Bé trai đó phải mổ 6 tiếng, cắt đoạn ruột hoại tử, làm hậu môn nhân tạo. Theo lời em kể lại với gia đình, cây bút ấy đã ở trong cơ thể em từ tháng 10 năm ngoái, sau một trận đòn trên cánh đồng vắng lúc đi học về. Câu chuyện còn đang được điều tra và kiểm chứng lại, nhưng có một vấn đề chắc chắn là: đã có một thời gian em mang vết thương ấy trong người mà không dám nói với ai.
Hai tháng trước đó, ở Lâm Đồng, một cậu bé lớp 8 bị nhóm bạn đánh hội đồng 7, 8 lần ngay trong trường, ngày nào cũng bị ép nộp tiền, ít thì 10.000 đồng, có ngày 50.000 đồng, thiếu thì bị cộng dồn sang hôm sau. Không có tiền, em phải đi nhặt ve chai để nộp. Giữa tháng 5, gia đình phát hiện em treo cổ tại nhà. Khi người lớn biết, em đã hôn mê trên giường bệnh. Sao em không dám kể?
Hai đứa trẻ ở cùng cắn răng chịu đựng trong cô độc. Và còn bao nhiêu đứa trẻ hiện tại không dám kể? Tôi cũng từng chứng kiến trong phòng tham vấn cùng một câu hỏi mà người cha người mẹ nào cũng bật ra trong nước mắt “Sao con không kể?”.
Đã đến lúc người lớn chúng ta nghiêm túc suy ngẫm một câu hỏi khác: Điều gì đã khiến việc kể ra với người thân – trong cảm nhận của một đứa trẻ – trở nên khó khăn hơn cả việc âm thầm chịu đựng, tự giải quyết một mình?
Nghiên cứu của nhà tâm lý học Ellen deLara (2012) trên các thiếu niên Mỹ cho thấy các em không kể vì những lý do rất “người lớn”: xấu hổ vì mình là nạn nhân; cảm giác bất lực, rằng có nói cũng chẳng đổi thay được gì; muốn tự mình giải quyết; và trên hết, lo rằng người lớn sẽ hành động sai cách khiến mọi thứ tồi tệ hơn.
Nghĩa là đứa trẻ đã suy tính thế này. Kể ra: có thể bị mắng “sao con khờ vậy”, bị nghi “chắc con làm gì thì bạn mới thế”, bị cấm điện thoại, hoặc khiến nhóm bắt nạt trả thù tàn khốc hơn. Còn Im lặng: chỉ mình mình đau, mọi thứ vẫn “khá ổn như hiện tại”.
Với một đứa trẻ mười hai, mười bốn tuổi, phép tính ấy nghiêng về phía im lặng một cách đau lòng.
Mà im lặng chưa phải ngã rẽ duy nhất. Trong năm học vừa khép lại, dư luận bàng hoàng trước những vụ học sinh dùng hung khí giải quyết mâu thuẫn, những án mạng ở tuổi 15, 17. Tôi cho rằng nhiều em chưa từng tin có người lớn nào đủ an toàn để cùng mình giải quyết vấn đề nên “tự xử” theo cách xốc nổi nhất, rồi trả giá bằng cả tương lai của mình lẫn của bạn.
Hẳn nhiều phụ huynh muốn phân trần “Nhưng tôi vẫn luôn dặn con, có chuyện gì cứ kể với ba mẹ mà!”. Tôi tin đó là lời mời chân thành. Chỉ có điều, đứa trẻ không quyết định kể hay không dựa trên lời mời ấy.
Nhà khoa học thần kinh người Mỹ, Stephen Porges (2004), gọi cơ chế này là “neuroception”: sự thẩm định an toàn của hệ thần kinh, diễn ra tự động, dưới ngưỡng ý thức. Trước khi con kịp nghĩ “mình có nên kể không”, cơ thể con đã trả lời xong, dựa trên ký ức về giọng của mẹ lần con làm vỡ chén, nét mặt của ba lần con bị điểm kém… và cả những cái thở dài mà người lớn không nghĩ là con ghi nhớ. Nếu những phép thử nhỏ ấy dạy cơ thể con rằng tin xấu sẽ đổi lấy cơn giận hay sự hoảng loạn của cha mẹ, thì đến biến cố lớn, cổ họng con sẽ tự nghẹn lại trước khi lý trí kịp can thiệp.
