Hôm 22/7, khi các trường bắt đầu nhận hồ sơ tuyển bổ sung lớp 10 công lập, chị Tuyết, phường Bình Hưng Hòa, liền đăng ký trường THPT Diên Hồng. Điểm thi ba môn của con đạt 15,75, chị khấp khởi hy vọng vì vượt mức sàn (15 điểm).
Chưa đầy một ngày sau, chị nhận điện thoại của trường báo số hồ sơ đã vượt quá chỉ tiêu là 40 suất. Do xét điểm từ cao xuống thấp, cơ hội của con chị bấp bênh. Người mẹ đành xin nghỉ làm, tất bật rút hồ sơ để chuyển qua trường THPT Sương Nguyệt Anh, phường Vườn Lài.
“Trường có 58 suất, nhưng danh sách đăng ký đã vọt lên hơn 300”, chị Tuyết kể. Chị cho biết, nếu may mắn trúng tuyển, mỗi ngày con chị phải vượt khoảng 10 km đi học, đưa đón vất vả, nhưng chi phí nhẹ hơn trường tư.
Chị Minh Phương ở khu vực Cầu Ông Lãnh ban đầu nhắm cho con (15,75 điểm) vào trường THPT Nguyễn Thị Diệu, phường Xuân Hòa, nhưng nghe tư vấn xong đành rút ra vì thấy ít cơ hội. Chạy qua THPT Diên Hồng, chị hụt hẫng khi biết trường đã nhận hơn trăm hồ sơ với điểm cao hơn. Đến trường THPT Sương Nguyệt Anh, tình trạng tương tự. Cuối cùng, chị đến trường Nguyễn An Ninh ở gần đó, song cũng ngậm ngùi ra về vì con không đủ điểm.
“Với điểm của con, nếu nộp về các trường ngoại thành thì khả năng đỗ rất cao. Nhưng con đi học xa hơn 20 km suốt ba năm là cả vấn đề”, chị chia sẻ.
Sau đợt nhập học lớp 10, 79 trường công lập ở TP HCM còn trống gần 3.500 suất học, do nhiều em đỗ nhưng bỏ. Nhóm trường này được Sở Giáo dục và Đào tạo cho tuyển bổ sung.
Học sinh không đỗ đợt 1, có tổng điểm ba môn thi (gồm điểm ưu tiên) bằng điểm chuẩn nguyện vọng 1 của trường mới được xét, hạn tới 29/7.
Theo đại diện một số trường, tình trạng phụ huynh nộp rồi lại rút hồ sơ nhiều hơn hẳn mọi năm, chủ yếu ở nhóm trường lấy điểm chuẩn khoảng 15, 16. Nguyên nhân là số lượng học sinh lớp 9 năm nay đông, nhiều gia đình đăng ký nguyện vọng đợt 1 quá sức khiến con trượt. Ngoài ra, ông Nguyễn Văn Phong, Phó Giám đốc Sở, cho biết nhiều trường đã tuyển vượt chỉ tiêu ngay trong đợt tuyển chính thức, dẫn đến số suất còn lại trong đợt bổ sung rất hạn chế.
Thực tế tại nhiều trường cho thấy đợt tuyển bổ sung có mức độ cạnh tranh gay gắt. Đại diện trường THPT Nguyễn An Ninh cho biết số hồ sơ nộp đã vượt xa chỉ tiêu 24 em.
Tại trường THPT Diên Hồng, anh Trương Triều Nhựt, cán bộ tuyển sinh, nói dù chỉ tiêu chỉ có 40 suất nhưng đã nhận 114 hồ sơ, mức điểm cao nhất là 20. Tương tự, Hiệu trưởng Phan Hồ Hải của trường Đào Sơn Tây, phường Linh Xuân, cho hay 102 thí sinh cạnh tranh để giành 18 suất học. Dù mức điểm nhận hồ sơ là 14,75 nhưng tất cả đạt từ 16 điểm trở lên. Còn ở THPT Phong Phú, xã Bình Hưng, khoảng 337 em nộp vào, dù chỉ tiêu là 214.
