Mới đây, Bệnh viện Da liễu trung ương tiếp nhận một nữ bệnh nhân 50 tuổi, đến khám do xuất hiện nhiều vết đỏ bong vảy toàn thân và ngứa rất nhiều.
Bệnh diễn biến 2 năm nay, khởi phát xuất hiện dát đỏ (“dát” là thuật ngữ y khoa, chỉ những vùng da thay đổi màu sắc mà không bị gồ lên hoặc lõm xuống so với vùng da xung quanh), bề mặt bong vảy mỏng. Người bệnh đã đi khám nhiều nơi, sử dụng rất nhiều loại thuốc bôi mua qua mạng hoặc mua ở hiệu thuốc mà không có đơn thuốc.
Ngoài ra bệnh nhân còn tắm lá, uống thuốc nam, thuốc bắc hằng ngày, nhưng tổn thương không đỡ mà còn lan rộng ra toàn thân.
Qua thăm khám, bác sĩ phát hiện tổn thương cơ bản của bệnh nhân là các dát đỏ hình đa cung, ranh giới rõ với da lành, trung tâm tổn thương lành, bề mặt bong vảy mỏng dính lan tỏa đầu, mặt, tay chân, thân mình.
Xét nghiệm soi tươi tìm nấm ở vùng tay chân, thân mình phát hiện có hình ảnh nấm sợi. Bệnh nhân được chẩn đoán nấm da toàn thân, được điều trị thuốc uống và bôi thuốc kháng nấm tại chỗ.
Sau 3 ngày điều trị, tình trạng của bệnh nhân đã cải thiện tốt, các tổn thương da đã thâm lại, đỡ đỏ, không còn bong vảy da và tiếp tục điều trị theo phác đồ tại bệnh viện.
ThS Dương Phúc Hiếu, khoa điều trị bệnh da phụ nữ và trẻ em, Bệnh viện Da liễu trung ương, cho biết bệnh da do nấm sợi (dermatophytes) là tình trạng nhiễm nấm nông ngoài da, bao gồm nấm thân, nấm mặt, nấm bẹn, nấm bàn tay và nấm bàn chân.
Việc chẩn đoán chủ yếu dựa vào các triệu chứng lâm sàng và xét nghiệm soi tươi tìm nấm. Tùy theo mức độ bệnh, bác sĩ có thể chỉ định thuốc bôi, thuốc uống đơn thuần hoặc kết hợp cả hai.
Bệnh thường đáp ứng điều trị khá tốt sau 1-2 tuần. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc không đúng cách có thể khiến tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn và kéo dài thời gian điều trị.
Theo bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Thùy, Trưởng khoa điều trị bệnh da phụ nữ và trẻ em, hiện nay cùng với sự phát triển của các sàn thương mại điện tử, người dân rất dễ dàng tiếp cận nhiều loại thuốc bôi với những lời quảng cáo có cánh như: “Khỏi nấm sau 3 ngày”, “Dứt điểm chàm, tổ đỉa chỉ sau một lần bôi”, “Kem gia truyền 3 đời”…
Chính vì vậy, bệnh viện tiếp nhận rất nhiều bệnh nhân đến phòng khám trong tình trạng da trợt loét, sẩn đỏ và ngứa nhiều không thể kiểm soát. Hầu hết các loại thuốc bôi không rõ nguồn gốc hoặc thuốc tự pha trộn (kem trộn) thường chứa corticoid hàm lượng cao.
Giai đoạn đầu da hết ngứa rất nhanh, mẩn đỏ biến mất khiến người bệnh lầm tưởng đã khỏi. Thực tế corticoid chỉ làm ức chế miễn dịch tại chỗ, khiến nấm không bị tiêu diệt mà còn “nuôi” nấm phát triển âm thầm.
Các bác sĩ cũng khuyến cáo việc bôi các loại thuốc không rõ nguồn gốc, sử dụng kéo dài mà không có chỉ định của bác sĩ trên vùng da nhiễm nấm có thể khiến người bệnh phải đối mặt với nhiều biến chứng nặng nề.
Đáng lo ngại nhất là tình trạng nhiễm nấm sau bôi steroid, khi tổn thương không còn hình dạng điển hình, âm thầm lan rộng ra toàn thân và xâm nhập sâu vào nang lông, khiến việc điều trị về sau trở nên khó khăn hơn rất nhiều.
