Sau gần 2 ngày thẩm vấn, chiều 28/7, phiên xét xử 14 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Công ty MediUSA, Công ty MediPhar và các doanh nghiệp có liên quan kết thúc phần xét hỏi.
Trước khi bước vào phần tranh luận, đại diện Viện kiểm sát nhân dân TP Hà Nội công bố bản luận tội và đề nghị mức án đối với các bị cáo.
Đại diện VKS đánh giá, trong vụ án này bị cáo Nguyễn Năng Mạnh, cựu Chủ tịch HĐQT Công ty MediUSA, Giám đốc Công ty MegaPharco, Phó giám đốc Công ty MediPhar, cổ đông sáng lập Công ty Hùng Phương giữ vai trò chính.
Trên cơ sở chỉ đạo của Mạnh các cấp dưới đã thực hiện hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả.
Các bị cáo là nhân viên trong công ty của Mạnh thực hiện với vai trò giúp sức, chỉ được hưởng lương nên cần phân hóa trách nhiệm hình sự khi lượng hình,…
Từ những phân tích, nhận định trên, VKS đề nghị HĐXX tuyên phạt bị cáo Nguyễn Năng Mạnh mức án 10-11 năm tù về tội Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm; 3-4 năm tù về tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và 2-3 năm tù về tội Đưa hối lộ (tổng hợp hình phạt là 15-18 năm tù).
VKS đề nghị HĐXX tuyên phạt bị cáo Đỗ Mạnh Hoàng, cựu Giám đốc Công ty MediPhar, mức án 9-10 năm tù về tội Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm; 2-3 năm tù về tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng (tổng hợp hình phạt là 11-13 năm tù).
Đối với bị cáo Khúc Minh Vũ, cựu Giám đốc Công ty Việt Đức, VKS đề nghị HĐXX tuyên phạt 8-9 năm tù về tội Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm và 1-2 năm tù về tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng (tổng hợp hình phạt là 9-11 năm tù).
Về tội Nhận hối lộ, đại diện VKS đề nghị HĐXX tuyên phạt bị cáo Nguyễn Hữu Tuân, cựu Tổ phó nghiệp vụ 4, Ban giám sát quản lý về Hải quan (trước đây là Phó phòng giám quản 5, Cục giám sát quản lý về Hải quan), mức án 7-8 năm tù;
Nguyễn Thế Việt, cựu Phó trưởng ban giám sát quản lý về Hải quan (trước đây là Cục phó Giám sát quản lý về Hải quan) mức án 5-6 năm tù; Phan Công Chiến, cựu Trưởng phòng quản lý kinh doanh dược, Cục quản lý dược (Bộ Y tế) mức án 24-30 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.
Đối với 8 bị cáo còn lại bị VKS đề nghị HĐXX tuyên phạt từ 20 tháng tù treo đến 3 năm tù.
Về trách nhiệm dân sự, đại diện Viện kiểm sát đề nghị các bị cáo liên đới nộp lại số tiền hưởng lợi bất chính, tùy theo tỷ lệ cổ phần tại các doanh nghiệp.
Đến nay, bị cáo Mạnh cùng gia đình đã khắc phục được hơn 200 tỷ đồng.
Theo cáo trạng, từ năm 2016 đến 2025, Nguyễn Năng Mạnh cùng Đỗ Mạnh Hoàng và Khúc Minh Vũ thành lập, điều hành hệ thống gồm 12 công ty và hai nhà máy MediUSA, MediPhar để sản xuất, phân phối thực phẩm chức năng giả với quy mô đặc biệt lớn.
Nhóm bị cáo bị cáo buộc in trên bao bì thông tin sản phẩm có nguồn gốc từ Mỹ, châu Âu nhằm tạo lòng tin, trong khi phần lớn nguyên liệu được nhập từ Trung Quốc hoặc mua trôi nổi trên thị trường.
Kết quả giám định xác định nhiều sản phẩm chỉ đạt dưới 30% hàm lượng, thành phần công bố. Tổng cộng, nhóm bị cáo đã đưa ra thị trường 88 sản phẩm giả, khối lượng khoảng 100 tấn, thu về gần 540 tỷ đồng và bị cáo buộc thu lợi bất chính gần 265 tỷ đồng.
