Hãng TASS đưa tin lệnh ngừng bắn dịp lễ Phục sinh Chính thống giáo do Nga công bố đã hết hạn vào nửa đêm 12.4 (4 giờ sáng 13.4 tại VN), trong bối cảnh Nga và Ukraine đều tố đối phương vi phạm.
Điện Kremlin trước đó thông báo Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ra lệnh ngừng bắn trong kỳ nghỉ lễ Phục sinh, kéo dài 32 giờ. Sau đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố Ukraine sẵn sàng hành động tương tự.
Bộ Quốc phòng Nga hôm 13.4 cho biết Ukraine đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn lễ Phục sinh 6.558 lần, theo hãng tin Interfax.
Trong khi đó, theo Reuters, Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine đã thống kê tổng cộng 7.696 lần vi phạm của Nga trong suốt thời gian ngừng bắn.
Nghị sĩ Leonid Slutsky, Chủ tịch Ủy ban các vấn đề quốc tế của Duma Quốc gia (Hạ viện) Nga và lãnh đạo đảng Dân chủ Tự do Nga (LDPR), cáo buộc Ukraine kêu gọi kéo dài lệnh ngừng bắn để tái vũ trang.
Theo Slutsky, những đề nghị của ông Zelensky về việc gia hạn lệnh ngừng bắn là “một hành động khiêu khích nhằm thu hút sự chú ý của các nhà tài trợ châu Âu”.
Ukraine chưa bình luận về phát biểu trên. Trang The Kyiv Independent ngày 13.4 dẫn lời giới lãnh đạo địa phương Ukraine cho biết ít nhất 2 người thiệt mạng và 6 người bị thương do các đợt tấn công của Nga trong 24 giờ trước đó.
Không quân Ukraine cho biết lực lượng Nga đã phóng 98 máy bay không người lái (UAV) vào Ukraine, trong đó có 87 chiếc bị bắn hạ ở phía bắc và phía đông nước này.
Hai trường hợp thiệt mạng là người dân các thành phố Kramatorsk và Druzhkivka ở Donetsk, bên cạnh các trường hợp bị thương tại tỉnh này và các tỉnh Kharkiv, Zaporizhzhia và Kherson.
Nga chưa bình luận về thông tin trên. Hai bên trước nay luôn bác bỏ mọi cáo buộc tấn công nhằm vào dân thường.
Hãng Ukrinform ngày 13.4 dẫn lời Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cho biết Ukraine mong thiết lập liên lạc với lực lượng chính trị mới của Hungary và sẵn sàng xây dựng mối quan hệ láng giềng tốt đẹp.
Tối 12.4 (giờ địa phương), Thủ tướng Hungary Viktor Orbán đã thừa nhận thất bại sau 16 năm cầm quyền, khi đảng bảo thủ Tisza do ông Peter Magyar lãnh đạo giành chiến thắng trong cuộc bầu cử quốc hội nước này.
Theo ông Sybiha, Ukraine đã nhận được “tin tức châu Âu tích cực” từ Hungary, mở ra những cơ hội mới và tạo điều kiện để bắt đầu một chương mới về quan hệ láng giềng tốt đẹp trong lịch sử chung của hai nước.
“Nhân dân chúng ta xứng đáng có được mối quan hệ như vậy. Chúng tôi cởi mở. Chúng tôi mong muốn điều này và đã gửi tín hiệu về các cuộc tiếp xúc thích hợp ở cấp Tổng thống Ukraine và ông Magyar. Chúng tôi sẵn sàng cho cuộc đối thoại này ngay lập tức, không chậm trễ, để xây dựng mối quan hệ láng giềng tốt đẹp đúng đắn. Chúng tôi mong đợi cuộc tiếp xúc này và tất nhiên là rất quan tâm. Chúng tôi đang chờ phản hồi từ phía Hungary”, Bộ trưởng Ngoại giao Ukraine cho biết.
Bình luận về vấn đề này, ông Magyar nói rằng việc khôi phục quyền của cộng đồng người Hungary thiểu số ở Ukraine sẽ là điều kiện tiên quyết để xây dựng lại quan hệ với Ukraine.
Ông Magyar cũng nói trong một cuộc họp báo rằng ông sẽ không gọi điện cho Tổng thống Nga Vladimir Putin, đồng thời nói thêm “ai cũng rõ rằng Ukraine là nạn nhân trong cuộc chiến”.
