Cà phê là thức uống quen thuộc giúp nhiều người tỉnh táo, cải thiện sự tập trung và hiệu suất làm việc. Bên cạnh đó, cà phê còn chứa caffeine cùng nhiều hợp chất chống oxy hóa có lợi cho sức khỏe.
Một số nghiên cứu cho thấy, khi tiêu thụ ở mức vừa phải, caffeine có thể hỗ trợ hoạt động của tinh trùng thông qua việc thúc đẩy quá trình tạo năng lượng (ATP), đồng thời các chất chống oxy hóa trong cà phê giúp giảm tổn thương tế bào do gốc tự do gây ra.
Theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health, một số nghiên cứu quan sát còn ghi nhận nam giới uống khoảng 1-2 cốc cà phê mỗi ngày (khoảng 85-170mg caffeine) có nguy cơ rối loạn cương dương thấp hơn so với người không sử dụng caffeine.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh bằng chứng hiện nay chưa đủ để coi caffeine là một biện pháp điều trị rối loạn cương dương.
Uống quá nhiều mới là điều đáng lo
Dù vậy, lợi ích của cà phê chỉ xuất hiện khi sử dụng ở mức hợp lý.
Theo Nutrition Journal, phân tích 28 nghiên cứu với gần 20.000 nam giới, cho thấy bằng chứng về mối liên quan giữa cà phê và chất lượng tinh trùng còn chưa thống nhất.
Tuy nhiên, lượng caffeine cao có thể liên quan đến tổn thương ADN của tinh trùng và làm suy giảm khả năng sinh sản ở một số nhóm nam giới.
Các nhà nghiên cứu cũng lưu ý, tác động bất lợi chủ yếu được ghi nhận khi lượng caffeine tiêu thụ ở mức rất cao hoặc đến từ nước ngọt có chứa caffeine, thay vì cà phê thông thường.
Đối với testosterone, các nghiên cứu quốc tế cho thấy tác động của caffeine phụ thuộc vào liều lượng và bối cảnh sử dụng.
Theo Verywell Health, lượng caffeine dưới 400mg/ngày có thể làm testosterone tăng nhẹ trong một số điều kiện, đặc biệt khi kết hợp với luyện tập thể thao.
Ngược lại, tiêu thụ trên 400mg caffeine mỗi ngày có xu hướng liên quan đến sự giảm testosterone, dù mức thay đổi thường không lớn và chỉ mang tính tạm thời.
Ngoài ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản, việc nạp quá nhiều caffeine còn có thể gây mất ngủ, lo âu, bồn chồn, tim đập nhanh, tăng huyết áp hoặc rối loạn tiêu hóa.
Các chuyên gia lưu ý, thiếu ngủ kéo dài cũng là yếu tố có thể làm suy giảm quá trình sản xuất testosterone và ảnh hưởng đến quá trình sinh tinh.
Bao nhiêu cà phê là vừa?
Theo khuyến nghị của U.S. Food and Drug Administration, hầu hết người trưởng thành khỏe mạnh có thể tiêu thụ tối đa khoảng 400mg caffeine mỗi ngày (tương đương khoảng 3-5 cốc cà phê pha, tùy loại) mà không gặp tác dụng bất lợi đáng kể. Tuy nhiên, mỗi người có mức dung nạp caffeine khác nhau.
Nhìn chung, các bằng chứng hiện nay cho thấy uống cà phê điều độ không gây hại rõ rệt đối với sức khỏe sinh sản nam giới, thậm chí có thể mang lại một số lợi ích. Tuy nhiên, việc lạm dụng caffeine trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến nội tiết, giấc ngủ và một số chỉ số liên quan đến chất lượng tinh trùng.
Các chuyên gia khuyến cáo nam giới, đặc biệt là những người đang có kế hoạch sinh con hoặc đang điều trị vô sinh, nên duy trì lượng caffeine ở mức hợp lý, đồng thời kết hợp chế độ ăn uống lành mạnh, ngủ đủ giấc và tập luyện thường xuyên để bảo vệ sức khỏe sinh sản.
Ngoài tổng lượng caffeine mỗi ngày, thời điểm và cách uống cà phê cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe. Uống cà phê vào cuối buổi chiều hoặc buổi tối dễ làm gián đoạn giấc ngủ, trong khi giấc ngủ kém kéo dài có thể tác động bất lợi đến hormone sinh dục nam.
Bên cạnh đó, các loại cà phê pha nhiều đường, kem béo hoặc uống kèm nước tăng lực có thể làm tăng lượng đường, năng lượng và caffeine nạp vào cơ thể. Vì vậy, nam giới nên ưu tiên cà phê ít đường, tránh uống sát giờ ngủ và không sử dụng cà phê để thay thế cho việc nghỉ ngơi đầy đủ.
