Sáng 11-4, tại Hà Nội, diễn ra hội thảo Tương lai ngành bán dẫn: Giải mã con chip, định hình tương lai, giúp các bạn học sinh hiểu rõ cơ hội nghề nghiệp, có thêm định hướng trong ngành bán dẫn.
Tại hội thảo, do Viện Đại học quốc tế FPT (Tập đoàn FPT) tổ chức, PGS.TS Phạm Thị Liên – Giám đốc đào tạo Đại học Gachon tại Việt Nam – cho biết theo dự báo, thị trường nhân lực bán dẫn toàn cầu có thể đạt quy mô 1.000 tỉ USD vào năm 2030.
Tuy nhiên sự phát triển mạnh mẽ này kéo theo sự thiếu hụt về nguồn nhân lực. Trong đó đến cuối 2030, toàn cầu dự kiến thiếu khoảng 1 triệu kỹ sư bán dẫn.
Để khắc phục sự thiếu hụt nguồn nhân lực, Việt Nam đã đặt mục tiêu quốc gia đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn đến năm 2030. Tuy nhiên thời điểm hiện tại mới đáp ứng khoảng 20% nguồn nhân lực trên thị trường.
“Ngoài thiếu hụt số lượng, hiện chúng ta còn đang thiếu hụt về chất lượng. Các kỹ sư khi được đào tạo ra gặp một số hạn chế về khả năng làm việc trong môi trường quốc tế.
Cụ thể như thiếu hụt trầm trọng kỹ sư thiết kế vi mạch và quy trình sản xuất, thiếu kinh nghiệm thực chiến. Đặc biệt, còn gặp rào cản ngoại ngữ khi làm việc tại môi trường có yếu tố nước ngoài”, bà Liên nói.
Theo bà Liên, bán dẫn là một ngành học mới, học liệu mới gần như đều được cập nhật bằng tiếng Anh. Khi có khả năng ngoại ngữ tốt, sinh viên có thể tiếp cận, đọc hiểu tài liệu nhanh hơn nhiều lần. Nếu ngoại ngữ không tốt, sinh viên dễ bị lạc hậu, bỏ sau về kiến thức.
“Để học tốt lĩnh vực bán dẫn, người học cần có trình độ IELTS tối thiểu từ 5.5. Ngoại ngữ sẽ như một tấm “hộ chiếu” để những người theo đuổi bán dẫn cập nhật kiến thức toàn cầu, đi được đường dài trong học tập, phát triển sự nghiệp”, bà Liên nói thêm nếu cùng năng lực, người có ngoại ngữ lương có thể cao hơn gấp 1,5 lần.
Còn tiến sĩ Jimmy Le – Phó viện trưởng Viện Quantum AI, Tập đoàn FPT – cho rằng để phát triển bản thân, mỗi người cần phải vượt qua các rào cản về ngôn ngữ, văn hóa, phá vỡ những giới hạn để thể hiện năng lực bản thân.
Ông Jimmy Le cho rằng học sinh THPT tại Việt Nam có nhiều tiềm năng, nằm trong top 34 trình độ học sinh toàn cầu. Tuy nhiên các em cần tự tin hơn trong việc học tập, kết nối kiến thức, thể hiện năng lực bản thân để cạnh tranh với toàn cầu.
“Nếu chúng ta cứ chọn việc dễ thì không bao giờ việc đến với chúng ta. Hãy chọn công việc có nhiều thách thức, việc khó, để chúng ta cố gắng. Chúng ta hơn người khác là nhờ sự vượt khó”, ông Jimmy Le nhắn nhủ các bạn học sinh khi chọn ngành công nghiệp chiến lược như bán dẫn cần có sự đầu tư, quyết tâm, quyết liệt vô cùng lớn.