Ở chiều ngược lại, những trường lấy từ 18 điểm trở lên đến hôm nay vẫn chưa nhận đủ nhu cầu. Trường THPT Hùng Vương, phường Chợ Lớn, tuyển 25 em nhưng mới có 11 hồ sơ. Ở phường Tân Hòa, trường Nguyễn Thái Bình nhận về 30 hồ sơ trong khi còn 46 suất học. Tình hình tương tự ở THPT Tây Thạnh với chỉ tiêu 50 em.
Thầy Nguyễn Anh Dũng, Hiệu trưởng THPT Hùng Vương, cho biết điểm chuẩn nguyện vọng 1 của trường là 21. Nhưng với mức này, học sinh khó có thể rớt cả 3 nguyện vọng đợt đầu.
Do mỗi học sinh chỉ được đăng ký một nguyện vọng bổ sung, thầy Nguyễn Tường Thịnh, Hiệu trưởng THPT Nguyễn An Ninh, phải theo dõi sát sao để tư vấn cho những trường hợp khó đỗ. Vì thế, khoảng 30 gia đình đã rút hồ sơ.
“Nếu không, họ vẫn giữ hồ sơ trong khi một số trường khác còn chỉ tiêu và cơ hội cao hơn”, ông nói. “Mục đích là thêm cơ hội cho các em vào công lập, còn quyền quyết định thuộc về phụ huynh”.
Nhiều trường cũng chủ động phát tín hiệu với nhóm có điểm chấp chới hoặc không đạt để phụ huynh kịp chuyển hướng. Ở trường THPT Nguyễn Văn Linh, phường Bình Đông, điểm chuẩn nguyện vọng 1 là 11,75 nhưng học sinh từ 13,5 điểm trở lên mới có cơ hội, theo Hiệu trưởng Nguyễn Tấn Sỹ.
Phó giám đốc Sở nhìn nhận các gia đình nên chuẩn bị tâm lý để đưa ra quyết định tiếp theo tốt nhất cho con. Ông nhấn mạnh kết quả không như kỳ vọng không phải là thất bại. Trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên, trường nghề hay trường tư đều là những lựa chọn bình thường và học sinh hoàn toàn có thể trưởng thành, có tương lai tốt.
“Điều quan trọng là phụ huynh hãy lắng nghe con. Đây là lứa tuổi các em rất dễ tổn thương trước áp lực và kỳ vọng của gia đình”, ông nói, đánh giá sự bình tĩnh, tin tưởng và động viên từ bố mẹ sẽ giúp học sinh vượt qua cảm giác hụt hẫng.
Còn ngày cuối để nộp hồ sơ, chị Minh Phương quyết định dừng cuộc đua, đăng ký cho con học trường tư gần nhà.
“Chi phí cao hơn trường công nhưng bù lại đưa đón thuận tiện”, chị chia sẻ.
Trong khi đó, với 17 điểm, anh Nam, ở khu vực Phú Nhuận, vẫn loay hoay chọn trường cho con. Ghé trường THPT Nguyễn An Ninh, anh nắm bắt tỷ lệ trúng tuyển chỉ 30%, nhưng rẽ sang trường Diên Hồng cũng thấy “không an toàn”.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ngày 16/5 dự lễ kỷ niệm 120 năm ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội, theo TTXVN.
Ông nhấn mạnh Đảng đã nhiều lần cảnh báo tụt hậu là nguy cơ bao trùm, đe dọa vận mệnh và tương lai dân tộc. Tụt hậu về trình độ phát triển bắt nguồn từ tụt hậu về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, về hàm lượng tri thức trong sản xuất, dịch vụ và quản trị quốc gia. Trong thời đại toàn cầu hóa và cách mạng công nghệ phát triển như vũ bão, tụt hậu đồng nghĩa với lệ thuộc, suy yếu và đánh mất cơ hội vươn lên.