Cá từ lâu được xem là nguồn thực phẩm lành mạnh trong bữa ăn. Loại thực phẩm này cung cấp protein chất lượng cao, vitamin, khoáng chất và axit béo omega-3 có lợi cho tim mạch.
Theo Viện Nghiên cứu Ung thư Mỹ (AICR), việc ăn cá với lượng vừa phải có thể góp phần giảm nguy cơ mắc một số bệnh mạn tính. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa món cá nào cũng nên ăn thường xuyên.
Với một số cách chế biến cá dưới đây, nguy cơ không nằm ở con cá, mà đến từ ký sinh trùng, cách bảo quản, chế biến hoặc các chất ô nhiễm có thể tích tụ trong quá trình xử lý.
Cá sống làm gỏi
Gỏi cá là món ăn được nhiều người ưa thích vì vị tươi, ngọt và cảm giác lạ miệng. Tuy nhiên, các món làm từ cá sống, đặc biệt là cá nước ngọt sống hoặc tái, có thể tiềm ẩn nguy cơ nhiễm ký sinh trùng.
Một trong những nguy cơ được nhắc đến nhiều là sán lá gan. Khi cá bị nhiễm ký sinh trùng nhưng không được nấu chín, ấu trùng có thể đi vào cơ thể người. Theo thời gian, chúng có thể gây viêm kéo dài tại đường mật.
Các nghiên cứu tại khu vực Đông Bắc Thái Lan, nơi món koi plaa làm từ cá nước ngọt sống từng phổ biến, cho thấy nhiễm sán lá gan có liên quan đến nguy cơ ung thư đường mật. Đây là dạng ung thư nguy hiểm, thường được phát hiện muộn và có tiên lượng xấu.
Điều đáng lo là người ăn có thể nhiễm ký sinh trùng từ khi còn trẻ, nhưng bệnh lý ác tính chỉ xuất hiện sau nhiều năm hoặc vài thập kỷ. Vì vậy, để bảo vệ sức khỏe, người dân nên hạn chế ăn gỏi cá, cá tái, đặc biệt là cá nước ngọt chưa được nấu chín kỹ.
Cá ướp muối
Cá ướp muối, cá khô hoặc một số dạng cá lên men là món ăn quen thuộc trong nhiều gia đình.
Tuy nhiên, nếu ăn thường xuyên, đặc biệt với các sản phẩm được chế biến thủ công, nhiều muối, không kiểm soát được quy trình bảo quản, nguy cơ sức khỏe có thể tăng lên.
Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp cá ướp muối kiểu Trung Quốc vào nhóm chất gây ung thư cho người. Nguy cơ chủ yếu liên quan đến quá trình ướp muối, phơi khô, lên men trong thời gian ngắn.
Trong quá trình này, protein trong cá có thể bị phân hủy thành các amin. Khi phản ứng với nitrit, các amin này có thể hình thành nitrosamine - nhóm hợp chất được ghi nhận có liên quan đến nguy cơ ung thư.
IARC xác định cá ướp muối kiểu Trung Quốc có liên quan đến ung thư vòm họng ở người. Mối liên hệ với ung thư dạ dày hiện được ghi nhận ở mức bằng chứng hạn chế.
Điều này không có nghĩa phải loại bỏ hoàn toàn cá ướp muối khỏi bữa ăn. Tuy nhiên, người dân không nên dùng thường xuyên, cần ăn với lượng nhỏ, tránh các sản phẩm quá mặn, có mùi lạ, ẩm mốc hoặc không rõ nguồn gốc.
Cá hun khói
Cá hun khói có hương vị đậm, thơm và thường được dùng như món ăn kèm hoặc món nhắm. Tuy nhiên, quá trình hun khói có thể tạo ra một số hợp chất không có lợi cho sức khỏe nếu tiêu thụ nhiều.
Khi gỗ cháy không hoàn toàn trong quá trình hun khói, các hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs) có thể hình thành. Một số chất trong nhóm này được phân loại là chất gây ung thư ở người.
Ngoài ra, quá trình xử lý nhiệt cũng có thể tạo ra nitrosamine và amin dị vòng. Đây là những hợp chất từng được nhắc đến trong nhiều nghiên cứu liên quan đến nguy cơ ung thư khi thực phẩm được chế biến ở nhiệt độ cao hoặc qua khói trong thời gian dài.
Vì vậy, cá hun khói chỉ nên được dùng với khẩu phần nhỏ, không ăn thường xuyên. Người tiêu dùng cũng nên ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được sản xuất theo quy trình an toàn.
