Nguyễn Mạnh Tuấn, lớp 12 Hóa 1, trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam (Ams), là một trong bốn học sinh đội tuyển Việt Nam giành huy chương vàng tại kỳ thi Olympic Hóa học quốc tế (IChO) 2026, cách đây một tuần ở Uzbekistan. Nam sinh đạt 80,68/100 điểm, đứng top 10 trong gần 370 thí sinh, cao nhất đoàn Việt Nam.
Đây là huy chương vàng IChO thứ hai liên tiếp của Tuấn, sau lần đầu đạt thành tích này năm ngoái, với thứ hạng 37.
“Em không quá bất ngờ vì cảm nhận mình làm bài tốt hơn”, Tuấn nói. “Dù vậy, em vẫn thấy sung sướng và tự hào khi được xướng tên một lần nữa”.
Tuấn vốn theo môn Toán, giành nhiều giải thưởng và huy chương ở các cuộc thi trong và ngoài nước, cho tới khi được học Hóa vào năm lớp 8. Em thấy thú vị vì các phản ứng “biến đổi khó lường”, muốn hiểu phải quan sát kỹ từng chất, từng hiện tượng.
Sự hào hứng của Tuấn được nuôi dưỡng và khích lệ bởi truyền thống gia đình. Bố em là PGS, làm việc ở trường Đại học Dược Hà Nội, mẹ là bác sĩ, còn anh trai là sinh viên Đại học Y Hà Nội. Khi biết Tuấn thích Hóa, bố mẹ đã giúp em có một phòng thí nghiệm ngay tại nhà.
Tuấn kể căn phòng có các dụng cụ cơ bản như ống nghiệm, bình định mức, cốc thủy tinh… để em làm các thí nghiệm cơ bản, với những loại hóa chất an toàn, dễ tìm mua trên thị trường.
“Việc trực tiếp được quan sát hiện tượng, phản ứng hóa học của các chất đã giúp em hiểu kỹ và nhớ bài lâu hơn”, Tuấn nói.
Trong kỳ thi vào lớp 10, Tuấn là thủ khoa lớp chuyên Hóa của trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam và chuyên Khoa học Tự nhiên. Do đã gắn bó với trường Ams từ bậc THCS, em quyết định tiếp tục theo học tại đây.
Dù vậy, chương trình lớp 10 với kiến thức chuyên sâu, “khác hẳn” bậc THCS khiến Tuấn không ít lần bối rối. Nam sinh buộc phải thay đổi cách học, dành nhiều thời gian để hiểu bản chất từng chuyên đề.
“Em luôn tự nhủ lúc khó khăn nhất cũng là mình tiến bộ nhanh nhất”, Tuấn nói.
Nền tảng tốt cùng sự nỗ lực giúp Tuấn nhanh chóng theo kịp chương trình, được chọn vào đội tuyển học sinh giỏi quốc gia, bắt đầu quãng thời gian ôn luyện cường độ cao để hướng tới các kỳ thi lớn.
Tuấn cho biết em học đều và luyện nhiều đề. Ngoài chương trình của đội tuyển, em tìm thêm các đề thi học sinh giỏi trong nước, quốc tế để làm. Nam sinh nhìn nhận đề của các kỳ thi thường có nhiều dạng bài tương đồng, nên càng luyện nhiều càng dễ nhận ra cách tiếp cận và rèn khả năng xử lý vấn đề. Em thích nhất phần Hóa – Lý, bởi có thể vận dụng tư duy toán để phân tích các hiện tượng hóa học.
Năm lớp 11, Tuấn lần đầu góp mặt tại IChO và giành huy chương vàng. Khi trở lại sân chơi này năm nay, em không áp lực mà “tự tin tuyệt đối”, vì cảm nhận rằng tinh thần và kiến thức của mình vững vàng hơn.
Theo Tuấn, đề lý thuyết trải rộng nhiều lĩnh vực, đề cập nhiều tới vật liệu nano – xu hướng nghiên cứu được quan tâm trong thời gian gần đây. Nam sinh ấn tượng nhất với bài “thần dược màu xanh”. Đề thi lấy chất liệu từ thực tế, về một loại dịch chiết từ thảo dược của nước chủ nhà Uzbekistan, có khả năng chữa bệnh, rồi yêu cầu thí sinh xác định các chất có trong dung dịch này.
