Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei ngày 19/7 tuyên bố chữ ký của Tổng thống Mỹ Donald Trump là “vô giá trị và không đáng tin cậy” sau khi Washington nhiều lần vi phạm bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran.
Những phát biểu của ông Khamenei được đưa ra trong một tuyên bố bằng văn bản do truyền thông nhà nước Iran đăng tải. Đây là lần đầu tiên Lãnh tụ Tối cao Iran lên tiếng kể từ khi xung đột Iran và Mỹ bùng phát trở lại trong tháng này, dù ông vẫn chưa xuất hiện trước công chúng.
Trong tuyên bố, ông Khamenei chỉ trích Mỹ vì tiến hành các cuộc không kích đúng thời điểm Iran đang tổ chức lễ tang cho cha ông, cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei. Ông Ali Khamenei đã thiệt mạng trong một trận tập kích của Mỹ và Israel vào những ngày đầu của cuộc xung đột.
Theo Lãnh tụ Tối cao Iran, đúng vào thời điểm “diễn ra cuộc biểu dương sức mạnh của người dân”, việc Mỹ “liên tục vi phạm bản ghi nhớ được ký giữa tổng thống Iran và tổng thống Mỹ một lần nữa chứng minh với tất cả mọi người rằng chữ ký của tổng thống Mỹ hoàn toàn vô giá trị và không đáng tin cậy”.
Ông Khamenei cũng cảnh báo Iran sẽ dành cho Mỹ những “bài học không thể nào quên” vì đã tìm cách “kích động xung đột và khiến cái giá phải trả ngày càng nặng nề hơn”.
“Lòng dũng cảm của các chiến binh Hồi giáo cùng sự kiên cường của người dân khu vực miền Nam Iran trong những ngày gần đây đã cho thấy những ví dụ về các bài học đó”, ông nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, Lãnh tụ Tối cao cũng gửi thông điệp tới người dân Iran, kêu gọi họ tiếp tục đặt niềm tin vào các quan chức chính phủ.
“Chúng ta không được để đối phương nhìn thấy bất kỳ dấu hiệu yếu đuối nào từ phía mình”, ông Khamenei nhấn mạnh.
Ông Mojtaba Khamenei đã bị thương trong cuộc tấn công của Mỹ và Israel. Ông vẫn chưa xuất hiện công khai trước công chúng kể từ khi trở thành Lãnh tụ Tối cao Iran.
Sau khi Washington nối lại các cuộc không kích quy mô lớn vào đầu tháng này, Iran tiến hành các cuộc tấn công trả đũa bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) nhằm vào các cơ sở quân sự của Mỹ trên khắp Trung Đông gần như mỗi ngày.
Tehran đã nhắm mục tiêu vào các căn cứ quân sự và những cơ sở có liên quan đến Mỹ tại Jordan, Kuwait, Bahrain, Qatar và Oman, cũng như tại Iraq và Syria.
Tính đến tối 18/7, Mỹ đã tiến hành 8 đêm tấn công liên tiếp nhằm vào lãnh thổ Iran. Bộ Y tế Iran cho biết các cuộc không kích của Mỹ từ ngày 27/6 đến 18/7 đã khiến 50 người thiệt mạng và hơn 500 người khác bị thương.
Mỹ phát cảnh báo an ninh toàn cầu
Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 19/7 đã ban hành cảnh báo an ninh trên phạm vi toàn cầu, khuyến cáo công dân Mỹ, đặc biệt là những người đang ở Trung Đông, “cần tăng cường thận trọng” trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ và Iran vẫn tiếp diễn.
“Do căng thẳng gia tăng tại Trung Đông, môi trường an ninh vẫn rất phức tạp và tiềm ẩn nguy cơ leo thang ngoài dự liệu. Chúng tôi khuyến cáo công dân Mỹ trong khu vực cần tiếp tục đề cao cảnh giác”, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội.
Bộ Ngoại giao Mỹ cũng cảnh báo các cơ sở ngoại giao của Mỹ, bao gồm cả những cơ sở nằm ngoài Trung Đông, đã trở thành mục tiêu tấn công.
“Các nhóm ủng hộ Iran có thể tiếp tục nhắm vào những lợi ích khác của Mỹ ở nước ngoài hoặc các địa điểm có liên quan đến Mỹ và công dân Mỹ trên toàn thế giới”, thông báo nêu rõ.
Lần gần đây nhất Bộ Ngoại giao Mỹ phát cảnh báo an ninh toàn cầu là vào tháng 3.
