Bộ Quốc phòng Nhật Bản ngày 20/7 thông báo hai khu trục hạm, một tàu hậu cần của Trung Quốc và một hộ vệ hạm cỡ nhỏ của Nga đi vào khu vực nước này coi là vùng đặc quyền kinh tế (EEZ), cách thực thể Okinotori khoảng 180 km về phía tây nam.
Khu trục hạm lớp Type-052D Trung Quốc sau đó diễn tập bắn đạn thật tại khu vực, cơ quan này cho biết. Một phát ngôn viên Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản (JSDF) nói đây là lần đầu tiên họ công khai hoạt động trên của Trung Quốc tại nơi mà Nhật Bản coi là EEZ của mình.
EEZ nằm ở phía ngoài lãnh hải và tiếp liền với lãnh hải, có chiều rộng không quá 200 hải lý (hơn 370 km) tính từ đường cơ sở. Trong khu vực này, quốc gia ven biển có quyền chủ quyền về kinh tế và quyền tài phán.
Minoru Kihara, Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản, ngày 21/7 cho biết nước này đã thông báo với Trung Quốc qua kênh ngoại giao rằng “các cuộc diễn tập có thể gây nguy hiểm cho tàu thuyền đi qua gần khu vực đó”.
Trong cuộc họp báo cùng ngày, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm tuyên bố thông tin Nhật Bản đưa ra “hoàn toàn vô lý, chúng tôi kiên quyết bác bỏ điều này”. Ông khẳng định Trung Quốc đã làm rõ lập trường về các cuộc diễn tập và tuần tra chung với Nga.
Ông Lâm gọi động thái của Nhật Bản là “chiến dịch bôi nhọ và thổi phồng hoạt động hợp pháp, chính đáng của quốc gia khác, phóng đại mối đe dọa bên ngoài của Nhật Bản nhằm tạo cớ cho việc tái quân sự hóa nhanh chóng”.
Okinotori là thực thể không có người ở nằm cách thủ đô Tokyo của Nhật Bản 1.740 km về phía nam và là vùng đất cực nam do Nhật Bản quản lý. Nhật Bản năm 2022 đệ đơn lên Liên Hợp Quốc nhằm thiết lập EEZ quanh Okinotori mà nước này gọi là đảo.
Trung Quốc và Hàn Quốc phản đối yêu cầu trên, nói rằng Okinotori không được coi là đảo nên Nhật Bản không có quyền yêu cầu vùng đặc quyền kinh tế và mở rộng thềm lục địa.
Cuộc diễn tập của Nga và Trung Quốc diễn ra trong lúc căng thẳng giữa Bắc Kinh và Tokyo chưa hạ nhiệt. Quan hệ giữa Nhật Bản và Trung Quốc xấu đi từ tháng 11/2025, liên quan phát biểu của Thủ tướng Sanae Takaichi rằng một cuộc tấn công vào đảo Đài Loan có thể cấu thành “tình huống đe dọa sống còn” với Nhật Bản và buộc nước này hành động quân sự. Đài Loan cách đảo tiền tiêu Yonaguni ở phía nam Nhật Bản khoảng 100 km.
Trung Quốc coi Đài Loan là lãnh thổ chờ thống nhất và ưu tiên sử dụng biện pháp hòa bình, song khẳng định sẵn sàng sử dụng vũ lực nếu cần.
Đến hôm qua, các phi hành gia của sứ mệnh Artemis 2 đã bày tỏ sự choáng ngợp trước cảnh tượng trái đất dần khuất xa phía sau, và mặt trăng ngày càng lớn hơn ở phía trước. Nằm trong số vài người ít ỏi từng chứng kiến cảnh tượng này, phi hành gia NASA Victor Glover cảm thán: "Chúng ta thật đặc biệt giữa khoảng không vô tận", theo Đài CBS.
Còn nữ phi hành gia duy nhất trong đoàn Christina Koch diễn tả cảm giác sững sờ khi lần đầu tiên nhìn thấy trái đất đơn độc ngoài cửa sổ của tàu Orion, bao quanh chỉ là không gian tăm tối. "Tất cả những điều đó làm trỗi dậy trong tôi lòng biết ơn, biết ơn vì trong vũ trụ rộng lớn này, chúng ta có thể chung sống với nhau trên hành tinh mang tên trái đất", bà chia sẻ.
