Tiếc cho thương hiệu Cà Mèn, chuyên gia nêu điểm mấu chốt khi khởi nghiệp

Tiếc cho thương hiệu Cà Mèn, chuyên gia nêu điểm mấu chốt khi khởi nghiệp

Thông tin được doanh nghiệp chia sẻ trên trang mạng xã hội chính thức của Cà Mèn – thương hiệu mang văn hóa ẩm thực quê Quảng Trị vào Nam.

Chỉ dừng sản xuất thực phẩm đóng gói

Cà Mèn Foods sẽ không còn tiếp tục hành trình của mình. Đã vài tháng qua, công ty trong tình trạng hết hàng, nay trong những ngày cuối tháng 7, Cà Mèn tiến hành sản xuất 1.000 gói cháo bột, miến lươn, bánh canh cua cuối cùng để gửi đến khách hàng.

“Nếu sau này, anh chị vô tình thấy một gói Cháo bột cá lóc hay miến lươn, bánh canh cua,…còn nằm đâu đó trong góc tủ lạnh hay trên kệ siêu thị. Hy vọng anh chị sẽ mỉm cười và nhớ là đã từng có một tập thể nhỏ, đã dốc hết tuổi trẻ để theo đuổi giấc mơ đưa món ăn Việt đi muôn phương” – Cà Mèn bày tỏ và cảm ơn những khách hàng đã luôn ủng hộ, dõi theo thương hiệu.

Trao đổi với phóng viên báo Dân trí, phía Cà Mèn cho biết doanh nghiệp sẽ ngưng mảng sản phẩm đóng gói. Trong khi đó, quán ăn mang thương hiệu này trên đường Cách Mạng Tháng 8 (quận 10 cũ, TPHCM) sẽ hoạt động bình thường.

Ngay sau khi thông tin dừng sản xuất các sản phẩm đóng gói được công bố, phía doanh nghiệp ghi nhận lượng đơn đặt hàng tăng cao. Tuy nhiên, liên quan đến kế hoạch ngừng sản xuất, khả năng chuyển giao hay định hướng sắp tới, Cà Mèn chưa có thông tin cụ thể.

Cà Mèn Foods được thành lập vào tháng 3/2023, đến nay đã phát triển hơn 15 sản phẩm, xuất khẩu sang nhiều nước và có mặt tại các hệ thống như AEON, Emart, Kingfood, Co.op… Riêng Cà Mèn Quán được ra đời từ tháng 12/2015, khởi đầu chỉ là một quán nhỏ tại TP HCM, mang slogan giản dị: “Mang Quảng Trị vào phố”.

Việc dừng sản xuất các sản phẩm đóng gói khiến không ít khách hàng tiếc nuối. Không ít người cho biết đây là những món ăn mang đậm hương vị quê nhà, thường được lựa chọn để mỗi khi nhớ về Quảng Trị.

Không chỉ tiếc về sản phẩm, giới kinh doanh còn tiếc cho hành trình gầy dựng Cà Mèn của anh Nguyễn Đức Nhật Thuận, nhà sáng lập (founder) thương hiệu này, đã qua đời do đột quỵ vào tháng 11 năm ngoái.

Thấy gì từ việc dừng hoạt động?

Ông Đỗ Duy Thanh, Giám đốc Công ty Tư vấn FnB Director và Sáng lập Horeca Business School, cho hay cần hiểu đúng việc Cà Mèn Foods dừng hoạt động không đồng nghĩa toàn bộ hệ thống Cà Mèn đóng cửa, khi mảng quán ăn vẫn đang vận hành bình thường.

Từ góc độ chuyên môn, Cà Mèn Foods có thể đang đối mặt với áp lực lớn về dòng tiền – bài toán phổ biến ở giai đoạn thâm nhập thị trường, mở rộng sản lượng. Mô hình sản xuất thực phẩm đòi hỏi đầu tư lớn cho nhà máy, máy móc, nghiên cứu sản phẩm, tồn kho, hệ thống bán hàng, marketing, trong khi sản lượng ban đầu chưa đủ để tối ưu chi phí.

Ngoài ra, khi đưa hàng vào các kênh phân phối như siêu thị hoặc chuỗi bán lẻ hiện đại, doanh nghiệp phải chấp nhận thời gian thu hồi công nợ kéo dài. Điều này dẫn đến tình trạng doanh thu tăng nhưng dòng tiền chưa kịp quay về, gây áp lực lớn lên hoạt động tài chính.

