Ngày 19-7, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết Washington muốn đảm bảo quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz dù có đạt được thỏa thuận với Tehran hay không.
“Tổng thống Donald Trump muốn chấm dứt vấn đề này bằng một thỏa thuận hòa bình với Iran, nhưng điều đó cần sự đồng thuận từ cả hai bên. Nếu Iran sẵn sàng, mọi việc sẽ kết thúc theo cách đó. Nếu không, chúng tôi sẽ tiếp tục đảm bảo lưu thông hàng hải qua eo biển Hormuz mà không cần sự hợp tác của Iran”, ông Wright nói trong cuộc phỏng vấn với Đài ABC News.
Ông Wright cho biết hiện lượng dầu vận chuyển qua eo biển Hormuz và các tuyến đường ống thay thế đạt gần 14 triệu thùng/ngày, tương đương hơn 60% mức trước xung đột.
Phát biểu của ông Wright cho thấy Washington đang cố tách vấn đề tự do hàng hải khỏi tiến trình đàm phán với Tehran.
Nếu trước đây việc bảo đảm lưu thông qua eo biển Hormuz từng được xem là một phần của thỏa thuận hòa bình, thì nay Mỹ lại phát tín hiệu rằng hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz là lợi ích cốt lõi không thể nhượng bộ ngay cả khi ngoại giao thất bại.
Cùng ngày 19-7, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho rằng Tehran đang sử dụng eo biển Hormuz như một “đòn bẩy” trong cuộc xung đột với Washington tại khu vực Trung Đông.
“Rõ ràng Iran, hoặc ít nhất là một số người ở Iran, muốn kiểm soát eo biển Hormuz và sử dụng điều này như một công cụ gây sức ép đối với thế giới”, ông Rubio lập luận.
Nhà ngoại giao Mỹ khẳng định Mỹ sẽ tiếp tục làm những gì cần thiết để bảo vệ hoạt động vận tải biển toàn cầu, đồng thời nhấn mạnh “các nước khác cũng cần tăng cường đóng góp để chia sẻ gánh nặng này”, theo báo The Guardian.
Ông Rubio lưu ý Washington vẫn để ngỏ cánh cửa ngoại giao, dù vậy “đây không phải là một tiến trình ngoại giao thực chất. Đây phải là một thỏa thuận mà phía Iran sẵn sàng tuân thủ”.
Ngày 20-7, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố hai tàu chở dầu đã phát nổ và bị vô hiệu hóa khi cố gắng đi qua tuyến hàng hải phía nam eo biển Hormuz gần Oman – tuyến đường mà Iran không công nhận.
Qua đó, Tehran khẳng định “sẽ không để một giọt dầu hay lượng khí đốt nào” đi qua eo biển Hormuz, đồng thời cảnh báo tuyến hàng hải này sẽ tiếp tục không an toàn chừng nào Mỹ còn thực hiện các “hành động gây hấn” trong khu vực.
Theo giới phân tích, tuyên bố của IRGC cho thấy Tehran vẫn coi eo biển Hormuz là đòn bẩy chiến lược để đáp trả sức ép từ Washington.
Trong bối cảnh Iran lép vế hơn trước Mỹ về sức mạnh quân sự tổng hợp, khả năng gây gián đoạn một trong những tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới vẫn được xem là công cụ gây sức ép hiệu quả của Tehran.
Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và Quốc tế (CSIS) nhận định cuộc cạnh tranh giữa Mỹ và Iran tại eo biển Hormuz ngày càng mang tính chiến lược, vượt khỏi vấn đề dầu mỏ để trở thành phép thử đối với khả năng duy trì quyền tự do hàng hải của Washington.
Theo đó, nếu chấp nhận để một quốc gia ven eo biển Hormuz quyết định hoàn toàn tàu thuyền nào được phép lưu thông, Mỹ sẽ đối mặt với nguy cơ suy giảm vai trò lãnh đạo toàn cầu trong việc bảo đảm tự do hàng hải, vốn là mục tiêu mà họ theo đuổi trong nhiều thập kỷ qua.