Cảnh báo mới nhất được đưa ra sau khi quân đội Mỹ ngày 18/7 xác nhận 2 quân nhân Mỹ thiệt mạng và một người khác vẫn mất tích do các cuộc tấn công của Iran nhằm vào các mục tiêu của Mỹ tại Jordan.
Đây là lần đầu tiên binh sĩ Mỹ thiệt mạng kể từ khi xung đột giữa Washington và Tehran bùng phát trở lại. Theo đó, tổng số binh sĩ Mỹ thiệt mạng đã tăng lên 16 người kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran hồi tháng 2.
Bloomberg ngày 14/5 dẫn nguồn thạo tin về quy hoạch ngân sách bang New York cho biết phương thức tính thuế mới này đang được giới lập pháp xem xét với những căn nhà được mua bằng tiền mặt, có thể giúp thành phố New York thu về hơn 160 triệu USD ngân sách.
"Thống đốc Kathy Hochul đã thông báo thỏa thuận khái quát với cơ quan lập pháp bang về nhiều nội dung trong ngân sách của năm tài khóa 2027. Thông tin chi tiết sẽ được nêu trong các đạo luật hoàn chỉnh về ngân sách", người phát ngôn của bà Hochul cho biết, song không đề cập đến mức thuế mới đối với giao dịch nhà ở bằng tiền mặt.
Chủ tịch Hạ viện New York Carl Heastie nói mức thuế mới nằm trong kế hoạch hỗ trợ thành phố New York giảm thâm hụt ngân sách. James Skoufis, thành viên Ủy ban Tài chính của Thượng viện bang New York, cũng xác nhận các cơ quan lập pháp từng thảo luận phương án này.
Số lượng giao dịch mua nhà bằng tiền mặt tại New York gia tăng vì chi phí vay thế chấp tăng cao, khiến nhiều người ngần ngại vay ngân hàng. Với thị trường bất động sản nhiều cạnh tranh như New York, thanh toán bằng tiền mặt cũng là phương án hấp dẫn với người bán, vì quy trình giao dịch nhanh hơn và ít rủi ro đổ vỡ hơn so với chờ ngân hàng phê duyệt khoản vay.
Song song đó, chính quyền bang còn thúc đẩy một loại phụ thu mới đối với các căn nhà thứ hai của những cư dân giàu có tại New York.
Dự thảo kế hoạch ngân sách, được Thống đốc Hochul gửi đến các lãnh đạo lập pháp bang hôm 14/5, đề xuất trong vòng hai năm tới áp thuế bổ sung 4-6,5% đối với hợp đồng mua bán căn nhà thứ hai của cư dân nếu bất động sản đó có "giá thị trường" trên một triệu USD. Mức thuế này sẽ được áp dụng bên cạnh những nghĩa vụ thuế đã được quy định từ trước đối với giao dịch bất động sản.
"Giá thị trường" là cách tính riêng từ chính quyền bang New York, không liên quan đến giá trị giao dịch thực tế của bất động sản. Một căn penthouse tại khu Midtown Manhattan từng được bán vào năm 2024 với giá hơn 135 triệu USD, nhưng được thẩm định giá thị trường là 4,2 triệu USD.
Theo cách tính mẫu của Văn phòng Thống đốc New York, cứ mỗi 5 triệu USD giá trị giao dịch thực tế, "giá thị trường" của bất động sản sẽ rơi vào khoảng 1 triệu USD.
Bà Hochul kỳ vọng biện pháp này sẽ giúp thu về hơn 500 triệu USD mỗi năm cho ngân sách thành phố New York. Sau hai năm áp dụng, chính quyền sẽ điều chỉnh lại mức thuế còn 0,8% với nhà trị giá 5-15 triệu USD, 1,05% với nhóm 15-25 triệu USD và 1,3% với bất động sản từ 25 triệu USD trở lên.
Đề xuất này được kỳ vọng tạo nguồn thu ổn định cho ngân sách từ nhóm cư dân giàu có nhưng không sinh sống thường xuyên ở New York, dù giới bất động sản cảnh báo việc thay đổi cơ chế thuế có thể làm giảm tính ổn định của thị trường. Báo cáo của cơ quan kiểm toán thành phố cũng lưu ý số thu ngân sách thực tế có thể thấp hơn dự kiến nếu người giàu từ bỏ ý định mua thêm căn nhà thứ hai tại New York.
Giờ đây, các máy bay và các tàu khu trục Mỹ buộc phải theo dõi những xuồng cao tốc hoạt động theo kiểu "bầy đàn" của Iran trong một tuyến đường năng lượng quan trọng.
