Giá dầu giảm sau khi ông Trump tạo ‘không gian’ để Iran đàm phán

Chiếc SUV màu đen chở Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tới Nhà Trắng lúc gần 11h sáng 11/2. Lãnh đạo Israel, người suốt nhiều tháng trước đó thúc giục Mỹ chấp nhận kế hoạch tấn công lớn vào Iran, được đưa nhanh vào phía trong, tránh xa tầm mắt của báo chí.

Trong cuốn sách sắp xuất bản mang tên "Thay đổi chế độ: Bên trong nhiệm kỳ quyền lực của ông Donald Trump", hai phóng viên Nhà Trắng kỳ cựu của NYTimes là Jonathan Swan và Maggie Haberman cho biết quá trình ông Trump quyết định phát động cuộc tấn công vào Iran hồi cuối tháng 2 bắt đầu từ chuyến thăm này.

Dựa trên những cuộc phỏng vấn với các quan chức Mỹ, hai phóng viên cho biết nhiệm vụ chính của Thủ tướng Netanyahu trong chuyến thăm Nhà Trắng hôm đó là thuyết trình về Iran cho Tổng thống Donald Trump và quan chức Mỹ tại Phòng Tình huống. Căn phòng này vốn là nơi hiếm khi được sử dụng cho các cuộc họp trực tiếp với lãnh đạo nước ngoài.

Nỗ lực thuyết phục của Israel

Theo NYTimes, tại Phòng Tình huống ngày 11/2, ông Trump không ngồi ở vị trí quen thuộc tại đầu bàn họp bằng gỗ gụ. Thay vào đó, ông ngồi ở một bên, đối diện với những màn hình lớn gắn trên tường.

Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles, Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine, Giám đốc CIA John Ratcliffe, đặc phái viên Steve Witkoff và con rể ông Trump là Jared Kushner cũng góp mặt.

Tuy nhiên, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance vắng mặt. Ông đang ở Azerbaijan và cuộc họp được lên lịch gấp đến mức ông không kịp trở về Mỹ tham gia.

Thủ tướng Netanyahu ngồi ở phía bên kia bàn, đối diện với Tổng thống Trump. Xuất hiện trên màn hình phía sau ông là David Barnea, giám đốc cơ quan tình báo Mossad của Israel, cùng các quan chức nước này.

Theo các quan chức Mỹ giấu tên, trong bài thuyết trình, Thủ tướng Netanyahu cho rằng thời cơ đã chín muồi để thay đổi chế độ ở Iran và bày tỏ niềm tin rằng một sứ mệnh chung giữa Mỹ và Israel cuối cùng có thể làm được điều đó.

Ông Netanyahu và đội ngũ của mình đã vạch ra các điều kiện mà họ cho là dấu hiệu cho một chiến thắng chắc chắn. Họ tin chương trình tên lửa đạn đạo của Iran có thể bị phá hủy chỉ trong vài tuần. Chính quyền Iran cũng được cho là sẽ suy yếu tới mức không thể phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải nắm giữ 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Đồng thời, họ đánh giá khả năng Iran tấn công vào lợi ích của Mỹ ở các nước láng giềng vùng Vịnh là rất thấp.

Mossad chỉ ra các cuộc biểu tình đường phố ở Iran sẽ bắt đầu trở lại và một chiến dịch ném bom dữ dội có thể tạo điều kiện cho phe đối lập tại nước này lật đổ chế độ. Phía Israel còn nhận định các tay súng dân quân người Kurd sẽ vượt biên từ Iraq để mở một mặt trận trên bộ ở phía tây bắc, làm phân tán thêm lực lượng của Iran và đẩy nhanh sự sụp đổ của chế độ này.

Ông Netanyahu thuyết trình bằng giọng điệu đầy tự tin và điều đó dường như đã gây ấn tượng với Tổng thống Mỹ.

"Nghe có vẻ ổn đấy", ông Trump nói với lãnh đạo Israel, theo lời kể của các quan chức. Đối với ông Netanyahu, đây là tín hiệu "bật đèn xanh" cho chiến dịch chung giữa hai nước.

