Thay vì chỉ tập trung các mục tiêu năng lượng hay quân sự như trước đây, Ukraine đang chuyển sang đánh vào một mắt xích quan trọng của nền kinh tế tiêu dùng Nga, với kỳ vọng gây sức ép kinh tế.
Theo Hãng tin Reuters ngày 23-7, Wildberries – nền tảng thương mại điện tử lớn nhất của Nga – buộc phải dừng hoạt động tại một kho hàng ở vùng Voronezh sau cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (drone) của Ukraine vào đêm qua.
Những ngày gần đây, Kiev liên tiếp tấn công 5 kho hàng của Wildberries tại nhiều khu vực khác nhau trên lãnh thổ Nga.
Giới chức Nga cho biết các vụ tấn công đã khiến ít nhất chín người thiệt mạng, nhiều người bị thương.
Theo phân tích dữ liệu nguồn mở của báo Kommersant, khoảng 10% năng lực logistics của Wildberries – tương đương 552.000m² diện tích kho bãi – bị hư hại. Riêng các cuộc tập kích đầu tiên được cho gây ảnh hưởng 6 – 9% sức chứa của hệ thống kho.
Tổng giám đốc Wildberries Tatyana Kim xác nhận nhiều trung tâm logistics của công ty ở các vùng Krasnodar, Stavopol và Voronezh đã bị ảnh hưởng. Công ty phải tạm ngừng hoạt động một số kho và cam kết hỗ trợ tài chính cho gia đình các nhân viên thiệt mạng, cũng như những người bị thương.
Trong khi đó, Điện Kremlin bác bỏ cáo buộc của Ukraine rằng Wildberries tham gia hỗ trợ quân đội Nga, đồng thời cho biết nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ hoạt động trên nền tảng cũng bị thiệt hại từ các cuộc tấn công.
Nếu trước đây Ukraine chủ yếu tập kích các kho dầu, nhà máy lọc dầu và hạ tầng năng lượng của Nga nhằm làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu, thì việc liên tục nhắm vào Wildberries cho thấy Kiev đang mở rộng chiến lược sang lĩnh vực logistics và tiêu dùng – khu vực được xem là động lực quan trọng của nền kinh tế Nga.
Wildberries hiện là doanh nghiệp thương mại điện tử lớn nhất của Nga, được ví như Amazon của Mỹ. Cùng với đối thủ Ozon, hai nền tảng này tạo ra lượng giao dịch tương đương khoảng 8,5% GDP của Nga và tạo ra việc làm cho khoảng 4 triệu lao động. Riêng sàn giao dịch của Wildberries ước tính đóng góp khoảng 3% GDP trên cả nước.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho rằng các trung tâm logistics của Wildberries là mục tiêu quân sự hợp pháp vì tham gia cung cấp linh kiện drone, thiết bị dẫn đường và nhiều mặt hàng lưỡng dụng phục vụ quân đội Nga.
Dù Wildberries khẳng định không kinh doanh vũ khí quân sự, công ty vẫn bán các sản phẩm như drone dân dụng, cáp quang, quần áo chiến thuật và nhiều thiết bị có thể được sử dụng cho cả mục đích dân sự lẫn quân sự.
Theo các chuyên gia được Đài CNBC dẫn lời, việc tấn công Wildberries là “một mũi tên trúng hai con nhạn” với Ukraine: vừa gây thiệt hại nền kinh tế Nga, vừa làm suy giảm năng lực tổ hợp công nghiệp quốc phòng nước này.
“Ukraine đã tìm ra một điểm gây sức ép mới đối với Nga” – ông Jimmy Rushton, nhà phân tích chính sách đối ngoại độc lập đang làm việc tại Ukraine, nhận định.
Không giống các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng, việc phá hủy các trung tâm logistics ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của hàng chục nghìn doanh nghiệp và chuỗi cung ứng hàng hóa trên toàn quốc.
Các chuyên gia cũng cảnh báo nếu chiến dịch tiếp tục, doanh thu và nguồn thu thuế từ Wildberries có thể giảm mạnh trong bối cảnh ngân sách Nga vốn chịu áp lực vì chiến sự.
