“Chúng ta nên cùng nhau phản đối việc mở rộng quá mức khái niệm an ninh quốc gia trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), cũng như việc đặt an ninh của một quốc gia lên trên an ninh của các quốc gia khác”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh tại Hội nghị AI thế giới (WAIC) ngày 17-7.
Được tổ chức thường niên từ năm 2018, song đây là lần đầu tiên ông Tập tham dự và phát biểu khai mạc WAIC.
Sự có mặt của ông, cùng nhiều nguyên thủ, lãnh đạo các nước khác tại WAIC năm nay cho thấy nỗ lực của Trung Quốc trong định hình trật tự AI thế giới.
Được tổ chức thường niên từ năm 2018, WAIC đã trở thành một trong những sự kiện về AI lớn nhất thế giới.
Tuy nhiên, hội nghị năm nay không thu hút sự chú ý bởi quy mô trưng bày lần đầu tiên hơn 100.000 m², hàng trăm công nghệ lần đầu ra mắt hay số lượng doanh nghiệp, mà bởi sự hiện diện của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình.
Trong bài phát biểu, nhà lãnh đạo Trung Quốc kêu gọi thúc đẩy đổi mới trên cơ sở hợp tác cùng có lợi, cũng như bảo đảm AI an toàn và luôn nằm dưới sự kiểm soát của con người.
Ông nhấn mạnh việc cần tăng cường tính bao trùm và giao lưu giữa các nền văn minh trong AI, đồng thời thúc giục hoàn thiện cơ chế quản trị AI toàn cầu với vai trò trung tâm của Liên hợp quốc.
Khi ông Tập nhấn mạnh rằng AI không thể là “màn trình diễn đơn độc của một quốc gia”, mà phải là “bản giao hưởng của hợp tác quốc tế”, người nghe hiểu thông điệp đang hướng đến quốc gia nào.
Nhà lãnh đạo Trung Quốc khẳng định nước này sẵn sàng cởi mở hơn nữa, không chỉ cùng các nước cùng nắm bắt cơ hội do AI mang đến, mà còn cùng ứng phó thách thức do AI tạo ra, vì tương lai tốt đẹp hơn cho nhân loại.
Ông cũng kêu gọi các nước tăng cường hỗ trợ nhóm quốc gia đang phát triển, qua đó thu hẹp khoảng cách về AI và chuyển đổi số, “ngăn chặn tạo ra bất công lịch sử mới về AI”.
Để nâng cao hơn nữa việc xây dựng năng lực AI toàn cầu, Trung Quốc sẽ cung cấp cho các nước đang phát triển 5.000 suất đào tạo và hội thảo AI trong 5 năm tới.
Trung Quốc sẽ phát triển các trung tâm hợp tác ứng dụng AI quốc tế với ASEAN, Liên đoàn các quốc gia Ả Rập, Liên minh châu Phi, Cộng đồng các quốc gia Mỹ Latinh và Caribe, Tổ chức Hợp tác Thượng Hải và BRICS.
Bắc Kinh cũng sẽ cho phép 30 quốc gia sử dụng hệ thống cảnh báo khí tượng do AI hỗ trợ, được gọi là MAZU.
“Thông điệp của ông Tập rất rõ ràng: Trung Quốc sẽ không tuân theo bất kỳ ai về cả công nghệ và tiêu chuẩn AI. Thay vào đó, Trung Quốc sẽ dẫn đầu thế giới ở cả hai khía cạnh này,” ông George Chen, thuộc The Asia Group, một công ty tư vấn, nói với Hãng tin Reuters.
Kể từ khi lên nắm quyền cuối năm 2012, ông Tập đã đưa ra nhiều sáng kiến nhằm mở rộng ảnh hưởng của Trung Quốc thông qua hợp tác và hỗ trợ các nước, từ cơ sở hạ tầng đến tài chính.
Năm 2023, ông đề ra Sáng kiến Quản trị AI toàn cầu và kể từ đó, thúc đẩy hợp tác về AI với các nước được Bắc Kinh tập trung nghiêm túc.
Trung Quốc đã công bố Kế hoạch hành động xây dựng năng lực AI vì lợi ích và vì tất cả mọi người, cũng như Sáng kiến hợp tác quốc tế AI+.