Vì vậy, Đảng đã ban hành những quyết sách chiến lược như Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết 71 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo... Vấn đề quyết định hiện nay là hành động để hiện thực hóa khát vọng đưa đất nước thoát khỏi tình trạng tụt hậu và vươn lên nhóm quốc gia phát triển tiên tiến vào năm 2045.
Với yêu cầu đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Đại học Quốc gia Hà Nội (VNU) vươn lên mạnh mẽ hơn nữa, trở thành trụ cột học thuật hàng đầu, trung tâm sáng tạo lớn, lực lượng tiên phong của giáo dục đại học Việt Nam; đồng thời là gương mặt tiêu biểu, có uy tín của trí tuệ Việt trên trường quốc tế.
VNU phải vươn lên thành đại học tinh hoa hiện đại, đa ngành, đa lĩnh vực, vận hành theo mô hình đại học đổi mới sáng tạo và có năng lực dẫn dắt quốc gia.
Ông cũng đề nghị VNU là nơi dám đi trước, dám thử nghiệm và mở đường cho những mô hình mới về giáo dục, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tiên phong thực hiện các nghị quyết chiến lược của Đảng; trở thành trung tâm kết nối tri thức với phát triển, gắn chặt hơn nữa nhà trường với Nhà nước, doanh nghiệp, địa phương và xã hội.
"Đại học Quốc gia Hà Nội phải trở thành 'túi khôn' để Nhà nước tìm đến khi cần luận cứ khoa học cho những quyết sách chiến lược; là địa chỉ doanh nghiệp tìm đến để cùng phát triển công nghệ, nhân lực và mô hình kinh doanh mới; là nơi xã hội tìm thấy niềm tin vào sức mạnh của tri thức, khoa học và giáo dục Việt Nam", ông nói.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng mong muốn VNU trở thành địa chỉ tiêu biểu của ngoại giao học thuật Việt Nam, lan tỏa mạnh mẽ sức mạnh mềm Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
Trong diễn văn kỷ niệm, PGS. TS Bùi Thế Duy, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội, cho biết xác định mục tiêu chiến lược là trở thành đại học tinh hoa, phấn đấu đến năm 2030 nằm trong nhóm 100 hàng đầu châu Á và đến năm 2035 thuộc nhóm 300 đại học hàng đầu thế giới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đồng ý với mục tiêu trên nhưng đề nghị một số ngành mũi nhọn sẽ đứng vào nhóm 100 toàn cầu.
Để làm được điều đó, ông cho rằng VNU cần có triết lý giáo dục hiện đại, quản trị tiên tiến và môi trường học thuật khai phóng; khẩn trương hoàn thiện Khu đô thị đại học Hòa Lạc; xây dựng hạ tầng khoa học hiện đại, thu hút và trọng dụng nhân tài trong nước, quốc tế.
VNU cần chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng nghiên cứu, đề xuất Bộ Chính trị, Chính phủ những cơ chế, chính sách phát triển đột phá, trong đó chú trọng tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, quản trị, tài chính, nhân lực, tự chủ đại học, tự do học thuật, đầu tư cho khoa học cơ bản và công nghệ chiến lược.
Nhân dịp này, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhất cho Đại học Quốc gia Hà Nội. Nhấn mạnh chặng đường phía trước còn nhiều thách thức, ông bày tỏ tin tưởng VNU sẽ tiếp tục vươn lên mạnh mẽ, trở thành biểu tượng của trí tuệ Việt Nam.