Ông Netanyahu không phải là người duy nhất rời cuộc họp với ấn tượng rằng ông Trump gần như đã quyết định xong. Các cố vấn của Tổng thống Mỹ cũng cảm thấy ông đã ấn tượng trước lời hứa về những gì quân đội và tình báo Israel có thể làm, giống như cách ông đã bị thuyết phục trước cuộc chiến 12 ngày với Iran hồi tháng 6/2025.

Trong cuộc gặp ở Phòng Nội các trước đó, ông Netanyahu cũng đã cố gắng hướng sự chú ý của các quan chức Mỹ vào mối đe dọa đến từ Lãnh tụ Tối cao 86 tuổi của Iran khi đó là Ali Khamenei.

Thủ tướng Israel thừa nhận về những rủi ro có thể xảy ra trong chiến dịch, nhưng ông thêm rằng nguy cơ của việc không hành động còn lớn hơn. Ông lập luận cái giá phải trả cho việc hành động sẽ chỉ tăng lên nếu họ trì hoãn tấn công, để Iran có thêm thời gian đẩy nhanh sản xuất tên lửa và tạo ra lá chắn vững chắc cho chương trình hạt nhân của họ.

Mọi người trong phòng đều hiểu rằng Iran có khả năng tích lũy kho tên lửa và máy bay không người lái với chi phí thấp và nhanh hơn nhiều so với việc Mỹ có thể chế tạo và cung cấp các tên lửa đánh chặn đắt đỏ cho khu vực.

Các bài trình bày của ông Netanyahu và phản hồi tích cực của ông Trump đã tạo ra nhiệm vụ cấp bách cho cộng đồng tình báo Mỹ. Ngay trong đêm, các nhà phân tích đã làm việc để đánh giá tính khả thi trong kế hoạch của Israel.

Đánh giá của tình báo Mỹ

Kết quả phân tích tình báo của Mỹ được chia sẻ vào ngày 12/2 trong cuộc họp chỉ dành cho quan chức nước này tại Phòng Tình huống. Trước khi ông Trump đến, hai quan chức tình báo cấp cao đã thảo luận vấn đề với nhóm thân cận của Tổng thống.

Họ chia bài thuyết trình của ông Netanyahu thành 4 phần. Đầu tiên là đòn phủ đầu để hạ sát lãnh tụ tối cao Iran. Tiếp theo là làm tê liệt khả năng ảnh hưởng và đe dọa các láng giềng vùng Vịnh của Iran. Thứ ba là cuộc nổi dậy của người dân Iran và cuối cùng là thay đổi chế độ.

Các quan chức đánh giá hai mục tiêu đầu tiên có thể đạt được bằng sức mạnh tình báo và quân sự của Mỹ. Tuy nhiên, họ cho rằng phần thứ ba và thứ tư trong đề xuất của ông Netanyahu, bao gồm khả năng người Kurd tiến hành cuộc tấn công trên bộ vào Iran, là xa rời thực tế.

Khi ông Trump tham gia cuộc họp, ông Ratcliffe trình bày đánh giá này cho Tổng thống. Giám đốc CIA đã sử dụng một từ để mô tả kịch bản thay đổi chế độ mà Thủ tướng Israel vạch ra là "nực cười". Lúc đó, ông Rubio cũng nói rằng "nói cách khác, đó là chuyện nhảm nhí".

Ông Ratcliffe cho hay với tính chất khó lường trong các cuộc xung đột, việc thay đổi chế độ có thể xảy ra, nhưng nó không nên được coi là mục tiêu khả thi ngay từ đầu. Ông Vance, người vừa trở về từ Azerbaijan, cũng bày tỏ sự hoài nghi về điều đó.

Tổng thống Trump quay sang tướng Caine và hỏi "ông nghĩ sao về điều này?".

"Thưa Tổng thống, theo kinh nghiệm của tôi, đây là cách làm quen thuộc của phía Israel. Họ thường nói quá lên và kế hoạch không phải lúc nào cũng được chuẩn bị kỹ lưỡng. Họ biết họ cần chúng ta, nên mới ra sức thuyết phục như vậy", ông Caine trả lời.

Ông Trump cân nhắc đánh giá này và nói việc thay đổi chế độ sẽ là "vấn đề của họ". Không rõ ông đang ám chỉ "họ" ở đây là người Israel hay người dân Iran.