Ông Thanh cũng lưu ý, sản xuất thực phẩm đóng gói là lĩnh vực có đặc thù hoàn toàn khác so với vận hành nhà hàng, đòi hỏi năng lực quản trị, nguồn lực tài chính riêng biệt. Sự ra đi đột ngột của nhà sáng lập có thể tạo ra cú sốc lớn, ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn, duy trì tín dụng và niềm tin từ các đối tác.

“Quyết định dừng hoạt động của Cà Mèn Foods cần được nhìn trong tổng thể nhiều yếu tố như dòng tiền, hiệu quả sản xuất, công nợ phân phối, năng lực tài chính và khả năng tiếp quản của đội ngũ còn lại”, ông Thanh nhận định.

Về bài toán quản trị, doanh nghiệp F&B cần sớm chuẩn hóa mô hình để giảm phụ thuộc vào cá nhân sáng lập. Điều này bao gồm việc chuẩn hóa sản phẩm, quy trình vận hành, dữ liệu; thiết lập cơ chế phân quyền rõ ràng; xây dựng đội ngũ kế cận và từng bước tách bạch tài chính doanh nghiệp khỏi cá nhân sáng lập.

  Dự báo vàng 6.000 USD của phố Wall và con số bí mật phía sau

Ở góc độ dài hạn, bài toán kế thừa cần được chuẩn bị từ sớm như một phần của quản trị rủi ro. Doanh nghiệp cần có phương án rõ ràng về quyền sở hữu, quyền điều hành, năng lực tài chính – uy tín thương mại và bảo tồn di sản thương hiệu.

Ông Hoàng Tùng, Chủ tịch F&B Investment & FoodEdu Academy, cho rằng khó để khẳng định chính xác nguyên nhân khiến Cà Mèn dừng hoạt động khi chỉ nhìn từ bên ngoài. Tuy nhiên, có thể nhìn nhận một số yếu tố đáng lưu ý.

Thứ nhất, sự ra đi của nhà sáng lập có thể tạo ra khoảng trống lớn. Ở nhiều start up, founder không chỉ điều hành mà còn đóng vai trò kết nối đối tác, dẫn dắt đội ngũ và đưa ra các quyết định chiến lược. Khi mất đi “đầu tàu”, doanh nghiệp dễ đối mặt với thách thức trong việc duy trì đà phát triển.

Thứ hai là áp lực dòng tiền. Với các doanh nghiệp đưa hàng vào hệ thống bán lẻ hiện đại hoặc phát triển xuất khẩu, thời gian thu hồi công nợ thường kéo dài, trong khi chi phí sản xuất, vận hành vẫn phát sinh liên tục. Nếu không cân đối tốt dòng tiền, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn dù doanh thu, độ phủ thương hiệu vẫn tăng.

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng có thể chịu tác động từ các yếu tố nội tại khác như chiến lược phát triển, sức mua thị trường, nguồn vốn hay nhân sự.

Từ câu chuyện Cà Mèn, bài toán giảm phụ thuộc vào cá nhân là vấn đề quan trọng với các doanh nghiệp F&B. Ở giai đoạn đầu, dấu ấn của người sáng lập giúp thương hiệu lan tỏa nhanh, tạo khác biệt. Tuy nhiên, khi bước sang giai đoạn phát triển, doanh nghiệp cần chuẩn hóa quy trình, tiêu chuẩn sản phẩm, đào tạo đội ngũ kế cận, cũng như xây dựng hệ thống quản trị rõ ràng.

“Một thương hiệu bền vững là thương hiệu mà bản sắc do người sáng lập tạo ra được duy trì bằng hệ thống. Nếu chưa kịp hoàn thiện giai đoạn này mà đã mất đi người đứng đầu, rủi ro là rất lớn”, ông Tùng nhận định.

Ông cũng cho rằng bài toán kế thừa là thách thức lớn đối với các start up F&B, đặc biệt với những thương hiệu mang tính đặc sản địa phương. Dù về lý thuyết có thể xây dựng hệ thống để thay thế vai trò cá nhân, nhưng trong thực tế, việc chuyển giao những giá trị về sản phẩm, câu chuyện thương hiệu, tinh thần lại không dễ dàng, đòi hỏi thời gian dài.

“Với các thương hiệu đặc sản địa phương, việc chuẩn hóa không làm mất đi bản sắc, mà ngược lại giúp thương hiệu có thể mở rộng một cách bền vững. Trong một số trường hợp, việc thu hẹp hoặc dừng một mảng kinh doanh không hẳn là thất bại, mà có thể là lựa chọn cần thiết để bảo toàn những giá trị cốt lõi của doanh nghiệp”- ông Đỗ Duy Thanh nhận định.

Tin Gốc: Dân Trí