Theo ThS Võ Hoài Xuân – Phó giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC), ngành công nghiệp bán dẫn của Việt Nam cho thấy tiềm năng tăng trưởng mạnh mẽ với sự gia nhập của các tập đoàn hàng đầu thế giới và sự tham gia của nhiều doanh nghiệp lớn. Hiện Việt Nam có hơn 50 công ty thiết kế, 15 công ty đóng gói và kiểm tra vi mạch…
Ông Xuân cho biết phát triển công nghiệp bán dẫn là nhiệm vụ khó khăn liên quan đến các ngành với nhiều thách thức. Trong đó hệ sinh thái công nghiệp bán dẫn trong nước vẫn trong giai đoạn hình thành, tiếp tục phát triển để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.
Hiện nguồn lực chất lượng cao còn thiếu, đặc biệt là đội ngũ kỹ sư thực hành và nhân lực trình độ chuyên sâu; hạ tầng kỹ thuật tiêu chuẩn cao. Do đó lĩnh vực bán dẫn cần tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế và đi vào chiều sâu, đặc biệt trong chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực.
Tại hội thảo, Trường đại học FPT và Đại học Gachon (Hàn Quốc) cũng đã ra mắt chương trình cử nhân công nghệ bán dẫn do hai bên hợp tác. Sinh viên theo học sẽ có cơ hội học tập 2 năm ở Việt Nam và 2 năm tại Hàn Quốc.
Theo kế hoạch tuyển sinh đầu cấp của Hà Nội, giai đoạn 2016-2018, mỗi năm thủ đô có hơn 80.000 học sinh hoàn thành chương trình THCS; từ 2019 đến nay, không năm nào dưới 100.000.
Năm 2026 được coi là mốc kỷ lục với 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS, trong đó khoảng 130.000 em đăng ký thi lớp 10. Tuy nhiên, con số này sẽ sớm bị vượt qua, khi năm 2027 dự kiến có gần 190.000 em tốt nghiệp THCS, tính theo số học sinh vào lớp 6 năm 2023 (sinh năm Nhâm Thìn - 2012).
Với cách tính tương tự, giai đoạn 2028-2030, số học sinh lớp 9 được dự báo quanh mức 160.000, cao hơn khoảng 20.000 so với năm nay.
Còn so với thập kỷ trước, số học sinh lớp 9 của Hà Nội tăng 80.000-110.000; riêng giai đoạn 2021-2026 tăng 37.000.
Trong khi đó, từ năm 2021 đến nay, Hà Nội có thêm tổng cộng 11-13 trường THPT công lập (chưa gồm trường Việt Hùng, Minh Châu do chưa được giao chỉ tiêu). Nếu mỗi trường tuyển 15 lớp 10 (sĩ số 45) thì số suất học tăng thêm khoảng 7.400- 8.700, chỉ bằng 20-23% so với số học sinh tăng thêm. Chưa kể, không phải trường nào cũng tuyển được mức này.
"Học sinh tăng nhanh mà tốc độ xây trường thì chậm", TS. KTS Đào Ngọc Nghiêm, nguyên Giám đốc Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội, nhận định.
Chênh lệch cung - cầu khiến kỳ thi lớp 10 ở Hà Nội luôn được đánh giá căng thẳng nhất cả nước. Năm nay, tỷ lệ vào công lập chỉ 55-57%, thấp nhất trong 10 năm. Với mức gần 190.000 em năm tới, nhiều nhà giáo dự đoán tỷ lệ này còn giảm.
"Cuộc đua vào lớp 10 ở Hà Nội vẫn sẽ tiếp tục kéo dài, thậm chí tăng cao trong năm 2027", thầy Quang, hiệu trưởng một trường THCS ở ngoại thành Hà Nội, nhận định.
Theo ông Đào Ngọc Nghiêm, một trong những lý do khiến thủ đô thiếu trường THPT công lập là công tác dự báo chưa sát với mức tăng dân số thực tế. Trước đây, giới chức dự kiến Hà Nội có 9 triệu dân vào năm 2030, nhưng nay đã gần đạt ngưỡng này. Trong khi đó, quỹ đất dành cho trường học ít.