Tuy nhiên, ông dường như vẫn rất quan tâm đến việc thực hiện hai mục tiêu, gồm hạ sát lãnh tụ tối cao cùng các nhà lãnh đạo hàng đầu của Iran và phá hủy quân đội nước này.

Trong những cuộc thảo luận tiếp theo, tướng Caine đã nói với ông Trump và những người khác rằng một chiến dịch lớn chống lại Iran sẽ làm cạn kiệt kho vũ khí của Mỹ, bao gồm cả tên lửa đánh chặn. Nguồn vũ khí này đã suy giảm sau nhiều năm hỗ trợ Ukraine và Israel và ông Caine không thấy kho dự trữ có thể nhanh chóng bù đắp.

Thông tin này cũng được nhiều tờ báo lớn của Mỹ đăng tải. Wall Street Journal dẫn các nguồn tin cho biết cả tướng Caine lẫn các quan chức Lầu Năm Góc đều cảnh báo về những rủi ro như thương vong đối với binh sĩ Mỹ và đồng minh, cũng như nguy cơ lực lượng phòng không Mỹ cạn kiệt nguồn lực nếu tấn công Iran.

Theo hai nhà báo của NYTimes, trong cuộc họp, tướng Caine cũng cảnh báo nguy cơ Iran phong tỏa eo biển Hormuz. Ông Trump đã bác bỏ khả năng đó với giả định rằng chính quyền Iran sẽ "đầu hàng" trước khi điều đó xảy ra. Tổng thống dường như nghĩ rằng đó sẽ là một cuộc chiến rất nhanh chóng, niềm tin được củng cố bởi phản ứng yếu ớt của Tehran trước cuộc ném bom của Mỹ vào cơ sở hạt nhân nước này hồi tháng 6 năm ngoái.

Song những lời cảnh báo của ông Caine được truyền đạt một cách khéo léo, lồng ghép với những lưu ý Mỹ có nguồn cung gần như vô tận về các loại bom dẫn đường chính xác giá rẻ và có thể tấn công Iran trong nhiều tuần sau khi giành được quyền kiểm soát bầu trời.

Trong suốt các cuộc thảo luận, tướng Caine chưa bao giờ trực tiếp nói với Tổng thống rằng chiến tranh với Iran là một ý tưởng tệ, mặc dù một số đồng nghiệp của ông tin rằng đó chính xác là những gì Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân đang nghĩ.

Suy nghĩ của ông Trump và đội ngũ cố vấn

Dù nhiều cố vấn của Tổng thống Mỹ không thực sự đặt niềm tin vào ông Netanyahu, quan điểm của Thủ tướng Israel dường như có nhiều điểm chung với ông Trump.

Iran vốn được xem là một trong những vấn đề hàng đầu về chính sách đối ngoại trong hai nhiệm kỳ của ông Trump. Ông xem đây là đối thủ nguy hiểm và sẵn sàng chấp nhận rủi ro để ngăn nước này sở hữu vũ khí hạt nhân.

Hơn nữa, những lập luận của ông Netanyahu phù hợp với mong muốn của ông Trump về thay đổi chế độ giáo sĩ ở Iran. Ngoài ra, Iran được cho là có âm mưu ám sát ông Trump để trả thù cho tướng Qassem Soleimani, người bị lực lượng Mỹ hạ sát vào tháng 1/2020 ở Iraq.

Trở lại Nhà Trắng nhiệm kỳ này, ông Trump tin tưởng nhiều hơn vào khả năng của quân đội Mỹ. Điều này càng được củng cố sau cuộc đột kích táo bạo để bắt Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro tại dinh thự riêng hồi đầu tháng 1.

Trong nội các, ông Hegseth là người ủng hộ mạnh mẽ nhất cho ý tưởng về cuộc chiến chống lại Iran, theo các quan chức Nhà Trắng.

Ngoại trưởng Rubio tỏ ra ngần ngại hơn. Ông không tin người Iran sẽ dễ chấp nhận thỏa thuận, nhưng ưu tiên của ông là tiếp tục gây áp lực tối đa thay vì bắt đầu cuộc chiến toàn diện. Tuy nhiên, ông không cố tìm mọi cách ngăn ông Trump từ bỏ kế hoạch.

