Ngay sau khi bài viết Dự báo dân số Việt Nam năm 2200 còn 46 triệu người, ‘siêu già’ từ năm 2040 đăng trên Báo Thanh Niên (ngày 9.4.2026) – chủ đề này đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của độc giả với hàng trăm lượt tương tác trên fanpage của báo cùng nhiều bình luận dưới bài viết và trên mạng xã hội. Đáng chú ý, câu chuyện dự báo dân số giảm mạnh vẫn tiếp tục là chủ đề chưa hạ nhiệt được đông đảo bạn đọc bàn luận.
Bên cạnh mối quan tâm về dự báo dân số Việt Nam và xu hướng già hóa dân số tại nhiều quốc gia phát triển trong tương lai, không ít bạn đọc đã thẳng thắn chia sẻ về bài toán sinh con, nuôi con giữa bối cảnh chi phí ngày càng cao.
Đáng chú ý, bạn đọc “CK Nguyen” đưa ra một phép tính khá chi tiết về chi phí nuôi dạy con tại đô thị lớn như TP.HCM. Theo bạn đọc này, ngay cả trong kịch bản chi tiêu tiết kiệm, để nuôi 1 con từ nhỏ đến hết đại học, gia đình cũng phải chuẩn bị khoảng 1,2 – 1,8 tỉ đồng; nếu nuôi 2 con, số tiền có thể lên tới 2,4 – 3,6 tỉ đồng.
Trong đó, giai đoạn 6 – 18 tuổi được xem là tốn kém nhất, với tổng chi phí ước tính khoảng 600 triệu – 1,2 tỉ đồng, chưa kể những khoản khác như học thêm, học ngoại ngữ, kỹ năng, thiết bị học tập hay chăm sóc sức khỏe. Riêng 4 năm đại học, học phí và sinh hoạt cũng có thể tiêu tốn thêm khoảng 200 – 500 triệu đồng.
Từ phép tính này, bạn đọc CK Nguyen cho rằng đây mới chỉ là mức chi tối thiểu, qua đó bày tỏ nỗi lo trước áp lực tài chính kéo dài trong hành trình sinh con, nuôi dạy con.
Bạn đọc “Minh Nguyen” chia sẻ rất yêu trẻ nhưng chần chừ trước quyết định sinh con. Theo bạn đọc này, nuôi con không chỉ là lo ăn học, mà còn cần thời gian, công sức để đồng hành, dạy dỗ con nên người. Đồng thời, bạn đọc cho rằng việc sinh con không thể trông chờ vào suy nghĩ “trời sinh voi, trời sinh cỏ”.
“Có những điều không thể giải quyết chỉ bằng tiền. Phải lo được cho con thì tôi mới dám sinh, không chỉ đủ điều kiện kinh tế, mà còn phải có thời gian để chăm sóc, đồng hành và dạy dỗ con”, bạn đọc bày tỏ.
Trong khi đó, bạn đọc “Hung Cuong” nhắc đến thực tế thu nhập còn thấp là rào cản lớn khiến nhiều người không dám sinh con. Theo bạn đọc này, với mức thu nhập khoảng 6 triệu đồng/tháng, việc trang trải cuộc sống cá nhân đã không dễ, nên chuyện lập gia đình, sinh con và bảo đảm điều kiện nuôi dạy con càng trở thành bài toán khó. “Ngay cả nuôi bản thân còn chật vật nên chuyện sinh con càng khó tính toán”, bạn đọc bày tỏ.
Chị Ái Trinh (30 tuổi, ở phường Thủ Đức, TP.HCM) hiện đã có 2 con nhỏ, cho biết từng nghĩ đến chuyện sinh thêm con thứ ba. Thế nhưng, mong muốn ấy phải gác lại trước áp lực áp lực kinh tế và thời gian.
Theo chị Trinh, nỗi lo lớn nhất không chỉ là chuyện sinh thêm một đứa trẻ, mà là làm sao bảo đảm điều kiện nuôi dạy con chu đáo trong bối cảnh chi phí sống ở đô thị ngày càng đắt đỏ.
