Hơn 712.000 câu chuyện lịch sử được lưu giữ từ ‘Câu chuyện thời hoa lửa’

Hơn 712.000 câu chuyện lịch sử được lưu giữ từ 'Câu chuyện thời hoa lửa'

Ngày 26.7, tại Nghệ An, T.Ư Đoàn tổ chức hội nghị sơ kết Đề án “Câu chuyện thời hoa lửa” theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến với các tỉnh, thành đoàn và Đoàn trực thuộc.

Hội nghị do anh Bùi Quang Huy, Ủy viên T.Ư Đảng, Phó chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam, Bí thư thứ nhất T.Ư Đoàn, và anh Nguyễn Tường Lâm, Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch T.Ư Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam, chủ trì.

Dự chương trình còn có bà Võ Thị Minh Sinh, Phó bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch MTTQ tỉnh Nghệ An; đại tá Trần Hữu Bào, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, nguyên Chủ nhiệm Chính trị Sư đoàn 968 (Quân khu 4); cùng cựu tử tù Côn Đảo, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Võ Văn Em.

Đề án tham gia lưu giữ và tuyên truyền các câu chuyện lịch sử với chủ đề “Câu chuyện thời hoa lửa” được T.Ư Đoàn phát động từ ngày 27.7.2025, hướng tới lưu giữ, phát huy ký ức của các nhân chứng lịch sử, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước và trách nhiệm của thế hệ trẻ. Trong bối cảnh nhiều nhân chứng đã cao tuổi, nhiều tư liệu quý như nhật ký, thư từ, hình ảnh, kỷ vật có nguy cơ mai một, việc ghi chép, số hóa trở nên cấp thiết.

Thông qua việc trực tiếp gặp gỡ, ghi âm, ghi hình và lưu trữ lời kể của các nhân chứng, đoàn viên, thanh niên không chỉ tạo nên kho tư liệu lịch sử mà còn có cơ hội tiếp cận lịch sử bằng những câu chuyện chân thực, từ đó hiểu sâu sắc hơn giá trị của hòa bình, độc lập và trách nhiệm tiếp nối truyền thống.

Sau một năm triển khai, hệ thống website của đề án đã tiếp nhận hơn 712.000 câu chuyện từ hơn 112.000 nhân chứng lịch sử. Nhiều chuyện lần đầu được ghi chép, ghi hình và số hóa; nhiều hình ảnh, nhật ký, thư từ, kỷ vật quý được sưu tầm, phục hồi và bổ sung vào kho dữ liệu lịch sử trên môi trường số.

Các câu chuyện phản ánh nhiều giai đoạn lịch sử của dân tộc, từ ký ức của mẹ Việt Nam anh hùng, anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, thương binh, bệnh binh, cựu chiến binh, cựu thanh niên xung phong, cán bộ Đoàn tham gia kháng chiến đến thân nhân liệt sĩ và người có công với cách mạng. Qua từng lời kể hiện lên những ký ức về chiến trường, hậu phương, tình đồng chí, đồng đội, lòng yêu nước và những hy sinh thầm lặng của các thế hệ đi trước.

Từ nguồn tư liệu này, nhiều sản phẩm truyền thông đã được xây dựng như bài viết, video, podcast, infographic, reels, shorts, triển lãm, bản tin gắn mã QR, sách và nội dung sinh hoạt Đoàn, Hội, Đội. Nhiều địa phương hình thành các “Trạm ký ức”, không gian truyền thống tại trường học, thư viện, bảo tàng và di tích, giúp thanh thiếu nhi tiếp cận lịch sử bằng hình thức trực quan. Cổng thông tin cauchuyenlichsu.vn được xây dựng để tiếp nhận, lưu trữ và quản lý dữ liệu, từng bước hình thành kho tư liệu lịch sử số phục vụ tuyên truyền, giáo dục, nghiên cứu và báo chí.

Một trong những sản phẩm tiêu biểu của đề án là cuốn sách Những câu chuyện thời hoa lửa – Ký ức sống mãi do Báo Thanh Niên thực hiện, tuyển chọn 84 bài viết với 336 trang, góp phần chuyển hóa dữ liệu số thành một ấn phẩm có giá trị lưu giữ lâu dài.

Qua thực tiễn triển khai, nhiều mô hình sáng tạo đã xuất hiện, huy động sức mạnh của tổ chức Đoàn từ trung ương đến cơ sở, đổi mới cách giáo dục truyền thống từ nghe báo cáo, tham quan di tích sang trực tiếp gặp gỡ nhân chứng, số hóa tư liệu và lan tỏa lịch sử trên nền tảng số.

Tại hội nghị, các tham luận tập trung đánh giá giá trị của hệ thống địa chỉ đỏ và nhân chứng lịch sử, đồng thời đề xuất giải pháp xây dựng hệ sinh thái ký ức số, chuẩn hóa dữ liệu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và nâng cao chất lượng nội dung trên các nền tảng số.

