Theo báo New York Times, kết quả cuộc tranh cãi hoàn toàn có thể định hướng lại cách phát triển của ngành AI, thậm chí cả ngành phần mềm trong nhiều năm tới.
Trọng tâm tranh luận là mô hình AI mã nguồn mở. Đây là các mô hình được nhà phát triển công khai trọng số, tức toàn bộ kho kiến thức mô hình đã học được, để ai cũng tải về được. Chỉ cần phần cứng phù hợp, người dùng toàn quyền vận hành và tùy biến mà không phải trả phí bản quyền cho bên tạo ra mô hình gốc.
Trái với mô hình mở, mô hình đóng được nhà sản xuất bảo mật kho kiến thức, không thể tải về và cách duy nhất để vận hành là qua dịch vụ của hãng – dù miễn phí hay có phí. Hình thức này phổ biến hơn ở phương Tây, với những cái tên sừng sỏ như GPT (OpenAI), Claude (Anthropic), Gemini (Google).
Ngược lại, hầu hết startup AI Trung Quốc: DeepSeek, Qwen (Alibaba), GLM (Z.ai), Kimi (Moonshot AI) đều là mô hình mở.
Phương Tây giờ chỉ còn vài cái tên tiêu biểu như Gemma (Google), sau khi Meta rẽ hướng đóng với Llama.
Đà vươn lên của Trung Quốc trong AI được xem là nguyên nhân trực tiếp châm ngòi tranh cãi.
Chỉ trong một năm, nhờ chia sẻ kinh nghiệm công khai, các phòng lab Trung Quốc đã cho ra những mô hình tiệm cận năng lực mô hình đóng hàng đầu từ Mỹ, giá lại thấp hơn nhiều lần dù hiệu năng thua đôi chút.
Riêng với công việc cần bảo mật, mô hình mở có ưu thế tuyệt đối khi chạy hoàn toàn trên máy người dùng, không có dữ liệu nào chảy ra internet hay đến tay bên thứ ba.
Đối mặt sự “phà hơi nóng” trên, OpenAI và Anthropic cáo buộc các công ty Trung Quốc “chưng cất” (distilling) trái phép hệ thống của mình, tức dùng dữ liệu đầu ra của một mô hình có sẵn để huấn luyện mô hình mới.
New York Times dẫn nhiều nguồn thạo tin khẳng định hai công ty đang ráo riết vận động hành lang tại Washington nhằm siết các mô hình mở của Trung Quốc.
Trước lo ngại các mô hình mở bị siết truy cập, ngày 24-7, CEO Nvidia Jensen Huang – người chưa từng đăng bài viết nào trên X trong đời – đã phá vỡ sự im lặng và đăng: “Thế giới cần cả mô hình AI tiên phong (frontier) ở cả dạng đóng lẫn dạng mở”.
Chỉ 9 phút sau, CEO Microsoft Satya Nadella hưởng ứng, cho rằng mã nguồn mở là yếu tố thiết yếu cho một hệ sinh thái AI lành mạnh. Cả hai cùng ký bức thư chung kêu gọi Washington không áp đặt “các hạn chế quá sớm” lên những mô hình có thể tải về.
Theo CNBC, 25 công ty đã ký tên, trong đó có Meta, IBM, Palantir, Hugging Face, Mozilla và Linux Foundation, nhưng vắng OpenAI, Anthropic và Amazon.
Nhiều tên tuổi lớn nhanh chóng nối gót. CEO SpaceX Elon Musk tuyên bố ông Huang “nói đúng”. CEO Meta Mark Zuckerberg gọi mã nguồn mở là “lực lượng tích cực và quan trọng”. Ngày 25-7, CEO Google Sundar Pichai cho biết công ty ông hưởng lợi từ mã nguồn mở suốt thời gian dài và cũng đã ký vào thư.
Trước đó ngày 22-7, gần 200 startup tự gọi là “Hiệp hội Công ty công nghệ nhỏ” (Little Tech Association) gửi thư đề nghị chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump không hạn chế tiếp cận mô hình Trung Quốc. Họ lo ngại siết mã nguồn mở sẽ càng củng cố vị thế các ông lớn đi trước, buộc startup AI phải bắt đầu lại từ đầu.
Bên kia chiến tuyến, OpenAI và Anthropic kiên định quan điểm một số mô hình AI quá nguy hiểm để phát triển công khai và cần được kiểm soát chặt vì lý do an toàn.
CEO Anthropic Dario Amodei lập luận mô hình mở khó giữ an toàn hơn vì một khi trọng số đã phát hành, nhà phát triển mất luôn khả năng thu hồi quyền truy cập, cập nhật rào chắn an toàn hay ngăn lạm dụng.
Giám đốc chính sách công của Anthropic, bà Sarah Heck, viết trên X rằng chưng cất bất chính là hành vi trộm cắp tài sản trí tuệ và tình báo công nghiệp, phục vụ năng lực quân sự của đối phương.