Dù vậy, ông thấy thành phố cũng đang thực hiện nhiều kế hoạch dài hạn để giải quyết việc thiếu trường.
Đầu tiên là xây trường mới. Đồ án Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm cho biết sẽ ưu tiên dành 5% quỹ đất phục vụ công cộng của các phường và đất chưa khai thác để xây trường học, tận dụng đất cải tạo chung cư cũ hoặc sau khi di dời trụ sở các cơ quan...
Ngoài ra, thành phố thử nghiệm áp dụng cơ chế đặc thù trong xây dựng trường. Trước đây, trường học không được xây quá 4 tầng, song một số ở khu vực đông dân như quận Hai Bà Trưng cũ đã xây cao hơn, như THCS Vân Hồ, THCS Lê Ngọc Hân. Gần đây, THPT Đỗ Mười được xây mới với 5 tầng nổi, sử dụng thang máy.
Một cán bộ Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho biết năm 2027, thành phố dự kiến có thêm bốn trường THPT công lập, nằm tại Đông Anh, Phú Diễn, Vĩnh Hưng và Tây Mỗ. Trong 5 năm tới, số trường tăng "ít nhất" 8-10, gồm 6 trường liên cấp tiên tiến dự kiến hoạt động từ năm 2029.
Trước mắt, thầy Quang khuyên phụ huynh không nên đợi tới khi con học lớp 9 mới tính chuyện thi lớp 10, mà cần lựa chọn lộ trình sớm, phù hợp. Ông cũng cho rằng phụ huynh nên cởi mở hơn với trường tư thục, học nghề, miễn sao phù hợp với năng lực của con và định hướng, tài chính của gia đình.
AHS Challenge là cuộc thi học thuật thường niên tại Asian School, nơi những "nhà hùng biện" trẻ tuổi thể hiện khả năng lập luận sắc bén, tư duy logic và phong thái tự tin. Với cấu trúc bài bản, cuộc thi đặt ra nhiều thử thách đa dạng từ phân tích vấn đề, xây dựng lập luận thuyết phục đến trình bày quan điểm trước công chúng bằng tiếng Anh.
Ngay từ những vòng đầu tiên, hội trường đã trở nên sôi động khi các thí sinh đối mặt với những chủ đề mang tính thời đại. Không chỉ dừng lại ở kiến thức sách vở, các em khai thác và phân tích sâu về các vấn đề cấp thiết như: lối sống bền vững, sức ảnh hưởng trên không gian mạng, hay sự giao thoa giữa trí tuệ nhân tạo (AI) và nhân loại trong kỷ nguyên số. Bằng khả năng tiếng Anh mạch lạc và tư duy sắc sảo, các thí sinh đã đưa ra những góc nhìn độc đáo, thể hiện tầm nhìn của những "công dân toàn cầu" tương lai.
Theo dõi cuộc thi năm nay, ông Lưu Đình Phước (phụ huynh học sinh cơ sở Cao Thắng) không giấu được sự bất ngờ trước khả năng ngoại ngữ vượt trội của các thí sinh: "Dù còn nhỏ tuổi nhưng các em sử dụng tiếng Anh rất lưu loát, phong thái tự tin và giàu năng lượng. Không chỉ có kiến thức vững vàng, các em còn biết cách làm chủ sân khấu và truyền cảm hứng đến người nghe".
Bên cạnh đó, ông Phước cũng đánh giá cao vai trò của nhà trường trong việc kiến tạo những sân chơi bổ ích: "Những cuộc thi như AHS Challenge chính là nơi lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong cuộc sống, giúp các em hướng tới những điều tích cực và hoàn thiện bản thân mỗi ngày".
Để có được những phút giây tỏa sáng trên sân khấu, các thí sinh đã trải qua quá trình luyện tập bền bỉ. Em Trần Thảo Phương chia sẻ: "Điều ý nghĩa nhất với em tại AHS Challenge chính là sự đồng hành của thầy cô. Những góp ý quý báu về các điểm cần hoàn thiện đã giúp em tự tin tỏa sáng, mang đến phần thi tốt nhất".
