“Chúng tôi đã nhận được các hợp đồng có trị giá gần 20 tỷ USD. Trong số này có những thương vụ đặt mua tên lửa đánh chặn GEM-T cho hệ thống Patriot với tổng giá trị hơn 5 tỷ USD, dành cho khách hàng nước ngoài và đơn hàng trong nước đầu tiên sau hơn 30 năm”, Christopher Calio, chủ tịch kiêm giám đốc điều hành tập đoàn quốc phòng Mỹ Raytheon, cho biết hôm 23/7.
Ông Calio không cung cấp chi tiết về đơn hàng trong nước, song dường như đề cập hợp đồng mà lục quân Mỹ ký với Raytheon hồi tháng 4, có trị giá gần 442 triệu USD và được cho là nhằm phục vụ chiến dịch quân sự nhằm vào Iran.
GEM-T là biến thể nâng cấp của tên lửa PAC-2, cũng là phiên bản duy nhất của loại đạn này còn được chế tạo đến ngày nay. Raytheon bắt đầu chế tạo biến thể PAC-2 GEM vào đầu những năm 1990, sau đó ra mắt chuẩn GEM+ với mẫu GEM-T chuyên chống tên lửa đạn đạo và GEM-C đối phó tên lửa hành trình.
So với đạn PAC-2 nguyên bản, biến thể GEM mang đầu dò mới, có khả năng đánh chặn mục tiêu nhỏ hoặc có diện tích phản xạ radar nhỏ hơn. Ngòi nổ được cải tiến để đối phó hiệu quả hơn với tên lửa đạn đạo tốc độ cao. Lục quân Mỹ từng chuyển lô đạn PAC-2 cho Raytheon để nâng cấp lên chuẩn GEM+ và đưa vào sử dụng từ năm 2002.
Theo biên tập viên Joseph Trevithick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, mỗi tên lửa PAC-2 GEM-T có giá khoảng hai triệu USD, thậm chí cao hơn nhiều.
Chưa rõ Mỹ đặt mua lô đạn PAC-2 GEM-T để sử dụng hay cung cấp cho đồng minh. Lục quân Mỹ vẫn sử dụng tên lửa này song song với dòng PAC-3 hiện đại hơn. Các bệ phóng Patriot hiện tại có thể nạp đồng thời cả tên lửa PAC-2 và PAC-3, nhằm tăng tính linh hoạt khi đối phó những mục tiêu khác nhau.
“Điều này cho thấy vấn đề lớn liên quan đến kho dự trữ tên lửa Patriot, vốn đã trở thành ví dụ điển hình cho lo ngại về chuỗi cung ứng vật tư quân sự nói chung”, Trevithick nhận định.
Không rõ quân đội Mỹ đã khai hỏa bao nhiêu tên lửa Patriot trong xung đột với Iran. Trong báo cáo công bố hồi tháng 5, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ước tính nước này đã tiêu thụ 1.060-1.430 quả, song không nêu rõ số lượng cụ thể của đạn PAC-2 và PAC-3.
Lục quân Mỹ gần đây đưa ra yêu cầu chế tạo tên lửa đánh chặn mới cho tổ hợp Patriot với giá không quá một triệu USD mỗi quả, bằng khoảng 20% so với đạn PAC-3 MSE. Tập đoàn Lockheed Martin hồi tuần trước cũng ra mắt phiên bản giá rẻ PAC-3 ACE có chi phí ước tính không dưới 2,5 triệu USD, với mục tiêu bắt đầu sản xuất số lượng nhỏ từ năm 2028.
Tình trạng cạn kho tên lửa do xung đột và chuỗi cung ứng không theo kịp nhu cầu đang gây ra vấn đề cho nhiều khách hàng đặt mua tổ hợp Patriot. Mỹ năm ngoái hoãn đơn hàng của Thụy Sĩ để đáp ứng nhu cầu của Ukraine, khiến giới chức Thụy Sĩ hồi tháng 4 nêu khả năng hủy bỏ hoàn toàn hợp đồng vì chậm trễ.
Tập đoàn Lockheed Martin hồi đầu năm nay dường như cũng cảnh báo Đức, Nhật Bản, Ba Lan, Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Arab Saudi về nguy cơ không bảo đảm tiến độ bàn giao đơn hàng tên lửa PAC-3.
“Đơn hàng PAC-2 GEM-T đầu tiên của lục quân Mỹ sau hơn 30 năm cho thấy chính quyền đang tìm các nguồn cung khác để đáp ứng nhu cầu đạn Patriot. Dù thua kém nhiều so với biến thể PAC-3 MSE tối tân, PAC-2 GEM-T vẫn đóng vai trò quan trọng trong hoạt động tác chiến và là hướng đi bổ sung để tăng cường kho dự trữ”, Trevithick nhận định.
Tính đến tối 7.7, đợt lũ lụt do mưa lớn tại khu tự trị Choang Quảng Tây của Trung Quốc đã làm 6 người thiệt mạng và 11 người mất tích, theo Tân Hoa xã.
Đợt mưa lớn do bão Maysak đã ảnh hưởng 375.000 người tại Quảng Tây, 130.000 người được sơ tán. Nước lũ đã gây vỡ đập hồ chứa Lục Lan tại Hoành Châu, thành phố Nam Ninh, nhấn chìm nhiều nhà cửa.
Hiện tại, công tác cứu hộ đang diễn ra với hơn 8.000 người, hơn 1.700 phương tiện và 5.700 tàu thuyền tham gia tìm kiếm cứu nạn, loại bỏ vật thể nguy hiểm.
