Từ 11h35 ngày 10/4 (22h35 cùng ngày theo giờ Hà Nội), phi hành đoàn Artemis II gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA) thức dậy thức dậy để chuẩn bị cho hành trình trở về Trái Đất. Khi đó, họ vẫn đang cách Trái Đất 98.695 km.
14h53 ngày 10/4 (1h53 ngày 11/4 giờ Hà Nội), động cơ đẩy được khai hỏa trong 8 giây, tạo ra sự thay đổi vận tốc 1,3 m/giây và đẩy tàu Orion về phía Trái Đất. Các phi hành gia sau đó tiếp tục hoàn tất việc điều chỉnh, sắp xếp lại khoang chở người, kiểm tra danh sách các bước chuẩn bị trước khi tái nhập khí quyển, đảm bảo mọi thứ được cố định và sẵn sàng. Họ cũng mặc lại bộ đồ vũ trụ màu cam để bảo vệ cơ thể trong quá trình hạ cánh.
Đến 6h15 ngày 11/4, tàu Orion hoàn tất quá trình chuyển đổi từ Mạng lưới Không gian Sâu (Deep Space Network) của NASA sang hệ thống Vệ tinh Chuyển tiếp Theo dõi và Truyền dữ liệu (Tracking and Data Relay Satellite) của Mạng lưới Không gian Gần (Near Space Network), đảm bảo liên lạc khi phi hành đoàn bước vào giai đoạn cuối cùng của chuyến “hồi hương”.
Lúc 6h33 ngày 11/4, khoang chở người của tàu Orion tách khỏi khoang dịch vụ – vốn do Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) chế tạo để cung cấp năng lượng và vật tư như nhiên liệu, nước, không khí, pin Mặt Trời.
6h37 ngày 11/4, thao tác đốt động cơ nâng khoang phi hành đoàn diễn ra, giúp điều chỉnh để căn đúng hướng cho tấm chắn nhiệt, chuẩn bị tái nhập khí quyển.
Trong lúc khoang chở người tiếp tục hạ cánh, khoang dịch vụ sẽ bốc cháy an toàn trong khí quyển phía trên Thái Bình Dương. Quỹ đạo trở về của Artemis II được thiết kế nhằm đảm bảo bất kỳ mảnh vỡ nào còn sót lại cũng không gây nguy hiểm cho đất liền, con người hay các tuyến đường vận chuyển.
Đến 6h53, tàu Orion tiến vào khí quyển ở độ cao khoảng 120.000 m, di chuyển với tốc độ gấp 35 lần tốc độ âm thanh và cách địa điểm hạ cánh khoảng 3.148 km. Đây là nơi tàu vũ trụ tiếp xúc với lớp khí quyển trên cao và bắt đầu quá trình hạ cánh có kiểm soát. Ngay sau đó, Orion gián đoạn liên lạc khoảng 6 phút, khi plasma hình thành xung quanh khoang chở người trong quá trình gia nhiệt.
7h, NASA thông báo khôi phục liên lạc với phi hành đoàn Artemis II.
7h03, ở độ cao khoảng 7.130 m, dù hãm tốc của Orion bung ra nhằm làm chậm và ổn định khoang tàu. Vận tốc của Orion giảm xuống còn 146 mét mỗi giây và chỉ còn cách vị trí hạ cánh trên mặt nước 1,3 km.
7h04, ở độ cao khoảng 1.650 m, dù hãm tốc của Orion được cắt bỏ và ba dù chính bung ra, làm giảm vận tốc khoang tàu xuống dưới 60 mét mỗi giây, dẫn hướng cho tàu trong quá trình hạ cánh cuối cùng xuống biển.
Khi trở về, phi hành đoàn Artemis II ước tính đã di chuyển quãng đường 1.117.659 km trong toàn bộ hành trình vòng quanh Trái Đất và Mặt Trăng. Tổng thời gian bay ước tính là 9 ngày 1 giờ và 31 phút.
