Lá mơ lông (Paederia foetida) là loại rau quen thuộc trong ẩm thực và y học dân gian ở nhiều quốc gia châu Á. Từ lâu, loại cây này đã được sử dụng trong các bài thuốc truyền thống nhằm hỗ trợ tiêu hóa, giảm đầy hơi, khó chịu bụng và cải thiện tình trạng đau bụng, theo The Times of India (Ấn Độ).
Không chỉ được lưu truyền trong dân gian, lá mơ lông còn thu hút sự quan tâm của giới nghiên cứu. Nhiều công trình đăng trên cơ sở dữ liệu của Trung tâm Thông tin Công nghệ Sinh học Quốc gia Mỹ (NCBI) cho thấy loại lá này chứa các hợp chất có đặc tính kháng khuẩn, chống viêm và có khả năng hỗ trợ cải thiện một số rối loạn tiêu hóa.
Hỗ trợ hệ tiêu hóa khỏe mạnh
Từ lâu, lá mơ đã được xem là “khắc tinh” của nhiều vấn đề đường ruột nhờ chứa các hoạt chất có khả năng kháng khuẩn tự nhiên. Loại lá này giúp ức chế sự phát triển của vi khuẩn, amip và một số ký sinh trùng trong đường tiêu hóa. Trong dân gian, lá mơ thường được dùng để hỗ trợ cải thiện tiêu chảy, đầy hơi, khó tiêu hoặc đau bụng do ăn uống không hợp vệ sinh nhờ đặc tính thanh nhiệt, kiện tỳ và giảm co thắt ruột.
Hỗ trợ giảm viêm, đau nhức xương khớp
Không chỉ tốt cho tiêu hóa, lá mơ còn có tính mát và khả năng hỗ trợ giảm viêm khá hiệu quả. Người lớn tuổi thường dùng lá mơ sắc nước uống hoặc giã nát đắp lên vùng đau nhức khi thời tiết thay đổi. Một số hoạt chất trong lá được cho là giúp lưu thông khí huyết, giảm cảm giác tê mỏi, hạn chế tình trạng phong thấp và hỗ trợ giảm tích tụ axit uric tại khớp, từ đó có lợi cho người mắc gout.
Góp phần thanh lọc cơ thể, hỗ trợ giải độc gan
Nhờ đặc tính lợi tiểu tự nhiên, lá mơ giúp cơ thể đào thải độc tố tốt hơn và giảm áp lực cho gan, thận. Trong y học dân gian, nước lá mơ còn được dùng để hỗ trợ tẩy giun, đặc biệt là giun đũa và giun kim. Đây được xem là phương pháp tự nhiên, lành tính và phù hợp với cả trẻ nhỏ nếu sử dụng đúng cách.
Hỗ trợ cải thiện các vấn đề ngoài da
Lá mơ chứa nhiều hợp chất kháng khuẩn và chống nấm tự nhiên nên thường được dùng để hỗ trợ điều trị ghẻ lở, mụn nhọt, rôm sảy hoặc các vùng da bị nấm ngứa. Khi giã nát lấy nước cốt thoa lên vùng tổn thương, lá mơ có thể giúp giảm sưng đỏ, làm dịu da và hạn chế nguy cơ nhiễm trùng lan rộng.
Giúp bồi bổ cơ thể, cải thiện thể trạng
Không chỉ là loại rau ăn kèm quen thuộc, lá mơ còn chứa protein cùng nhiều vitamin cần thiết cho cơ thể. Những món ăn từ lá mơ có thể giúp kích thích vị giác, hỗ trợ hấp thu dưỡng chất và phù hợp với người mới ốm dậy, trẻ biếng ăn hoặc người suy nhược. Đây cũng là nguồn thực phẩm dân dã, dễ tìm nhưng mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Dù mang lại nhiều công dụng, lá mơ vẫn cần được sử dụng đúng cách. Trước khi ăn sống, nên rửa sạch và ngâm nước muối loãng để loại bỏ bụi bẩn, vi khuẩn và ký sinh trùng bám trên bề mặt lá. Với những người muốn dùng lá mơ để hỗ trợ điều trị bệnh mạn tính, nên tham khảo ý kiến bác sĩ để có liều lượng phù hợp và an toàn.
Dù được xem là loại rau dân dã giàu giá trị dinh dưỡng và có nhiều tiềm năng hỗ trợ sức khỏe, lá mơ lông vẫn cần được sử dụng đúng cách. Các chuyên gia cho biết phần lớn nghiên cứu hiện nay mới dừng ở giai đoạn tiền lâm sàng, nên chưa đủ cơ sở để xem đây là “thần dược” chữa bệnh.