Vào rạng sáng qua (giờ VN), Trung tâm Không gian Johnson ở TP.Houston (bang Texas, Mỹ) đã báo cho phi hành đoàn rằng "trước đó 30 giây, các bạn đã gần mặt trăng hơn trái đất". Và chỉ huy Reid Wiseman chia sẻ tinh thần của mọi người trên tàu vô cùng phấn khởi. Dù vậy, chuyến đi cũng không quá suôn sẻ.
Kể từ khi phóng hôm 1.4, phi hành đoàn gặp trục trặc với nhà vệ sinh, đôi khi buộc phải sử dụng các túi chứa nước thải dự phòng mà mỗi người có 2 cái. Phía Trung tâm Không gian Johnson nghi ngờ đường ống xả có thể bị đóng băng, khiến việc thải chất thải ra ngoài không gian gặp khó khăn. Đến nay, tình trạng này vẫn chưa được xử lý triệt để.
May mắn là tàu Orion vẫn vận hành bình thường bất chấp một số trục trặc nhỏ. Trong hai ngày liên tiếp, phi hành đoàn không cần đến thao tác điều chỉnh quỹ đạo do tàu vẫn duy trì đường bay gần như hoàn hảo.
Trong ngày 5.4 (giờ VN), chỉ huy Wiseman và phi hành gia Glover đã hoàn tất việc thử điều khiển tàu vũ trụ bằng tay nhằm hỗ trợ các kỹ sư trên mặt đất đánh giá hiệu suất bay, và cung cấp thêm thông tin cho những sứ mệnh có người lái kế tiếp thuộc khuôn khổ chương trình Artemis.
Kế đến, toàn bộ 4 thành viên phi hành đoàn rà soát lại kế hoạch ghi hình cũng như dùng camera lập bản đồ bề mặt vệ tinh tự nhiên của trái đất vào thời điểm tàu Orion bay qua phần tối mặt trăng. Dự kiến tàu đến vị trí gần mặt trăng nhất hơn 6 giờ sáng 7.4 (giờ VN), ở độ cao khoảng 6.600 km cách phần tối mặt trăng.
Khi đó, trong vòng 6 giờ liên tục, phi hành đoàn Artemis 2 sẽ có cơ hội trực tiếp quan sát những đặc điểm ở phía khuất của mặt trăng, điều mà chưa người nào được trải nghiệm. Trước đó, phi hành đoàn đã trải qua hơn 2 năm huấn luyện để dùng mắt thường quan sát và ghi nhận các chi tiết trên bề mặt mặt trăng bên cạnh máy ảnh chuyên nghiệp, theo AFP. Họ còn có cơ hội chứng kiến hiện tượng nhật thực kéo dài khoảng 53 phút trong hành trình bay quanh mặt trăng. Sau khi hoàn tất quá trình này, tàu Orion bắt đầu quay về trái đất.
Trong khuôn triển lãm quốc phòng quốc tế Eurosatory, diễn ra ngày 15-19/6 ở thủ đô Paris của Pháp, Tập đoàn Công nghiệp Phương Bắc (Norinco) đã trưng bày mô hình thu nhỏ cho thấy quá trình sản xuất máy bay không người lái, từ chế tạo linh kiện và các bộ phận, đến lắp ráp hoàn chỉnh và thử nghiệm.
Một góc khác của gian hàng là nơi trưng bày mô hình máy bay không người lái (UAV) vận tải CY-8, trực thăng không người lái Z-6B và nhiều loại UAV tự sát. Theo truyền thông Trung Quốc, CY-8 là UAV vận tải lớn nhất thế giới với tải trọng lên tới 3,5 tấn.
Norinco là một trong những doanh nghiệp quốc phòng lớn nhất Trung Quốc.
Theo SCMP, tập đoàn quốc phòng thuộc sở hữu nhà nước của Trung Quốc giới thiệu dây chuyền chế tạo vũ khí tại triển lãm ở nước ngoài là điều hiếm thấy, bởi truyền thông trong nước lẫn giới quan sát quốc tế đều không được tiếp cận những hệ thống sản xuất như vậy. Động thái của Norinco dường như thể hiện rằng hãng có kế hoạch sản xuất nhiều UAV hơn ở nước ngoài.