Điểm nhấn của nhiệm vụ là chuyến bay vòng qua phía sau Mặt Trăng ngày 6/4 (ngày 7/4 theo giờ Hà Nội), tới cách thiên thể này gần nhất 6.545 km. Trong chuyến bay, phi hành đoàn quan sát cảnh tượng Trái Đất lặn, Trái Đất mọc, nhật thực và nhiều cấu trúc trên bề mặt Mặt Trăng. Bên cạnh đó, họ cũng phá vỡ kỷ lục của Apollo 13 về khoảng cách xa Trái Đất nhất mà con người từng bay, thiết lập năm 1970. Cụ thể, Artemis II đã bay cách Trái Đất khoảng 406.771 km, xa hơn 6.616 km so với Apollo 13.
Tàu Orion rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) đưa bốn phi hành gia bay tới Mặt Trăng, thực hiện nhiệm vụ có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn được ví “đại diện cho thế giới”, khi lần đầu có phụ nữ, người da màu và thành viên không phải người Mỹ bay tới Mặt Trăng.
Artemis II cũng là chuyến bay có người lái đầu tiên của tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) và tàu Orion. Rất nhiều công nghệ thử nghiệm trên tàu cũng lần đầu được sử dụng ngoài không gian như Hệ thống Liên lạc Quang học Orion Artemis II, sử dụng tia laser để gửi và nhận dữ liệu từ Trái Đất. Ngoài ra, tàu cũng trang bị nhà vệ sinh hoạt động đầy đủ đầu tiên trong chuyến bay tới Mặt Trăng.
Nhiệm vụ được thiết kế như một bước đệm cho chương trình Artemis của NASA, hướng tới thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng. Nhiệm vụ không người lái Artemis I diễn ra hồi tháng 11/2022, sau nhiều đợt hoãn và hủy phóng. Nếu không có vấn đề lớn nào phát sinh trong Artemis II, NASA sẽ thử nghiệm tàu Orion và các trạm đổ bộ Mặt Trăng trên quỹ đạo Trái Đất trong nhiệm vụ Artemis III năm 2027. Cơ quan này đặt mục tiêu thực hiện chuyến đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên vào năm 2028 với nhiệm vụ Artemis IV. Đến thập niên 2030, NASA kỳ vọng bắt đầu phát triển các khu định cư, robot tự hành và trạm đổ bộ chở hàng, hướng đến thiết lập sự hiện diện bền vững trên bề mặt Mặt Trăng.
Toàn bộ quá trình được NASA phát trực tiếp trên YouTube. Theo NASA, sau khi nhóm quản lý sứ mệnh Artemis II bỏ phiếu "Tiếp tục", tàu vũ trụ Orion đã kích hoạt động cơ chính trong vòng 5 phút 50 giây, bắt đầu lúc 19:49 giờ EDT, tức 6:49 sáng hôm nay (giờ Hà Nội). Đây là quá trình đẩy tàu vào quỹ đạo Mặt Trăng (TLI) đưa phi hành đoàn ra khỏi quỹ đạo Trái Đất thông qua thao tác đốt nhiên liệu trên động cơ đẩy chính.
Động cơ đẩy chính của Orion cung cấp lực đẩy đến 26.689 Newton, đủ để tăng tốc một chiếc ôtô từ 0 đến 96,6 km/h trong khoảng 2,7 giây. Tại mốc thời gian đốt nhiên liệu, khối lượng của Orion là 26,3 tấn và đã tiêu thụ khoảng 454 kg nhiên liệu trong quá trình đốt.
"Integrity, có vẻ như cú đốt khá tốt đấy", Chris Birch, người điều khiển trung tâm điều khiển nhiệm vụ, liên lạc qua radio với phi hành đoàn. Integrity là tên gọi do phi hành đoàn Artemis II đặt cho tàu vũ trụ Orion.
"Chúng tôi chỉ muốn gửi thông điệp đến tất cả mọi người trên khắp hành tinh, những người đã nỗ lực để biến Artemis thành hiện thực, rằng chúng tôi thực sự cảm nhận được sức mạnh của sự kiên trì trong từng giây phút của quá trình đốt nhiên liệu", Jeremy Hansen, một trong bốn thành viên phi hành đoàn Artemis II, nói qua micro khi liên lạc về Trái Đất.
Trước thời gian rời quỹ đạo Trái Đất, các thành viên phi hành đoàn dành thời gian tập thể dục trên thiết bị riêng dạng bánh đà. Trong quá trình tập luyện, nhóm trên mặt đất làm nhiệm vụ theo dõi hệ thống làm tươi không khí của tàu vũ trụ nhằm duy trì môi trường cabin thoáng khí và thoải mái, cũng như đánh giá tác động của việc tập thể dục đến chuyển động của tàu vũ trụ.