“Tôi đã ra lệnh cho Hải quân Mỹ bắn hạ và loại bỏ bất kỳ con thuyền nào, dù là thuyền nhỏ”, ông Trump viết trên mạng xã hội ngày 23/4, cáo buộc các phương tiện của Iran đang rải thủy lôi tại eo biển Hormuz.
Mục tiêu của “hạm đội muỗi" Iran đã được giới chức Mỹ biết đến từ nhiều năm, và các đơn vị thử nghiệm vũ khí thường xuyên đánh giá khả năng của các tàu chiến trong việc đối phó với lực lượng này.
Thuật ngữ "hạm đội muỗi" đã có từ lâu năm, ám chỉ lực lượng tàu nhỏ, nhanh, hoạt động số lượng lớn. Mấu chốt của chiến lược này là triển khai phương tiện nhỏ, chi phí thấp để gây khó cho đối thủ mạnh hơn, tạo ra thế bất đối xứng.
Trong giai đoạn căng thẳng năm 2020, ông Trump từng chỉ đạo hải quân nhắm vào “các xuồng vũ trang của Iran” gây ảnh hưởng tới tàu Mỹ.
Mệnh lệnh lần này của ông Trump làm suy yếu những tuyên bố trước đó của chính quyền rằng hải quân Iran đã bị phá hủy nặng nề.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt đã hạ thấp mối đe dọa từ các “xuồng vũ trang tốc độ cao” của Iran trong một cuộc phỏng vấn với Fox News ngày 22/4, khẳng định Mỹ đã phá hủy năng lực hải quân thông thường của Iran. Tuy nhiên, theo các chuyên gia mối đe dọa từ phía Tehran vẫn còn tồn tại.
Đồng thời, điều này cũng để lại những câu hỏi chưa được giải đáp về mức độ hoạt động rải thủy lôi của Iran, điều mà Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ chưa công bố chi tiết.
Quy mô đội xuồng nhỏ của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cũng chưa rõ ràng, với một ước tính năm 2019 của Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ cho rằng có hàng trăm phương tiện như vậy trên khắp vịnh Ba Tư.
Các cuộc không kích của Mỹ có thể đã làm suy yếu hệ thống chỉ huy và kiểm soát của Iran “đến mức không thể triển khai các bãi thủy lôi quy mô lớn, có tổ chức”, theo Tiến sĩ Steve Wills, nhà phân tích tại Trung tâm Chiến lược Hàng hải.
Cuộc xung đột kéo dài gần 8 tuần vẫn chưa ngã ngũ, khi Mỹ từ chối dỡ bỏ phong tỏa nếu chưa có thỏa thuận, còn Iran tuyên bố sẽ không có thỏa thuận nào nếu lệnh phong tỏa của Mỹ chưa được dỡ bỏ.
Nếu được thực thi, mệnh lệnh của ông Trump báo hiệu sự thay đổi trong cách thức tác chiến và có thể làm suy yếu lệnh ngừng bắn đã được duy trì hơn 2 tuần. Cho đến nay, Mỹ chủ yếu dựa vào không kích để tấn công các mục tiêu hải quân và trên bộ, đồng thời giữ mức độ đe dọa đối với lực lượng của mình ở mức thấp.
Một cuộc “mèo vờn chuột” trên biển có nguy cơ khiến tàu Mỹ bị cuốn vào làn đạn đan chéo. “Đây là một điểm đòn bẩy mà Iran đang nắm giữ”, Đô đốc nghỉ hưu William McRaven, cựu chỉ huy lực lượng tác chiến đặc biệt Mỹ nhận định.
“Đừng nhầm lẫn, họ vẫn có thể kiểm soát eo biển Hormuz”, ông McRaven nói. Các xuồng tấn công nhanh “đặt tàu của chúng ta vào tình thế nguy hiểm, với UAV, với tên lửa đạn đạo tầm ngắn”, ông nhận định.
Khi kết hợp các xuồng nhỏ với hệ thống tên lửa mặt đất mạnh mẽ, Iran sẽ có thể tạo một hệ thống chống tiếp cận/chống xâm nhập hoàn chỉnh nhằm ngăn Hải quân Mỹ cố gắng áp sát eo biển Hormuz”, Tiến sĩ James Russell, cựu quan chức chính sách Trung Đông của Lầu Năm Góc nhận định.
Hôm qua (20.7), lãnh đạo Công đảng Andy Burnham (56 tuổi) chính thức tiếp quản ghế Thủ tướng Anh, thay thế người tiền nhiệm Keir Starmer. Cuộc chuyển giao diễn ra giữa thời khắc được ông miêu tả là "quan trọng nhất trong nền chính trị Anh suốt 40 năm qua", trong bối cảnh đất nước đối diện nhiều thách thức về chính trị - xã hội, theo Reuters.