Khoảnh khắc được mong chờ nhất của cuộc thi chính là lúc vinh danh những thí sinh xuất sắc. Bên cạnh các danh hiệu, AHS Challenge 2026 còn mang đến nhiều cơ hội học tập giá trị với các suất học bổng hấp dẫn từ Tập đoàn Giáo dục Quốc Tế Á Châu (GAIE).
Cụ thể, học sinh khối 6 - 11 nhận 6 suất học bổng 30% học phí năm học 2026 - 2027. Đối với học sinh khối 12, Trường đại học Quốc tế Sài Gòn (SIU) tài trợ 04 suất học bổng toàn phần (100% học phí) và 4 suất học bổng bán phần (50% học phí).
Với sự đầu tư công phu cùng tinh thần học hỏi nghiêm túc, các thí sinh đã chứng minh rằng học sinh Asian School không chỉ giỏi ngoại ngữ mà còn sở hữu tư duy sâu sắc trước những thay đổi của thế giới. AHS Challenge tiếp tục khẳng định là sân chơi ý nghĩa, góp phần nuôi dưỡng thế hệ học sinh tự tin, sẵn sàng bước ra thế giới.
Nội dung trên nằm trong Nghị định 188/2026 về hỗ trợ học sinh và trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới đất liền, được Chính phủ ban hành hôm 27/5.
Theo đó, mỗi tháng, học sinh được hỗ trợ 450.000 đồng tiền ăn cùng 8 kg gạo nếu ở bán trú; 1,17 triệu đồng và 15 kg gạo nếu ở nội trú. Thời gian hưởng không quá 9 tháng trong một năm học.
Ngoài ra, mỗi năm học, các em nhận hỗ trợ hai bộ đồng phục và nhiều văn phòng phẩm, như vở, giấy, bút và các dụng cụ học tập; tổng 2,05 triệu đồng. Mỗi cấp, học sinh cũng được hỗ trợ chăn, màn và đồ dùng cá nhân.
Nhà nước sẽ ưu tiên đầu tư cơ sở vật chất, mua sắm thiết bị dạy học cho các trường nội trú. Nhóm này cũng được cấp kinh phí để vận hành, bảo trì công trình, máy móc với mức 100.000 đồng/ học sinh/ tháng; kinh phí tổ chức khám sức khỏe hàng năm cho học sinh; tổ chức các hoạt động đặc thù, văn hóa, nghệ thuật với mức 540.000 đồng/ học sinh/ năm học...
Nghị định có hiệu lực từ 15/7. Đây là lần đầu học sinh và trường phổ thông nội trú được hưởng những chính sách hỗ trợ đặc thù.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cho rằng việc ban hành nghị định này là cần thiết và thiết thực, nhằm thể chế hóa chủ trương xây dựng các trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới đất liền, từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững và bảo đảm công bằng trong giáo dục giữa các vùng miền.
Cuối năm ngoái, Bộ Chính trị thống nhất chủ trương đầu tư 248 trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền, tạo điều kiện học tập tốt hơn cho học sinh vùng cao. Hơn 220 trường đã được khởi công theo hai đợt, trong đó 100 trường dự kiến hoàn thành trước 30/8, còn lại xong trước 30/8/2027 và đi vào hoạt động ngay.
Các trường rộng từ 5 đến 10 ha, quy mô khoảng 30 lớp, tương đương 1.000 học sinh, kết nối đầy đủ hạ tầng điện, nước sạch, thoát nước, giao thông và viễn thông.
Tại các xã biên giới có địa hình chia cắt, dân cư thưa thớt hoặc thiếu mặt bằng, diện tích trường và quy mô học sinh có thể nhỏ hơn. Ngược lại, những khu vực dân cư tập trung, mật độ cao, quy mô có thể vượt 30 lớp.