“Vợ chồng tôi đều đi làm, thu nhập không thấp nhưng chi phí nuôi 2 con đã rất lớn, từ học hành, ăn uống đến các khoản phát sinh. Nếu sinh thêm, tôi không chắc có đủ thời gian chăm sóc con hay không, chưa kể áp lực công việc và nguy cơ ảnh hưởng thu nhập”, chị Trinh nói.
Còn bạn đọc Trung Nguyên chia sẻ: khi bàn về chuyện sinh con, điều nên đặt lên trước là làm sao để một đứa trẻ được sinh ra trong hạnh phúc, chứ không phải sinh con như một chỗ dựa để cha mẹ thấy yên lòng hơn về sau. Theo bạn đọc này, đó là hai cách nghĩ hoàn toàn khác nhau…
Giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Thiện Nhân, nguyên Bí thư Thành ủy TP.HCM cho rằng chuyện sinh con ngày nay không còn chỉ là việc riêng của mỗi gia đình, mà gắn trực tiếp với quy mô lao động, quy mô dân số và sự phát triển bền vững của đất nước. Theo ông, người lao động có “vai trò kép”: vừa trực tiếp tạo ra của cải cho xã hội, vừa tạo ra thế hệ lao động tiếp theo cho đất nước.
Ông nhấn mạnh, một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là thu nhập không theo kịp chi phí nuôi con. Theo phân tích của ông, tại nhiều nước vẫn còn khoảng 35 – 45% người lao động có mức lương dưới ngưỡng đủ sống tối thiểu – tức mức lương thấp nhất để một gia đình có 2 người đi làm có thể nuôi 2 vợ chồng và 2 con, cho con đi học đến 18 tuổi và học được một nghề. Với mức thu nhập đó, họ không đủ điều kiện tài chính để sinh và nuôi 2 con đến tuổi trưởng thành.
Theo ông Nhân, cái gốc của câu chuyện ngại sinh con nằm ở chỗ đã sinh thì phải nuôi được, dạy cho tử tế. Người trẻ sẽ không sinh hoặc chỉ sinh 1 con nếu chưa có đủ những điều kiện cần thiết như thu nhập đủ sống và chỗ ở phù hợp.
Ông nêu rõ: “Họ làm như vậy là đúng quy luật của cuộc sống hiện nay: không nuôi con được tử tế thì đừng sinh con, khác với quan niệm hơn 100 năm trước: trời sinh voi, trời sinh cỏ. Nhưng khi mà một đất nước trên dưới 40% số gia đình hoặc phụ nữ không sinh con hoặc chỉ sinh 1 con, còn hầu hết các gia đình còn lại chỉ sinh 2 con, thì mức sinh bình quân của cả nước không bao giờ đạt mức thay thế 2,1 con. Tỷ lệ tái tạo lao động của đất nước luôn nhỏ hơn 100%”.
Ông cũng phân biệt rõ giữa lương tối thiểu và lương đủ sống tối thiểu. Nếu lương tối thiểu chỉ giúp người lao động tự nuôi bản thân, còn muốn yên tâm sinh con, nuôi con và duy trì một gia đình ổn định, phải có mức lương đủ sống cho cả gia đình.
Bên cạnh đó, từ việc khảo sát hàng loạt công bố, ông Nhân cho rằng mức sinh thấp kéo dài không chỉ do gánh nặng chi phí sống, thiếu dịch vụ chăm trẻ, thời gian làm việc quá dài hay điều kiện lao động chưa thuận lợi cho phụ nữ, mà còn bắt nguồn từ sự suy giảm cả động lực cá nhân lẫn động lực xã hội đối với hôn nhân và sinh con.
Ông chỉ ra xu hướng “3 không” trong một bộ phận thanh niên: không kết hôn, không sinh con, không thấy có trách nhiệm phải kết hôn và sinh con. Từ đó, ông Nhân cho rằng các chính sách khuyến sinh sẽ khó hiệu quả nếu không xử lý đúng các điểm nghẽn cốt lõi.