Không chỉ vậy, lạm dụng các chế phẩm chứa corticoid còn gây teo da, khiến da mỏng như giấy, lộ rõ mạch máu và xuất hiện các vết rạn không thể phục hồi. Khi hàng rào bảo vệ da bị suy yếu, vi khuẩn dễ dàng xâm nhập, gây bội nhiễm với biểu hiện mưng mủ, viêm loét, thậm chí có nguy cơ dẫn đến nhiễm trùng máu.
Bên cạnh đó có thể dẫn đến tình trạng lệ thuộc thuốc, khi ngưng bôi, bệnh không những không khỏi mà còn bùng phát dữ dội, gây ngứa ngáy, khó chịu kéo dài.
Theo các bác sĩ, nếu đã lỡ sử dụng thuốc sai cách, người bệnh cần xử trí sớm để hạn chế tổn thương lan rộng. Trước hết, cần ngừng ngay các loại thuốc đang sử dụng, chấp nhận cảm giác khó chịu trong thời gian ngắn để cắt đứt sự lệ thuộc.
Việc lưu lại hình ảnh nhãn thuốc (nếu có) cũng rất quan trọng, giúp bác sĩ xác định thành phần đã sử dụng và đưa ra hướng xử lý phù hợp.
Người bệnh nên đến khám tại cơ sở chuyên khoa da liễu để được chẩn đoán chính xác và điều trị theo phác đồ, thường bao gồm thuốc kháng nấm đường uống kết hợp với các sản phẩm bôi phục hồi da chuyên sâu.
Đứa trẻ mới 2-3 tuổi, với những ngón tay nhỏ xíu đã có thể lướt màn hình điện thoại thoăn thoắt để tìm video ngắn yêu thích, thậm chí biết cách “mở”, “tắt” hay “bấm dừng”. Đôi mắt tròn chăm chú trên màn hình dọc, khuôn mặt giãn ra, cơ thể gần như bất động. Nhưng chỉ cần phụ huynh đưa tay lấy lại chiếc điện thoại, cơn giằng co và quấy khóc của trẻ có thể bùng lên ngay lập tức.
Chị H.T.N.T (38 tuổi, ở TP.HCM) vừa đút cháo cho con gái - bé M.N (gần 3 tuổi) - vừa thở dài nói: “Hồi con mới mấy tháng tuổi, tôi mở video hoạt hình ngắn để ‘dụ’ ăn. Thấy con chăm chú xem rồi chịu hợp tác nên bữa nào đút ăn tôi cũng bật cho con xem. Đến giờ, con đã biết tự lướt video, xem gần như mọi lúc. Chỉ cần không cho là con la khóc, vùng vẫy tay chân”.
Cho trẻ xem hoạt hình không phải là câu chuyện mới. Trước khi video ngắn bùng nổ, nhiều phụ huynh vẫn cho con xem quảng cáo hoặc các đoạn phim hoạt hình trên ti vi, iPad. Thế nhưng, những biểu hiện như nghiện màn hình, khó tập trung hay quấy khóc khi bị ngắt xem không phổ biến như hiện nay.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Thanh Sang, Trưởng khoa Tâm lý lâm sàng - Phục hồi chức năng - Y học cổ truyền, Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP.HCM), cho biết video ngắn kích thích não bộ trẻ liên tục giải phóng dopamine - chất tạo cảm giác vui vẻ và phần thưởng, giống như một “liều kích thích” mạnh. Khi bị tắt điện thoại đột ngột, dopamine giảm nhanh, khiến trẻ khó chịu, bồn chồn, thậm chí “đau đớn” về mặt sinh học. Lúc này trẻ dễ khóc lóc, ăn vạ hoặc bùng nổ cảm xúc vì chưa kiểm soát được cảm xúc tốt.
“Về lâu dài, thói quen xem video ngắn có thể làm giảm khả năng kiên nhẫn, tập trung và chịu đựng thất bại. Trẻ dễ cáu gắt hơn, khó thích nghi với sự chờ đợi và nỗ lực, từ đó có thể ảnh hưởng đến sự phát triển cảm xúc”, bác sĩ Sang cảnh báo.
Theo bác sĩ Sang, cha mẹ hoàn toàn có thể “biến hại thành lợi” khi cho trẻ xem video ngắn bằng cách:
Bên cạnh đối tượng trẻ nhỏ, hiện nay, lớp thanh thiếu niên cũng “nghiện” video ngắn; song ngoài tác hại về mặt sinh học, nhóm người trẻ này còn đối mặt với nhiều nguy cơ tâm lý nghiêm trọng.