Phần thực hành gồm ba bài, thí sinh cần tổng hợp, phân tích thành phần của chất, enzym và đo pH của dung dịch. Tuấn không gặp khó đều là kiến thức em đã được ôn luyện.
Dù phần nào dự tính được kết quả, Tuấn vẫn hồi hộp khi bước vào lễ bế mạc kỳ thi. Ban tổ chức lần lượt gọi tên thí sinh giải đồng, bạc, vàng lên sân khấu để trao huy chương. Khi nghe tới hết giải bạc mà chưa có ai trong đội, Tuấn cùng các bạn reo hò và chúc mừng lẫn nhau.
Cô Lê Thị Ngọc Hà, giáo viên chủ nhiệm lớp 12 Hóa 1 và là người phụ trách đội tuyển Hóa của trường Ams, đồng hành với Tuấn từ lớp 9. Cô cho biết ấn tượng đầu tiên về học trò là tư chất thông minh, khả năng nhạy bén trong phát hiện, giải quyết vấn đề khó.
Sau khi Tuấn giành huy chương vàng IChO 2025, cả gia đình và nhà trường không tạo áp lực để em phải bảo vệ thành tích. Việc tiếp tục tham gia kỳ thi năm nay là lựa chọn của Tuấn, bởi em muốn có thể đóng góp nhiều hơn cho thành tích chung.
Ngoài học tập, cô giáo nhận xét Tuấn khiêm tốn, hòa đồng, có lý tưởng, mục tiêu cùng tinh thần mạnh mẽ. Cô tin học trò sẽ đạt thêm nhiều thành tích trong tương lai.
Với hai lần giành huy chương vàng ICho liên tiếp, Mạnh Tuấn là học sinh thứ 4 của Việt Nam đạt thành tích này trong 30 năm qua. Em cũng đủ tiêu chuẩn được tặng Huân chương Lao động hạng Nhất theo quy định của Chính phủ.
Tuấn đang dành thời gian nghỉ ngơi, học thêm một số kỹ năng mềm trước khi chuẩn bị hồ sơ du học. Nam sinh đã có IELTS 8.0, điểm SAT 1600 – tuyệt đối, và muốn theo đuổi ngành Hóa học tại Mỹ.
Cách viết tắt này thường dùng khi muốn chuyển chủ đề hoặc thêm một thông tin mới vào cuộc trò chuyện. Xuất hiện nhiều trong chat cá nhân hoặc email thân mật.
Ví dụ: BTW, are you coming tonight.
Tạm dịch: Nhân tiện, tối nay bạn có đến không?
2. G2G (Got to go): Phải đi rồi
Đây là từ dùng khi muốn kết thúc cuộc trò chuyện nhanh, đặc biệt trong nhắn tin hoặc khi đang bận.
Ví dụ: G2G now, talk later.
Tạm dịch: Tôi phải đi rồi, nói chuyện sau nhé.
3. LOL (Laughing out loud): Cười lớn
Cụm viết tắt này được người dùng sử dụng khi họ muốn thể hiện rằng họ thấy điều gì đó rất buồn cười. Từ này thường xuất hiện trong tin nhắn, bình luận hoặc khi phản hồi các nội dung hài hước trên mạng xã hội.
Ví dụ: That meme is so funny, LOL.
Tạm dịch: Cái meme đó buồn cười quá.
4. OMG (Oh my god): Trời ơi
Cụm viết tắt này được sử dụng khi người nói muốn thể hiện sự bất ngờ, ngạc nhiên hoặc phấn khích trước một sự việc nào đó. Từ này thường xuất hiện trong hội thoại thân mật, story hoặc caption trên mạng xã hội.
Ví dụ: OMG, this is amazing.
Tạm dịch: Trời ơi, cái này tuyệt quá!
5. LMAO (Laughing my ass off): Cười lăn lộn
Cụm từ này được dùng khi người nói muốn nhấn mạnh rằng họ đang cảm thấy cực kỳ buồn cười. Từ này thường được sử dụng trong giao tiếp với bạn bè thân thiết và ít xuất hiện trong các tình huống trang trọng.
Ví dụ: That video made me LMAO.
Tạm dịch: Video đó khiến tôi cười lăn.
6. IRL (In real life): Ngoài đời thực
Cụm viết tắt này được dùng khi người nói muốn phân biệt giữa thế giới trực tuyến và cuộc sống ngoài đời thực. Từ này thường xuất hiện trong các cuộc trò chuyện về mạng xã hội, game hoặc các mối quan hệ online.