Theo ông, nhiều Chính phủ đã chi hàng tỉ, chục tỉ USD mỗi năm để khuyến khích kết hôn và sinh con, nhưng mức sinh vẫn tiếp tục giảm. Nguyên nhân là các chương trình hỗ trợ này có tác dụng rất hạn chế, do mức hỗ trợ quá nhỏ so với nhu cầu tài chính để nuôi dạy 2 con đến tuổi trưởng thành.
Ông lý giải, nhiều Chính phủ đã chi rất nhiều chi phí để khuyến khích kết hôn, sinh con nhưng hiệu quả vẫn hạn chế do mức hỗ trợ còn quá nhỏ so với gánh nặng thực tế, trong khi các vấn đề nền tảng chưa được giải quyết. Đó là thu nhập của một bộ phận người dân không đủ nuôi 2 con ăn học đàng hoàng tới 18 tuổi; thiếu trường mầm non công lập với chi phí vừa phải; chi phí nhà quá cao; bất bình đẳng giới tồn tại dai dẳng trong việc nhà và trả lương.
Bên cạnh đó là điều kiện làm việc khắc nghiệt với phụ nữ, khiến cơ hội thăng tiến bị ảnh hưởng tiêu cực khi họ có con; chi phí điều trị vô sinh cao, vượt quá khả năng chi trả của nhiều cặp vợ chồng; môi trường xã hội chưa thân thiện với trẻ em và phụ nữ làm mẹ.
Ngoài ra, nhiều nơi cũng chưa có nội dung giáo dục về trách nhiệm công dân đối với tương lai, sự phát triển của đất nước, cũng như giáo dục về hạnh phúc gia đình và cách xây dựng gia đình hạnh phúc.
Ngày 26.6, tin từ Thanh tra tỉnh Cà Mau, đơn vị này có kết luận xác minh tài sản, thu nhập năm 2026 đối với đối với 15 người được lựa chọn ngẫu nhiên qua bốc thăm.
Cụ thể, Thanh tra đã ban hành 15 kết luận xác minh các cán bộ đang công tác tại 10 cơ quan, đơn vị, gồm: Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND tỉnh; Ban Quản lý dự án xây dựng; Ban Quản lý dự án công trình nông nghiệp; Trường đại học Bạc Liêu; Trường cao đẳng nghề Bạc Liêu; Trường cao đẳng Y tế Cà Mau; Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết Bạc Liêu; UBND xã Phan Ngọc Hiển; UBND xã Trần Văn Thời và UBND xã Hồng Dân.
Theo kết luận xác minh, Chánh thanh tra tỉnh Cà Mau đề nghị kiểm điểm rút kinh nghiệm 4/15 người (26%) và rút kinh nghiệm 10/15 người (66%). Những tồn tại chủ yếu là không kê khai tài sản khác có giá trị từ 50 triệu đồng trở lên như tiền trong tài khoản thanh toán, tiền mua bảo hiểm nhân thọ, xe mô tô...; đồng thời kê khai thông tin mô tả tài sản, xác định giá trị tài sản chưa đầy đủ, chưa chính xác hoặc chưa rõ ràng.
Thanh tra tỉnh cũng đề nghị thủ trưởng các cơ quan, đơn vị tăng cường chỉ đạo việc kê khai, nộp và công khai bản kê khai tài sản, thu nhập theo quy định; hướng dẫn, rà soát, yêu cầu sửa đổi, bổ sung khi cần thiết và chỉ đạo người có nghĩa vụ kê khai thực hiện kê khai, giải trình trung thực về tài sản, thu nhập.
Cũng theo Thanh tra tỉnh Cà Mau, trong 6 tháng đầu năm, 101/101 cơ quan, đơn vị, địa phương trên địa bàn tỉnh đã thực hiện kê khai, công khai tài sản, thu nhập theo quy định. Tổng số người thực hiện kê khai là 1.864/1.864, đạt tỷ lệ 100%. Trong số này, có 1.640 bản kê khai được công khai bằng hình thức niêm yết và 224 bản được công khai tại các cuộc họp.
