

John Ismay, cựu sĩ quan hải quân Mỹ và hiện là nhà bình luận của NY Times, cho hay các tàu khu trục Mỹ hiện diện ở vịnh Oman có thể sử dụng hệ thống radar hiện đại của mình để giám sát các cảng của Iran, theo dõi tàu thuyền ra vào khu vực.

Tuy nhiên, điều này đòi hỏi Mỹ phải triển khai lượng lớn tàu chiến trong khu vực để giám sát toàn bộ đường bờ biển phía nam của Iran. Những chiến hạm này khi hoạt động gần bờ biển có nguy cơ nằm trong tầm bắn của các loại tên lửa chống hạm và máy bay không người lái Iran, theo Lara Seligman, nhà phân tích của WSJ.

CENTCOM có thể giảm thiểu rủi ro bằng cách bố trí một nhóm tàu khu trục ở hai đầu eo biển Hormuz nhằm kiểm soát tàu bè qua lại, đồng thời sử dụng máy bay không người lái để liên tục theo dõi, giám sát các cảng của Iran, theo Ismay.

Theo phó đô đốc Kevin Donegan, người từng lãnh đạo các lực lượng hải quân Mỹ tại Trung Đông, Washington có thể theo dõi lộ trình của tàu thương mại bằng vệ tinh giám sát, radar quân sự và dữ liệu nguồn mở khi chúng rời vịnh Ba Tư và ra khỏi eo biển Hormuz. Các quốc gia vùng Vịnh sở hữu máy bay không người lái và nền tảng giám sát hiện đại cũng có thể hỗ trợ nỗ lực này.

WSJ dẫn nguồn tin một quan chức cấp cao của Mỹ cho hay CENTCOM đã khởi động chiến dịch phong tỏa bằng cách triển khai hơn 15 tàu chiến tới khu vực.

Khi một con tàu được xác định là "mục tiêu nghi vấn", tàu khu trục Mỹ sẽ được điều đến để ngăn chặn và kiểm tra. Khi tiếp cận với tàu mục tiêu, khu trục hạm Mỹ sẽ thiết lập liên lạc qua sóng vô tuyến VHF, tiến hành chất vấn theo quy trình. Họ sẽ yêu cầu tàu cung cấp các thông tin như điểm đến, cảng ghé gần nhất, loại hàng hóa đang chở và số lượng thuyền viên trên tàu.

Tàu chiến sau đó có thể yêu cầu con tàu chấp nhận cho một nhóm binh sĩ Mỹ lên tàu kiểm tra. Trong điều kiện lý tưởng, con tàu sẽ trả lời và chấp thuận yêu cầu bằng cách điều chỉnh hướng đi, tốc độ và thả thang dây để các binh sĩ Mỹ có thể tiếp cận an toàn, dễ dàng hơn.

Trong trường hợp con tàu phớt lờ các thông điệp của tàu chiến Mỹ và tìm cách bỏ chạy, tàu chiến Mỹ có thể triển khai xuồng cao tốc để tiếp cận. Binh sĩ sẽ sử dụng sào nối dài để móc, cố định thang dây vào mạn tàu rồi leo lên. Tuy nhiên, nhiệm vụ này trở nên phức tạp và nguy hiểm trong điều kiện biển động, vào ban đêm, hoặc khi tàu mục tiêu liên tục cơ động để né tránh.

Lựa chọn tốt nhất khi đó là triển khai trực thăng để lính Mỹ đu dây đổ bộ xuống tàu. Nếu có sẵn trực thăng và đội kiểm tra đã được huấn luyện bài bản, phương pháp này sẽ an toàn và nhanh chóng hơn nhiều so với việc cố gắng móc thang và leo lên tàu từ xuồng máy.

Theo quan chức CENTCOM, hải quân Mỹ có hỏa lực đáng kể trong khu vực để hỗ trợ thực thi lệnh phong tỏa, bao gồm một tàu sân bay, nhiều tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, một tàu đổ bộ tấn công và một số tàu chiến khác. Hầu hết các tàu này có khả năng triển khai trực thăng hỗ trợ hoạt động đổ bộ lên tàu kiểm tra. Mỹ cũng có thể đưa các đội kiểm tra từ đất liền lên tàu bằng trực thăng từ các quốc gia giáp vịnh Ba Tư.