Điểm nhấn của chương trình là phần giao lưu giữa các nhân chứng lịch sử và những người trẻ trực tiếp tham gia lưu giữ ký ức. Đại tá Trần Hữu Bào, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, nguyên Chủ nhiệm Chính trị Sư đoàn 968 (Quân khu 4), cùng cựu tử tù Côn Đảo, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Võ Văn Em đã chia sẻ những ký ức chiến đấu, ý chí vượt qua cái chết và tinh thần bất khuất của người lính.

Phóng viên Nữ Vương (Báo Thanh Niên) kể lại những trải nghiệm khi thực hiện các bài viết trong đề án, với ấn tượng sâu sắc về sự bình dị, chân thực của các nhân chứng. Trong khi đó, anh Phùng Quang Trung, Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2024, Trưởng nhóm Skyline, chia sẻ hành trình phục dựng và trao tặng miễn phí hơn 6.000 di ảnh liệt sĩ trên khắp cả nước.

Những câu chuyện tại hội nghị cho thấy sự kết nối giữa các thế hệ: nhân chứng lịch sử trao truyền ký ức; người làm báo, người làm công nghệ và đoàn viên, thanh niên tiếp nhận, lưu giữ và kể lại lịch sử bằng phương thức phù hợp với đời sống hiện đại.

Nhân dịp này, Ban Bí thư T.Ư Đoàn đã trao bằng khen cho 6 tập thể có thành tích xuất sắc trong triển khai đề án gồm: Tỉnh đoàn Hưng Yên, Tỉnh đoàn Vĩnh Long, Tỉnh đoàn Ninh Bình, Tỉnh đoàn Gia Lai, Tỉnh đoàn Hà Tĩnh và Báo Thanh Niên.

  Một ngày không dùng mạng xã hội: Bạn có làm được?

T.Ư Đoàn xác định tiếp tục triển khai đề án đến năm 2027, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ. Giai đoạn tiếp theo sẽ chuyển trọng tâm từ mở rộng số lượng sang nâng cao chất lượng, tính xác thực, chiều sâu và khả năng khai thác lâu dài của dữ liệu.

Các cấp bộ Đoàn sẽ tiếp tục chuẩn hóa dữ liệu, khai thác hiệu quả các câu chuyện phục vụ sinh hoạt chính trị, giáo dục truyền thống; đồng thời chuyển hóa thành bài viết, video, podcast, phim ngắn, triển lãm số, bản đồ ký ức và nhiều sản phẩm truyền thông phù hợp với giới trẻ. Đề án cũng gắn với Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Các cấp bộ Đoàn sẽ phối hợp với cơ quan quân sự, nội vụ, Hội Cựu chiến binh, Hội Cựu thanh niên xung phong và chính quyền địa phương để sưu tầm, số hóa tư liệu, vận động nhân dân cung cấp thông tin phục vụ công tác tìm kiếm, xác định danh tính liệt sĩ.

Phát biểu tổng kết hội nghị, anh Nguyễn Tường Lâm đánh giá tốc độ triển khai nhanh, cách làm đồng bộ và ý nghĩa nhân văn sâu sắc đã tạo nên hiệu ứng xã hội rộng lớn của đề án. Thành công của chương trình cho thấy khi nhiệm vụ đúng, cách làm rõ ràng và phát huy được sức mạnh của cả hệ thống, tổ chức Đoàn có thể nhanh chóng biến một ý tưởng thành phong trào hành động rộng khắp.

Anh Lâm cũng nhấn mạnh sau một năm triển khai, đề án đã tạo nên sự kết nối giữa các thế hệ, mang lại 3 giá trị nổi bật: lưu giữ kịp thời ký ức lịch sử có nguy cơ mai một, tạo phương thức giáo dục truyền thống mới với thanh niên là chủ thể, và hình thành nền tảng dữ liệu để tiếp tục khai thác lâu dài.

“Hơn 700.000 câu chuyện không có nghĩa là nhiệm vụ đã hoàn thành. Đó mới là những viên gạch đầu tiên để xây dựng một kho ký ức số có chiều sâu, có tính xác thực và có khả năng phục vụ lâu dài. Trách nhiệm của thế hệ trẻ không chỉ là lưu giữ quá khứ, mà còn phải làm cho quá khứ tiếp tục soi sáng hiện tại và bồi đắp tương lai”, anh Nguyễn Tường Lâm nhấn mạnh.

Bí thư T.Ư Đoàn mong muốn mỗi cấp bộ Đoàn trở thành một điểm kết nối ký ức, để mỗi “Câu chuyện thời hoa lửa” tiếp tục được lan tỏa, truyền cảm hứng, bồi đắp lòng yêu nước, lý tưởng cách mạng và khát vọng cống hiến cho tuổi trẻ Việt Nam.

Tin Gốc: Thanh Niên