Theo thông cáo của Văn phòng Quốc hội, hôm nay 7-4, Quốc hội tiếp tục thực hiện các quy trình liên quan công tác nhân sự bầu Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Phó chủ tịch nước, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao...
Cụ thể, vào buổi sáng, Quốc hội họp riêng, nghe Ủy ban Thường vụ Quốc hội báo cáo kết quả phê chuẩn nhân sự Phó chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Phó chủ nhiệm ủy ban, ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại hội đồng, ủy ban của Quốc hội khóa XVI.
Sau đó, Quốc hội tiến hành các thủ tục để bầu Chủ tịch nước. Theo chương trình được thông qua, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ trình danh sách đề cử để Quốc hội bầu Chủ tịch nước.
Quốc hội thảo luận, biểu quyết thông qua danh sách để bầu Chủ tịch nước bằng hệ thống biểu quyết điện tử. Tiếp đó, Quốc hội bầu Chủ tịch nước bằng hình thức bỏ phiếu kín. Ban kiểm phiếu sẽ kiểm phiếu và báo cáo kết quả.
Từ 9h đến 9h30, Quốc hội họp phiên toàn thể tại hội trường (phiên họp sẽ được truyền hình, phát thanh trực tiếp).
Tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội trình Quốc hội dự thảo nghị quyết bầu Chủ tịch nước.
Quốc hội thảo luận. Ủy ban Thường vụ Quốc hội báo cáo Quốc hội về việc giải trình, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội và chỉnh lý dự thảo nghị quyết.
Quốc hội biểu quyết thông qua dự thảo nghị quyết bầu Chủ tịch nước bằng hệ thống biểu quyết điện tử.
Sau đó, Chủ tịch nước sẽ tuyên thệ và phát biểu nhậm chức.
Tiếp theo đó, Hội đồng Dân tộc, các ủy ban của Quốc hội họp để thực hiện nhiệm vụ theo thẩm quyền.
Sau đó, Quốc hội họp riêng tiếp tục làm công tác nhân sự. Quốc hội sẽ thông qua dự thảo nghị quyết về cơ cấu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Thông qua danh sách để bầu Thủ tướng Chính phủ, Phó chủ tịch nước, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao.
Quốc hội tiến hành bầu Thủ tướng Chính phủ bằng hình thức bỏ phiếu kín.
Vào buổi chiều, Quốc hội họp riêng, nghe ban kiểm phiếu báo cáo kết quả kiểm phiếu bầu Thủ tướng Chính phủ.
Từ 14h10 đến 14h40, Quốc hội họp phiên toàn thể tại hội trường (phiên họp được truyền hình, phát thanh trực tiếp), tiến hành thủ tục thông qua dự thảo nghị quyết bầu Thủ tướng Chính phủ.
Thủ tướng Chính phủ sẽ tuyên thệ và phát biểu nhậm chức.
Tiếp theo đó, Quốc hội sẽ họp riêng, tiến hành bầu Phó chủ tịch nước, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao.
Từ 15h30 đến 16h, Quốc hội họp phiên toàn thể tại hội trường (phiên họp được truyền hình, phát thanh trực tiếp), thực hiện quy trình thông qua dự thảo nghị quyết bầu Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.
Chánh án Tòa án nhân dân tối cao sẽ tuyên thệ và phát biểu nhậm chức.
Từ 16h, Quốc hội tiếp tục họp riêng, thực hiện quy trình thông qua dự thảo các nghị quyết bầu Phó chủ tịch nước, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao.
Tiến hành thủ tục phê chuẩn đề nghị của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao về việc bổ nhiệm Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao...
Chủ đề của đại hội là "Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Sáng tạo - Phát triển". Báo cáo chính trị có tiêu đề "Nâng cao vai trò nòng cốt chính trị của MTTQ Việt Nam trong phát huy dân chủ, truyền thống yêu nước, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng đất nước phát triển giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc".