Trong khi đó OpenAI nói với Axios rằng họ xem mã nguồn mở là một phần của việc dân chủ hóa khả năng tiếp cận, nhưng phải nằm trong một khuôn khổ quốc gia. Công ty này cho rằng bước tiến của các mô hình mở Trung Quốc “không phải lý lẽ chống lại tính mở”.
Trên bề mặt công khai, CEO OpenAI Sam Altman ủng hộ mã nguồn mở, nhưng các đồng minh trong công ty vẫn âm thầm vận động siết chặt quy định.
Washington đã bị lôi vào cuộc. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 22-7 nói chính quyền đã tính đến chuyện trừng phạt các công ty Trung Quốc lấy tài sản trí tuệ của doanh nghiệp Mỹ, rằng “mở” không có nghĩa là được tự do khai thác tài sản trí tuệ Mỹ.
Cùng ngày, cố vấn khoa học và công nghệ của ông Trump, ông Michael Kratsios, cho rằng chưng cất công nghiệp quy mô lớn và che giấu nhằm đánh cắp công nghệ Mỹ là không thể chấp nhận.
Alexander Hanff - chuyên gia bảo mật được biết đến với biệt danh "That Privacy Guy", phát hiện trình duyệt web Chrome âm thầm lưu trữ một mô hình AI 4 GB trong một thư mục có tên OptGuideOnDeviceModel. Phần lớn nhất của thư mục là một tệp có tên weights.bin, thực tế là Gemini Nano - một phiên bản AI nhẹ của Gemini.
"Mô hình Nano được cài đặt trên bất kỳ thiết bị nào đáp ứng các yêu cầu phần cứng tối thiểu để chạy nó", Hanff viết trên blog.
Chuyên gia này cho biết, hầu hết người dùng thông thường không tìm thấy hay truy cập vào OptGuideOnDeviceModel. Kể cả truy cập được và xóa nó, trình duyệt lại tự động tải mô hình về. Google Chrome không hiển thị bất kỳ lời nhắc nào để người dùng đồng ý cài đặt mô hình, cũng như không có tùy chọn nào để từ chối hoặc xóa các tệp. Vấn đề xảy ra trên cả thiết bị Windows và MacOS.
Trong khi đó, Google nhanh chóng thừa nhận. Công ty tìm kiếm cho biết đã cung cấp Gemini Nano cho Chrome từ năm 2024 dưới dạng mô hình nhẹ, chạy trực tiếp trên thiết bị.
"Mô hình hỗ trợ các khả năng bảo mật quan trọng như phát hiện gian lận và API dành cho nhà phát triển mà không cần gửi dữ liệu của bạn lên đám mây", đại diện Google nói với Gizmodo. "Dù yêu cầu một ít dung lượng cục bộ trên máy để chạy, mô hình sẽ tự động gỡ cài đặt nếu thiết bị thiếu tài nguyên".
Cũng theo Google, vào tháng 2, công ty đã bắt đầu triển khai tùy chọn tắt hoặc xóa mô hình trực tiếp trong cài đặt Chrome. Sau khi bị vô hiệu hóa, mô hình sẽ không còn tải xuống hoặc cập nhật nữa.
Theo 9to5google, vấn đề thực tế đã được một số người ghi nhận trước đó, khi trên Reddit, X, nhiều người đề cập đến các tập tin dung lượng lớn bất thường trên Chrome. Dù vậy, phát hiện của Hanff thu hút sự chú ý nhiều hơn do khối lượng dữ liệu tới 4 GB.
Một số ý kiến cho rằng việc Google không thông báo cho người dùng về việc tự ý cài mô hình AI lên trình duyệt nằm ở điều khoản dịch vụ Chrome. Trong đó, công ty cho biết đã sử dụng trí tuệ nhân tạo và máy học để cung cấp cho người dùng bản dịch đồng thời, cũng như phát hiện, chặn thư rác, phần mềm độc hại.
"Chúng tôi sẽ tự thêm hoặc xóa các tính năng và chức năng, tăng hoặc giảm giới hạn dịch vụ, bắt đầu cung cấp các dịch vụ mới hoặc ngừng cung cấp các dịch vụ cũ một cách tự động nhằm cải thiện và tăng bảo mật cho trình duyệt", điều khoản có đoạn.
Để kiểm tra Chrome có tự cài Gemini Nano hay không, nhập vào thanh địa chỉ trình duyệt chrome://on-device-internals, lưu ý rằng cần kích hoạt tùy chọn dành cho nhà phát triển. Tại đây, người dùng có thể xem mô hình nào đang được cài đặt trên thiết bị và dung lượng mà nó chiếm dụng. Nếu là một trong những người dùng đã được Google cung cấp tùy chọn từ chối, có thể vào Cài đặt > Hệ thống > chọn Bật hoặc tắt AI trên thiết bị.