Chi phí khôi phục, bảo vệ và bảo hiểm các kho hàng nhiều khả năng sẽ được chuyển sang người tiêu dùng, góp phần khiến lạm phát tăng cao.
Trên thực tế, tác động trước mắt đã bắt đầu xuất hiện. Nhiều doanh nghiệp nhỏ bán hàng trên Wildberries cho biết hàng hóa của họ bị phá hủy hoàn toàn, trong khi nhiều người phải vay vốn với lãi suất rất cao để nhập hàng.
Một số chủ cửa hàng cảnh báo nếu các cuộc tấn công tiếp diễn, mô hình vận hành của Wildberries có thể bị gián đoạn nghiêm trọng, kéo theo nguy cơ thiếu hàng và giá cả tăng trên thị trường Nga.
Guardian ngày 23/6 dẫn kết quả thăm dò từ tổ chức tư vấn phi lợi nhuận More in Common cho biết đa số thế hệ Gen Z ở Anh không đồng tình về việc nước này rời khỏi Liên minh châu Âu (EU).
More in Common là một tổ chức nghiên cứu và khảo sát ý kiến công chúng có mức độ uy tín rất cao tại Anh. Tổ chức này là thành viên Hội đồng Khảo sát Anh, thước đo quan trọng nhất cho bất kỳ hãng khảo sát nào tại nước này.
Kết quả khảo sát, được thực hiện với 440 người trong độ tuổi 18-28 trên khắp nước Anh, chỉ ra rằng 60% trong nhóm này cho biết sẽ bỏ phiếu để Anh tái gia nhập EU khi có cơ hội, trong khi những người có quan điểm trái ngược chiếm 9%.
Khi khảo sát sâu hơn với nhóm những người có khả năng đi bỏ phiếu nếu có cuộc trưng cầu dân ý lần hai về vấn đề này, tỷ lệ chênh lệch càng áp đảo hơn, khi những người ủng hộ Anh ở lại EU chiếm 81%.
More in Common cho biết 50% người Anh thuộc nhóm Gen Z coi Brexit là một thất bại, 16% xem điều này là thành công, trong khi 34% không đưa ra quan điểm.
"Đối với nhiều người Anh thuộc Gen Z, cuộc trưng cầu dân ý Brexit đã định hình nên 'sự trưởng thành' chính trị của họ. Trong các nhóm thảo luận, nhiều người trong độ tuổi này cho biết Brexit là sự kiện chính trị đầu tiên mà họ nhận thức rõ ràng, dù họ lúc đó chưa đủ tuổi bỏ phiếu", Luke Tryl, giám đốc điều hành của More In Common, cho biết.
Tryl nói thêm suốt 10 năm qua, các cuộc thăm dò của More in Common đối với người Anh trong độ tuổi 18-28 về Brexit đã chỉ ra rằng đa số người được hỏi đều tin Brexit đã thất bại và trong 5 người thì có tới ba người muốn tổ chức trưng cầu dân ý về việc Anh tái gia nhập EU.
"Nhưng điều thú vị là ít người nghĩ rằng Brexit đã thất bại ngay từ đầu. Họ cho rằng có thể điều đó đã hoạt động tốt, nhưng các chính trị gia đã phá hỏng nó", Tryl cho biết thêm.
Sự phản đối mạnh mẽ đối với việc Anh rời khỏi EU thể hiện rõ nhất ở những người trẻ tuổi nhất. Trong số những người được hỏi ở độ tuổi 18-21, những người vào năm 2016 còn là trẻ em 6-9 tuổi, có 53% coi Brexit là thất bại và chỉ có 12% coi đó là thành công.
Anh tổ chức trưng cầu dân ý về việc rời khỏi EU hồi tháng 6/2016, với kết quả 52% người Anh ủng hộ Brexit, trong khi 48% số người muốn ở lại liên minh. Năm ngoái, Anh và EU ký loạt thỏa thuận quốc phòng, an ninh và xuất khẩu thực phẩm, đánh dấu bước "khởi động lại" quan hệ hợp tác vốn bị rạn nứt sau Brexit.