Ngoài ra, ăn sống nhưng không đảm bảo vệ sinh có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn hoặc ký sinh trùng. Việc sử dụng quá nhiều trong thời gian dài cũng có thể gây kích ứng đường tiêu hóa, theo cảnh báo từ Harvard Health Publishing (Mỹ).
Dùng lá mơ lông như thực phẩm hỗ trợ, không thay thế thuốc điều trị. Bác sĩ Rashmi Gupta khuyên chỉ nên dùng khoảng 1-2 lá mỗi ngày và kết hợp trong bữa ăn.
Rửa sạch, ngâm kỹ trước khi ăn sống.
Tránh lạm dụng hoặc dùng liều cao kéo dài.
Người có bệnh lý tiêu hóa nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thường xuyên.
Nem rán vốn đã là món ăn quen thuộc trong nhiều gia đình Việt. Thế nhưng, khi cuốn nem rán cùng lá mơ lông rồi chấm với nước mắm chua ngọt, món ăn lại mang đến một trải nghiệm khác biệt.
Vị bùi, thơm đặc trưng của lá mơ hòa quyện với lớp vỏ nem giòn rụm giúp giảm cảm giác dầu mỡ, tạo nên sự cân bằng hài hòa.
Trứng gà kết hợp với lá mơ lông là món ăn dân dã được nhiều người yêu thích. Lá mơ có thể thái nhỏ trộn cùng trứng rồi đem chiên hoặc hấp.
Thành phẩm có màu sắc đẹp mắt, mùi thơm đặc trưng, vị béo của trứng hòa cùng vị bùi của lá mơ tạo nên món ăn vừa ngon vừa dễ thực hiện.
Thịt ba chỉ luộc cuốn lá mơ chấm mắm tôm
Thịt ba chỉ luộc vốn có độ béo nhất định, vì vậy khi ăn cùng lá mơ lông sẽ giúp món ăn trở nên hài hòa hơn.
Lá mơ không chỉ làm tăng mùi thơm mà còn giúp phần thịt luộc trở nên đỡ ngấy, đặc biệt khi kết hợp cùng mắm tôm đậm đà.
Trên thị trường hiện nay phổ biến hai loại màng bọc thực phẩm là nhựa PVC và nhựa PE. Dù có vẻ ngoài giống nhau, bản chất hóa học và mức độ an toàn của hai loại vật liệu này hoàn toàn khác biệt. Việc thiếu hiểu biết trong quá trình sử dụng có thể biến vật dụng tiện ích này thành tác nhân gây hại cho sức khỏe.
Nguy cơ thôi nhiễm từ nhựa PVC
Nhựa PVC nguyên bản là một loại vật liệu cứng. Để tạo ra những cuộn màng mỏng, dẻo và có độ bám dính cao, nhà sản xuất phải sử dụng thêm chất phụ gia làm dẻo như DEHA hoặc DEHP.
Theo đặc tính hóa học, các chất làm dẻo này không liên kết chặt chẽ với màng nhựa. Khi tiếp xúc với nhiệt độ cao trong lò vi sóng hoặc thức ăn chứa nhiều dầu mỡ, phụ gia dễ dàng tách ra và hòa tan vào thực phẩm. Việc dung nạp các hóa chất này trong thời gian dài tiềm ẩn nguy cơ gây rối loạn nội tiết, ảnh hưởng đến hệ sinh sản và sự phát triển của trẻ nhỏ.
Ngược lại, nhựa PE sở hữu cấu trúc dẻo dai tự nhiên, quá trình sản xuất cần rất ít hoặc không cần phụ gia làm dẻo. Do đó, màng bọc PE trơ hơn về mặt hóa học, chịu nhiệt tốt hơn và ít có nguy cơ thôi nhiễm chất độc, được đánh giá là an toàn hơn cho nhu cầu bảo quản thực phẩm gia đình.
Cách phân biệt màng bọc PE và PVC
Người tiêu dùng có thể nhận biết hai loại màng bọc này qua các đặc điểm vật lý cơ bản:
Màu sắc và độ trong: Màng PVC thường có màu vàng ngà và độ trong suốt rất cao. Trong khi đó, màng PE có màu trắng ngà và đục hơn.