Bà Wiles không có xu hướng can thiệp mạnh vào vấn đề quân sự trong các cuộc họp lớn. Thay vào đó, bà khuyến khích đội ngũ cố vấn chia sẻ quan điểm và mối quan ngại của họ với Tổng thống. Và bà cũng tin rằng chuyên môn của các cố vấn như tướng Caine, ông Ratcliffe hay ông Rubio quan trọng hơn đối với Tổng thống Trump.

Dù cũng lo ngại kịch bản Mỹ bị kéo vào cuộc chiến ở Trung Đông và những hệ lụy của nó đối với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của đảng Cộng hòa, bà Wiles cuối cùng vẫn chấp thuận chiến dịch.

Phó tổng thống JD Vance là người lo lắng về viễn cảnh chiến tranh hơn bất kỳ ai trong vòng thân cận của ông Trump. Ông mô tả một cuộc chiến với Iran là "sự lãng phí nguồn lực khổng lồ" và "cực kỳ tốn kém".

Ông lo ngại cuộc chiến chống lại chế độ có ý chí sinh tồn mãnh liệt như Iran có thể khiến Mỹ rơi vào tình thế tồi tệ hơn nhiều. Ông tin khó có thể đoán định chính xác những gì Iran có thể làm khi cảm thấy bị đe dọa và cuộc chiến theo đó có thể diễn tiến rất khó lường.

Ngoài tất cả những điều này, có lẽ rủi ro lớn nhất là Iran nắm lợi thế tại eo biển Hormuz. Nếu tuyến hàng hải này bị phong tỏa, giá nhiên liệu sẽ tăng cao và hậu quả tại Mỹ sẽ rất nghiêm trọng.

Dù vậy, ông cũng không hoàn toàn là người theo đuổi hòa bình. Hồi tháng 1, khi ông Trump công khai cảnh báo Iran ngừng trấn áp người biểu tình và hứa rằng "sự giúp đỡ đang đến", ông Vance đã âm thầm khuyến khích Tổng thống thực thi "lằn ranh đỏ" của mình.

Song điều mà Phó tổng thống Mỹ thúc đẩy chỉ là cuộc tấn công có giới hạn, gần giống cuộc tập kích tên lửa của Mỹ vào Syria năm 2017 khi Washington cáo buộc Damascus sử dụng vũ khí hóa học chống lại dân thường, theo các nguồn tin.

Sau đó, khi thấy chắc chắn Tổng thống đã quyết định thực hiện chiến dịch quy mô lớn và khó có thể thay đổi suy nghĩ đó, ông Vance lập luận rằng nên tiến hành bằng lực lượng áp đảo, với hy vọng đạt được các mục tiêu một cách nhanh chóng.

Tucker Carlson, cựu người dẫn chương trình đài Fox News, đã đến Phòng Bầu dục vài lần trong năm qua để cảnh báo ông Trump rằng một cuộc chiến với Iran sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến nhiệm kỳ tổng thống của ông. Vài tuần trước khi cuộc chiến bắt đầu, ông Trump, người đã quen biết Carlson nhiều năm, đã cố gắng trấn an ông qua điện thoại.

"Tôi biết anh đang lo lắng về việc đó, nhưng mọi chuyện sẽ ổn thôi," Tổng thống nói. Khi Carlson hỏi làm sao ông biết được, ông Trump trả lời "vì lúc nào chả vậy".

Từng bước tiến hành chiến dịch

Trong những ngày cuối tháng 2, Mỹ và Israel thảo luận về thông tin tình báo mới có thể giúp thúc đẩy kế hoạch tấn công của họ. Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei sẽ nhóm họp cùng các quan chức cấp cao tại một địa điểm trên mặt đất vào ban ngày. Theo họ, đó là cơ hội hiếm có để đánh vào trung tâm bộ máy lãnh đạo Iran.

Ông Trump đã cho Iran thêm một cơ hội để đạt thỏa thuận về chương trình hạt nhân, khi thúc đẩy các cuộc đàm phán tại Geneva. Nỗ lực ngoại giao cũng giúp Mỹ có thêm thời gian để chuyển khí tài quân sự đến Trung Đông.