Thời gian qua, lĩnh vực báo chí - truyền thông tại VN ghi nhận tốc độ phát triển mạnh mẽ. Nếu như trước đây, đào tạo báo chí, truyền thông chủ yếu tập trung ở một số cơ sở truyền thống như Học viện Báo chí và Tuyên truyền, hay Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội), Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), thì hiện nay hệ thống đào tạo đã mở rộng với rất nhiều trường đào tạo ngành báo chí như: Học viện Ngoại giao, Trường ĐH Văn hóa, Học viện Công nghệ bưu chính viễn thông, ĐH Huế, ĐH Cần Thơ, ĐH Vinh, ĐH Thái Nguyên…
Không chỉ khối trường công lập, đào tạo báo chí - truyền thông hiện ghi nhận sự tham gia mạnh mẽ của nhiều trường ĐH tư thục. Một số trường như Văn Lang, Kinh tế - Tài chính, Hoa Sen, Văn Hiến, Phenikaa, Đại Nam, Hòa Bình, Thăng Long… tập trung vào những ngành như truyền thông đa phương tiện, quan hệ công chúng, công nghệ truyền thông… góp phần mở rộng quy mô đào tạo.
Thống kê cho thấy cả nước hiện có khoảng 35 trường ĐH, học viện đào tạo các ngành thuộc nhóm báo chí - truyền thông; riêng ngành báo chí có khoảng 15 cơ sở đào tạo chuyên biệt với số lượng đào tạo mỗi năm khoảng hơn 1.000 cử nhân. Đó là chưa kể hàng ngàn sinh viên tốt nghiệp các ngành như truyền thông đa phương tiện, quan hệ công chúng cũng sẵn sàng gia nhập thị trường lao động báo chí. Số lượng chỉ tiêu tuyển sinh cũng tăng dần theo từng năm.
Đặc biệt, nhóm ngành này thu hút rất đông thí sinh đăng ký dự thi, khiến điểm đầu vào rất cao. Ở một số trường lấy mức điểm gần như tuyệt đối. Điển hình tại Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội), tổ hợp môn ngữ văn, lịch sử, địa lý (khối C00) ngành báo chí năm 2024 lên tới mức 29,03 điểm cho thấy thí sinh phải đạt trung bình hơn 9,6 điểm mỗi môn mới trúng tuyển.
Trong khi đào tạo báo chí bùng nổ thì thực tế nhu cầu ngành báo chí - truyền thông lại có chiều hướng ngược lại.
Nhà báo Bùi Ngọc Hải, lãnh đạo một cơ quan truyền thông, cho biết trong dòng chảy chung của công cuộc sắp xếp bộ máy, việc sáp nhập các cơ quan báo chí đã tạo ra một lực lượng lớn nhân sự dư thừa. Mặt khác, những cơ quan báo chí thực sự năng động và có tiềm lực kinh tế cũng phải cắt giảm nhân sự đáng kể do sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI). Ở những cơ quan này, AI tham gia rất sâu vào quá trình sản xuất, đẩy số lượng tin bài lên cao và giá thành sản xuất xuống thấp. Một số loại tin bài hiện nay được tạo ra 100% bằng AI. Vì vậy, nguồn nhân lực được tinh gọn, hiệu quả hơn.
Bên cạnh đó, thời nay, điều tạo nên sự khác biệt nội dung so với mạng xã hội chính là báo chí dữ liệu. Đại đa số các cơ quan báo chí còn đang loay hoay với hướng đi này nên lại càng mới đối với hệ thống đào tạo nghề báo. "Nói chung, việc đào tạo nghề báo hiện nay trong các trường đang trở nên quá chậm và lạc hậu so với những yêu cầu của thực tiễn. Có thể khẳng định: Chưa bao giờ nghề báo đứng trước thử thách cực đại như bây giờ", ông Bùi Ngọc Hải nói.
Bà Bùi Hương Giang, một nhà báo kỳ cựu với gần 30 năm kinh nghiệm, từng giữ các vị trí quản lý tại Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV), cho biết thực tế thị trường việc làm ngành báo chí, truyền thông hiện nay vô cùng khốc liệt và đang trong tình trạng bão hòa. Sự bùng nổ của mạng xã hội (TikTok, YouTube…) khiến báo chí chính thống phải cạnh tranh "sinh tử" với các KOL, nhà sáng tạo nội dung độc lập. Sinh viên mới ra trường non nớt về tuổi đời lẫn tuổi nghề gần như "không có cửa" để cạnh tranh.