Theo bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyên Phi Yến, Khoa Tâm thể, Bệnh viện đa khoa Thủ Đức, các nền tảng như TikTok, Instagram Reels, YouTube Shorts sử dụng thuật toán tối ưu hóa sự so sánh xã hội. Theo nghiên cứu lớn trên The Lancet Child & Adolescent Health 2024 (Anh), thanh thiếu niên sử dụng video ngắn hơn 2 giờ/ngày có nguy cơ mắc Hội chứng tự ti ngoại hình (Body Dysmorphic - BDD) cao gấp 4,2 lần so với nhóm sử dụng dưới 30 phút/ngày.
Một nghiên cứu đăng trên JAMA Pediatrics 2023 (Mỹ) của nhóm tác giả tại Đại học Stanford còn kết luận rằng, thanh thiếu niên tiếp xúc thường xuyên với nội dung “biến hình” trên TikTok có nguy cơ phát triển rối loạn ăn uống và BDD cao hơn 3,5 lần.
“Video ngắn tạo ra hiện tượng ‘sự hoàn hảo được chuẩn hóa’, những ai không đạt được sẽ cảm thấy bị loại khỏi nhóm, dẫn đến tăng mạnh so sánh xã hội; sợ bị bình luận tiêu cực; tăng hành vi bắt chước và thử các xu hướng nguy hiểm. Đó là một trong những yếu tố góp phần quan trọng vào sự gia tăng mạnh các ca rối loạn ăn uống, tự ti ngoại hình và trầm cảm ở nhóm tuổi 13 - 19 trong những năm gần đây”, bác sĩ Phi Yến nói.
Giải trí là nhu cầu chính đáng, nhưng cần nhận thức đầy đủ lợi - hại cùng các nguy cơ tiềm ẩn để chủ động bảo vệ sức khỏe. Từ đó, các bác sĩ đưa ra một số lời khuyên sau:
Giới hạn sử dụng video ngắn tối đa 30 - 45 phút/ngày.
Dành thời gian nhìn nhận cơ thể thật mà không qua filter. Tập trung vào sức khỏe, kỹ năng và giá trị bản thân thay vì ngoại hình.
Tăng hoạt động ngoại tuyến: Thể thao, nghệ thuật, giao tiếp trực tiếp.
Cha mẹ nên lắng nghe không phán xét, giúp con phân biệt “hình ảnh thật” và “hình ảnh chỉnh sửa”.
Nếu có dấu hiệu soi gương quá nhiều, che giấu cơ thể, hoặc nói liên tục về khuyết điểm tưởng tượng, nên đi khám tâm lý sớm để được hỗ trợ.
Đại diện Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP HCM (HCDC) ngày 21/7 cho biết ba ca tử vong ngụ tại xã Long Hải, một ở Củ Chi và một ở Hòa Hiệp. Điều tra dịch tễ cho thấy ngoài việc họ không tiêm vaccine hay huyết thanh phòng dại, một số người đã xử trí vết thương không đúng cách như tự lấy nọc, bôi dầu gió hoặc đắp thuốc nam nên bỏ lỡ cơ hội phòng bệnh.
Điển hình, một người đàn ông 63 tuổi ở xã Long Hải sau khi bị chó cắn đã tìm người "lấy nọc" - một phương pháp dân gian được cho là "nhiều người không mắc bệnh dại". Vài tuần sau, vết thương đau nhức, ông xuất hiện các triệu chứng bệnh dại, tử vong chỉ khoảng 12 giờ sau nhập viện.
Không chỉ TP HCM, bệnh dại đang có xu hướng gia tăng tại nhiều tỉnh, thành phía Nam. Viện Pasteur TP HCM ghi nhận trước năm 2017, mỗi năm khu vực ghi nhận dưới 10 ca tử vong do bệnh dại. Từ năm 2018 đến khoảng năm 2023, con số tăng lên khoảng 20 ca mỗi năm. Riêng 6 tháng đầu năm nay, phía Nam ghi nhận gần 20 ca tử vong bao gồm 5 ca ở TP HCM, tương đương hơn một nửa tổng số ca của cả năm trước.
ThS.BS Lương Chấn Quang, Trưởng khoa Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh tật, Viện Pasteur TP HCM, nhận định số ca tử vong tăng do virus dại lưu hành rộng hơn trong quần thể chó, mèo ở phía Nam, số ổ dại trên động vật liên tục tăng trong khi nhiều người chủ quan, không tiêm vaccine sau khi bị con vật cắn hoặc cào.