Phát biểu tại cuộc họp với các thành viên hội đồng tỉnh, thành phố, huyện, xã và lãnh đạo các sở, ban ngành khác nhau tại tỉnh Kampong Chhnang vào sáng nay 27.5, ông Hun Sen khẳng định luật nghĩa vụ quân sự mới của Campuchia sẽ được thực thi một cách bình đẳng. Ông nhấn mạnh rằng ngay cả các cháu của ông cũng sẽ phải đi nghĩa vụ quân sự.
Luật nghĩa vụ quân sự được ông Hun Sen ký ban hành vào ngày 23.5, sau khi được Hạ viện và Thượng viện thông qua.
Luật này gồm 8 chương và 20 điều, áp dụng cho tất cả công dân từ 18 đến 25 tuổi. Việc thực hiện nghĩa vụ quân sự của phụ nữ dựa trên nguyên tắc tự nguyện.
Thời gian đi nghĩa vụ quân sự là 24 tháng kể từ ngày nhập ngũ. Trong trường hợp cần thiết, thời gian phục vụ có thể được gia hạn thêm 6 tháng, theo quyết định của chính phủ.
Bất kỳ ai trốn tránh nghĩa vụ quân sự sẽ bị phạt tù từ 6 tháng đến 2 năm và bị phạt tiền từ 1 triệu riel (hơn 6,5 triệu đồng) đến 4 triệu riel, nếu hành vi này xảy ra trong thời bình.
Nếu việc vi phạm luật nghĩa vụ quân sự mới xảy ra trong thời chiến hoặc đất nước bị lực lượng nước ngoài tấn công, người vi phạm sẽ bị phạt từ 2-5 năm tù giam và bị phạt tiền từ 4-10 triệu riel.
Năm 2006, Quốc hội Campuchia đã thông qua luật nghĩa vụ quân sự quy định người Campuchia từ 18 đến 30 tuổi phải phục vụ trong quân đội 18 tháng, dù luật này chưa được thực thi, theo AFP.
Các quan chức Campuchia cho hay luật năm 2006 không còn hoàn toàn phù hợp với nhu cầu an ninh và quốc phòng hiện tại của Campuchia. Chính phủ nước này nhấn mạnh luật mới nhằm tăng cường quốc phòng, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và bồi dưỡng lòng yêu nước cũng như trách nhiệm công dân trong thế hệ trẻ.
Chiều 6-4, tức rạng sáng 7-4 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump họp báo chia sẻ thông tin về cuộc xung đột quân sự giữa nước này, Israel chống lại Iran.
Đáng chú ý, ông Trump đã thừa nhận Mỹ đang xem xét ý tưởng thu phí tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thô toàn cầu - sau khi chiến sự kết thúc.
Ông Trump trả lời khi phóng viên đặt câu hỏi về vấn đề này: "Mỹ thu phí à? Tôi thà làm thế còn hơn để (Iran) làm. Tại sao không? Chúng tôi là bên chiến thắng. Chúng tôi đã thắng. Về mặt quân sự, họ đã bị đánh bại. Chúng tôi đã có ý tưởng về việc thu phí, đúng vậy".
Ngoài ra, ông Trump cũng không giấu mong muốn thu về một phần dầu thô của Iran như là "chiến lợi phẩm". Ông lấy ví dụ Mỹ đã mang về hơn 100 triệu thùng dầu từ Venezuela, đem chúng đi tinh chế, xuất bán và thu về số tiền "gấp nhiều, rất nhiều lần chi phí (chiến dịch quân sự hồi tháng 1)".
Ông khẳng định: "Các bạn biết câu nói xưa rồi đấy: 'Chiến lợi phẩm thuộc về người chiến thắng'. Tại sao chúng tôi không áp dụng nó? Đất nước này có lẽ đã không làm vậy trong suốt 100 năm qua".
Ông đặc biệt chê trách việc Mỹ giúp các nước bại trận trong Thế chiến 2 như Nhật Bản và Tây Đức tái thiết "mà không thu lợi là sai lầm lớn".