Thêm vào đó, AI đang tạo ra một cơn chấn động trong ngành. Đồng thời, công cuộc quy hoạch, sáp nhập báo chí từ T.Ư đến địa phương cũng đang tạo ra một làn sóng cắt giảm nhân sự. Những người trụ lại phải chịu áp lực KPI khốc liệt và phải đa năng "4 trong 1" (viết bài, chụp ảnh, quay phim, dựng video).
Nhà báo Hương Giang cũng cho rằng các bạn trẻ không nên suy nghĩ theo hướng "không làm báo thì làm truyền thông doanh nghiệp". Thực tế, các tập đoàn lớn không tuyển sinh viên mới ra trường làm PR mà chỉ "trải thảm đỏ" săn đón những nhà báo gạo cội, có sẵn kinh nghiệm và mạng lưới quan hệ sâu rộng.
Nhà báo Thúy Hà, từng có 20 năm gắn bó với nghề báo, nhìn nhận "cánh cửa" bước vào nghề báo hiện nay đã thu hẹp một cách đáng báo động. Cuộc tinh giản bộ máy cộng với sức mạnh của AI dẫn đến hệ quả là các cơ quan báo chí không còn mặn mà với sinh viên mới ra trường. Những tòa soạn lớn nếu cần thì sẽ tuyển dụng những nhà báo đã có kinh nghiệm thực chiến để làm việc được ngay.
Chia sẻ về việc vì sao nhu cầu ngành báo đang có xu hướng thu hẹp nhưng quy mô đào tạo vẫn tăng và về cơ hội cho sinh viên ra trường, TS Lê Thu Hà, Phó viện trưởng Viện Báo chí - Truyền thông (Học viện Báo chí và Tuyên truyền), cho rằng cần nhìn nhận vấn đề ở góc độ rộng hơn.
Theo TS Hà, điều đang diễn ra không phải là sự thu hẹp cơ hội, mà là tái phân bổ cơ hội nghề nghiệp. Báo chí ngày nay không còn là con đường nghề nghiệp đơn tuyến. Những kỹ năng báo chí hiện đại đang trở thành nền tảng quan trọng để người học bước vào nhiều lĩnh vực khác nhau như truyền thông số, sáng tạo nội dung, phân tích dữ liệu, truyền thông doanh nghiệp hay công nghiệp văn hóa.
"Người học không nên tự giới hạn mình trong suy nghĩ rằng làm báo là phải công tác tại cơ quan báo chí. Điều quan trọng là người học xây dựng năng lực linh hoạt: có tư duy báo chí, khả năng phát hiện vấn đề, kiểm chứng thông tin và kể chuyện có trách nhiệm, đồng thời có kỹ năng công nghệ để thích ứng với nhiều môi trường khác nhau", TS Hà nhấn mạnh.
Theo TS Hà, việc sáp nhập các cơ quan báo chí không đồng nghĩa rằng cử nhân báo chí mất đi cơ hội việc làm. Ngược lại, đây là quá trình thanh lọc và nâng chuẩn nghề nghiệp, buộc người làm nghề phải tinh nhuệ hơn, đa năng hơn. Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, nhiều lĩnh vực mới đang mở ra như báo chí dữ liệu, sản xuất podcast, sáng tạo nội dung đa nền tảng, quản trị rủi ro truyền thông hay chiến lược nội dung số. Đây đều là những "mảnh đất" giàu tiềm năng cho sinh viên báo chí nếu được chuẩn bị tốt.
Tuy nhiên, TS Hà cũng cho rằng đào tạo báo chí cần phải đổi mới theo hướng gia tăng tích hợp kỹ năng số, tư duy dữ liệu, khả năng kể chuyện đa nền tảng, năng lực thích ứng nghề nghiệp cũng như tính liên ngành.
Theo nhà báo Bùi Ngọc Hải, muốn không thất nghiệp, sinh viên báo chí đừng chỉ học viết mà phải biết làm nội dung đa phương tiện trên cơ sở sử dụng tốt AI. Tức là mỗi nhà báo phải biến bản thân thành một "tòa soạn di động nhỏ". Một người đa nhiệm, sắc sảo sẽ luôn có chỗ, dù môi trường báo chí khốc liệt như thế nào. Thậm chí, không vào được cơ quan báo chí, họ cũng có thể xây dựng sự nghiệp dựa trên thương hiệu cá nhân.