WAIC lần này chứng kiến một bước tiến trong nỗ lực hiện thực hóa tham vọng dẫn dắt và định hình trật tự AI toàn cầu của Trung Quốc, với việc thành lập Tổ chức Hợp tác AI Thế giới (WAICO) và đặt trụ sở tại Thượng Hải.
“Đây sẽ là một cột mốc quan trọng trong lịch sử phát triển AI”, ông Tập nhấn mạnh ngày 17-7. Ông diễn giải WAICO ra đời vì lời kêu gọi từ các nước đang phát triển và ý thức trách nhiệm của Trung Quốc, nhằm đoàn kết cộng đồng quốc tế để thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển và quản trị AI.
Theo truyền thông Trung Quốc, 29 nước, trong đó có Nga và 5 nước ASEAN, đã ký thỏa thuận về việc thành lập WAICO với tư cách là thành viên sáng lập.
Phần lớn các thành viên còn lại nằm ở châu Á – Thái Bình Dương, châu Phi và một số quốc gia Mỹ – Latin. Belarus và Serbia là hai nước châu Âu hiếm hoi có tên trong danh sách.
Việc nhiều nước có nền khoa học – công nghệ tiên tiến vắng mặt trong danh sách sáng lập WAICO làm dấy lên những thận trọng. Dẫu vậy, tổ chức này chỉ mới ra đời cách đây vài ngày, không thể loại trừ khả năng mở rộng trong tương lai.
Nhìn ở khía cạnh khác, việc chưa tham gia của các nước mạnh về công nghệ tạo lợi thế lớn cho Trung Quốc – quốc gia có tiềm lực mạnh nhất về AI trong WAICO.
Năm 2025, các ngành công nghiệp AI cốt lõi của Trung Quốc trị giá hơn 1,2 nghìn tỉ nhân dân tệ (khoảng 176,6 tỉ USD), trong khi số lượng doanh nghiệp AI trên toàn quốc vượt quá 6.200.
Các mô hình AI lớn mã nguồn mở của đất nước đã được tải xuống tổng cộng hơn 10 tỉ lần, điều mà theo Tân Hoa xã là “tiếp tục tạo ra các cơ hội mới và rộng lớn hơn cho sự hợp tác toàn cầu trong đổi mới AI”.
Trong nhiều năm qua, Apple luôn cố gắng duy trì mức giá ổn định cho các thế hệ iPhone mới, đặc biệt với dòng iPhone 17, ngược lại với những suy đoán trước khi dòng sản phẩm này ra mắt. Tuy nhiên, việc chính CEO Tim Cook công khai đề cập đến áp lực chi phí bộ nhớ cho thấy tình hình lần này có thể khác.
Nếu Apple thực sự điều chỉnh giá bán trong chu kỳ sản phẩm tiếp theo, iPhone 17 nhiều khả năng sẽ trở thành một trong những dòng iPhone cuối cùng được bán ở mức giá hiện tại. Đồng nghĩa người dùng mua máy trong giai đoạn này có thể tiết kiệm được một khoản đáng kể so với việc chờ sang thế hệ kế tiếp.
Không chỉ vậy, giá niêm yết tăng thường kéo theo hiệu ứng dây chuyền trên toàn thị trường. Khi một thế hệ iPhone mới có giá cao hơn, các mẫu đời cũ cũng có xu hướng giữ giá lâu hơn thay vì giảm mạnh như trước. Điều đó khiến những người chờ đợi với hy vọng iPhone 17 sẽ giảm sâu sau khi iPhone 18 ra mắt có thể phải thất vọng.
Theo khảo sát của PV Thanh Niên, giá iPhone 17 hiện tại rơi vào khoảng từ 24 triệu đồng tại các nhà bán lẻ lớn, hoặc thậm chí chỉ hơn 21 triệu đồng trên sàn thương mại điện tử khi kết hợp mã giảm giá. Để tìm mức giá rẻ hơn nữa sẽ rất khó khăn nếu Apple quyết định tăng giá iPhone 18.
Đối với những ai quan tâm đến dòng iPhone 17 Pro, mọi thứ sẽ càng khó khăn hơn khi Apple công bố loạt iPhone 18 Pro, bởi công ty thường ngừng sản xuất các mẫu iPhone Pro thế hệ trước ngay sau khi ra mắt bản kế nhiệm.