Các cố vấn cho biết Tổng thống trên thực tế đã quyết định tấn công từ nhiều tuần trước, nhưng vẫn chưa chốt thời điểm cụ thể. Giờ đây, ông Netanyahu hối thúc ông hành động nhanh chóng.

Cùng tuần đó, ông Kushner và ông Witkoff đã gọi điện về từ Geneva sau cuộc hội đàm mới nhất với các quan chức Iran. Qua ba vòng đàm phán tại Oman và Thụy Sĩ, hai bên vẫn chưa tìm được tiếng nói chung về chương trình hạt nhân của Iran. Hai nhà đàm phán của ông Trump nói rằng có thể thương lượng được điều gì đó với Iran, nhưng sẽ mất nhiều tháng bởi Iran dường như đang "câu giờ".

Khoảng 17h ngày 26/2, cuộc họp tại Phòng Tình huống bắt đầu. Ông Trump ngồi ở vị trí đầu bàn như thường lệ. Phó tổng thống Vance, tướng Caine, Bộ trưởng Hegseth, Ngoại trưởng Rubio, bà Wiles, ông Ratcliffe, cố vấn Nhà Trắng David Warrington, Giám đốc truyền thông Nhà Trắng Steven Cheung và Thư ký báo chí Karoline Leavitt đều góp mặt.

Tổng thống mở đầu cuộc họp bằng câu hỏi "được rồi, giờ chúng ta có gì nào?". Ông Hegseth và tướng Caine thông báo trình tự cuộc tấn công. Sau đó, ông Trump nói muốn nghe ý kiến của mọi người có mặt.

"Ngài biết tôi nghĩ đây là một ý tưởng tồi, nhưng nếu ngài muốn thực hiện, tôi sẽ ủng hộ", ông Vance nói.

Bà Wiles nói với Tổng thống Trump rằng ông nên thực hiện kế hoạch nếu cảm thấy đây là điều cần phải tiến hành vì an ninh quốc gia Mỹ. Ông Ratcliffe không đưa ra ý kiến về việc có nên tiến hành hay không, nhưng ông chia sẻ thông tin tình báo mới rằng giới lãnh đạo Iran sắp tập hợp tại khu dinh thự của ông Ali Khamenei ở Tehran.

Ông Cheung trình bày những hệ lụy mà chính quyền có thể phải đối mặt trong nước nếu tiến hành chiến dịch. Ông Trump đã tranh cử với lập trường phản đối các cuộc chiến tranh và người dân cũng không ủng hộ việc Mỹ tham gia xung đột ở nước ngoài. Dù vậy, ông nói thêm rằng bất kể ông Trump quyết định như thế nào, đó cũng sẽ là đúng đắn.

Leavitt nói với Tổng thống rằng đây là quyết định của ông và đội ngũ báo chí sẽ quản lý thông tin liên quan tốt nhất có thể.

Ngoại trưởng Rubio đưa ra quan điểm rõ ràng hơn. Nếu mục tiêu là thay đổi chế độ hay tạo điều kiện cho một cuộc nổi dậy, Mỹ không nên tiến hành chiến dịch. Nhưng nếu mục tiêu là phá hủy chương trình tên lửa của Iran, đó là điều có thể đạt được.

Mọi người nhìn chung đều tôn trọng quyết định của ông Trump. Họ đã thấy ông đưa ra những quyết định táo bạo, chấp nhận rủi ro và bằng cách nào đó vẫn giành chiến thắng. Không ai cản trở ông lúc này.

"Tôi nghĩ chúng ta cần phải thực hiện", Tổng thống nói với cả phòng. Ông cho hay Mỹ cần đảm bảo Iran không thể có vũ khí hạt nhân và không thể thoải mái phóng tên lửa vào Israel hay các nước Trung Đông.

Trên chuyên cơ Không lực Một vào chiều hôm sau, ông Trump gửi mệnh lệnh. "Chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng đã được phê duyệt. Không hủy bỏ. Chúc may mắn", ông nói.

Tổng thống Mỹ và phát ngôn viên Nhà Trắng chưa bình luận về các thông tin trên.