Đại hội có sự tham dự của hơn 1.300 đại biểu. Trong đó đại biểu chính thức là 1.138 đại biểu bao gồm Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa X; đại biểu do Đại hội đại biểu MTTQ Việt Nam các tỉnh, thành phố, các tổ chức thành viên cử theo số lượng được phân bổ; đại biểu chỉ định; người Việt Nam định cư ở nước ngoài và cán bộ Mặt trận chuyên trách.
Đại biểu cao tuổi nhất là thiếu tướng Võ Sở, Chủ tịch Hội truyền thống Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh Việt Nam, 92 tuổi. Có 2 đại biểu trẻ tuổi nhất, đều 23 tuổi là bà Lò Thị Nga, cá nhân tiêu biểu dân tộc Lào, bản Mường Luân 1, xã Mường Luân, tỉnh Điện Biên và bà Y Nhi, cá nhân tiêu biểu dân tộc Rơ măm thôn Làng Le, xã Mô Rai, tỉnh Quảng Ngãi.
Điểm đáng chú ý tại Đại hội XI là tư duy đổi mới mạnh mẽ theo hướng "lấy người dân làm trung tâm".
Nhiều nội dung liên quan chuyển đổi số, xây dựng "Mặt trận số", đổi mới phương thức tập hợp nhân dân, tăng cường đối thoại, lắng nghe ý kiến từ cơ sở... được nghiên cứu, hoàn thiện đưa vào chương trình hành động nhiệm kỳ mới.
Một điểm mới nữa chính là việc ứng dụng mạnh mẽ công nghệ, trí tuệ nhân tạo vào công tác tổ chức.
Phó chủ tịch - Tổng thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Hà Thị Nga cho hay số lượng nhân sự Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa XI không tăng so với nhiệm kỳ trước, nhưng ở một số lĩnh vực, cơ cấu thành phần lại có sự chuyển dịch rất đáng kể.
Cơ cấu là nhân sĩ, trí thức, chuyên gia trên các lĩnh vực và một số cá nhân tiêu biểu trong các thành phần kinh tế tăng 21 nhân sự.
Trong số này sẽ tăng ở cơ cấu các lĩnh vực khoa học kỹ thuật, khoa học xã hội, pháp luật, các tập đoàn kinh tế, văn học nghệ thuật, giáo dục, y tế và chuyên gia về quốc phòng, an ninh.
Đặc biệt nhiệm kỳ này sẽ có thêm thành phần là đại diện các thành phần kinh tế ở các địa bàn kinh tế trọng điểm, các doanh nghiệp tư nhân trực tiếp sản xuất.
Cùng với đó trong cơ cấu Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam có trên 50% ủy viên là người ngoài Đảng, thể hiện tính đa dạng, rộng rãi, dân chủ trong hoạt động của MTTQ.
Bà Nga cho biết thêm Đại hội XI còn có những điểm mới mang tính đột phá trong nội dung Văn kiện.
Điểm khác biệt rõ rệt so với các nhiệm kỳ trước là thay vì đợi sau đại hội mới xây dựng kế hoạch, nhiệm kỳ này dự thảo kế hoạch thực hiện nghị quyết đã được xây dựng song song với hơn 100 nhiệm vụ giải pháp cụ thể, phân công rõ trách nhiệm và lộ trình thực hiện...
Ông Nguyễn Tiến Dĩnh, Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, nhấn mạnh bước vào nhiệm kỳ mới, MTTQ cần phát huy vai trò trong tham gia hoạch định các chủ trương, chính sách, tăng cường và nâng cao chất lượng hoạt động giám sát và phản biện xã hội, đại diện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhân dân...
Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam lần thứ XI nhiệm kỳ 2026 - 2031 tổ chức ngày 11, 12 và 13-5 tại Hà Nội. Phiên trù bị diễn ra vào chiều nay 11-5, phiên khai mạc chính thức diễn ra sáng 12-5.