"Nguồn lây trong cộng đồng chưa được kiểm soát tốt", BS Quang nói. Tình trạng chó, mèo thả rông, không được tiêm phòng đầy đủ vẫn phổ biến, làm tăng nguy cơ người bị cắn hoặc cào. Hoạt động mua bán, vận chuyển chó, mèo góp phần làm virus tiếp tục lưu hành trong cộng đồng. Nhiều người chủ quan khi bị chó, mèo nuôi trong nhà cắn hoặc cào, chỉ theo dõi con vật thay vì tiêm vaccine phòng bệnh. Trên thực tế, ngay cả vết cào nhỏ hoặc nước bọt liếm vào vùng da trầy xước cũng có thể truyền virus dại.
Người mắc bệnh dại khi phát bệnh 100% tử vong. Bệnh có thể phòng ngừa nếu xử trí đúng và tiêm vaccine kịp thời sau phơi nhiễm. Bác sĩ khuyến cáo tuyệt đối không tự lấy nọc, bôi dầu gió, đắp lá hoặc áp dụng các mẹo dân gian lên vết cắn, vết cào của chó, mèo.
Ngay sau khi bị động vật cắn hoặc cào, cần rửa kỹ vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng trong ít nhất 15 phút. Sau đó, sát khuẩn bằng cồn 45-70% hoặc dung dịch povidone-iodine và đến cơ sở y tế sớm để được đánh giá nguy cơ, chỉ định tiêm vaccine và huyết thanh kháng dại nếu cần.
Virus dại lây chủ yếu qua nước bọt của động vật mắc bệnh xâm nhập vào cơ thể qua vết cắn, vết cào hoặc vùng da, niêm mạc bị tổn thương. Khi bệnh khởi phát, người bệnh thường sốt, mệt mỏi, tê hoặc ngứa tại vị trí vết cắn, sau đó xuất hiện tình trạng sợ nước, sợ gió, co thắt họng, rối loạn thần kinh và nhanh chóng tử vong.
Bệnh viện Quân y 121 (Cơ sở khám chữa bệnh đa khoa hạng I trực thuộc Cục Hậu cần - Kỹ thuật, Quân khu 9) đặt tại P.Ninh Kiều (TP.Cần Thơ) gồm khu A (số 01, đường 30/4) rộng 45.100m2 và khu B (Trung tâm Đột quỵ - Lão khoa & Phục hồi chức năng) diện tích 9.349m2 ở số 227 đường 30/4.
Bệnh viện Quân y 121 hiện nay có ngày tiếp nhận trên 2.000 lượt bệnh nhân bảo hiểm y tế đến khám, điều trị. Theo đó nhiều ca bệnh ngặt nghèo được cứu chữa thành công.
Một trong những trường hợp đặc biệt được các bác sĩ Bệnh viện Quân y 121 cứu chữa thành công là cụ ông T.V.M (100 tuổi, ngụ tỉnh Vĩnh Long). Trước khi nhập viện, bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng chướng bụng, buồn nôn, bí tiểu, đau nhiều, mệt mỏi.
Ngay sau khi tiếp nhận, các bác sĩ khẩn trương thực hiện các kỹ thuật cận lâm sàng, hội chẩn liên khoa, cho chỉ định phẫu thuật gấp trong đêm do bệnh nhân bị thủng tạng rỗng, cực kỳ nguy hiểm, đe dọa tính mạng. Sau hơn 140 phút căng thẳng, ca phẫu thuật thành công, bệnh nhân qua cơn nguy kịch và tiếp tục được chăm sóc tích cực tại bệnh viện.
Theo ThS-BS Phạm Quốc Toàn, Phó chủ nhiệm phụ trách Khoa Hồi sức tích cực - Chống độc, Bệnh viện Quân y 121, nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, nguy cơ tử vong đối với bệnh nhân T.V.M là rất cao. Cụ ông 100 tuổi này chỉ là một trong nhiều ca bệnh đặc biệt được bệnh viện cứu sống trong thời gian qua.
Nói đến những ca bệnh để lại dấu ấn đặc biệt về sự nỗ lực của các bác sĩ Bệnh viện Quân y 121, không thể không nhắc đến hành trình giành giật sự sống cho thai phụ T.N.X (ngụ xã U Minh Thượng, tỉnh An Giang) bị rắn hổ mang cực độc cắn khi đang mang thai ở tuần thứ 38.