Các chuyên gia khuyến cáo, cá vẫn là thực phẩm tốt cho sức khỏe nếu được lựa chọn và chế biến đúng cách. Thay vì ăn cá sống, cá ướp muối hoặc cá hun khói thường xuyên, người dân nên ưu tiên cá tươi, được nấu chín bằng các phương pháp lành mạnh như hấp, luộc, kho nhạt hoặc nướng ở nhiệt độ phù hợp.
Bên cạnh đó, nên đa dạng nguồn đạm trong bữa ăn, kết hợp cá với rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và hạn chế thực phẩm quá mặn, quá cháy hoặc chế biến sẵn.
Thông báo được cảnh sát đưa ra ngay sau khi sản phẩm bị thu hồi tại hơn 1.000 cửa hàng của chuỗi siêu thị SPAR tại Áo. Giới chức nghi ngờ đây là một hành vi can thiệp ác ý nhắm vào các sản phẩm được bày bán tại SPAR, hệ thống siêu thị lớn nhất Áo, theo The Guardian ngày 19/4.
Cảnh sát bang Burgenland cho biết xét nghiệm mẫu thử từ hũ ăn dặm vị cà rốt và khoai tây loại 190 gram kết quả dương tính với thuốc diệt chuột. Theo cơ quan điều tra, những sản phẩm bị can thiệp được đánh dấu bằng một nhãn dán màu trắng có vòng tròn màu đỏ dưới đáy hũ. Nắp hũ có dấu hiệu bị cạy mở, hư hỏng hoặc mất niêm phong an toàn. Thực phẩm bên trong có mùi lạ.
Vụ việc được phát hiện sau khi khách hàng báo cáo về một hũ sản phẩm có dấu hiệu bị cạy mở trái phép, theo AP. Hũ thức ăn này chưa được sử dụng nên không có trường hợp thương vong nào ghi nhận.
Trong thông cáo báo chí hôm 18/4, HiPP, nhà sản xuất thực phẩm trẻ em của Đức - Thụy Sĩ, không loại trừ khả năng chất độc đã bị đưa vào sản phẩm thông qua "sự can thiệp từ bên ngoài" sau khi hàng rời khỏi nhà máy. Hãng cảnh báo ăn thực phẩm bên trong sản phẩm có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng của trẻ.
Hãng tuyên bố thu hồi toàn bộ dòng thực phẩm ăn dặm dạng hũ bán tại hệ thống SPAR ở Áo gồm các cửa hàng SPAR, EUROSPAR, INTERSPAR và Maximarkt như một biện pháp phòng ngừa khẩn cấp. Khách hàng có thể mang sản phẩm đến trả lại để được hoàn tiền đầy đủ ngay cả khi không có hóa đơn.
Vụ việc hiện có dấu hiệu lan rộng khi cảnh sát cho biết xét nghiệm ban đầu đối với các hũ sản phẩm tương tự bị thu hồi tại Cộng hòa Czech và Slovakia cũng cho thấy sự hiện diện của chất độc.
Nhà chức trách Áo đã được cảnh báo về rủi ro này sau khi một cuộc điều tra tương tự được tiến hành tại Đức. Các thông tin chi tiết vẫn được giữ kín để phục vụ điều tra.
Hiện chưa rõ tại sao thuốc diệt chuột xuất hiện trong sản phẩm ăn dặm HiPP.
Người phát ngôn của HiPP nhấn mạnh: "Tình huống nghiêm trọng này liên quan đến một hành vi can thiệp tội phạm từ bên ngoài nhắm vào kênh phân phối của hệ thống SPAR tại Áo". Công ty đồng thời cho biết quy trình sản xuất và đảm bảo chất lượng của hãng vẫn đảm bảo tiêu chuẩn.
Reuters dẫn lời đại diện chuỗi siêu thị SPAR cho hay việc thu hồi toàn diện tại 1.500 cửa hàng trên toàn nước Áo là một biện pháp phòng ngừa khẩn cấp. Khách hàng đã mua sản phẩm HiPP tại SPAR được khuyến cáo tuyệt đối không sử dụng và mang trả lại cửa hàng để được hoàn tiền 100%.
Cảnh sát lưu ý người dân cần rửa tay thật kỹ bằng xà phòng nếu vô tình tiếp xúc với các hũ thực phẩm có dấu hiệu nghi vấn trên. Theo cơ quan chức năng, chưa phát hiện thêm sản phẩm bị can thiệp nào trong số hàng hóa đã rút khỏi kệ nhưng không loại trừ khả năng nhiều hũ đồ ăn đã được khách hàng mua về trước đó.