Hãng RBC-Ukraine ngày 13.4 dẫn lời nghị sĩ Fedir Venislavskyi, Chủ tịch Tiểu ban An ninh và Quốc phòng tại Quốc hội Ukraine, cho hay tình báo Ukraine đã phóng thành công hai tên lửa vào không gian trong thời gian diễn ra xung đột với Nga.
Theo đó, hai tên lửa đã bay ra khỏi bầu khí quyển. Lần phóng đầu tiên đạt độ cao hơn 100 km, còn lần thứ hai đạt độ cao 204 km. Cả hai lần phóng đều được ghi nhận chính thức bằng hệ thống giám sát kỹ thuật.
“Đây là một tình huống đặc biệt đối với một quốc gia đang trong thời chiến. Ukraine đã có khả năng kỹ thuật để chống lại các hệ thống tấn công tương tự của kẻ thù và tấn công chúng trong không gian”, ông Venislavskyi nói.
Ông nhấn mạnh rằng đây không phải là các cuộc thử nghiệm mà là “các nhiệm vụ chiến đấu thực sự” được thực hiện dưới sự lãnh đạo của cựu lãnh đạo tình báo quân sự Kyrylo Budanov.
“Chúng tôi có những tên lửa mà hầu như không ai biết đến, nhưng chúng có khả năng tấn công lãnh thổ địch ở khoảng cách lên tới 500 km và bay với tốc độ siêu thanh. Chúng tôi đang sử dụng chúng một cách thành công”, ông nói thêm.
Ngoài các cuộc phóng vào không gian, ông Venislavskyi cho biết tình báo Ukraine đã hoàn thành một nhiệm vụ bất thường khác, phóng một tên lửa từ máy bay vận tải ở độ cao khoảng 8.000 m.
Ông nói thêm rằng công nghệ này không chỉ có thể được sử dụng cho mục đích dân sự mà còn để chống lại các hệ thống tên lửa tiên tiến của Nga, như tên lửa đạn đạo tầm trung Oreshnik.
Trước đó, có thông tin cho rằng chòm vệ tinh quỹ đạo thấp (LEO) UASAT của Ukraine ban đầu sẽ được sản xuất tại Đan Mạch bởi Công ty Công nghệ vũ trụ GomSpace. Dự kiến việc sản xuất sẽ chuyển sang Ukraine ở các giai đoạn sau của chương trình.
Phát biểu tại hội nghị của Trung tâm An ninh và Đối ngoại Jerusalem hôm nay, Yuval Steinitz, Chủ tịch tập đoàn quốc phòng nhà nước Rafael của Israel, cho biết hệ thống Vòm Sắt đạt hiệu quả tới 99% trong việc ngăn chặn các loại tên lửa, rocket của nhóm vũ trang Hamas ở Gaza và nhóm Hezbollah ở Lebanon.
"Vòm Sắt đã đánh chặn hầu hết các mục tiêu với tỷ lệ thành công dù chưa đạt 100% nhưng đã tiệm cận mức đó. Tỷ lệ rơi vào khoảng 98% và thậm chí là 99%, chưa hoàn hảo nhưng gần như tuyệt đối", ông nói.
Rafael là nhà sản xuất chính của hệ thống Vòm Sắt và cung cấp một số linh kiện cho tổ hợp Arrow, một trong các hệ thống phòng không có khả năng đánh chặn tầm xa của Israel.
Tuyên bố được Steinitz đưa ra một ngày sau khi Hezbollah đăng video ghi lại cảnh chiếc máy bay không người lái góc nhìn thứ nhất (FPV drone) tấn công tổ hợp phòng không Vòm Sắt ở miền bắc Israel.
Trong video được ghi hình hôm 7/5, chiếc drone bay thấp sát mặt đất trước khi chuyển hướng lao thẳng vào tổ hợp tên lửa Vòm Sắt Israel. Tổ hợp này được che chắn phía sau một rào chắn bê tông, nhưng chiếc UAV đã tiếp cận từ hướng không được bảo vệ. Video bị ngắt ngay khoảnh khắc chiếc UAV dường như lao trúng mục tiêu.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) sau đó ra tuyên bố xác nhận vụ tấn công, thêm rằng một binh sĩ đã bị thương nặng và một người khác bị thương ở mức độ vừa phải. "Cuộc tập kích không gây bất kỳ ảnh hưởng nào đến chức năng cũng như khả năng đánh chặn của hệ thống", IDF cho hay.