Hệ thống tập thể dục bằng bánh đà sử dụng cơ chế đơn giản dựa trên dây cáp, hỗ trợ cả các bài tập aerobic như chèo thuyền và các động tác kháng lực như squat và deadlift. Nó hoạt động tương tự một con yo-yo, tạo ra lực cản tỷ lệ thuận với lực tác dụng, cho phép tải trọng khoảng 181 kg.
Sau lần đốt nhiên liệu TLI đưa tàu Orion vào quỹ đạo Mặt Trăng, nhóm nghiên cứu bắt đầu xây dựng Kế hoạch Định vị Mặt Trăng, với thời gian quan sát dự kiến trong khoảng 6 tiếng, bắt đầu từ ngày 6/4. Kế hoạch khảo sát gồm việc ghi lại đặc điểm có thể giúp các nhà khoa học hiểu được cách Mặt Trăng và hệ Mặt Trời hình thành, chẳng hạn miệng núi lửa, dòng dung nham cổ đại, các vết nứt và gờ được tạo ra khi lớp ngoài của Mặt Trăng dịch chuyển chậm theo thời gian.
Tàu Artemis II rời bệ phóng lúc 5 giờ 35 phút ngày 2/4 (giờ Hà Nội), đưa bốn phi hành gia bay quanh Mặt Trăng, đánh dấu sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA). Đây là chuyến chở người đầu tiên hướng tới Mặt Trăng kể từ nhiệm vụ Apollo 17 cách đây 54 năm.
Bảo Lâm tổng hợp
Những 'ông lớn' tham gia chế tạo tên lửa và tàu vũ trụ trong Artemis II
Phi hành gia Artemis II mang iPhone vào vũ trụ
Tại sao trang phục của phi hành gia Artemis II có màu cam?
Những thí nghiệm cho sự hiện diện của con người trên Mặt Trăng
Các phi hành gia làm gì trong 10 ngày bay quanh Mặt Trăng?
Samsung được cho là đang phát triển một phiên bản Galaxy S27 hoàn toàn mới có tên gọi Galaxy S27 Pro. Đây sẽ là mẫu điện thoại cao cấp thứ tư, bên cạnh ba phiên bản quen thuộc gồm Galaxy S27, Galaxy S27+ và Galaxy S27 Ultra.
Một báo cáo của ETNews cho biết Galaxy S27 Pro sẽ được trang bị màn hình OLED với kích thước 6,47 inch. Kích thước này lớn hơn so với phiên bản Galaxy S27 tiêu chuẩn và nhỏ hơn so với Galaxy S27+.
Năm ngoái, Samsung đã giới thiệu mẫu Galaxy S25 Edge như một phiên bản thứ tư của dòng sản phẩm Galaxy S. Sản phẩm sở hữu thiết kế mỏng nhẹ và hướng tới nhóm người dùng yêu thích thời trang.
Tuy nhiên, thiết bị này lại không đạt được doanh số như kỳ vọng. Thậm chí, một số tin đồn khẳng định hãng đã ngừng kế hoạch phát triển thế hệ Galaxy S26 Edge. Do đó, Galaxy S27 Pro có thể sẽ tiếp cận người dùng theo một hướng khác.
Một số thông tin cho biết Galaxy S27 Pro sẽ chia sẻ hầu hết các thông số kỹ thuật tương tự phiên bản Ultra. Tuy nhiên, mẫu máy này sẽ không hỗ trợ kết nối với bút S Pen. Khác biệt này vừa giúp hãng phân cấp các thiết bị trong dải sản phẩm, vừa giúp tối ưu chi phí sản xuất.
Có thể thấy, định hướng này tập trung vào nhóm khách hàng muốn trải nghiệm phần cứng cùng các công nghệ cao cấp, nhưng không thoải mái với kích thước quá khổ của dòng Ultra hiện tại.
Luật sửa đổi được Quốc hội thông qua từ tháng 12/2025 và có hiệu lực hôm nay, bổ sung nhiều cơ chế mới nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo và kiểm soát công nghệ, đồng thời bãi bỏ những quy định không còn phù hợp. Đây là lần sửa đổi, bổ sung lớn cho Luật Chuyển giao công nghệ ra đời năm 2017.