Nếu không thấy các tùy chọn kể trên, Hanff cho biết người dùng có thể nhập chrome://flags vào thanh địa chỉ và tắt các tính năng liên quan đến AI để ngăn trình duyệt tự động tải lại mô hình sau khi bị xóa. Số khác đề xuất đổi tệp weights.bin thành chỉ đọc để ngăn Google cài đặt lại. Tuy vậy, trên mạng xã hội, một số người dùng cảnh báo việc xóa mô hình AI khỏi Chrome có thể khiến trình duyệt hoạt động không ổn định, nhất là các chức năng liên quan đến trí tuệ nhân tạo.
Theo StatCounter, Chrome hiện vẫn là trình duyệt thống trị thị trường. Tính đến đầu 2026, sản phẩm của Google chiếm 77% thị phần, bỏ xa vị trí thứ hai của Microsoft Edge với 9%.
Thông tin về kế hoạch sản xuất hàng loạt pin thể rắn của Samsung vào năm tới được đăng tải gần đây đang thu hút sự chú ý của không ít người dùng hâm mộ điện thoại Galaxy, đặc biệt khi pin thể rắn được kỳ vọng sẽ cho thời gian sử dụng kéo dài đến 3 ngày cho một lần sạc.
Để hiểu rõ hơn về sự quan tâm của người dùng đối với pin mới trên điện thoại Galaxy, một cuộc thăm dò ý kiến gần đây cho thấy những kết quả thú vị về nhu cầu của người dùng đối với pin smartphone.
Cụ thể, khi được hỏi liệu họ có sẵn sàng trả thêm tiền cho một chiếc điện thoại có thời lượng pin lên đến 3 ngày hay không, gần 38% trong số hơn 800 người tham gia đã trả lời "Có". Khoảng 36% người khác cho biết họ muốn biết giá của sản phẩm này, trong khi 16% muốn xem điện thoại trước khi quyết định mua. Chỉ có khoảng 9% cho rằng họ không cần thời lượng pin lâu như vậy, với nguyên nhân vì họ thường xuyên sạc pin điện thoại trong ngày.
Kết quả cuộc khảo sát trên không phải là quá bất ngờ, bởi thời lượng pin dài vẫn là một trong những tính năng được yêu cầu nhiều nhất trên smartphone. Điều đó cho thấy, ngay cả khi người dùng đã quen với việc sạc điện thoại mỗi đêm, họ vẫn mong muốn có một viên pin dung lượng lớn hơn để đảm bảo duy trì trạng thái an toàn trong việc sử dụng.
Cuộc tranh luận giữa thời lượng pin và sạc nhanh tiếp tục là một chủ đề nóng. Trong khi một số điện thoại hiện nay có thể sạc đầy chỉ trong nửa giờ, người dùng đang phải đối mặt với sự lựa chọn: họ muốn sở hữu một chiếc iPhone hay Galaxy với thời lượng pin lâu hơn, hay một chiếc điện thoại Trung Quốc có cả sạc siêu nhanh và pin dung lượng lớn? Đây chính là thực trạng của thị trường smartphone hiện nay, nơi mà nhu cầu về thời gian sử dụng lâu dài và công nghệ sạc nhanh đang ngày càng gia tăng.
Trong thời đại số hiện nay, việc duy trì kết nối internet ổn định trở nên quan trọng hơn bao giờ hết đối với người dùng. Việc mất kết nối di động hoặc Wi-Fi có thể gây ra những phiền toái từ nhỏ đến lớn. Đây là lý do tại sao Apple đã giới thiệu một tính năng mới trên iPhone với tên gọi Connectivity Assist. Tính năng này sẽ thay thế cho Wi-Fi Assist trước đây với mục đích giúp người dùng luôn được kết nối.
Có mặt trên iOS 27, Connectivity Assist cho phép người dùng iPhone chuyển đổi nhanh chóng giữa kết nối di động và Wi-Fi. Nhiều người dùng đã nhận thấy tính năng này hoạt động ổn định và nhanh hơn so với trước đây. Đặc biệt, những ai lo ngại về việc tiêu tốn dữ liệu di động sẽ thấy tính năng này rất hữu ích.
Để kích hoạt Connectivity Assist trên iOS 27, người dùng chỉ cần vào Settings > Wi-Fi và cuộn xuống để bật tính năng này. Đối với những người sử dụng iOS 26 hoặc phiên bản cũ hơn, tính năng Wi-Fi Assist vẫn có thể được tìm thấy trong phần Settings, dưới Cellular hoặc Mobile Data.
Theo báo cáo từ MacRumors, tính năng Connectivity Assist không chỉ giúp duy trì kết nối mà còn mang lại trải nghiệm chuyển đổi mạng mượt mà hơn. Tuy nhiên, vì iOS 27 vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm công khai, người dùng nên lưu ý một số tính năng có thể thay đổi trước khi phát hành chính thức.
Nếu muốn trải nghiệm Connectivity Assist sớm hơn, người dùng có thể tham khảo hướng dẫn tải xuống bản iOS 27 beta trên thiết bị của mình.