Cáo trạng cũng xác định nhóm Nguyễn Năng Mạnh tổ chức hệ thống kế toán “hai sổ” để che giấu doanh thu. Từ năm 2021 đến 2024, bốn doanh nghiệp trong hệ thống có doanh thu thực tế hơn 2.155 tỷ đồng nhưng chỉ kê khai hơn 363 tỷ đồng, để ngoài sổ sách hơn 1.792 tỷ đồng.
Hành vi này bị xác định gây thiệt hại hơn 304 tỷ đồng tiền thuế; sau khi loại trừ phần liên quan đến hàng giả, thiệt hại còn hơn 143 tỷ đồng. Khi vụ việc bị phát hiện, các bị cáo còn bị cáo buộc tiêu hủy tài liệu, chứng cứ để che giấu sai phạm.
Năm 2003 tôi mua lại mảnh đất 37,2m2, hiện là nơi sinh sống ổn định của gia đình tôi. Theo điều 138 Luật Đất đai 2024, có hiệu lực từ ngày 1-8-2025, trường hợp của tôi đã đủ điều kiện đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tôi đến UBND phường làm thủ tục nhưng cán bộ địa chính xã yêu cầu tôi phải chứng minh nguồn gốc đất.
Tôi tìm được 4 giấy chuyển nhượng viết tay có xác nhận của địa phương, trong đó chủ đất đầu tiên có đăng ký kê khai theo chỉ thị 299 ngày 10-11-1980, thể hiện số thửa đất và số bản đồ nhưng cán bộ địa chính không đồng ý và yêu cầu tôi phải có giấy tờ chứng minh.
Xin hỏi địa phương làm vậy đúng không? Có gây khó khăn cho người dân không? Tôi phải làm sao?
Xin chân thành cảm ơn quý báo.
- Luật sư Hoàng Hà (Đoàn luật sư TP.HCM) trả lời:
Dựa trên thông tin mà bạn trình bày thì cán bộ địa chính có quyền yêu cầu làm rõ nguồn gốc, quá trình sử dụng đất nhưng họ không được biến yêu cầu đó thành điều kiện phải có giấy tờ hoàn hảo rồi từ chối tiếp nhận hoặc không hướng dẫn hồ sơ theo Điều 138 Luật Đất đai 2024.
Về câu hỏi thứ nhất, cán bộ địa chính yêu cầu chứng minh nguồn gốc đất không sai về nguyên tắc, vì khi cấp giấy chứng nhận lần đầu, cơ quan nhà nước phải xác định đất có sử dụng ổn định hay không, có tranh chấp hay không, có vi phạm pháp luật đất đai không, có thuộc trường hợp giao đất không đúng thẩm quyền không, thời điểm sử dụng đất và hiện trạng sử dụng đất.
Điều 138 Luật Đất đai 2024 áp dụng cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định mà không có giấy tờ về quyền sử dụng đất theo Điều 137, không thuộc trường hợp vi phạm tại Điều 139 và không thuộc trường hợp giao đất không đúng thẩm quyền tại Điều 140. Luật quy định hồ sơ cấp giấy chứng nhận lần đầu cho đất không có giấy tờ được xử lý theo Điều 138 Luật Đất đai 2024.
Nhưng nếu bạn đã cung cấp được 4 giấy chuyển nhượng viết tay có xác nhận của địa phương, trong chuỗi nguồn gốc có người sử dụng đầu tiên từng kê khai theo Chỉ thị 299/TTg, có số thửa, số bản đồ và gia đình đã sử dụng ổn định lâu dài để ở, thì cán bộ địa chính không thể chỉ nói chung chung "không đồng ý" hoặc yêu cầu thêm "giấy tờ chứng minh" mà không nêu rõ thiếu giấy tờ gì, thiếu nội dung nào, căn cứ pháp lý nào.
Giấy tờ viết tay, xác nhận địa phương, hồ sơ kê khai theo Chỉ thị 299, sổ mục kê, bản đồ địa chính, xác nhận khu dân cư, biên lai thuế nhà đất nếu có, giấy tờ điện nước, hộ khẩu, xác nhận cư trú, giấy phép xây dựng hoặc hồ sơ quản lý nhà ở đều có thể là căn cứ để cơ quan có thẩm quyền xem xét nguồn gốc và quá trình sử dụng.
Pháp luật không đòi người dân trong trường hợp Điều 138 phải xuất trình giấy chứng nhận cũ hoặc hợp đồng chuyển nhượng công chứng thì mới được xem xét.