Dự báo Quảng Tây sẽ có mưa lớn trong 3 ngày tiếp theo. Theo Tân Hoa xã, có 341 hồ chứa nước tại khu vực đang có mực nước trên ngưỡng lũ lụt, 56 trạm quan trắc trên 41 con sông tại Quảng Tây báo cáo mực nước trên mức báo động.
Chủ tịch nước Tập Cận Bình đã yêu cầu dốc toàn lực trong công tác tổ chức cứu hộ, giảm thiểu thiên tai, điều trị cho người bị thương và bố trí chỗ ở cho người bị ảnh hưởng. Nhà lãnh đạo nói rằng cần nỗ lực hết sức để giảm thiểu thương vong và ngăn chặn thảm họa thứ cấp.
Trong một vụ thiên tai khác, một trận lở đất tại huyện Đãng Xương, tỉnh Cam Túc, tây bắc Trung Quốc, vào sáng 7.7 đã làm 21 người thiệt mạng và 7 người bị thương. Nhà chức trách địa phương thông báo vào ngày 8.7 rằng chiến dịch cứu nạn đã hoàn tất.
Trong khi đó, vào sáng 8.7, một trận động đất cường độ 5,0 độ Richter đã xảy ra tại huyện Cao Huyện, thành phố Nghi Tân, tỉnh Tứ Xuyên, miền nam Trung Quốc. Chưa rõ mức độ thiệt hại do trận động đất này.
Hành tinh được đề cập có tên WASP-121b, thuộc nhóm sao Mộc siêu nóng và được xếp vào danh sách các hành tinh khắc nghiệt nhất nằm ngoài hệ mặt trời cho đến thời điểm này, theo báo cáo đăng trên chuyên san Nature Astronomy.
WASP-121b, cũng là hành tinh khổng lồ khí, đang quay quanh sao trung tâm ở khoảng cách cực gần, với một năm chỉ vỏn vẹn 30 giờ rưỡi và bị khóa chặt một mặt về phía sao chủ.
Dưới tác động của lực hấp dẫn từ sao trung tâm, WASP-121b không giữ được hình cầu như các hành tinh bình thường, mà bị kéo giãn thành hình dạng của quả bóng bầu dục.
Với khoảng cách này, nhiệt độ ở phần ban ngày của hành tinh cao đến mức làm bốc hơi các kim loại. Còn phần đêm tối vĩnh cửu lại có mưa hồng ngọc và lam ngọc.
Để rút ra kết luận trên, các nhà thiên văn học đã nhờ đến kính James Webb quan sát khí quyển của WASP-121 b khi hành tinh di chuyển ngang qua sao trung tâm.
"Với năng lực quan sát chưa từng có, kính James Webb mang đến cho chúng ta những thông tin chi tiết nhất từ trước đến nay về các hành tinh xa xôi", theo tác giả báo cáo Cyril Gapp của Viện Max Planck về Thiên văn (Đức).
Nhà khoa học Gapp cho hay bằng cách đo lường sự thay đổi của khả năng hấp thụ ánh sáng trong lúc WASP-121b quay quanh trục, đội ngũ của ông đã có thể nghiên cứu khí quyển của hành tinh theo từng kinh độ.
Báo cáo nêu rõ kỹ thuật quan sát mới của đội ngũ chuyên gia Đức có thể được áp dụng trong lúc nghiên cứu các hành tinh siêu nóng, cho phép các nhà thiên văn học so sánh điều kiện khí quyển trong phạm vi rộng hơn đối với các thế giới xa xôi.
"Sau khi tàu Trung Quốc, Nhật Bản và Pakistan đi qua eo biển Hormuz an toàn với sự cho phép của hải quân Iran, một số quốc gia châu Âu đang muốn chúng tôi chấp thuận để phương tiện của họ di chuyển trên tuyến đường biển này", đài truyền hình nhà nước Iran IRIB cho biết hôm nay, song không nêu rõ đó là những nước nào.
Ebrahim Azizi, lãnh đạo Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại quốc hội Iran, cùng ngày cho biết Tehran đã chuẩn bị cơ chế quản lý giao thông trên eo biển Hormuz và sẽ sớm công bố. Theo ông, chỉ có tàu của các bên hợp tác với Iran mới được hưởng lợi và nước này sẽ thu phí với "các dịch vụ đặc biệt được cung cấp theo cơ chế".
Chưa có quốc gia châu Âu nào lên tiếng về thông tin.
Trong thời bình, eo biển Hormuz là nơi tuyến vận chuyern khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên toàn cầu.
Sau khi chiến sự với Mỹ - Israel bùng phát ngày 28/2, Iran đã chặn phần lớn hoạt động vận tải trên tuyến đường thủy trọng yếu này. Iran chỉ mở lại eo biển Hormuz trong thời gian ngắn sau lệnh ngừng bắn ngày 8/4. Mỹ sau đó tuyên bố phong tỏa các cảng của Iran để đáp trả.
Tàu thuyền bị tắc lại ở khu vực gây tác động lớn đến thị trường thế giới, đồng thời mang lại cho Iran lợi thế đáng kể trong đàm phán.
Tehran nhiều lần tuyên bố giao thông hàng hải qua Hormuz "sẽ không quay trở lại trạng thái trước xung đột". Giới chức Iran tháng trước thông báo đã nhận được khoản phí đầu tiên liên quan đến hoạt động đi lại trên tuyến hàng hải trọng yếu này.
Iran những ngày qua cũng cho phép hàng chục tàu thuyền, trong đó có các phương tiện của Trung Quốc, đi qua eo biển Hormuz sau khi một số nước "đạt thỏa thuận về các nghị định thư quản lý eo biển".