Bộ tư lệnh không quân Ukraine hôm nay thông báo Nga tập kích nước này bằng một tên lửa đạn đạo tầm trung mang đầu đạn siêu vượt âm Oreshnik, 5 tên lửa siêu vượt âm Kinzhal và Zircon, 30 tên lửa đạn đạo Iskander-M và đạn phòng không S-400 hoán cải để đánh đất, 54 tên lửa hành trình Iskander-K, Kh-101 và Kalibr, cùng 600 máy bay không người lái (UAV) tự sát và mồi bẫy.
"Các đơn vị phòng không đã bắn hạ và gây nhiễu 11 tên lửa Iskander-M, 44 tên lửa hành trình các loại cùng 549 UAV. 19 tên lửa nhiều khả năng không đến được mục tiêu, chúng tôi đang làm rõ thông tin. 16 tên lửa và 51 phi cơ đã đánh trúng 54 địa điểm, mảnh vỡ rơi xuống 23 khu vực", cơ quan này cho hay.
Thông tin trên đồng nghĩa lực lượng Ukraine không chặn được mục tiêu nào trong số tên lửa Oreshnik, Kinzhal và Zircon, cùng nhiều quả đạn Iskander-M và tên lửa hành trình tầm xa.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky xác nhận Nga đã phóng tên lửa siêu vượt âm Oreshnik nhằm vào thành phố Bila Tserkva lân cận với thủ đô Kiev. "Ba tên lửa Nga còn đánh trúng một cơ sở cung cấp nước, một khu chợ bị thiêu rụi, hàng chục tòa nhà dân cư bị hư hại, một số trường học bị ảnh hưởng", ông cho hay.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết cuộc tập kích nhằm trả đũa "những cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào mục tiêu dân sự trên lãnh thổ Nga", khẳng định đòn đánh chỉ nhằm vào địa điểm quân sự.
"Tên lửa Oreshnik đã nhắm vào cơ sở chỉ huy và kiểm soát, căn cứ không quân của đối phương. Hàng loạt tên lửa tầm xa chính xác cao, trong đó có những quả đạn siêu vượt âm Kinzhal và Zircon, và UAV cũng được huy động. Trong số mục tiêu có bộ tư lệnh lục quân Ukraine, trụ sở Tổng cục Tình báo Quốc phòng và nhiều cơ quan điều hành", cơ quan này cho hay.
Fighter Bomber, tài khoản của một phi công tiêm kích Nga, nói rằng mục tiêu của tên lửa Oreshnik là sân bay quân sự Bila Tserkva, cách trung tâm Kiev khoảng 80 km về phía tây nam.
AMK Mapping, tài khoản X chuyên theo dõi dữ liệu tình báo nguồn mở về chiến sự, nhận định mục tiêu chính trong đòn tập kích nhằm vào Kiev là nhà máy Artem, cơ sở công nghiệp quốc phòng chủ chốt của Ukraine, chuyên chế tạo tên lửa không đối không, tên lửa chống tăng, đạn dược và thiết bị hàng không.
Văn phòng Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) ở quận Podilsky cùng hàng loạt cơ sở công nghiệp, kho bãi cũng hứng đòn. 5 tên lửa siêu vượt âm Zircon dường như đều nhắm vào căn cứ không quân Starokostiantyniv, nơi đóng quân của phi đội tiêm kích F-16 và Mirage 2000 của Ukraine.
Dữ liệu vệ tinh trên Hệ thống Quản lý Tài nguyên Thông tin về Hỏa hoạn (FIRMS) của NASA hôm nay cho thấy những đám cháy lớn đang bùng phát tại loạt mục tiêu ở Kiev.
Cuộc tấn công xảy ra sau khi Tổng thống Vladimir Putin ra lệnh cho quân đội Nga trả đũa vụ Ukraine tập kích trường cao đẳng nghề ở thị trấn Starobelsk thuộc tỉnh Lugansk, khiến ít nhất 21 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương.