Phó đô đốc John Miller, cựu tư lệnh hải quân thuộc CENTCOM, cho hay có khả năng các tàu treo cờ Iran sẽ cố gắng vượt qua eo biển và được xuồng cao tốc của IRGC bảo vệ trong quá trình này.

Trong trường hợp đó, Mỹ có thể tiến hành các cuộc không kích chính xác nhằm vào những xuồng này. Quân đội Mỹ đã tiến hành hàng chục cuộc không kích như vậy nhắm vào các xuồng nghi chở ma túy tại Caribe và Thái Bình Dương kể từ tháng 9 năm ngoái, khiến ít nhất 110 người thiệt mạng.

Các cựu quan chức Mỹ cho hay khi đã đổ bộ lên tàu hàng và nắm quyền kiểm soát, lực lượng Mỹ có thể cần một thuyền trưởng và thủy thủ đoàn để điều khiển tàu nếu thủy thủ đoàn hiện tại không tuân thủ. Mỹ cũng sẽ cần một nơi để đưa tàu bị bắt vào neo đậu.

Kinh nghiệm của hải quân Mỹ

Sau Chiến tranh vùng Vịnh năm 1991, Liên Hợp Quốc từng thiết lập hệ thống cho phép Iraq xuất khẩu dầu với điều kiện lợi nhuận phục vụ người dân, thường được gọi là chương trình "đổi dầu lấy lương thực".

Tàu chiến của hải quân Mỹ khi đó thường xuyên kiểm tra các tàu bị nghi đưa dầu Iraq ra khỏi Vịnh Ba Tư trái phép, trước khi tổng thống Mỹ George W. Bush ra lệnh tấn công Iraq vào năm 2003. Đại đa số cuộc kiểm tra đều diễn ra với sự hợp tác từ các tàu dầu.

Sau khi lính Mỹ bắt một con tàu bị phát hiện buôn lậu dầu Iraq, nhóm nhỏ thủy thủ Mỹ sẽ được giao điều khiển tàu đó đến khu vực tạm giữ được đặt mật danh như Fenway hay Comiskey. Cuối cùng, những con tàu này sẽ được đưa đến một cảng ở vịnh, nơi nước sở tại sẽ bán dầu để thanh toán chi phí cho việc kiểm soát tàu cùng thủy thủ đoàn. Tàu sau đó được bán đấu giá và không hiếm trường hợp lại được chính công ty mẹ từng sở hữu con tàu mua lại.

WSJ dẫn lời một quan chức cấp cao của Mỹ cho hay mục tiêu của Tổng thống Donald Trump khi áp lệnh phong tỏa là gây thêm áp lực kinh tế lên Iran bằng cách cắt đứt một trong những dòng doanh thu còn lại của nước này.

"Iran sẽ không còn hoạt động kinh doanh nào và chúng tôi sẽ duy trì tình trạng đó", ông Trump nói tại Nhà Trắng ngày 13/4.

Mỹ hy vọng việc siết chặt kinh tế đối với chính quyền Iran sẽ buộc họ phải quay lại bàn đàm phán để tìm kiếm một giải pháp chính trị cho xung đột hiện tại. "Nếu không có nguồn thu nhập, tôi nghĩ chính quyền Iran sẽ rất khó để tiếp tục nắm giữ quyền lực", phó đô đốc Miller nói.

Nguy cơ Iran trả đũa

Shelby Holliday, nhà phân tích của WSJ, cho hay Mỹ không thực hiện chiến dịch phong tỏa như vậy từ đầu chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng là vì hoạt động này vừa tiêu tốn nhiều nguồn lực vừa tiềm ẩn rủi ro cho các binh sĩ Mỹ.

Eo biển Hormuz hẹp và nằm sát đường bờ biển của Iran, bất kỳ hoạt động nào qua khu vực đều có thể bị đe dọa bởi thủy lôi, máy bay không người lái và xuồng tấn công của Iran.

Giới chức Mỹ cũng lo ngại Iran có khả năng đáp trả bằng cách bắt tàu chở dầu từ đối tác của Mỹ hoặc rải thủy lôi ở eo biển. Những động thái này sẽ khiến giá dầu tăng mạnh.

Mối lo ngại này vẫn hiện hữu. Quân đội Iran đã bị suy yếu đáng kể, nhưng vẫn giữ được hỏa lực đáng gờm để đe dọa bất kỳ con tàu nào cố gắng phong tỏa eo biển, theo nhà phân tích Holliday.