Độ bám dính: PVC có tính kết dính mạnh, dễ dính bết vào tay hoặc bát đĩa. Màng PE ít dính hơn, bề mặt trơn láng và dễ dàng bóc tách.
Phản ứng với nhiệt: Khi bị đốt cháy, màng PVC phát ra mùi khét hắc của clo, ngọn lửa cháy yếu và dễ tắt. Ngược lại, PE cháy nhanh, nhỏ giọt như sáp và có mùi thơm nhẹ đặc trưng của nến (paraffin).
Để đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, người nội trợ tuyệt đối không để nilon tiếp xúc trực tiếp với bề mặt thức ăn, đặc biệt là món chứa nhiều dầu mỡ. Nhiệt độ của mỡ sôi có thể lên tới 150-200 độ C, vượt ngưỡng chịu đựng và làm nóng chảy màng bọc. Cách đúng là bọc kín miệng bát, giữ khoảng cách ít nhất 2-3 cm so với thức ăn và chọc vài lỗ nhỏ để thoát hơi nước.
Bạn có thể sử dụng màng bọc sáp ong vì thân thiện với môi trường, thích hợp để bọc phô mai, rau củ quả dở dang. Tuy nhiên, chất liệu này không được dùng cho thịt cá sống do khó tiệt trùng và tuyệt đối không đưa vào lò vi sóng vì sáp sẽ tan chảy.
Ngày 5/6, clip ghi lại cảnh con trăn dài gần 3m nằm dưới gầm giường tại nơi nghỉ của một đơn vị trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa thu hút sự quan tâm từ nhiều người.
Anh Hoàng Phú, người đăng tải clip, cho biết sau khi kết thúc ca làm việc vào 1h ngày 4/6, anh cùng đồng nghiệp trở về phòng nghỉ nghe tiếng động phát ra từ dưới gầm giường. Dùng đèn pin soi xuống gầm giường, anh bất ngờ phát hiện cá thể bò sát cỡ lớn đang cuộn mình bên dưới.
"Lúc đầu anh em ai cũng giật mình vì phát hiện con vật vào giữa đêm. Đây là thời điểm mọi người đang ngủ nên không ai nghĩ dưới gầm giường lại có một cá thể bò sát lớn như vậy", anh Phú kể.
Bằng những kiến thức đã học được trong đơn vị, anh Phú nhận định đây là con trăn gấm. Anh ước lượng cá thể trăn này dài gần 3m, cân nặng chưa xác định.
"Đây là trăn gấm, loài động vật được pháp luật bảo vệ. Nếu phát hiện, người dân nên báo cơ quan chức năng để xử lý. Do nơi cơ quan tôi ở gần bìa rừng và xa cơ quan chức năng nên anh em chúng tôi đã cùng nhau xua đuổi để con vật quay về môi trường tự nhiên", anh Phú chia sẻ.
Trước đây, tại Khánh Hòa cũng từng ghi nhận một số trường hợp trăn bò vào khu dân cư. Sau khi được người dân phát hiện và trình báo, các cá thể này đều được cơ quan chức năng tổ chức vây bắt, bàn giao cho lực lượng kiểm lâm để chăm sóc, sau đó thả về môi trường tự nhiên hoặc các khu vực bảo tồn theo quy định.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, lãnh đạo Chi cục Kiểm lâm Khánh Hòa cho biết trăn gấm (Python reticulatus) là loài động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm thuộc nhóm IIB, được pháp luật Việt Nam bảo vệ.
Theo vị này, khi phát hiện động vật hoang dã, nguy cấp, quý, hiếm, người dân cần kịp thời thông báo cho chính quyền địa phương hoặc cơ quan chức năng để được hướng dẫn, xử lý đúng quy định.
Trong trường hợp việc trình báo hoặc tiếp cận của lực lượng chức năng gặp khó khăn, nếu cá thể động vật xuất hiện gần khu vực rừng hoặc môi trường tự nhiên, người dân có thể xua đuổi để chúng quay trở lại nơi sinh sống, tránh gây thương tích hoặc làm hại vì hành vi này có thể vi phạm các quy định của pháp luật.
Chi cục Kiểm lâm Khánh Hòa cũng khuyến cáo người dân không tự ý săn bắt, nuôi nhốt, mua bán hoặc vận chuyển trái phép động vật hoang dã, góp phần bảo vệ đa dạng sinh học và môi trường tự nhiên.
Ngày 15-4, Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức hội nghị triển khai công tác tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp năm 2026, hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến.