Ông Steinitz cho biết kể từ khi cuộc tấn công của Hamas vào ngày 7/10/2023 dẫn tới xung đột đa mặt trận, Hamas và Hezbollah đã phóng khoảng 40.000 quả đạn vào lãnh thổ Israel. Trong khi đó, Iran đã phóng khoảng 1.500 tên lửa đạn đạo vào Israel trong các đợt giao tranh kể từ năm 2024, và "chỉ có vài chục quả" lọt lưới phòng không.
Lãnh đạo Rafael khẳng định Israel không đối mặt tình trạng thiếu tên lửa đánh chặn, giữa lúc xuất hiện nhiều thông tin rằng kho dự trữ phòng không, đặc biệt là tên lửa đánh chặn tầm xa Arrow, đã bị tiêu hao do giao tranh với Iran. Các tên lửa Arrow là sản phẩm do Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Vũ trụ Israel (IAI) chế tạo.
Tháng trước, Israel đã phê duyệt kế hoạch đẩy mạnh tốc độ sản xuất tên lửa Arrow, chỉ vài ngày trước khi lệnh ngừng bắn với Iran được công bố và có hiệu lực ngày 8/4.
Trong nhiều năm qua, Vòm Sắt của Israel đã chứng tỏ hiệu quả trong việc đánh chặn các mục tiêu như rocket, đạn cối, song hệ thống này dường như dễ bị tổn thương trước các mối đe dọa tầm thấp như drone mà Hezbollah ngày càng sử dụng nhiều hơn, theo Charbel Mallo và Oren Liebermann, hai nhà bình luận của CNN.
Đầu tháng này, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết ông đã khởi động "dự án đặc biệt" để đối phó với mối đe dọa từ drone. Ông thừa nhận "sẽ mất thời gian, nhưng chúng tôi đang nỗ lực thực hiện".
“Mỗi khi chứng kiến những cuộc tấn công lớn từ phía này hay phía kia, đó là lời nhắc nhở về lý do tại sao đây là một cuộc chiến khủng khiếp, kéo dài hơn cả Thế chiến thứ hai, và cần phải chấm dứt”, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói sau cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov hôm 25/5.
Trong cuộc gặp với các phóng viên trong chuyến thăm chính thức Ấn Độ, ông Rubio nói thêm rằng “Mỹ sẵn sàng và chuẩn bị giúp đỡ hết sức có thể để góp phần chấm dứt cuộc chiến này, và hy vọng cơ hội đó sẽ đến vào một thời điểm nào đó”.
Trong cuộc điện đàm với ông Rubio, ông Lavrov đã kêu gọi Mỹ sơ tán các nhà ngoại giao khỏi đại sứ quán của mình tại thủ đô Kiev của Ukraine.
Ông Rubio nói với các phóng viên rằng Nga đã “gửi thông báo đến tất cả các đại sứ quán”, chứ không chỉ riêng đại sứ quán Mỹ.
Ngoại trưởng Nga cũng thông báo trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Mỹ rằng, các lực lượng vũ trang Nga đang bắt đầu các cuộc tấn công mang tính hệ thống vào các địa điểm ở Kiev được các lực lượng vũ trang Ukraine sử dụng.
"Thực hiện chỉ thị của Tổng thống Nga Vladimir Putin, Ngoại trưởng Sergey Lavrov đã chính thức thông báo cho phía Mỹ rằng để đáp trả các cuộc tấn công liên tục của Ukraine nhắm vào cơ sở hạ tầng ở Nga, các lực lượng vũ trang của Liên bang Nga đang bắt đầu các đòn không kích mang tính hệ thống và nhất quán nhắm vào các địa điểm quân sự và các trung tâm ra quyết định tương ứng ở Kiev", Bộ Ngoại giao Nga cho biết.
Cuộc điện đàm diễn ra sau khi Bộ Ngoại giao Nga nói rằng vụ tấn công của Ukraine vào một ký túc xá cao đẳng ở thị trấn Starobelsk vào tuần trước là "giọt nước tràn ly" đối với Nga, và nước này sẽ tiến hành các cuộc "tấn công mang tính hệ thống" vào hàng loạt mục tiêu khác nhau trên khắp thủ đô của Ukraine kể từ bây giờ.
Bộ Ngoại giao Nga lưu ý chiến dịch cũng sẽ nhắm mục tiêu vào "các trung tâm ra quyết định và các sở chỉ huy” của Ukraine, các mục tiêu bị nhắm đến nằm rải rác trên khắp Kiev.
Moscow hối thúc công dân nước ngoài, bao gồm cả các nhà ngoại giao và đại diện của các tổ chức quốc tế, hãy rời khỏi thủ đô của Ukraine ngay lập tức. Bộ Ngoại giao Nga cũng cảnh báo người dân thành phố tránh xa "các cơ sở hạ tầng quân sự và hành chính của chính quyền Kiev”.