Đại tá, TTƯT-BS.CK2 Trần Mạnh Hùng, Giám đốc Bệnh viện Quân y 121, nhớ lại thời khắc chạy đua với thời gian để cứu sống thai phụ T.N.X. Tối hôm đó, khi vừa tiếp nhận, bệnh viện lập tức "báo động đỏ", khẩn cấp hội chẩn liên chuyên khoa, cấp tốc cứu người. Huyết thanh kháng nọc cho truyền gấp và thành lập ngay ê kíp mổ cấp cứu nhanh chóng đưa thai nhi sớm rời cơ thể người mẹ, hạn chế tối đa tác động xấu của nọc độc rắn hổ mang. Dưới sự chỉ đạo sát sao của Ban giám đốc bệnh viện cùng sự phối hợp nhịp nhàng của các bác sĩ chuyên sâu, tay nghề cao, bé trai nặng hơn 3,5 kg khỏe khoắn chào đời an toàn trong đêm.
Vừa qua, tại Bệnh viện Quân y 121, đại tá Võ Văn Phương, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Cục Hậu cần - Kỹ thuật (Quân khu 9) đã chủ trì buổi gặp mặt, biểu dương, khen thưởng tập thể và cá nhân có thành tích xuất sắc trong tham gia cứu sống thai phụ T.N.X. Đại tá Võ Văn Phương khen ngợi và đánh giá cao sự nỗ lực hết mình của đội ngũ thầy thuốc Bệnh viện Quân y 121 vì đã cứu sống kịp thời mẹ con sản phụ T.N.X, mang lại niềm niềm vui và hạnh phúc lớn lao cho gia đình sản phụ.
Bên cạnh cấp cứu, điều trị thành công nhiều ca bệnh khó, Bệnh viện Quân y 121 đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng phục vụ người bệnh. Hiện bệnh viện tiếp nhận khám bệnh từ 5 giờ 30 phút hằng ngày (thứ hai đến thứ sáu) và buổi sáng thứ bảy, chủ nhật. Đồng thời, ứng dụng 100% công nghệ thông tin trong quy trình khám chữa bệnh, giúp rút ngắn thời gian chờ đợi, nâng cao hiệu quả quản lý.
Bệnh viện xác định phát triển chuyên môn kỹ thuật chất lượng cao là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao năng lực điều trị, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe bộ đội và nhân dân. Bệnh viện đặc biệt chú trọng công tác đào tạo, hợp tác với các bệnh viện tuyến cuối; đồng thời tổ chức những hội thảo chuyên ngành lớn nhằm cập nhật kịp thời tiến bộ y học hiện đại vào thực tiễn điều trị.
Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư T.Ư Đảng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam; nguyên Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng khi đến thăm Bệnh viện Quân y 121 đều ghi nhận, biểu dương, đánh giá rất cao công tác khám chữa bệnh và đề nghị tiếp tục đầu tư, hỗ trợ, nâng cấp để Bệnh viện Quân y 121 vươn lên mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới.
Theo BS.CK2 Trần Mạnh Hùng, thời gian gần đây, nhiều kỹ thuật khám, chữa bệnh mới được áp dụng hiệu quả tại Bệnh viện Quân y 121 như: chỉnh gù vẹo cột sống; phẫu thuật thay khớp gối, khớp háng; phẫu thuật nội soi khớp vai, thay đốt sống cổ; nội soi lấy nhân đệm qua đường liên bản sống; chỉnh hình họng màn hầu lưỡi gà; điều trị tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch; chụp CT động mạch vành, mạch máu; can thiệp mạch vành qua da; nội soi cắt dạ dày; nội soi cắt trực tràng; nội soi lấy sỏi thận qua da bằng đường hầm nhỏ; tầm soát ung thư cổ tử cung; tái tạo dây chằng chéo qua nội soi; lọc máu hấp phụ… "Bệnh viện đã xử lý thành công nhiều ca bệnh khó như liệt tứ chi do tổn thương đĩa đệm sống lưng, sống cổ; vết thương thấu tim do dao đâm; khối u não cực lớn; sốc nhiễm trùng, nhiễm độc; thay khớp háng cho cụ bà 100 tuổi; nội soi cắt 3/4 dạ dày cứu chữa bệnh nhân 61 tuổi bị ung thư….", BS.CK2 Trần Mạnh Hùng thông tin thêm.