Về câu hỏi thứ hai, nếu cán bộ chỉ yêu cầu bạn bổ sung tài liệu để làm rõ hồ sơ thì chưa thể kết luận là gây khó khăn. Nhưng nếu bạn đã nộp hồ sơ mà không tiếp nhận, không lập phiếu tiếp nhận, không trả lời bằng văn bản, không hướng dẫn cụ thể một lần về thành phần hồ sơ còn thiếu, hoặc yêu cầu loại giấy tờ ngoài quy định như điều kiện bắt buộc thì đó là cách làm gây khó và không đúng tinh thần cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai.
Về câu hỏi thứ ba, việc cán bộ yêu cầu xác minh nguồn gốc đất không làm vô hiệu hóa Điều 138 Luật Đất đai 2024. Ngược lại xác minh nguồn gốc là bước cần thiết để áp dụng Điều 138. Nhưng nếu cán bộ hiểu rằng bạn phải có giấy tờ đầy đủ như trường hợp đất có giấy tờ theo Điều 137 thì mới được xem xét cấp giấy chứng nhận, thì cách hiểu đó là sai. Điều 138 được đặt ra chính để giải quyết trường hợp người đang sử dụng đất ổn định nhưng không có giấy tờ về quyền sử dụng đất.
Cơ quan nhà nước phải xác minh, niêm yết, lấy ý kiến, đối chiếu quy hoạch, hiện trạng, tranh chấp và nghĩa vụ tài chính, chứ không được lấy lý do "không có giấy tờ chuẩn" để gạt hồ sơ ngay từ đầu.
Bạn nên làm lại hồ sơ theo hướng chặt chẽ hơn. Một là nộp hồ sơ chính thức tại bộ phận một cửa, không chỉ trao đổi miệng với cán bộ địa chính. Hồ sơ nên gồm đơn đăng ký cấp giấy chứng nhận lần đầu theo mẫu số 04/ĐK ban hành kèm theo Nghị định 101/2024; toàn bộ 4 giấy chuyển nhượng viết tay; giấy xác nhận của địa phương trên các giấy chuyển nhượng; tài liệu Chỉ thị 299/TTg thể hiện chủ sử dụng đầu tiên, số thửa, số bản đồ; giấy tờ chứng minh quá trình sử dụng ổn định từ năm 2003 đến nay như hộ khẩu, xác nhận cư trú, biên lai thuế, điện, nước, hồ sơ sửa chữa, xây dựng nhà, ảnh hiện trạng, xác nhận của tổ dân phố và các hộ liền kề về việc sử dụng ổn định, không tranh chấp.
Hai là trong đơn nên đề nghị UBND phường xác nhận rõ các nội dung: thời điểm sử dụng đất, nguồn gốc sử dụng, hiện trạng là đất ở, có nhà ở, không tranh chấp, không lấn chiếm, không thuộc đất công, không thuộc trường hợp giao đất trái thẩm quyền và phù hợp quy hoạch hoặc không thuộc diện phải thu hồi.
Ba là nếu hồ sơ bị cho là chưa đủ thì bạn có quyền đề nghị cán bộ trả lời bằng văn bản, ghi rõ thiếu giấy tờ nào và căn cứ điều khoản nào.
Bốn là nếu bị từ chối tiếp nhận hoặc kéo dài không giải quyết thì bạn có quyền gửi đơn kiến nghị, khiếu nại đến chủ tịch UBND cấp xã, cơ quan quản lý đất đai cấp trên hoặc trung tâm phục vụ hành chính công nơi tiếp nhận hồ sơ.
Tóm lại trong tình huống này không nên tranh luận theo hướng cán bộ không có quyền hỏi nguồn gốc đất. Nên đi theo hướng bạn đã cung cấp tài liệu chứng minh nguồn gốc và quá trình sử dụng; nếu cơ quan cho rằng chưa đủ thì đề nghị nêu rõ bằng văn bản còn thiếu tài liệu nào theo quy định nào; đồng thời đề nghị tiếp nhận hồ sơ để thực hiện xác minh theo thủ tục cấp giấy chứng nhận lần đầu đối với đất không có giấy tờ theo Điều 138 Luật Đất đai 2024.
Chiều 6/4, tại hội nghị cung cấp thông tin cho báo chí, Công an thành phố Hà Nội cho biết Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố ông Châu cùng con trai Vũ Minh Tú và 2 nhân viên kế toán của công ty để điều tra tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng. Các quyết định tố tụng được thực thi hôm 2/4.