Các bậc phụ huynh nên mang sản phẩm chưa sử dụng đến siêu thị và liên hệ với cảnh sát nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu khả nghi nào để phục vụ công tác thu thập chứng cứ.
Theo Cơ quan An toàn Thực phẩm và Sức khỏe Áo (AGES), hoạt chất trong thuốc diệt chuột có thể gây rối loạn đông máu. Những triệu chứng tiềm ẩn bao gồm chảy máu chân răng, chảy máu cam, xuất hiện các vết bầm tím trên da hoặc có máu trong phân. Nếu cha mẹ nhận thấy trẻ có các biểu hiện này sau khi ăn thực phẩm của HiPP, cần lập tức đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám.
Giới chức Đức, Slovakia và Cộng hòa Czech cũng đang điều tra sự việc. HiPP là thương hiệu có bề dày lịch sử hơn 120 năm, khởi nguồn từ Pfaffenhofen thuộc bang Bavaria (Đức). Hiện nay, trụ sở chính của tập đoàn HiPP Holding AG đặt tại Sachseln, thuộc bang Obwalden, Thụy Sĩ.
Tại Việt Nam, thực phẩm ăn dặm HiPP dành cho trẻ nhỏ khá phổ biến. Bộ Y tế hiện chưa có động thái nào liên quan vụ việc HiPP tại châu Âu.
Vụ việc của HiPP xảy ra trong bối cảnh thị trường thực phẩm trẻ em vừa trải qua những đợt rúng động hồi đầu năm. Vào tháng 1 và tháng 2, hai tập đoàn Nestlé và Danone cũng từng phải thu hồi sữa bột tại hơn 60 quốc gia sau khi nhiều trẻ em có triệu chứng ngộ độc do nhiễm độc tố Cereulide, một loại độc tố không bị tiêu diệt bởi nhiệt độ nấu nướng.
Sáng 3/5, trực thăng của Công ty Trực thăng miền Nam hạ cánh an toàn tại Bệnh viện Quân y 175, đưa bệnh nhân từ đảo Trường Sa Lớn về TP HCM điều trị. Chuyến bay được thực hiện trong điều kiện thời tiết xấu, mưa to, gió mạnh, tầm nhìn hạn chế, gây nhiều khó khăn cho việc tiếp cận và vận chuyển bệnh nhân xuyên đêm.
Bệnh nhân trên là công nhân Công ty xây dựng Thành An 96, bị ngã từ trên cao xuống đất khi thi công. Bệnh viện Quân y 175 hội chẩn từ xa (Telemedicine), phối hợp lực lượng quân y tại Trường Sa Lớn đánh giá và xử trí. Người bệnh được phẫu thuật dẫn lưu khí và dịch màng phổi khẩn cấp, song suy hô hấp diễn tiến nặng, dấu hiệu tổn thương ổ bụng. Êkíp triển khai phương án cấp cứu đường không, đồng thời hồi sức tích cực bệnh nhân trước khi vận chuyển.
Đại úy, bác sĩ Nguyễn Thế Nhã, kíp trưởng cấp cứu đường không, cho biết khi tổ cấp cứu tiếp cận, bệnh nhân vẫn nguy kịch, suy hô hấp tiến triển, bụng chướng, nghi ngờ tổn thương ngoại khoa. Người bệnh được hỗ trợ hô hấp, ổn định tuần hoàn, giảm đau để đảm bảo an toàn khi bay, đồng thời theo dõi liên tục suốt hành trình bay do nguy cơ biến đổi áp suất ảnh hưởng đến hô hấp.
Sau gần 8 giờ bay xuyên đêm, bệnh nhân được đưa về Bệnh viện Quân y 175 trong tình trạng còn tỉnh, thở oxy liều cao, dẫn lưu màng phổi tiếp tục ra khí và dịch. Chụp CT cho thấy nhiều tổn thương phức tạp, gãy nhiều xương sườn, tràn khí - dịch màng phổi, dập phổi, xẹp phổi, kèm khí và dịch trong ổ bụng, vỡ lách và dập ruột non.
Người bệnh được phẫu thuật cấp cứu xử trí tổn thương, hồi sức tích cực, dùng kháng sinh liều cao và kiểm soát rối loạn chuyển hóa.
Trên chuyến bay còn có một bệnh nhân 55 tuổi, công nhân Công ty Dacinco, được chẩn đoán áp xe thành bụng vùng hạ sườn trái, theo dõi viêm lan vào thành đại tràng. Hiện bệnh nhân tỉnh táo, sinh hiệu ổn định, được điều trị nội khoa và theo dõi sát để can thiệp khi cần.