Ngay cả khi các cửa hàng bán lẻ tại Việt Nam tiếp tục bán các mẫu iPhone 17 Pro tồn kho, nhưng với việc chúng được đánh giá cao về hiệu năng, camera và thời lượng pin, nguồn cung trên thị trường có thể nhanh chóng thu hẹp sau khi iPhone 18 Pro ra mắt với giá khởi điểm dự kiến khoảng từ 1.300 USD. Khi đó, người dùng không chỉ đối mặt với nguy cơ giá tăng mà còn khó tìm được phiên bản mong muốn.
Với việc chi phí bộ nhớ toàn cầu tiếp tục leo thang do nhu cầu từ các hệ thống AI và trung tâm dữ liệu, nhiều chuyên gia nhận định áp lực tăng giá sẽ chưa sớm kết thúc. Nếu Apple là hãng đầu tiên điều chỉnh giá bán, các nhà sản xuất Android lớn như Samsung hay Google cũng có thể thực hiện động thái tương tự, khiến mặt bằng giá smartphone cao cấp trên toàn thị trường được đẩy lên một nấc mới.
Chính vì vậy, đối với những người đã xác định sẽ mua iPhone trong vòng vài tháng tới và không quá quan tâm đến việc sở hữu thế hệ mới nhất, iPhone 17 có thể đang ở giai đoạn "giá tốt nhất trước khi thị trường thay đổi". Chờ đợi thêm không chỉ đồng nghĩa với việc đối mặt nguy cơ giá tăng mà còn có thể bỏ lỡ cơ hội sở hữu các phiên bản cao cấp với mức giá dễ tiếp cận hơn hiện nay.
Toàn bộ quá trình diễn ra tự động bao gồm đột nhập, đánh cắp thông tin xác thực, xâm nhập sâu hơn vào hệ thống, mã hóa và xóa cơ sở dữ liệu sản xuất của công ty trước khi đòi tiền chuộc bằng Bitcoin. Sysdig đặt tên "kẻ tấn công" là Jadepuffer và gọi đây là trường hợp đầu tiên tác nhân AI thực hiện tấn công mạng từ đầu đến cuối mà không cần con người hỗ trợ.
"Từ khi trở thành một hình thức đe dọa, mã độc tống tiền luôn có người trực tiếp điều khiển, hoặc ít nhất là lên kịch bản. Tuy nhiên, Nhóm Nghiên cứu Mối đe dọa Sysdig (TRT) đã ghi nhận trường hợp lần đầu tiên xảy ra: chiến dịch tống tiền hoàn chỉnh được mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) điều khiển từ đầu đến cuối", Michael Clark, Giám đốc nghiên cứu mối đe dọa tại Sysdig, viết trên blog tuần trước.
Theo Hacker News, Jadepuffer khai thác CVE-2025-3248, lỗ hổng thiếu xác thực trong Langflow - công cụ mã nguồn mở giúp xây dựng các ứng dụng AI và quy trình làm việc tác nhân. Lỗ hổng này cho phép bất kỳ ai truy cập được máy chủ đều có thể chạy mã Python của mình mà không cần đăng nhập.
Các máy chủ chạy Langflow là mục tiêu hấp dẫn vì thường công khai trên Internet, lưu trữ nhiều khóa API và thông tin đăng nhập đám mây cho các dịch vụ mà chúng kết nối. CVE-2025-3248 đã được vá và thêm vào danh sách lỗ hổng của Cơ quan An ninh mạng và Hạ tầng Mỹ (CISA) tháng 5/2025, nhưng nhiều máy chủ hiện vẫn chưa cập nhật.
Jadepuffer có khả năng điều chỉnh chiến lược tức thì và hoạt động nhanh hơn những tin tặc giỏi. "Hệ thống tự động điều chỉnh theo thời gian thực, thử lại bước thất bại với tham số được tinh chỉnh. Trong một tình huống, hệ thống đi từ đăng nhập thất bại đến khắc phục sự cố chỉ trong 31 giây", Clark cho biết.
Nhóm chuyên gia Sysdig lưu ý, ngay cả khi trả tiền chuộc, nạn nhân cũng không thể khôi phục dữ liệu bị xâm nhập vì tác nhân AI đã xóa chúng mà không sao lưu.