Đại tá Chu An Thanh, Trưởng phòng cảnh sát kinh tế, cho biết Bảo Tín Minh Châu vẫn hoạt động bình thường "để đảm bảo quyền lợi của người dân". Doanh nghiệp này bán hàng cho người dân bằng giấy hẹn song đến nay "chưa người mua hàng nào có ý kiến".
"Đây là giao dịch dân sự nên nếu không trả được hàng và người mua có đơn tố giác, chúng tôi sẽ tiếp tục làm rõ sau", đại tá Thanh nói.
Về nguồn gốc số vàng, đại tá Thanh cho hay sẽ tiếp tục điều tra.
Theo công an, Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu hoạt động sản xuất, mua bán, kinh doanh vàng, trang sức do ông Châu làm Tổng giám đốc, đại diện theo pháp luật đến tháng 10/2024. Trước thời điểm này, ông Châu chỉ đạo con trai và bộ phận kế toán sử dụng hai hệ thống phần mềm để quản lý và kê khai báo cáo thuế.
Trong giai đoạn 2020-2023, doanh thu thực tế của Bảo Tín Minh Châu khoảng 13.700 tỷ đồng nên chênh lệch so với báo cáo thuế khoảng 9.700 tỷ đồng. Qua đó gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước khoảng 150 tỷ đồng.
Khám xét khẩn cấp chỗ ở, nơi làm việc, các địa điểm hoạt động của Công ty Bảo Tín Minh Châu và những người liên quan, công an thu 23,3 tỷ đồng tiền mặt, 7 quyển sổ đỏ cùng nhiều tài liệu, đồ vật và một số lượng lớn kim loại màu vàng, màu bạc.
Bảo Tín Minh Châu là một trong những thương hiệu vàng lớn tại Hà Nội, được ông Vũ Minh Châu thành lập năm 1995, hiện nắm hơn 97% cổ phần. Thương hiệu có 4 cơ sở kinh doanh ở Hà Nội và hơn 200 đại lý trên toàn quốc.
Ngày 3-5, Công an xã Minh Hóa, tỉnh Quảng Trị xác nhận đang truy tìm những người liên quan đến vụ ném đồ vật xuống sân trong giải bóng chuyền nam tại xã này.
"Công an xã cũng kêu gọi người dân cung cấp video ghi nhận lại hoặc thấy được người nào thì cung cấp thông tin để giúp Công an xã nhanh chóng làm rõ những người liên quan", Công an xã Minh Hóa thông tin.
Trước đó, những ngày từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5 vừa qua, hội rằm truyền thống được tổ chức tại xã Minh Hóa. Trong lễ hội này đặc biệt có thi đấu môn bóng chuyền nam giữa các xã thuộc huyện Minh Hóa cũ.
Giải này có sự tham gia của nhiều vận động viên bóng chuyền nổi tiếng như Ngọc Thuận, Đinh Văn Duy.
Tuy nhiên, một hình ảnh không đẹp đã xảy ra trong trận chung kết của giải giữa hai đội bóng chuyền của xã Dân Hóa và Kim Phú. Đội bóng xã Dân Hóa đã giành chiến thắng.
Khi trọng tài thổi còi kết thúc trận đấu, trên khán đài nhiều cổ động viên xã Kim Phú đã liên tục ném vật lạ xuống sân, nơi đội xã Dân Hóa đang ăn mừng chiến thắng.
Trật tự chỉ được vãn hồi khi lực lượng công an xuất hiện tại khu vực sân của đội thắng và răn đe nhóm cổ động viên quá khích trên khán đài.
Ngay lập tức, đoạn video với những hình ảnh kém văn hóa này đã được lan truyền chóng mặt trên mạng xã hội. Hàng chục ngàn lượt bày tỏ cảm xúc phẫn nộ, hàng ngàn cổ động viên cùng bình luận lên án hành vi quá khích của những cổ động viên.
"Thể thao thì thắng thua là chuyện thường. Nhưng những hành vi vô văn hóa như vậy sẽ làm xấu đi hình ảnh của giải đấu vốn có truyền thống hàng chục năm và luôn quy tụ những ngôi sao nổi tiếng nhất của bóng chuyền cả nước. Nên cần phải xử nghiêm", một người dân tại Minh Hóa bình luận.