Thanh Tâm (Theo NY Times, Axios, Reuters)

Nguồn: https://vnexpress.net/bao-my-viet-ve-qua-trinh-ong-trump-ra-quyet-dinh-tan-cong-iran-5059787.html

Các công ty trực tiếp chế tạo hệ thống Patriot cho biết thỏa thuận với Ukraine mới chỉ ở giai đoạn khởi động. RTX, công ty mẹ của Raytheon, mới đang nghiên cứu cách triển khai sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington sẽ cấp giấy phép.

Một lãnh đạo cấp cao của tập đoàn hôm đầu tuần cho biết các cuộc thảo luận vẫn đang ở giai đoạn rất sơ khai, Breaking Defense đưa tin từ Triển lãm Hàng không Farnborough ở Anh.

Thông tin từ nhà sản xuất cho thấy vẫn còn khoảng cách đáng kể giữa cam kết của ông Trump và các tên lửa được sản xuất tại Ukraine.

Tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara ngày 8/7, ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ cho phép Ukraine sản xuất Patriot, nhưng trên thực tế Washington chưa cấp giấy phép chính thức. Hai công ty chế tạo hệ thống này là Lockheed Martin và RTX khi đó cũng chưa được thông báo. Hai tuần sau, tại Farnborough, cả hai doanh nghiệp đều cho biết quy trình này mới chỉ bắt đầu.

"Quá trình đó mới chỉ khởi động. Tất nhiên chúng tôi sẽ tuân theo chỉ đạo của chính phủ Mỹ về vấn đề cấp phép", ông Tom Laliberty, Chủ tịch bộ phận hệ thống phòng không và phòng thủ mặt đất của Raytheon, cho biết.

Patriot không phải là một sản phẩm đơn lẻ mà là một tổ hợp gồm nhiều thành phần, vì vậy "giấy phép" cũng không phải chỉ là một quyết định duy nhất.

Hệ thống bao gồm radar và các hệ thống khác do RTX chế tạo, cùng các tên lửa đánh chặn do cả RTX và Lockheed Martin sản xuất. RTX chế tạo tên lửa GEM-T, trong khi Lockheed Martin sản xuất PAC-3, cả hai đều có khả năng đánh chặn mục tiêu trên không và tên lửa.

Ông Laliberty cho biết có nhiều cấp độ để Ukraine có thể tham gia vào chuỗi cung ứng của RTX, song chưa có phương án nào tiến gần đến quyết định cuối cùng. Theo ông, RTX đang hợp tác với nhiều đối tác trên toàn cầu để sản xuất linh kiện, vận hành các cơ sở bảo dưỡng và, trong một số trường hợp, lắp ráp hoàn chỉnh tên lửa.

Ông nói thêm rằng các nghiên cứu về tính khả thi và quá trình cấp phép sẽ được tiến hành song song, và sau đó "hy vọng sẽ tạo điều kiện để Ukraine nhận được mức độ hỗ trợ phù hợp nhằm tăng cường năng lực sản xuất Patriot theo nhu cầu của họ".

Phía Lockheed Martin cũng đưa ra đánh giá tương tự. Ông Tim Cahill, Chủ tịch bộ phận Tên lửa và Kiểm soát hỏa lực của Lockheed Martin, cho biết, "hiện vẫn còn quá sớm", đồng thời xác nhận các cuộc trao đổi với Lục quân Mỹ đang diễn ra.

Tuy nhiên, chiến sự đang không chờ đợi Ukraine. Trong tháng 6, tỷ lệ đánh chặn tên lửa đạn đạo của Ukraine chỉ đạt khoảng 40%, trong khi tỷ lệ đánh chặn tổng thể các mục tiêu trên không đạt khoảng 89%.

Nga vẫn tiếp tục tiến hành các đợt tập kích quy mô lớn gần như mỗi đêm, tận dụng việc Ukraine thiếu nghiêm trọng biện pháp đối phó với tên lửa đạn đạo.

