Bộ Giáo dục và Đào tạo chiều 10/4 công bố kết quả xác minh đề tài “phát triển vật liệu Polyurethane Composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống” của học sinh trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, Ninh Bình.
Dự án đạt giải nhất cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh, sinh viên hồi tháng 3, song bị tố có nhiều điểm giống luận án tiến sĩ.
Bộ cho hay đã thành lập tổ tư vấn để đánh giá đề tài này, gồm 5 người có trình độ tiến sĩ trở lên. Sau khi thẩm định, đánh giá sự trùng lặp về nội dung đề tài, tính khả thi của quá trình thí nghiệm, thực nghiệm, các chuyên gia đưa ra 5 nhận định.
Một là học sinh “hoàn toàn thực hiện được” dự án này, theo hướng dẫn của giáo viên. Cụ thể, các em có thể hiểu và phân tích kết quả của một số phép đo như DTA, XRD, FT-IR, bởi đây là kiến thức có trong chương trình. Thiết bị để thực hiện thí nghiệm đều có sẵn tại các trung tâm nghiên cứu như Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Đại học Quốc gia, Bách khoa Hà Nội…
Thứ hai, tiến độ dự án là khả thi khi học sinh đã có kế hoạch nghiên cứu, quy trình được kiểm chứng, cùng sự hướng dẫn của giáo viên, nhà khoa học. Nội dung nghiên cứu được giới hạn hợp lý, tập trung vào một số tính chất trọng tâm và sử dụng các vật liệu, thiết bị ở các phòng thí nghiệm hiện có.
Thứ ba, dự án không bị ghi nhận trùng lặp do đạo văn những công trình đã công bố.
Thứ tư, nghiên cứu không có tính mới tuyệt đối, mà chỉ tương đối, có tính sáng tạo và giá trị thực tiễn, phù hợp năng lực nghiên cứu ở bậc phổ thông. Khác với nghiên cứu trước thường tập trung vào một tính năng riêng lẻ, đề tài này nghiên cứu về xây dựng hệ vật liệu PU composite có khả năng cân bằng, đồng thời giữa chống cháy – cách nhiệt – kháng vi sinh, thông qua tối ưu hóa hàm lượng và sự phân tán của chất được thêm vào.
Thứ năm, đề tài có giá trị ứng dụng cao, có thể làm cơ sở cho dự án ứng dụng hoặc sáng chế học sinh – sinh viên trong lĩnh vực vật liệu chức năng và công nghệ nano.
Ngoài ra, Bộ đánh giá hồ sơ hợp lệ, đúng quy chế.
“Tổng thể, đề tài không có dấu hiệu sao chép hay đạo văn mà thể hiện rõ sự
kế thừa có chọn lọc kết hợp với quá trình thực nghiệm độc lập và phân tích khoa
học, qua đó tạo ra những kết quả có ý nghĩa và phù hợp với mục tiêu nghiên cứu
đã đề ra”, Bộ kết luận.
Cơ quan này cũng nhận định việc tổ chức cuộc thi khoa học kỹ thuật là cần thiết, nhằm khuyến khích học sinh nghiên cứu, vận dụng kiến thức đã học vào giải quyết vấn đề thực tế.
Cách đây vài tuần, nhiều diễn đàn về liêm chính khoa học xôn xao về các dự án đạt giải nhất cuộc thi khoa học kỹ thuật quốc gia, nổi bật là dự án của học sinh trường THPT chuyên Lương Văn Tụy.
Nhiều người đặt nghi vấn về tính khả thi khi dự án đòi hỏi loạt kỹ thuật khó, phải thực hiện dài ngày trong phòng thí nghiệm, nhiều chi tiết giống với nghiên cứu của một nhà khoa học và nghiên cứu sinh tiến sĩ ở Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Trả lời VnExpress khi đó, ông Hoàng Hải Nam, hiệu trưởng, cho biết ý tưởng đề tài do học sinh đề xuất, xuất phát từ bài toán làm sao để vật liệu vừa chống cháy vừa khắc phục tình trạng ẩm mốc. Các em không bắt đầu từ con số 0 mà kế thừa các nghiên cứu sẵn có về vật liệu polyurethane có khả năng chống cháy và cách nhiệt, bổ sung nano bạc để tăng tính kháng vi sinh.
Ông Nam khẳng định việc kế thừa là thông lệ trong nghiên cứu khoa học, không đồng nghĩa với thiếu sáng tạo. Với thí nghiệm chuyên sâu, nhà trường đã hỗ trợ học sinh thực hiện tại các cơ sở đủ điều kiện và có xác nhận hợp lệ. Quy trình này phù hợp thông lệ, đảm bảo liêm chính khoa học.