Nhà tâm lý học nhân bản Carl Rogers (1959) chỉ ra vấn đề nằm ở “những điều kiện cho giá trị” – đứa trẻ dần học được đâu là điều kiện để mình được thương: Ngoan thì được thương; Giỏi thì được thương; Không gây rắc rối thì được thương… Và con chỉ đưa ra phần được chấp nhận, giấu đi phần còn lại. Bi kịch nằm ở chỗ phần bị giấu đi, phần yếu đuối, xấu hổ, rắc rối, lại chính là phần cần cha mẹ nhất.
Hai gia đình trong hai câu chuyện trên là những người đau nhất. Họ, cũng như phần lớn chúng ta, yêu con theo cách mình từng được yêu. Trường học có thể thay đổi chậm, xã hội có thể thay đổi chậm, nhưng mỗi gia đình có thể bắt đầu ngay hôm nay.
Ít nhất gia đình phải là nơi đủ an toàn, tôn trọng, đón nhận và bao dung để con kể được mọi thứ. Gia đình không cần hoàn hảo, chỉ cần có “nếp nhà”: những phản xạ được tập từ chuyện nhỏ, để khi chuyện lớn ập đến, cả nhà không phải ứng biến trong hoảng loạn.
Do đó, nhà cần có nếp “cảm ơn trước, xử lý sau”. Khi con kể bất cứ điều gì, từ điểm kém đến một vụ va chạm mà con thấy xấu hổ, câu đầu tiên luôn là “cảm ơn con đã nói với ba mẹ”. Bài học hay hệ quả, nếu cần, sẽ đến sau. Việc kể ra không bao giờ bị trừng phạt, không kèm một cảm giác tội lỗi nào.
Nếp thứ hai, hỏi con muốn gì trước khi hành động. Nỗi sợ lớn nhất của trẻ, như nhà nghiên cứu deLara ghi nhận, là người lớn hành động sai cách. Vậy hãy hỏi: “Con muốn ba mẹ lắng nghe thôi, hay cùng con làm gì đó?”. Luôn đảm bảo cha mẹ hành động cùng con thay vì giùm con, trừ khi an toàn của con buộc người lớn phải can thiệp ngay.
Nếp thứ ba: giữ những nhịp trò chuyện hàng ngày. Đó là những bữa cơm không màn hình, mươi phút đi bộ cùng nhau và chuyện trò thoải mái hàng ngày. Trong những nhịp tưởng như vô thưởng vô phạt ấy, con được “tập dượt” kể chuyện nhỏ, để có ngày đủ tin tưởng mà kể chuyện lớn.
Và thêm một nếp dành riêng cho người lớn: điều hòa thân – tâm chính mình trước, vì con không nghe lời hứa mà sẽ cảm nhận từ gương mặt, giọng nói, hơi thở của cha mẹ lúc tin xấu vang lên. Muốn con bình tĩnh kể, cha mẹ phải bình tĩnh nghe. Tôi biết điều này khó nhất, đi ngược phản xạ hoảng hốt của người làm cha mẹ, nhưng đáng để rèn luyện mỗi ngày.
Ngày 6-7, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Tuyên Quang đã phê chuẩn lệnh bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp đối với Nguyễn Hà Duy (28 tuổi), giáo viên Trường THPT chuyên Tuyên Quang, để điều tra liên quan kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang.
Động thái này diễn ra sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Bộ Công an kiểm tra Hội đồng thi tỉnh Tuyên Quang, do xuất hiện dấu hiệu bất thường trong kết quả môn toán.
Theo thống kê, tỉnh Tuyên Quang có 154 bài thi đạt điểm 10 môn toán, trong đó hơn 140 bài thuộc về học sinh Trường THPT chuyên Tuyên Quang, chiếm hơn 95% số điểm 10 của toàn tỉnh.