Starobelsk nằm cách tiền tuyến khoảng 65 km. Lực lượng Nga kiểm soát thị trấn này hồi năm 2022, không lâu sau khi phát động chiến dịch đặc biệt tại Ukraine. "Đây là tội ác kinh hoàng. Một cuộc tấn công nhằm vào cơ sở giáo dục, nơi có trẻ em và thanh niên", phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với các phóng viên.
Một số lãnh đạo châu Âu đã lên án cuộc tập kích của Nga nhằm vào Kiev.
Cao ủy chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas chỉ trích Nga sử dụng tên lửa Oreshnik là "hành động liều lĩnh và đe dọa bằng vũ lực hạt nhân". Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng các cuộc tấn công này báo hiệu "sự bế tắc trong cuộc chiến của Nga".
Thủ tướng Lê Minh Hưng sẽ tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Cebu ngày 7-8/5, theo lời mời của Tổng thống Philippines, Chủ tịch ASEAN 2026 Ferdinand Romualdez Marcos Jr..
"Đây là chuyến công tác nước ngoài đầu tiên, cũng là lần đầu Thủ tướng Lê Minh Hưng tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN trên cương vị mới", Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang cho biết trong cuộc phỏng vấn trước chuyến thăm.
Tại hội nghị, Việt Nam sẽ tập trung vào một số ưu tiên lớn, trước hết là phối hợp chặt chẽ với các nước ASEAN thúc đẩy triển khai hiệu quả những ưu tiên của năm Chủ tịch ASEAN 2026 và Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, hướng tới xây dựng một Cộng đồng ASEAN tự cường, năng động, sáng tạo và lấy người dân làm trung tâm.
Việt Nam sẽ cùng ASEAN thúc đẩy duy trì môi trường hòa bình, an ninh và ổn định, đề cao thượng tôn luật pháp quốc tế và chủ nghĩa đa phương, tăng cường liên kết nội khối, mở rộng và làm sâu sắc quan hệ với các đối tác, qua đó củng cố vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực.
Việt Nam cũng sẽ tham gia tích cực vào các nội dung ưu tiên của hội nghị, đặc biệt là vấn đề cấp bách liên quan đến an ninh năng lượng, an ninh lương thực và hỗ trợ công dân. Việt Nam đã chủ động nghiên cứu, chuẩn bị đề xuất, sáng kiến cụ thể, thiết thực nhằm nâng cao năng lực ứng phó chung của ASEAN trước những biến động và thách thức ngày càng phức tạp từ bên ngoài.
Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 và các hội nghị liên quan sẽ diễn ra với chủ đề "Cùng chèo lái tương lai chung". Hội nghị mang ý nghĩa đặc biệt khi ASEAN bước vào giai đoạn phát triển mới sau 10 năm xây dựng Cộng đồng ASEAN giai đoạn năm 2015-2025.
Năm 2026 đánh dấu năm đầu tiên ASEAN triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 cùng các Kế hoạch chiến lược trên 4 trụ cột chính trị - an ninh, kinh tế, văn hóa - xã hội và kết nối. Đây sẽ là khuôn khổ định hướng quan trọng nhằm xây dựng một ASEAN đoàn kết, tự cường, phát huy vai trò trung tâm trong thúc đẩy hợp tác và giải quyết các vấn đề khu vực.
Hội nghị lần này diễn ra trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới biến động nhanh chóng, phức tạp và khó lường, nhất là diễn biến phức tạp hiện nay ở Trung Đông, đặt ASEAN trước nhiều sức ép lớn về duy trì ổn định, bảo đảm tăng trưởng và hiện thực hóa các mục tiêu phát triển dài hạn.
Những thách thức về cạnh tranh chiến lược, gián đoạn chuỗi cung ứng, an ninh năng lượng, an ninh lương thực và bảo hộ thương mại đang tác động trực tiếp đến ổn định và đời sống người dân trong khu vực.
Hội nghị sẽ là dịp để lãnh đạo 11 quốc gia ASEAN trao đổi toàn diện về tình hình khu vực và quốc tế, thống nhất các định hướng chiến lược và đề ra quyết sách chiến lược, qua đó giúp củng cố đoàn kết, nâng cao năng lực tự cường, tiếp tục khẳng định giá trị chiến lược của ASEAN.