Cuộc thi khoa học kỹ thuật quốc gia (VISEF) 2026 diễn ra trong ba ngày 20-22/3, thu hút 457 học sinh với 242 dự án. Theo quy chế tuyển sinh của Bộ, thí sinh đoạt giải ba trở lên được xét tuyển thẳng vào đại học theo ngành phù hợp. Song nhiều trường đã bỏ xét giải này.
Năm ngoái, dự án đạt giải nhất của học sinh Hưng Yên bị “tố” giống sản phẩm của một tác giả người Indonesia. Bộ Giáo dục và Đào tạo sau đó thu hồi giải thưởng, giấy chứng nhận của hai học sinh.
Sau khi có thông tin Công an tỉnh Tuyên Quang đã thi hành lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với Nguyễn Hà Duy, giáo viên Trường THPT chuyên Tuyên Quang, liên quan việc bất thường trong điểm thi toán; Bộ GD&ĐT cũng phát thông tin nội dung liên quan đến công tác kiểm tra tại Điểm thi Trường THPT chuyên thuộc Hội đồng thi tỉnh Tuyên Quang.
Theo Bộ, ngày 2/7, Bộ GD&ĐT đã thành lập Tổ công tác kiểm tra, xác minh các nội dung liên quan đến kết quả thi tại Hội đồng thi môn toán tỉnh Tuyên Quang. Tổ công tác gồm đại diện các đơn vị chức năng của Bộ GD&ĐT và Bộ Công an, làm việc dưới sự chỉ đạo trực tiếp, thường xuyên của Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng, Trưởng Ban chỉ đạo cấp quốc gia Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Tổ công tác đã làm việc với Ban Chỉ đạo thi tỉnh Tuyên Quang, rà soát hồ sơ công tác coi thi, chấm thi; kiểm tra quy trình bảo quản bài thi, chấm thi trắc nghiệm; đối chiếu dữ liệu quét bài thi, phiếu trả lời trắc nghiệm của thí sinh; phân tích, đối sánh dữ liệu điểm thi với kết quả học tập của thí sinh; đồng thời yêu cầu các cá nhân liên quan báo cáo, tường trình việc thực hiện nhiệm vụ được phân công.
Bước đầu, Tổ công tác chưa phát hiện dấu hiệu bất thường trong công tác in sao, vận chuyển, bảo quản đề thi, bài thi và chấm thi. Tuy nhiên, qua phân tích dữ liệu và xác minh sơ bộ, Tổ công tác nhận định kết quả thi môn toán tại Điểm thi Trường THPT chuyên thuộc Hội đồng thi tỉnh Tuyên Quang là bất thường, có dấu hiệu cần tiếp tục được xác minh, làm rõ, nhất là đối với công tác coi thi tại điểm thi này.
Tổ công tác đã phối hợp, cung cấp thông tin và đề nghị các cơ quan chức năng của Bộ Công an, Công an tỉnh Tuyên Quang tiếp tục xác minh trách nhiệm của thí sinh, cán bộ coi thi, các thành viên tại điểm thi và các cá nhân có liên quan (nếu có).
Bộ GD&ĐT yêu cầu Ban Chỉ đạo thi tỉnh Tuyên Quang rà soát toàn diện các khâu tổ chức thi, làm rõ những nghi vấn, bất thường, xử lý nghiêm các vi phạm nếu được xác định và thông tin kịp thời tới công luận khi có kết quả xác minh chính thức.
Quan điểm của Bộ GD&ĐT là xử lý vụ việc với tinh thần khẩn trương, khách quan, công bằng, đúng quy chế và đúng quy định của pháp luật; bảo đảm tính nghiêm túc, trung thực của Kỳ thi tốt nghiệp THPT, đồng thời bảo vệ quyền lợi chính đáng của thí sinh.
Sau vụ "mưa điểm 10" môn toán tại Tuyên Quang, hai ngày nay, trên mạng xã hội TikTok chia sẻ một bài phản ánh với những phân tích về một dải hơn 300 số báo danh liền nhau tại một cụm thi có mật độ điểm môn toán cao hơn nhiều so với phần còn lại của tỉnh.
Cụ thể, bài đăng này chỉ ra dải số báo danh từ 1500xxxx tới 1501xxxx có mật độ điểm toán cao đột biến với điểm trung bình 8,47, trong khi điểm trung bình toàn tỉnh chỉ 4,88.
Đáng chú ý, toàn tỉnh Lào Cai có 60 điểm 10 môn toán thì có đến 41 điểm nằm gọn trong dải hơn 300 thí sinh này, dù nhóm này chỉ chiếm chưa đến 2% tổng số thí sinh toàn tỉnh.