Qua rà soát hồ sơ coi thi, chấm thi, dữ liệu quét bài thi và đối chiếu kết quả học tập của thí sinh, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết chưa phát hiện bất thường ở các khâu in sao đề, vận chuyển, bảo quản và chấm thi. Tuy nhiên kết quả phân tích bước đầu cho thấy điểm thi môn toán tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang có dấu hiệu bất thường, cần tiếp tục làm rõ, đặc biệt đối với công tác coi thi.
Hiện vụ việc đang được Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Tuyên Quang tiếp tục điều tra.
Luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng luật sư Chính Pháp (Đoàn luật sư TP Hà Nội), cho biết cơ quan điều tra sẽ phải làm rõ hành vi vi phạm xảy ra ở khâu nào của kỳ thi, từ coi thi, chấm thi, vào điểm, quản lý điểm thi và động cơ của hành vi vi phạm là do vụ lợi hay động cơ cá nhân. Đồng thời đánh giá hậu quả của hành vi vi phạm để xem xét xử lý theo quy định.
"Bất kỳ khâu nào có tiêu cực thì cũng ảnh hưởng đến kết quả bài thi. Trường hợp cơ quan điều tra xác định có hành vi làm lộ đề thi khi chưa hết thời gian làm bài theo quy định, người vi phạm còn có thể bị xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cố ý làm lộ bí mật nhà nước theo Điều 337 Bộ luật Hình sự. Khi đó kết quả thi sẽ bị hủy bỏ và thí sinh sẽ phải đối mặt với việc bị xử lý hình sự.
Trong trường hợp chưa đủ cơ sở để xử lý về tội cố ý làm lộ bí mật nhà nước nhưng có căn cứ xác định kết quả làm bài là không đúng với lực học của thí sinh, có sự quay cóp, chép bài của nhau hoặc có hành vi gian lận trong thi cử dẫn đến kết quả thi không đúng với năng lực của thí sinh thì các bài này cũng sẽ bị hủy bỏ do vi phạm quy chế thi", luật sư Cường thông tin.
TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp (Bộ Giáo dục và Đào tạo), cho rằng nếu kết quả điều tra xác định có gian lận thì tất cả bài thi liên quan đều cần bị hủy để bảo đảm công bằng và giữ nghiêm kỷ cương của kỳ thi.
Theo ông, gian lận thi cử không chỉ là hành vi của người hỗ trợ mà còn cần có sự tiếp nhận của thí sinh. Vì vậy cơ quan chức năng cần làm rõ trách nhiệm của từng cá nhân, thay vì chỉ xem xét một phía.
Ông cũng cho rằng trường chuyên là nơi đào tạo học sinh có năng lực, được Nhà nước đầu tư lớn nên càng phải đề cao tính trung thực và sự minh bạch trong thi cử.
Từ vụ việc tại Tuyên Quang, ông Vinh kiến nghị các địa phương tiếp tục rà soát toàn bộ quy trình tổ chức kỳ thi, từ bảo quản đề, coi thi, làm phách, chấm thi đến đối chiếu dữ liệu và trách nhiệm của từng cấp quản lý.
Theo quy chế thi tốt nghiệp THPT, thí sinh sẽ bị hủy kết quả nếu để người khác thi thay hoặc làm bài thay; sửa chữa, thêm bớt bài thi sau khi nộp; dùng bài của người khác để nộp hoặc có các hành vi gian lận khác theo quy định.
Đối với các vụ việc có dấu hiệu tội phạm, cơ quan quản lý giáo dục sẽ chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để xem xét xử lý theo quy định của pháp luật.
Định hướng sắp xếp đơn vị sự nghiệp giáo dục tại Nghị quyết 105 vừa được ban hành nhằm thực hiện Kết luận số 210 ngày 12-11-2025 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị trong thời gian tới.