Cũng trong buổi họp báo, ông Trump đã liên tục nhắc về hạn chót để Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ vào 20h00 ngày 7-4 (giờ Mỹ).
Ông cảnh báo: "Họ có thời hạn đến ngày mai, 20h00 giờ miền Đông. Sau đó, họ sẽ không còn cây cầu nào, không còn nhà máy điện nào. Sẽ là thời kỳ đồ đá".
Ông Trump nhấn mạnh quân đội Mỹ đã lên phương án phá hủy toàn bộ cầu và nhà máy điện của Iran trong vỏn vẹn 4 giờ. Ông cũng kể lại việc đã ra lệnh phá hủy cây cầu lớn nhất Iran chỉ trong 10 phút sau khi được báo cáo rằng phía Iran có vẻ phá vỡ thỏa thuận.
Dù vậy, ông Trump vẫn khẳng định Iran đang là "bên tham gia đàm phán tích cực" và có thiện chí, với Đặc phái viên Steve Witkoff và Phó Tổng thống JD Vance đang trực tiếp đàm phán.
Khi được hỏi về điều kiện cụ thể để Iran đáp ứng hạn chót đàm phán, ông Trump nói: "Chúng tôi phải có một thỏa thuận mà tôi chấp nhận được. Một phần của thỏa thuận đó là giao thông hàng hải tự do đối với dầu mỏ và mọi thứ khác" qua eo biển Hormuz.
Bộ Quốc phòng Anh ngày 15/4 công bố đợt cung cấp thiết bị bay không người lái (drone) "lớn nhất từ trước đến nay" cho Ukraine, trong đó London sẽ chuyển giao ít nhất 120.000 thiết bị cho Kiev trong năm 2026. Cơ quan này khẳng định đợt cung cấp sẽ thúc đẩy tăng trưởng và tạo việc làm trên khắp nước Anh.
Trong lô vũ khí có hàng nghìn drone tấn công tầm xa, drone trinh sát, hậu cần và khí tài hàng hải, tất cả "đều đã được thử lửa trên tiền tuyến tại Ukraine". Hoạt động chuyển giao đã bắt đầu trong tháng 4.
"Sự bổ sung lớn về drone đã qua thực chiến sẽ cung cấp cho Ukraine năng lực cần thiết để bảo vệ người dân và đối phó lực lượng Nga", Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey cho biết. Ông tuyên bố cũng không gì có thể khiến Anh xao nhãng khỏi "nỗ lực sát cánh cùng Ukraine đến khi đạt được hòa bình", dù Trung Đông đang là tâm điểm chú ý những tuần gần đây.
Trong hội nghị của Nhóm Liên lạc Quốc phòng Ukraine (UDCG) diễn ra ở Đức cùng ngày, Bộ trưởng Healey thông báo Anh cũng sẽ cung cấp hàng trăm nghìn quả đạn pháo và hàng nghìn tên lửa phòng không cho Ukraine.
Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov tiết lộ drone hiện được sử dụng trong phần lớn các cuộc phản công của Ukraine, đóng vai trò quan trọng đối với cả tiền tuyến lẫn những cuộc tập kích nhằm vào mục tiêu ở sau phòng tuyến đối phương.
Bộ trưởng Fedorov đề cập đến thông tin do Tổng thống Volodymyr Zelensky đưa ra hôm 14/4, trong đó ông tuyên bố Ukraine đã "lần đầu trong lịch sử" chiếm được vị trí Nga chỉ bằng drone mặt đất và trên không, hoàn toàn không triển khai bộ binh.
Theo quan chức Ukraine, Kiev đang tăng cường hoạt động sản xuất drone ở trong nước và đẩy nhanh chuyển giao sản phẩm cho binh sĩ ở tiền tuyến.
Tổng thư ký NATO Mark Rutte lưu ý rằng hỗ trợ cho Ukraine giờ không còn mang tính một chiều. Kiến thức của Kiev về sử dụng, đối phó drone hiện được chia sẻ lại cho NATO và liên minh đang học hỏi trực tiếp từ kinh nghiệm thực chiến.