Bài phân tích này cũng cho rằng xác suất nhiều điểm 10 tập trung vào một dải số báo danh như vậy là cực kỳ thấp.
Trao đổi với Tuổi Trẻ chiều 7-7, ông Luyện Hữu Chung, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lào Cai, cho biết sau khi nắm bắt thông tin, sở đã lập tổ công tác để tiến hành kiểm tra, rà soát toàn bộ dữ liệu có liên quan.
"Thực tế hiện nay chưa có yêu cầu của Bộ Giáo dục và Đào tạo hay cơ quan chức năng yêu cầu Lào Cai rà soát. Chỉ có những thông tin trên mạng xã hội không chính thống và chưa được kiểm chứng. Về cơ bản, qua xem xét chưa thấy có gì bất thường" - ông Chung thông tin.
Vị này cũng xác nhận dải điểm 10 môn toán nói trên thuộc cụm thi ở một trường chuyên của tỉnh và các em được điểm 10 toán chủ yếu học khối chuyên tự nhiên.
Báo cáo tiến độ mới nhất của Ban Quản lý các dự án đầu tư xây dựng tỉnh Gia Lai ngày 4.6 cho thấy tổng khối lượng xây lắp của dự án đạt khoảng 621 tỉ đồng, tương đương 48% giá trị hợp đồng xây dựng hơn 1.295 tỉ đồng. Cả 7 điểm trường đều chậm tiến độ so với kế hoạch đề ra. Trong đó, trường tại xã Ia Púch có tiến độ khả quan nhất khi hoàn thành khoảng 58% khối lượng công việc, chậm 19 ngày. Ngược lại, trường tại xã Ia Dom mới đạt khoảng 33% khối lượng và chậm tới 52 ngày.
Các khó khăn khách quan lẫn chủ quan cùng lúc tác động đến tiến độ thi công. Trong đó, theo Ban Quản lý các dự án đầu tư xây dựng tỉnh Gia Lai, xung đột kéo dài tại khu vực Trung Đông đã ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng vật liệu xây dựng.
Một khó khăn khác là nguồn vật liệu san lấp cho công trình tại xã Ia Mơ. Theo tính toán, dự án cần khoảng 40.000 m³ đất đắp nền, trong khi mỏ đất phục vụ san lấp được quy hoạch tại xã Ia Boòng. Tuy nhiên, đến đầu tháng 6, UBND xã Ia Boòng vẫn chưa hoàn tất thủ tục xác nhận phương án cải tạo đất nông nghiệp theo quy định.
Bên cạnh đó, công tác giải ngân vốn cũng là vấn đề cần được thúc đẩy. Dù tổng mức đầu tư của dự án được phê duyệt hơn 1.516 tỉ đồng, tỷ lệ giải ngân đến nay mới đạt khoảng 34% kế hoạch vốn.
Theo báo cáo mới nhất, tổng số lao động đang làm việc tại 7 công trường là 1.711 người. Trước đó, do thiếu hụt nhân lực, Ban Quản lý các dự án đầu tư xây dựng tỉnh Gia Lai đã có văn bản đề nghị UBND tỉnh hỗ trợ huy động thêm 444 cán bộ, chiến sĩ từ các lực lượng vũ trang tham gia thi công.
Theo quy mô thiết kế, dự án sẽ phục vụ hơn 7.100 học sinh tại các xã biên giới, với 212 lớp học ở 7 trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp.
Áp lực càng lớn hơn khi mùa mưa Tây nguyên thường kéo dài và đạt đỉnh từ tháng 7 - 9. Trong báo cáo tiến độ mới nhất, ông Phạm Xuân Điệp, Giám đốc Ban Quản lý các dự án đầu tư xây dựng tỉnh Gia Lai, cho biết: "Nếu không tiếp tục tăng cường nhân lực, thiết bị và tổ chức thi công tăng ca liên tục, trong khi mùa mưa đã bắt đầu, nguy cơ ảnh hưởng đến mục tiêu hoàn thành dự án theo chỉ đạo của Tỉnh ủy và UBND tỉnh là rất lớn".
Để đẩy nhanh tiến độ, Ban Quản lý các dự án đầu tư xây dựng tỉnh Gia Lai dự kiến phát động "Chiến dịch cao điểm 90 ngày đêm thực hiện dự án". Đồng thời, các đơn vị thuộc Sư đoàn 320, Lữ đoàn 7, Lữ đoàn 234, Lữ đoàn 40 và Quân đoàn 34 sẽ tiếp tục hỗ trợ khoảng 150 nhân công tại hai điểm trường ở các xã Ia Chia và Ia O.