Bộ Ngoại giao Nga từng đưa ra một cảnh báo tương tự vào đầu tháng này, khi Nga đe dọa tiến hành một cuộc tấn công quy mô lớn vào Kiev để đáp trả các mối đe dọa của nước này đối với việc tấn công các lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng ở Moscow hồi tháng trước.
Vào thời điểm đó, Nga gửi thông báo sơ tán tới tất cả các phái đoàn ngoại giao nước ngoài và các tổ chức quốc tế được ủy quyền tại Nga, kêu gọi họ rời khỏi thủ đô của Ukraine.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova ngày 25/5 khẳng định Nga sẽ tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Ukraine để đáp trả các cuộc tập kích trước đó của Kiev vào các vùng lãnh thổ mà Moscow tuyên bố chủ quyền.
Nga cáo buộc Ukraine liên tiếp tiến hành các cuộc tấn công vào lãnh thổ Nga và các khu vực do Moscow kiểm soát trong những tuần gần đây. Kiev được cho là nhắm mục tiêu vào các cơ sở hạ tầng và năng lượng của Nga nhằm làm gián đoạn nguồn cung hỗ trợ cho chiến dịch quân sự của Moscow.
Theo báo Washington Post ngày 21-5, các nguồn tin cho biết Mỹ đã sử dụng hơn một nửa kho tên lửa đánh chặn THAAD để bảo vệ Israel trước các cuộc tấn công của Iran trong cuộc chiến gần đây.
Washington đã phóng hơn 200 tên lửa đánh chặn THAAD cùng hơn 100 tên lửa SM-3 và SM-6 để hỗ trợ phòng thủ, trong khi phía Israel dùng chưa tới 100 tên lửa Arrow và khoảng 90 tên lửa thuộc hệ thống David's Sling - theo dữ liệu của Bộ Quốc phòng Mỹ.
Một quan chức Mỹ cho rằng nếu xung đột với Iran bùng phát trở lại, Washington có thể phải dùng nhiều tên lửa đánh chặn hơn nữa do Israel đã đưa một số tổ hợp phòng thủ tên lửa đi bảo trì.
Đáng chú ý người này còn nhận định: "Israel không đủ khả năng tự mình chiến đấu và giành chiến thắng trong các cuộc chiến tranh, nhưng hầu như không ai biết điều này vì họ không nhìn thấy mặt hậu cần phía sau".
Tuy nhiên Lầu Năm Góc bác bỏ lo ngại về việc Mỹ phải gánh phần lớn chi phí phòng thủ cho Israel, khẳng định tên lửa đánh chặn "chỉ là một phần trong mạng lưới phòng thủ quy mô lớn của hai nước".
Về phía Israel, đại sứ quán nước này tại Washington nhấn mạnh: "Mỹ không có đối tác nào khác có cùng ý chí quân sự, mức độ sẵn sàng, lợi ích chung và năng lực như Israel".
Trước đó Israel nhiều lần phủ nhận thông tin nước này đang cạn kiệt tên lửa đánh chặn. Tháng trước Tel Aviv đã thông qua kế hoạch tăng tốc sản xuất tên lửa Arrow.
Israel hiện vận hành hệ thống phòng không nhiều tầng, trong đó Arrow 2 có thể đánh chặn mục tiêu trong và ngoài khí quyển, còn Arrow 3 chuyên đánh chặn ngoài khí quyển Trái đất. Mỗi tên lửa Arrow 3 được ước tính trị giá khoảng 2-3 triệu USD và mất vài tháng để sản xuất.
Theo giới chức Israel, chiến dịch quân sự phối hợp với Mỹ nhằm làm suy yếu năng lực quân sự của Iran, đặc biệt là chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo của Tehran.
Dù vậy báo cáo gần đây của Đài CNN cho biết khoảng 2/3 số bệ phóng tên lửa của Iran có thể vẫn còn tồn tại, trong khi nước này vẫn sở hữu hàng nghìn máy bay không người lái (drone) - tương đương khoảng 50% năng lực drone trước chiến sự.
Đồng thời tình báo Mỹ đánh giá rằng Iran đang tái thiết nền công nghiệp quân sự nhanh hơn nhiều so với dự đoán ban đầu, thậm chí đã nối lại một phần hoạt động sản xuất drone, trong thời gian ngừng bắn kéo dài sáu tuần từ đầu tháng 4.