Theo Independent, phát hiện của Sysdig chưa được kiểm chứng độc lập nhưng cho thấy nguy cơ lớn từ các hệ thống AI khi chúng ngày càng có khả năng thực hiện cuộc tấn công mạng phức tạp mà không cần con người giám sát.
Tháng trước, tổ chức an ninh Five Eyes cảnh báo chỉ "vài tháng nữa", AI có thể gây ra tác động nghiêm trọng cho doanh nghiệp và chính phủ. Tổ chức này nêu: "Các mô hình AI tiên tiến nhất được dự đoán vượt xa kỳ vọng hiện nay của ngành, làm thay đổi căn bản cả năng lực tấn công lẫn phòng thủ mạng. Điều này đòi hỏi sự ứng phó ở quy mô toàn tổ chức và toàn xã hội".
Để xử lý, các chuyên gia NASA đã tạo lệnh yêu cầu Robot Curiosity, vẫy cánh tay gắn mũi khoan, đồng thời vận hành mũi khoan vài lần, cuối cùng đã gỡ bỏ được tảng đá. Toàn bộ quá trình được các camera tránh nguy hiểm phía trước khung gầm và camera điều hướng trên cột của robot ghi lại.
Trước đó, ngày 25/4, Curiosity khoan lấy mẫu tảng đá mang tên Atacama, ước tính có đường kính đáy khoảng 46 cm, dày 15 cm và nặng 13 kg. Khi robot thu cánh tay lại, toàn bộ tảng đá bị nhấc theo khỏi mặt đất, treo lơ lửng trên mũi khoan. NASA cho biết, hoạt động khoan từng làm nứt hoặc tách các lớp trên của đá, nhưng đây là lần đầu tiên đá dính chặt vào mũi khoan như vậy.
Theo IFL Science, Sao Hỏa cách Trái Đất khoảng 334 triệu km. Từ khoảng cách này, nhóm chuyên gia thử điều khiển Curiosity rung mũi khoan để làm Atacama rơi xuống nhưng không thành công. Ngày 29/4, họ thử định hướng lại cánh tay robot và rung mũi khoan lần nữa. Hình ảnh từ camera cho thấy cát rơi ra trong khi tảng đá vẫn dính lại.
Cuối cùng, ngày 1/5, nhóm chuyên gia thử lại, nghiêng mũi khoan nhiều hơn, kết hợp với xoay và rung. Họ dự định thực hiện loạt thao tác này nhiều lần, nhưng tảng đá đã rơi ngay lần thử đầu tiên và vỡ khi chạm đất.
Theo Space, Curiosity lớn tương đương một chiếc ôtô, hạ cánh xuống hố trũng Gale trên Sao Hỏa vào tháng 8/2012 với nhiệm vụ xác định xem khu vực này có từng hỗ trợ sự sống của vi sinh vật hay không. Robot sau đó phát hiện, vào thời cổ đại, Gale chứa một hệ thống sông hồ có tiềm năng phù hợp cho sự sống. Robot sau đó tiếp tục nghiên cứu các lớp đá trong quá trình di chuyển, tìm kiếm manh mối về sự chuyển đổi của Sao Hỏa thời xa xưa, từ một hành tinh tương đối ấm và ẩm thành nơi cằn cỗi lạnh giá như ngày nay.
Tháng 8 năm ngoái, khi cán mốc 13 năm hoạt động trên hành tinh đỏ, robot đã di chuyển tổng cộng 35 km, nhiều km trong đó là đoạn đường gồ ghề, sỏi đá. Đây là thành tựu đáng chú ý vì ban đầu, nhiệm vụ dự kiến chỉ kéo dài khoảng hai năm.
Science Alert cho biết, trong suốt thời gian hoạt động, robot đã vượt qua nhiều sự cố như cơ chế khoan va đập gặp hiện tượng đoản mạch, phanh bị cản trở do vướng mảnh vỡ, khoan bị kẹt, bánh xe thủng. Sử dụng Scarecrow, bản sao của Curiosity trên Trái Đất, các chuyên gia phát hiện robot có thể tiếp tục chạy trên Sao Hỏa "vô thời hạn" với phần bánh xe còn lại nếu có thể loại bỏ những gờ bám bị hỏng.