Các đánh giá độc lập cho rằng những tên lửa Patriot đầu tiên được sản xuất tại Ukraine còn rất lâu mới xuất hiện. Trung tướng Ben Hodges, cựu Tư lệnh Lục quân Mỹ tại châu Âu, nói với Euromaidan Press rằng ông "gần như chắc chắn Ukraine sẽ không thể sản xuất được bất cứ thứ gì trong vòng 3-6 tháng tới".

Những tên lửa mà Ukraine cần để đối phó các cuộc không kích mỗi ngày từ Nga, vẫn sẽ phải đến từ các kho dự trữ hiện có của Mỹ thông qua chương trình PURL, chứ chưa thể đến từ một dây chuyền sản xuất Patriot tại Ukraine, vốn vẫn chưa hình thành. Tuy nhiên, bản thân Mỹ cũng đang đối mặt với thách thức khi kho tên lửa đánh chặn cho Patriot cũng sụt giảm mạnh vì xung đột với Iran.

Độ trễ này đặt Ukraine vào rủi ro lớn, nhất là khi mùa đông đang tới ngày càng gần hơn và cỗ máy quân sự của Nga vẫn không ngừng hoạt động để sản xuất ra số lượng lớn tên lửa đạn đạo mỗi tháng.

Tin Gốc: Dân Trí

UAV Hornet: Vũ khí "đáng gờm" từ Mỹ

Quân đội Ukraine (AFU) đang tích cực triển khai UAV tấn công Hornet, với giá thành lên tới 12.000 USD/chiếc, trong các cuộc tấn công vào các khu vực do Nga kiểm soát. Theo kênh Telegram quân sự Voyennaya Khronika, điểm nổi bật của Hornet nằm ở độ tin cậy cao, do được sản xuất và lắp ráp tại Mỹ, khác biệt hoàn toàn so với các sản phẩm tự chế của Ukraine.

Truyền thông Nga đánh giá cao tính năng kỹ chiến thuật và chất lượng của Hornet, mô tả chúng là "rất ấn tượng". Các UAV này thường tiếp cận các tuyến đường giao thông huyết mạch, bay dọc theo đó để săn tìm mục tiêu. Tại khu vực Donetsk, Hornet thường xâm nhập qua sông Kalmius, cho thấy AFU đang tận dụng triệt để cơ sở dữ liệu về các tuyến đường và cơ sở hậu phương của Nga.

Trang tin Militarnyi của Ukraine nhấn mạnh rằng Nga đã nhận thức được mối đe dọa nghiêm trọng từ Hornet, vượt xa các UAV tự chế. Hornet là loại UAV cánh cố định tầm trung, được phát triển bởi công ty Swift Beat LLC của Mỹ.

Sau khi được Mỹ bàn giao hàng loạt vào mùa xuân năm 2026, AFU đã sử dụng Hornet rộng rãi trong chiến dịch "phong tỏa hậu cần", nhằm tấn công có chọn lọc vào các phương tiện vận chuyển quân sự, xe chở nhiên liệu và các tuyến đường tiếp tế dọc hành lang đất liền từ Nga đến Crimea (đường cao tốc R-280 “Novorossiya” Mariupol - Melitopol và đường cao tốc H-20 Donetsk - Mariupol).

Công nghệ AI và chiến thuật độc đáo của Hornet

Hornet không chỉ là một thách thức quân sự mà còn là một thách thức kỹ thuật đối với quân đội Nga (RFAF). Mối nguy hiểm chính của nó không nằm ở kích thước hay khối lượng chất nổ, mà ở hệ thống điều khiển và thuật toán dẫn đường.

UAV Hornet được trang bị hệ thống định vị quang học và hệ thống thị giác máy tính (các yếu tố trí tuệ nhân tạo). Nó quét địa hình bên dưới so với bản đồ được tải sẵn, tự động phát hiện và khóa mục tiêu (như xe tải trên đường cao tốc) dựa trên hình dáng. Điều này khiến các thiết bị gây nhiễu tín hiệu vệ tinh thông thường trở nên không hiệu quả.

Một chiến thuật sáng tạo của AFU là sử dụng khinh khí cầu tầm cao làm phương tiện mang phóng, giúp tiết kiệm pin và tăng tầm hoạt động của Hornet lên 150-160km. Khinh khí cầu bí mật đưa Hornet lên độ cao tối đa 8km, sau đó UAV tách ra và lượn về phía mục tiêu, gần như không tạo ra tiếng động hay dấu hiệu nhiệt.