Phát biểu tại hội nghị, GS Lê Quân - Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo - nhấn mạnh các cơ sở giáo dục nghề nghiệp muốn tuyển sinh được phải có những ngành nghề đào tạo đáp ứng được nhu cầu thị trường, xã hội.
Theo ông, từ năm 2017 bắt đầu phổ biến khẩu hiệu "tuyển sinh gắn với tuyển dụng". Bởi dạy nghề là dạy cho học sinh, sinh viên biết được quy trình công nghệ, kỹ thuật, biết được thách thức tổ chức, triển khai.
"Khi tuyển sinh gắn với tuyển dụng, gốc vẫn là phải cấu trúc lại chương trình đào tạo, quy trình đào tạo có sự tham gia sâu của doanh nghiệp, quy trình đào tạo gắn với thực hành", ông Quân nói.
Ông Quân chia sẻ hiện tỉ lệ bỏ học bình quân còn cao, khoảng 20-25%. Ông mong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp không chỉ quan tâm lôi cuốn người học để đạt chỉ tiêu tuyển sinh, mà phải giúp người học giải bài toán cơ hội nghề nghiệp, thu nhập khi ra trường.
Ông Quân cũng nêu một thực tế hiện Việt Nam có gần 2 triệu thanh niên ở lứa tuổi 18-24, không học hành, không công việc, nghề nghiệp. Theo ông, đây là nhóm thanh niên không được định hướng rõ, không biết mình phải học gì, làm gì.
"Nếu không cẩn thận, chúng ta sẽ có một lớp thanh niên lơ ngơ, mất phương hướng", ông Quân nói và cho rằng có một phần trách nhiệm của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, phải trả lời cho người học câu hỏi trong tuyển sinh là ra trường làm gì, việc làm ở đâu, thu nhập ra sao...
Ông mong các trường quan tâm đến các đối tượng tuyển sinh. Bởi giáo dục nghề nghiệp có sứ mệnh ngoài việc đào tạo cung cấp nhân lực chất lượng cao và nhân lực cho phát triển kinh tế xã hội, đây cũng là hoạt động để đảm bảo an sinh.
Tại hội nghị, Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên cho biết năm 2024, hệ thống giáo dục nghề nghiệp gồm có 1.545 cơ sở (921 cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập, 624 cơ sở tư thục và có vốn đầu tư nước ngoài) gồm: 390 trường cao đẳng, 427 trường trung cấp, 728 trung tâm giáo dục nghề nghiệp.
Tính đến ngày 31-12-2025, chỉ còn 1.147 cơ sở (502 cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập, 645 cơ sở giáo dục nghề nghiệp tư thục và có vốn đầu tư nước ngoài) gồm: 392 trường cao đẳng, 358 trường trung cấp, 397 trung tâm giáo dục nghề nghiệp.
Như vậy chỉ sau 1 năm, cả nước giảm 382 cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập (giảm 22 trường cao đẳng công lập, giảm 73 trường trung cấp công lập, giảm 248 trung tâm công lập), tăng 21 cơ sở giáo dục nghề nghiệp tư thục.
Theo Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, việc tái cơ cấu mạnh mẽ mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp đang buộc công tác tuyển sinh phải chuyển từ phân tán sang tập trung, từ phát triển theo quy mô sang nâng cao chất lượng, lấy hiệu quả đào tạo và khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường lao động làm thước đo chủ yếu.
Năm 2025, cả nước tuyển được khoảng 2,2 triệu người học, đạt 107% so với kế hoạch. Trong đó trình độ cao đẳng, trung cấp nghề tuyển được 430.000 học sinh, sinh viên. Trình độ sơ cấp và dạy nghề dưới 3 tháng tuyển được khoảng 1,77 triệu người học.
Tuyển sinh các ngành, nghề đào tạo trong lĩnh vực kỹ thuật - công nghệ chiếm tỉ lệ tổng tuyển sinh cao nhất, lên đến 42%, đặc biệt tập trung vào công nghệ cơ khí chế tạo, công nghệ ô tô, công nghệ điện - điện tử - truyền thông, công nghệ thông tin.
Một số ngành, nghề trong các lĩnh vực công nghệ mới nổi như: chip bán dẫn, năng lượng tái tạo, công nghệ số, công nghệ xanh đã có hoạt động tuyển sinh, đào tạo, tuy nhiên kết quả chưa cao do hạn chế về số lượng cơ sở đào tạo, công tác thông tin, truyền thông chưa được tốt nên người học còn chưa thực sự quan tâm, đăng ký.