Một trong những bổ sung đáng chú ý là chính sách của Nhà nước đối với hoạt động chuyển giao công nghệ (CGCN), trong đó thêm điều khoản về hoạt động chuyển giao giữa các cá nhân, tổ chức.
"Khuyến khích tổ chức, cá nhân nước ngoài thực hiện hoạt động chuyển giao công nghệ cho tổ chức, cá nhân Việt Nam nhằm nâng cao năng lực tiếp thu, làm chủ và đổi mới công nghệ trong nước", khoản 5a, được bổ sung vào Điều 3 của Luật, có đoạn.
Đây cũng là điểm mới so với khoản 5 trước đây, vốn nêu chung về chuyển giao công nghệ nước ngoài vào Việt Nam. Ngoài ra, khoản này cũng nhấn mạnh ưu tiên áp dụng chính sách ưu đãi về đầu tư, thuế, đất đai, tín dụng cùng các biện pháp khuyến khích khác "đối với dự án đầu tư nước ngoài có nội dung chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, phát triển năng lực nghiên cứu, thiết kế, chế tạo hoặc ứng dụng công nghệ tại Việt Nam".
Một thay đổi khác là mở rộng hoạt động thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Tổ chức, cá nhân sở hữu công nghệ có thể dùng chính công nghệ đó để góp vốn vào doanh nghiệp hoặc dự án đầu tư. Nhà nước đồng thời hỗ trợ định giá và xác lập quyền sở hữu đối với các công nghệ hình thành từ nghiên cứu trong nước, tạo thuận lợi cho việc chuyển giao công nghệ "nội sinh" giữa các đơn vị trong nước, thay vì chỉ tập trung vào công nghệ từ nước ngoài.
Một bổ sung tiếp theo là tăng cường vai trò của Nhà nước trong hoạt động chuyển giao công nghệ. Theo đó, luật thêm điều khoản cho Nhà nước mua và phổ biến công nghệ để phục vụ quốc phòng và an ninh, giáo dục, y tế, bảo vệ môi trường, phòng chống thiên tai, dịch bệnh.
Các công nghệ này sau đó được phổ biến lại cho doanh nghiệp dưới nhiều hình thức như miễn phí, ưu đãi hoặc cấp quyền sử dụng có điều kiện; thúc đẩy hợp tác cùng phát triển công nghệ để nâng cao năng lực của tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam.
Luật mới đánh dấu bước điều chỉnh đáng chú ý trong chính sách công nghệ, khi lần đầu đưa khái niệm "công nghệ xanh" vào hệ thống pháp luật. Theo đó, hoạt động chuyển giao công nghệ sạch, công nghệ xanh và công nghệ chiến lược được ưu tiên, cả trong nhập khẩu và phát triển trong nước.
Ở chiều ngược lại, luật cũng siết kiểm soát với công nghệ không phù hợp. Các dự án có nguy cơ tác động xấu đến môi trường hoặc sử dụng công nghệ hạn chế chuyển giao phải được thẩm định ngay từ giai đoạn chấp thuận chủ trương đầu tư.
Theo cơ quan soạn thảo, những sửa đổi, bổ sung này nhằm tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý để thúc đẩy hoạt động chuyển giao công nghệ một cách hiệu quả, đồng bộ, phù hợp với yêu cầu thực tiễn và chủ trương phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời bắt kịp xu thế thế giới.
Ngoài ra, luật cũng nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ nội sinh, khơi thông dòng chảy công nghệ giữa doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trong nước và giữa cơ sở giáo dục đại học, cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân.
Cùng với Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025, những thay đổi này được kỳ vọng giúp phát triển thị trường khoa học và công nghệ hoạt động hiệu quả, minh bạch và chuyên nghiệp, tạo môi trường thuận lợi cho giao dịch công nghệ, tài sản trí tuệ, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Các thỏa thuận chuyển giao đã ký trước ngày 1/4 tiếp tục được thực hiện theo hợp đồng đã ký; trường hợp sửa đổi, bổ sung hoặc gia hạn sau thời điểm trên phải tuân theo quy định mới. Hồi tháng 1, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng lấy ý kiến về Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và hướng dẫn biện pháp tổ chức thi hành dựa trên bản sửa đổi, bổ sung của Luật Chuyển giao công nghệ 2025.