Iran được cho là vẫn sở hữu hàng nghìn tên lửa hành trình. WSJ dẫn các nguồn tin cho hay hơn 60% xuồng tấn công nhanh thuộc biên chế của IRGC, tương đương 1.800-3.000 chiếc, vẫn nguyên vẹn sau 6 tuần chiến sự với Mỹ - Israel. Các xuồng này thường được cất giấu trong các hang ngầm dọc bờ biển Iran và tận dụng tốc độ cao, khả năng cơ động linh hoạt để né tránh vệ tinh do thám.

Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của quân đội Iran tuyên bố việc Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa ở eo biển Hormuz là "bất hợp pháp và là ví dụ về hành vi cướp biển". Lực lượng này đe dọa sẽ tấn công các cảng ven vịnh Ba Tư và biển Arab nếu an ninh của các cảng Iran bị đe dọa.

"Nếu Iran nổ súng vào tàu Mỹ đang thực hiện lệnh phong tỏa, hoặc nếu lực lượng Mỹ và IRGC xảy ra đấu súng trên một tàu chở dầu, điều đó có thể làm leo thang căng thẳng", Holliday cho hay.

Nhà phân tích của WSJ thêm rằng điều này sẽ tiềm ẩn nguy cơ ông Trump quyết định nối lại chiến dịch tập kích vào Iran, động thái mà ông đã thảo luận với các cố vấn hàng đầu gần đây.

Nghị sĩ đảng Cộng hòa Mike Turner nói với CBS rằng lệnh phong tỏa là giải pháp cho tình hình. Tuy nhiên, thượng nghị sĩ Dân chủ Mark Warner, thành viên cấp cao của Ủy ban Tình báo Thượng viện, hoài nghi và nói rằng "tôi không hiểu làm thế nào việc phong tỏa eo biển lại có thể giúp thúc đẩy Iran mở cửa nó".

Tin Gốc: Vnexpress

Theo nguồn tin, con tàu bị bắt giữ này được cho là “kho vũ khí nổi” phục vụ các công ty an ninh hàng hải.

Theo Cơ quan Điều phối Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO), vụ việc xảy ra tại Vùng Vịnh, cách thành phố Fujairah của UAE khoảng 70km về phía đông bắc. UKMTO cho biết con tàu đã bị "những cá nhân không được phép" lên kiểm soát khi đang neo đậu và hiện di chuyển về phía lãnh hải Iran.

Những người tham gia kiểm soát con tàu được xác định là "người Iran", theo các nguồn tin.

Con tàu bị bắt giữ mang tên Hui Chuan, treo cờ Honduras, BBC dẫn các thông tin từ công ty quản lý rủi ro hàng hải Vanguard cho biết. Công ty này còn cho biết, đây là “kho vũ khí nổi” được các công ty an ninh hàng hải sử dụng để bảo vệ tàu thương mại khỏi cướp biển.

Trong khi đó, theo Reuters, Hui Chuan là “tàu nghiên cứu” trong khi các nguồn tin đều chưa thể xác minh độc lập loại hàng hóa trên tàu. Nhiều dữ liệu hàng hải ban đầu cho thấy con tàu đã hoạt động suốt một tháng qua ngoài khơi Oman và UAE.

Đây là vụ bắt giữ tàu thứ ba liên quan đến Iran trong vòng một tháng qua giữa lúc nước này tăng cường các biện pháp kiểm soát việc lưu thông qua eo biển Hormuz.

Ngoài vụ việc này, cũng trong thời điểm này, một tàu khác được cho là tàu chở hàng gần Oman, đã bị chìm sau khi bị tấn công.

Hiện chưa rõ ai đứng sau những vụ việc này, nhưng các vụ việc này xảy ra khi một quan chức cấp cao của Iran nhắc lại tuyên bố chủ quyền của nước này đối với tuyến đường thủy và một quan chức khác nói rằng họ có quyền bắt giữ các tàu chở dầu có liên quan đến Mỹ.

Tình trạng hỗn loạn ở eo biển Hormuz đã là điểm mấu chốt trong các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt xung đột trong nhiều tuần qua. Việc Iran kiểm soát tuyến đường thủy quan trọng này đã gây chấn động nền kinh tế thế giới và đẩy giá nhiên liệu tăng vọt không chỉ ở Trung Đông.

Tin Gốc: Dân Trí