Ví dụ: We should meet IRL someday.
Tạm dịch: Chúng ta nên gặp nhau ngoài đời một ngày nào đó.
7. BBL (Be back later): Quay lại sau
Từ này thường xuất hiện trong các cuộc trò chuyện nhanh qua tin nhắn. Được sử dụng khi người nói muốn thông báo rằng họ sẽ tạm rời cuộc trò chuyện và sẽ quay lại sau.
Cụm viết tắt này được người dùng sử dụng khi họ không có câu trả lời hoặc không chắc chắn về một vấn đề nào đó. Đây là một trong những từ xuất hiện phổ biến nhất trong giao tiếp hằng ngày.
Ví dụ: IDK what to choose.
Tạm dịch: Tôi không biết chọn gì.
9. SMH (Shaking my head): Bó tay
Cụm từ này được dùng khi người nói muốn thể hiện sự thất vọng, không đồng tình hoặc bất lực trước một tình huống nào đó. Từ này thường xuất hiện trong bình luận trên mạng xã hội hoặc khi phản ứng với hành động của người khác.
Ví dụ: SMH, why would he do that?.
Tạm dịch: Bó tay, sao anh ta lại làm vậy?.
10. LMK (Let me know): Cho tôi biết nhé
Cụm viết tắt này được sử dụng khi người nói muốn người khác cung cấp thêm thông tin hoặc phản hồi lại cho mình, có thể dùng trong cả chat thân mật và công việc nhẹ.
Sáng nay 30.6, tại tòa soạn Báo Thanh Niên đã diễn ra lễ bế giảng lớp Sản xuất tin tức và phóng sự dành cho sinh viên Trường ĐH Hoa Sen sau hơn 3 tháng học tập và thực hành tại báo.
Tại đây, 9 sản phẩm video đồng thời là bài tập cuối kỳ của 9 nhóm sinh viên đã được trình chiếu, với những đề tài mang tính thời sự, gần gũi với người trẻ. Một số kịch bản được xây dựng chỉn chu, hình ảnh quay đẹp…
Chẳng hạn phóng sự về hành trình về với thiên nhiên của các bạn trẻ tại rừng Nam Cát Tiên, hay phóng sự về nghệ thuật lân sư rồng, hay về nghề làm bánh tráng truyền thống ở Củ Chi…
Nhà báo Nguyễn Trọng Phước, Ủy viên Ban Biên tập, Giám đốc Trung tâm Phát triển nội dung số Báo Thanh Niên, nhận định: "Trong số 9 tác phẩm, có nhiều đề tài được đầu tư thời gian và công sức, có thể xuất bản như một tác phẩm báo chí hoàn chỉnh. Báo Thanh Niên sẽ chọn 2 tác phẩm xuất sắc nhất để đăng tải, là phóng sự về nghề lân sư rồng và nghề làm bánh tráng của các bạn sinh viên thực hiện".
Nhà báo Đặng Sinh, một trong những giảng viên hướng dẫn của lớp, đánh giá nhiều sinh viên có sự cố gắng, nỗ lực, chịu khó tìm hiểu, học hỏi để hoàn thành tốt hơn bài tập cuối kỳ. "Tuy nhiên, các em cần sáng tạo nhiều hơn, khai thác tốt hơn các đề tài ở góc độ báo chí và rèn luyện thêm kỹ năng làm việc nhóm...", nhà báo Đặng Sinh nhận định.
Theo tiến sĩ Đoàn Thị Ngọc Thúy, Trưởng khoa Marketing – Truyền thông Trường ĐH Hoa Sen, đây là một trong những học phần quan trọng của ngành quan hệ công chúng. "Lớp học Sản xuất tin tức và phóng sự tại Báo Thanh Niên đã mang lại cho sinh viên Trường ĐH Hoa Sen những kiến thức, kinh nghiệm và trải nghiệm quý giá".
Ngay tại lễ bế giảng, các giảng viên hướng dẫn công bố điểm cuối kỳ cho các nhóm sinh viên. Đồng thời, Báo Thanh Niên cũng đã trao giấy chứng nhận sinh viên hoàn thành học phần Sản xuất tin tức và phóng sự.