Tải trọng chiến đấu của Hornet dao động từ 1,5 đến 4,5kg (chủ yếu là đầu đạn nổ lõm), đủ để phá hủy xe tải hoặc xe bồn. Đã có trường hợp Hornet được dùng để rải mìn từ xa.

Phản ứng của quân đội Nga: Từ phòng không đến AI đối AI

Trước mối đe dọa từ Hornet, Nga đã triển khai nhiều biện pháp đối phó. Militarnyi cho biết, hệ thống tên lửa và pháo phòng không Pantsir-S1 và Tor của Nga đã bắn hạ nhiều UAV loại này khi phát hiện ra chúng.

Vỏ của Hornet làm bằng polypropylene dạng bọt, khiến nó gần như không phản hồi sóng radar. Do đó, việc phát hiện bằng mắt thường và khí tài hồng ngoại đóng vai trò quan trọng.

Các phân đội phòng không cơ động, trang bị pháo phòng không hạng nhẹ (ZU-23-2 cỡ 23mm) hoặc súng máy hạng nặng 14,5mm và khí tài quan sát ảnh nhiệt, đang được tăng cường dọc hành lang hậu cần Crimea để đánh chặn UAV ở độ cao thấp (thường 300-500m).

Về UAV đánh chặn trực tiếp, Military Mechanics tiết lộ RFAF đã sử dụng UAV đánh chặn Yolka nhỏ gọn, cũng được trang bị trí tuệ nhân tạo, để tiêu diệt Hornet rất hiệu quả.

Do Hornet là một nền tảng thử nghiệm công nghệ AI của Mỹ trong điều kiện chiến đấu, các cơ quan kỹ thuật của Nga đã liên tục điều chỉnh phần mềm hệ thống tác chiến điện tử để phù hợp với các tần số và thuật toán mới của đối phương.

Kyiv Post, dẫn nguồn tin từ Không quân Ukraine, cho biết quân nhân và kỹ sư Nga đã tiếp cận được các mảnh vỡ và thậm chí cả mẫu vật hoàn chỉnh của UAV Hornet (Ukraine gọi là Martian-2). Việc nghiên cứu hình dáng khí động học đã giúp điều chỉnh các trạm radar hay trinh sát ảnh nhiệt chính xác hơn để phát hiện loại mục tiêu "khó nhằn" này.

Một kỹ sư Ukraine giấu tên tiết lộ với Kyiv Post rằng các mạch điều khiển tương tự Hornet đã xuất hiện trên UAV Molniya-2 của Nga. Mặc dù việc đảo ngược kỹ thuật rất khó khăn do các bo mạch điều khiển của Hornet được trang bị mô-đun xóa bộ nhớ trong trường hợp sự cố hoặc truy cập trái phép, nhưng không thể loại trừ khả năng "bộ phận tự hủy" bị hư hại, biến chúng thành chiến lợi phẩm giá trị.

Việc Nga có giải mã được "bộ não Mỹ" của Hornet hay không vẫn còn là ẩn số, nhưng RFAF hiện cũng sở hữu nhiều UAV được trang bị trí tuệ nhân tạo. Trên hướng mặt trận Kherson, các đơn vị trinh sát và lực lượng chiến đấu không người lái thuộc Cụm quân Dnepr của Nga đã bắt đầu sử dụng UAV Aurora-1MT mới, tích hợp AI.

Bộ xử lý tensor tích hợp trên Aurora-1MT cho phép mạng nơ-ron xử lý luồng video và nhận dạng thiết bị hoặc nhân sự của AFU trong thời gian thực khi đang bay, sau đó điều khiển hỏa lực như pháo binh hoặc tên lửa phòng không nhắm mục tiêu.

Qua việc đối phó với UAV Hornet, RFAF không chỉ thu được kinh nghiệm quý báu trong việc chống lại các loại vũ khí tiên tiến của Mỹ mà còn tiếp cận các công nghệ sẽ định hình sự phát triển của quân đội Nga trong nhiều năm tới.

Tin Gốc: Dân Trí