"Không khó để chuyển giao dây chuyền lắp ráp UAV cho các quốc gia thân thiện một khi điều kiện được đáp ứng, giống như cách Trung Quốc từng chuyển một số dây chuyền cho Pakistan", Tống Trung Bình, nhà bình luận quân sự tại Bắc Kinh, nhận định.
Chuyên gia Tống nhận định Trung Quốc dường như đang cân nhắc chuyển giao dây chuyền tới một số quốc gia Trung Đông, giữa lúc nhu cầu về UAV đang gia tăng tại khu vực. "Có thể cung cấp các linh kiện cốt lõi để những quốc gia trên tự sản xuất nội địa, trong trường hợp người mua có nhu cầu", ông nói thêm.
Norinco đang nỗ lực mở rộng hoạt động xuất khẩu UAV, khi loại vũ khí này ngày càng có vai trò lớn hơn trong chiến tranh hiện đại.
Khu vực Trung Đông cũng là thị trường xuất khẩu UAV quan trọng nhất với Bắc Kinh. Các phiên bản trinh sát và vũ trang thuộc dòng UAV Wing Loong của Tập đoàn Máy bay Thành Đô đã được bán cho 11 quốc gia khu vực, trong đó có Ai Cập, Arab Saudi và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).
Công ty vũ khí Tổ chức Công nghiệp hóa Arab tại Ai Cập hồi tháng 12/2025 ký bản ghi nhớ với Norinco về đồng sản xuất UAV quân sự dựa trên dòng ASN-209 Trung Quốc, trong đó tối đa 85% máy bay có thể được chế tạo ở Ai Cập.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), đơn vị đặc trách hoạt động quân sự của Mỹ ở Trung Đông, ngày 19/7 cho biết sự việc xảy ra trước đó một ngày khiến một quân nhân thiệt mạng, một binh sĩ bị thương và đang được điều trị. Danh tính lính Mỹ thiệt mạng và chủng loại máy bay không người lái (UAV) Iran chưa được công bố.
Điều này đồng nghĩa ít nhất 17 quân nhân Mỹ đã thiệt mạng kể từ khi chiến sự Trung Đông bùng phát cuối tháng 2.
CENTCOM cùng ngày tuyên bố quân đội Mỹ đã tiến hành đêm tập kích thứ 9 liên tiếp nhằm vào Iran để "nhanh chóng trừng phạt lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo đã tấn công binh sĩ Mỹ".
Giới chức Mỹ hôm 18/7 thông báo hai binh sĩ thiệt mạng và một người mất tích sau đòn tấn công bằng tên lửa đạn đạo và UAV của Iran nhằm vào căn cứ tại Jordan. Một số phần thi thể chưa xác định danh tính đã được tìm thấy tại hiện trường, có thể là quân nhân đang mất tích.
Thỏa thuận sơ bộ nhằm chấm dứt chiến sự đã sụp đổ khi Mỹ và Iran những ngày qua liên tục tập kích đáp trả lẫn nhau. Hy vọng về giải pháp chính trị cho cuộc chiến đã mờ nhạt, dù các bên trung gian nỗ lực đưa Washington và Tehran trở lại bàn đàm phán. Giao tranh vẫn tiếp diễn trong ngày 19/7, khi hai bên duy trì tấn công tên lửa và không kích.
Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran cáo buộc Mỹ tấn công nhà máy điện hạt nhân Darkhovin đang xây dựng ở tây nam nước này, gọi đó là "hành động hung hãn và tàn bạo, trái với luật pháp quốc tế". Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) đang xem xét thông tin, lưu ý rằng nhà máy "không chứa vật liệu hạt nhân khi IAEA đến thăm lần gần nhất".
Giám đốc IAEA Rafael Grossi nhắc lại "lời kêu gọi kiềm chế hành động quân sự ở khu vực lân cận địa điểm liên quan đến hạt nhân".
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cảnh báo rằng Tehran "sẽ có hành động thích hợp để bảo vệ lợi ích và an ninh quốc gia của mình".