Ngày 14.5, theo thông tin từ UBND thành phố Đà Nẵng, ông Trần Anh Tuấn, Phó chủ tịch UBND TP, Trưởng ban Chỉ đạo kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 thành phố Đà Nẵng, vừa ký ban hành kế hoạch tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 trên địa bàn.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 10 - 12.6 (ngày 13.6 dự phòng). UBND thành phố Đà Nẵng yêu cầu các cơ quan chức năng nỗ lực tổ chức kỳ thi an toàn, nghiêm túc, trung thực, khách quan, công bằng, đúng quy chế và tạo thuận lợi tối đa cho thí sinh.
Theo UBND thành phố Đà Nẵng, toàn thành phố sẽ tổ chức 1 hội đồng thi dành cho tất cả thí sinh đăng ký dự thi tại địa phương. Dự kiến bố trí 99 điểm thi tại các trường THPT, THCS và cơ sở giáo dục đáp ứng yêu cầu tổ chức thi. Các điểm thi phải hoàn thành cơ sở vật chất và điều kiện phục vụ kỳ thi chậm nhất ngày 6.6.
Ban coi thi làm việc từ ngày 6 - 13.6; họp lãnh đạo, thư ký các điểm thi vào ngày 9.6. Công tác chấm thi dự kiến diễn ra từ ngày 16 - 25.6 tại Trường THPT Phan Châu Trinh.
Theo kế hoạch, Sở GD-ĐT thành phố Đà Nẵng hoàn thành duyệt kết quả thi, báo cáo và nộp dữ liệu kết quả thi về Bộ GD-ĐT chậm nhất vào 15 giờ ngày 28.6. Kết quả thi sẽ được công bố lúc 8 giờ ngày 1.7; việc xét công nhận tốt nghiệp THPT hoàn thành chậm nhất ngày 3.7.
UBND thành phố Đà Nẵng cũng yêu cầu công tác tổ chức kỳ thi phải được chuẩn bị chu đáo, triển khai đồng bộ, phân công rõ trách nhiệm; bảo đảm đầy đủ các điều kiện về nhân lực, cơ sở vật chất, an ninh, an toàn và chủ động xử lý các tình huống phát sinh. Sở GD-ĐT thành phố Đà Nẵng là cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, chịu trách nhiệm tổ chức các khâu của kỳ thi theo đúng quy chế; phối hợp các đơn vị liên quan chuẩn bị đầy đủ điều kiện về nhân lực, cơ sở vật chất, tài chính, an ninh, an toàn và phòng chống dịch bệnh.
Công an thành phố Đà Nẵng được giao chủ trì xây dựng phương án bảo đảm an ninh, an toàn cho kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026; bảo mật đề thi, vận chuyển đề và bài thi; phòng chống gian lận bằng công nghệ cao, thi hộ; đồng thời bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông và phòng cháy chữa cháy tại các điểm thi.
Ngoài ra, Sở Y tế phối hợp triển khai các biện pháp phòng chống dịch bệnh, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm; bố trí nhân lực, thuốc men và phương tiện y tế sẵn sàng hỗ trợ thí sinh trong các tình huống phát sinh. Thành đoàn Đà Nẵng tiếp tục triển khai các chương trình "Sinh viên tình nguyện", "Tiếp sức mùa thi", hỗ trợ thí sinh và bảo đảm trật tự, an toàn tại các điểm thi.
Đặc biệt, lãnh đạo UBND thành phố Đà Nẵng yêu cầu các địa phương tạo điều kiện thuận lợi về đi lại, ăn nghỉ cho cán bộ làm công tác thi, thí sinh và người thân; không để thí sinh nào phải bỏ thi do khó khăn về kinh tế hoặc đi lại.