Hoạt động đưa sinh viên đến học và thực hành tại tòa soạn đã được Báo Thanh Niên và Trường ĐH Hoa Sen triển khai từ tháng 8.2024 đối với sinh viên khoa Marketing - Truyền thông.
Trong hướng dẫn tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2026 vừa ban hành, Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định thí sinh sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT để xét tuyển đại học phải đạt tối thiểu 15/30 điểm.
Đồng thời, các trường buộc phải công khai quy tắc quy đổi điểm giữa các phương thức xét tuyển, siết việc quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ và xây dựng tổ hợp xét tuyển theo hướng bảo đảm năng lực cốt lõi.
Theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nguồn xét tuyển vào trình độ đại học là thí sinh có tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp xét tuyển đạt tối thiểu 15 điểm theo thang 30.
Quy định này áp dụng với thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT từ năm 2026; không áp dụng với thí sinh được miễn thi, đặc cách tốt nghiệp THPT hoặc đã tốt nghiệp từ năm 2025 trở về trước.
Một điểm đáng chú ý là các cơ sở đào tạo khi sử dụng đồng thời nhiều tổ hợp, phương thức xét tuyển, chứng chỉ ngoại ngữ cho cùng một ngành đào tạo hoặc nhóm ngành phải công khai quy tắc quy đổi tương đương giữa ngưỡng đầu vào và điểm trúng tuyển, điều kiện nhận hồ sơ đăng ký xét tuyển.
Đối với các chứng chỉ tiếng Anh được dùng để miễn thi tốt nghiệp THPT theo quy chế thi tốt nghiệp THPT, Bộ yêu cầu các trường phải quy đổi thành tối thiểu 5 mức điểm khác nhau của chứng chỉ để bảo đảm phân hóa năng lực ngoại ngữ của thí sinh. Ví dụ, IELTS 6.0, 6.5, 7.0, 7.5… phải có mức quy đổi khác nhau.
Với chứng chỉ ngoại ngữ khác và điểm xét môn ngoại ngữ tương ứng do hiệu trưởng nhà trường quy định. Chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được dùng để quy đổi điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc cộng điểm khuyến khích.
Bộ cũng đưa ra yêu cầu chặt chẽ hơn đối với việc xây dựng phương thức xét tuyển và tổ hợp môn.
Theo đó, các tổ hợp xét tuyển hoặc bài thi đánh giá độc lập phải được xây dựng khoa học, thực tiễn và phù hợp với năng lực cốt lõi của ngành đào tạo. Các trường phải xác định rõ phương thức xét tuyển, tránh gây khó hiểu hoặc làm khó thí sinh.
Với những ngành yêu cầu kiến thức nền tảng đặc thù, trường phải quy định điều kiện đầu vào tương ứng, bảo đảm thí sinh đã được học môn học đó ở bậc THPT. Chẳng hạn, ngành y khoa cần nền tảng môn sinh học thì phải có điều kiện về điểm môn sinh học ở THPT hoặc trong kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Nếu dùng bài thi đánh giá độc lập để tuyển sinh, cơ sở đào tạo phải quy định rõ tỉ lệ điểm tối thiểu của phần nội dung cốt lõi liên quan trực tiếp đến ngành học mà thí sinh cần đạt trong tổng điểm bài thi. Ví dụ, khi xét tuyển ngành toán học, phần toán trong bài thi phải có trọng số cụ thể, các trường cần quy định rõ tỉ lệ điểm cho phần toán học trong tổng điểm xét tuyển.
Trường hợp ngoại lệ, các yêu cầu trên có thể không áp dụng cho các chương trình đào tạo ngôn ngữ mà người học bắt đầu từ trình độ cơ bản (ví dụ, học ngôn ngữ Pháp từ đầu). Tương tự, các chương trình đào tạo như sư phạm công nghệ hay sư phạm tin học cũng có thể có những điều chỉnh phù hợp.
Đặc biệt, Bộ lưu ý với các phương thức xét tuyển bằng học bạ, điểm thi tốt nghiệp THPT đảm bảo môn toán hoặc ngữ văn phải có trọng số tính điểm xét tối thiểu 1/3 tổng điểm xét tuyển.
Ví dụ, với tổ hợp toán - lý - tiếng Anh, trọng số môn toán tối thiểu phải đạt 1/3. Nếu tính theo công thức toán x1 + lý x1 + tiếng Anh x2 thì trọng số môn toán là 1/4.