Theo đó, tại Phụ lục II nêu định hướng sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập của bộ, ngành, địa phương, với yêu cầu chỉ sáp nhập trường, điểm trường trong phạm vi 1 đơn vị hành chính cấp xã.
Đối với các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, định hướng cũng nêu rõ cần ưu tiên giữ lại các điểm trường có điều kiện thuận lợi (cơ sở vật chất, giao thông, dân cư tập trung), giải thể các điểm trường lẻ không đạt tiêu chuẩn cơ sở vật chất tối thiểu.
Các cơ sở giáo dục thuộc diện dồn ghép phải được chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất tại điểm trường chính.
Việc sắp xếp lại phải bảo đảm mỗi đơn vị hành chính cấp xã có ít nhất một trường mầm non, một trường tiểu học và một trường trung học cơ sở.
Ưu tiên các mô hình trường phổ thông có nhiều cấp học (tiểu học và trung học cơ sở) tại các khu vực dân cư thưa thớt hoặc nơi có điều kiện đi lại khó khăn.
Đối với cơ sở giáo dục đại học, Chính phủ yêu cầu thực hiện theo Đề án sắp xếp, tổ chức lại hệ thống cơ sở giáo dục đại học do Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Trong đó rà soát, sáp nhập, giải thể đối với các cơ sở giáo dục đại học không đạt chuẩn, hoạt động không hiệu quả. Việc sắp xếp để mỗi tỉnh, thành có tối đa không quá 3 trường dạy nghề, 3 trường đào tạo liên thông, thực hành.
Đối với cơ sở giáo dục nghề nghiệp, trường dạy nghề, mỗi tỉnh, thành phố có tối đa không quá 3 trường dạy nghề để đào tạo lao động lành nghề phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, thu hút đầu tư ở địa phương (không tính các trường tự bảo đảm chi thường xuyên trở lên).
Trong đó, duy trì các trường trung cấp nghề tự đảm bảo chi thường xuyên trở lên. Các trường trung cấp nghề còn lại thực hiện sắp xếp, hợp nhất, sáp nhập với trường cao đẳng.
Đối với trường cao đẳng, mỗi tỉnh, thành phố có tối đa không quá 3 trường có khả năng đào tạo liên thông, đào tạo thực hành (không tính các trường tự bảo đảm chi thường xuyên trở lên). Các trường còn lại thực hiện sắp xếp, hợp nhất, sáp nhập với cơ sở giáo dục đại học.
Đối với các trung tâm giáo dục nghề nghiệp, trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên sẽ sắp xếp, sáp nhập thành trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên liên phường, xã, hợp nhất thành lập trường trung học nghề tương đương cấp trung học phổ thông theo quy định của Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) và các văn bản hướng dẫn thi hành.
Điểm chuẩn lớp 10 trường chuyên Khoa học Tự nhiên từ 17,5 đến 20,25 điểm.
Theo đó, lớp chuyên hóa lấy cao nhất với 20,25 điểm, tăng 3,25 so với năm ngoái. Hai lớp chuyên lý và sinh lần lượt lấy 17,75 và 18 điểm, cũng tăng lần lượt 0,75 và 1 điểm.
Ba lớp còn lại giảm điểm chuẩn. Lớp 10 chuyên toán lấy 19,25 điểm, chuyên tin thi bằng toán 17,25 và chuyên tin thi bằng tin 17,5, giảm từ 0,25 tới 2 điểm.
Điểm xét là tổng điểm môn toán (vòng 1) và môn chuyên nhân hệ số hai, tối đa 30. Thí sinh phải đạt tối thiểu 4 điểm mỗi môn, kể cả văn và tiếng Anh điều kiện.
Hội đồng tuyển sinh trường sẽ gửi thông báo trúng tuyển cho thí sinh qua tin nhắn SMS theo số điện thoại thí sinh đã đăng ký trong hồ sơ đăng ký dự thi. Thí sinh trúng tuyển nhập học vào ngày 25/6.
Thí sinh tra cứu điểm thi tại địa chỉ: https://tuyensinh.hus.vnu.edu.vn/tra-cuu-THPT-chuyen