Sự nghiệp chính trị của ông Burnham ghi dấu cột mốc lớn đầu tiên vào năm 2001 khi ông trúng cử vào Nghị viện Anh đại diện cho khu vực Leigh, thị trấn công nghiệp cũ thuộc vùng Manchester. Từ đó, ông liên tục thăng tiến trong chính phủ của các Thủ tướng thuộc Công đảng gồm ông Tony Blair và ông Gordon Brown.
Sau khi Công đảng mất ghế thủ tướng vào năm 2010, ông tranh cử ghế lãnh đạo đảng vào năm 2010 và năm 2015 nhưng đều không thành. Nhận ra con đường thăng tiến tại London bế tắc, đúng lúc chiếc ghế Thị trưởng Đại đô thị Manchester được thành lập, ông quyết định từ bỏ ghế nghị sĩ để "quay về phương Bắc" tranh cử vào năm 2016 và chính thức nhậm chức thị trưởng năm 2017.
Tại Manchester, ông Burnham đã gặt hái được những thành tựu vang dội nhờ đường lối "Manchesterism" - chủ nghĩa xã hội thân thiện với doanh nghiệp, kết hợp hiệu quả nguồn vốn công - tư để tái thiết giao thông, nhà ở và hạ tầng. Dưới sự lãnh đạo của ông, Manchester rũ bỏ hình ảnh một trung tâm công nghiệp cũ suy thoái để bùng nổ mạnh mẽ với hàng loạt tòa nhà chọc trời mọc lên. Thành tựu nổi bật nhất của ông là giành lại quyền kiểm soát hệ thống giao thông công cộng vốn manh mún từ tay tư nhân về dưới sự quản lý của chính quyền và cải thiện nó vượt bậc, theo AP.
Đặc biệt, trong đại dịch Covid-19, ông đã mạnh mẽ chỉ trích thủ tướng khi đó là ông Boris Johnson vì các chính sách áp đặt tập trung quá mức cho London, gây tổn hại cho các thành phố miền bắc. Sự kiên quyết bảo vệ quyền lợi địa phương đã giúp ông được ca tụng với biệt danh "Vua phương Bắc".
Sau khi ông Starmer công bố từ chức dưới áp lực nội bộ, ông Burnham trở thành gương mặt được các thành viên Công đảng "chọn mặt gửi vàng" với hy vọng giành lại niềm tin nơi cử tri. Tuy nhiên, theo quy định, Thủ tướng Anh phải có ghế trong nghị viện. Để tạo điều kiện cho ông Burnham trở lại London sau 10 năm nhằm hoàn thành sứ mệnh "còn dang dở", một nghị sĩ Công đảng đã đồng ý từ chức, dẫn đến cuộc bầu cử đặc biệt cho chiếc ghế nghị sĩ. Ông Burnham giành chiến thắng trước ứng viên từ đảng Reform UK và sau đó trở thành lãnh đạo Công đảng trong cuộc đua mà ông là ứng viên duy nhất.
Trong những phát biểu gần đây, ông tuyên bố sẽ theo đuổi "một nền chính trị mới dựa trên sự đoàn kết và hy vọng" cùng "một nền kinh tế phục vụ tất cả mọi người", bất kể họ sinh sống ở đâu. Một trong những trọng tâm trong chương trình hành động của ông là phi tập trung quyền lực khỏi London, trao thêm quyền hạn cho chính quyền các địa phương. Trả lời phỏng vấn The Times trước ngày nhậm chức, ông Burnham nói sẽ trình bày kế hoạch 10 năm cho đất nước, nhấn mạnh điều đó không có nghĩa ông sẽ tại vị trong 10 năm mà chỉ nhằm vạch ra con đường để đất nước đạt được đúng vị thế.
Giới quan sát dự báo ông Burnham sẽ đối mặt với nhiều thách thức chính trị và kinh tế tương tự những gì đã cản trở ông Starmer, bao gồm nền kinh tế tăng trưởng chậm, hệ thống dịch vụ công quá tải và áp lực chi phí sinh hoạt gia tăng, theo AFP. Vị tân Thủ tướng Anh cũng được cho là người mới trong các vấn đề đối ngoại, từ cuộc xung đột ở Ukraine đến quan hệ với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Bên cạnh đó, việc điều hành một quốc gia với khoảng 70 triệu dân là nhiệm vụ hoàn toàn khác so với quản lý một vùng chỉ có khoảng 3 triệu dân.
