Khoảng 23h ngày 12/4, vụ cháy xảy ra tại một ngôi nhà tầng trong ngõ 131 Hồng Hà, Hà Nội. Đám cháy xuất phát từ tầng 1, khói và khí độc nhanh chóng lan lên các tầng trên, khiến nhiều người mắc kẹt.
Sau khi được lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ đưa ra ngoài an toàn, 4 nạn nhân đã được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn trong tình trạng suy hô hấp do hít phải khói, khí độc ở nhiều mức độ khác nhau.
Ngay khi nhận được thông tin về vụ việc, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn đã kích hoạt quy trình cấp cứu khẩn cấp, tổ chức hội chẩn toàn viện với sự tham gia của nhiều chuyên khoa để chuẩn bị tiếp nhận bệnh nhân.
Các phương án hồi sức, đặc biệt là xử trí tổn thương hô hấp do ngạt khói, được chuẩn bị từ sớm nhằm bảo đảm có thể can thiệp ngay khi bệnh nhân vào viện.
Hội chẩn toàn viện, khẩn trương đưa ra phác đồ điều trị
Khi tiếp nhận bệnh nhân, các bác sĩ lập tức triển khai các biện pháp cấp cứu, trong đó ưu tiên hàng đầu là hỗ trợ hô hấp.
Hai trường hợp nặng là bệnh nhân lớn tuổi nhất, 88 tuổi, và bệnh nhi nhỏ tuổi nhất mới 15 tháng tuổi được chỉ định hỗ trợ hô hấp tích cực. Các bệnh nhân còn lại được thở oxy, truyền dịch, cân bằng điện giải và theo dõi sát tình trạng hô hấp.
Đáng chú ý, sau khi đánh giá ban đầu, các bác sĩ đã nhanh chóng chỉ định nội soi khí quản, phế quản để làm sạch đường thở, loại bỏ khói bụi, muội than và dịch tiết cản trở hô hấp.
Ở bệnh nhi 15 tháng tuổi, đây là trường hợp đặc biệt đáng lo ngại do bé ở tầng cao nhất của ngôi nhà và chỉ được cứu ra ngoài sau gần một giờ. Thời gian mắc kẹt kéo dài khiến lượng khói và muội than hít vào phổi nhiều hơn, làm tăng nguy cơ tổn thương đường hô hấp.
Theo thông tin từ bệnh viện, trong quá trình nội soi khí quản cho bệnh nhi, các bác sĩ ghi nhận muội than trong đường thở và đã tiến hành hút rửa. Hình ảnh hai bình dịch đen sau can thiệp cho thấy mức độ hít phải khói bụi, muội than là không hề nhẹ.
Hiện bệnh nhi đang được các bác sĩ theo dõi tích cực từng chuyển biến lâm sàng.
Trong khi đó, bệnh nhân lớn tuổi nhất đã được chuyển sang Khoa Hồi sức tích cực chống độc để tiếp tục điều trị chuyên sâu do nguy cơ diễn biến nặng.
Theo các bác sĩ, với các nạn nhân ngạt khói, việc cấp cứu ban đầu chỉ là bước đầu tiên. Điều đáng lo hơn là những tổn thương ở đường thở và phổi có thể tiến triển nhanh trong những giờ sau đó, khi muội than, khí độc và phản ứng viêm tiếp tục gây phù nề, suy giảm chức năng hô hấp.
Chính vì vậy, ngay sau hội chẩn toàn viện, các bác sĩ đã xây dựng phác đồ điều trị phù hợp cho từng trường hợp, từ hỗ trợ hô hấp, làm sạch đường thở đến theo dõi sát các chỉ số toàn thân nhằm phát hiện sớm mọi dấu hiệu chuyển nặng.
Ngạt khói nguy hiểm hơn bỏng, có thể diễn biến xấu rất nhanh
Theo các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, trong các vụ hỏa hoạn, tổn thương nghiêm trọng nhiều khi không nằm ở bỏng ngoài da mà chủ yếu đến từ việc hít phải khói và khí độc như CO.
Các chất độc này có thể gây tổn thương đường hô hấp, viêm phổi cấp, suy hô hấp, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
Đặc biệt, ở những bệnh nhân đã hít phải nhiều muội than, nguy cơ diễn biến xấu luôn hiện hữu vì tổn thương trong phổi có thể âm thầm tiến triển sau thời điểm được cứu ra ngoài. Bệnh nhân có thể đột ngột khó thở nặng hơn, giảm oxy máu nhanh hoặc xuất hiện biến chứng hô hấp cấp.
Vì vậy, các bác sĩ nhấn mạnh nhóm bệnh nhân này cần được theo dõi sát, liên tục và toàn diện. Việc chậm phát hiện dấu hiệu nặng có thể khiến tình trạng chuyển biến rất nhanh.
Từ vụ việc trên, bác sĩ khuyến cáo khi xảy ra hỏa hoạn, người dân cần nhanh chóng rời khỏi khu vực có khói theo lối thoát hiểm an toàn, ưu tiên di chuyển thấp người hoặc bò sát sàn để hạn chế hít phải lớp khói tích tụ phía trên.
Người dân cũng nên dùng khăn ướt hoặc vải ẩm che kín mũi, miệng để giảm bớt lượng khói, khí độc đi vào cơ thể; tuyệt đối không ẩn nấp trong phòng kín nếu không có đường thoát khí.
Sau khi thoát ra ngoài, nếu xuất hiện các biểu hiện như khó thở, ho nhiều, đau ngực, chóng mặt, lơ mơ hoặc mệt lả, người dân cần đến ngay cơ sở y tế để được kiểm tra, xử trí, kể cả khi trên cơ thể không có vết bỏng ngoài da.
Các bác sĩ cho rằng, bên cạnh việc trang bị thiết bị phòng cháy, chữa cháy, mỗi gia đình cũng cần chủ động học kỹ năng thoát nạn và nhận biết sớm dấu hiệu ngạt khói để giảm thiểu rủi ro trong các tình huống khẩn cấp.
Chỉ cần quá hạn một chút hoặc bảo quản sai cách, món gà bổ dưỡng có thể trở thành "mầm bệnh" khiến bạn đối mặt với những cơn đau quặn thắt do ngộ độc thực phẩm.
Thời hạn sử dụng thịt gà khi bảo quản ngăn mát tủ lạnh
"Hãy sử dụng thịt gà tươi trong vòng 1-2 ngày nếu bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh", tiến sĩ Urvi Shah, chuyên gia an toàn thực phẩm, chia sẻ với tờ Good Housekeeping. Tương tự thịt bò, đó là "cửa sổ thời gian" an toàn nhất để bạn chế biến.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, thịt gà sống có thể bị nhiễm các loại vi khuẩn nguy hiểm như Campylobacter, Salmonella, hoặc Clostridium perfringens. Điều đáng sợ nhất là hoàn toàn không thể nhìn thấy chúng bằng mắt thường.
CDC ước tính mỗi năm có khoảng 1 triệu người Mỹ đổ bệnh do ăn thịt gia cầm bị nhiễm khuẩn. Cơ quan này cho biết cứ 25 gói thịt gà tại các cửa hàng tạp hóa thì có 1 gói bị nhiễm khuẩn Salmonella. Đó là lý do tại sao việc xử lý và bảo quản không chỉ là thói quen tốt mà còn là "phao cứu sinh" giúp bạn tránh khỏi những cơn đau dữ dội do ngộ độc thực phẩm.
Dấu hiệu nhận biết thịt gà đã hỏng
Màu sắc không phải lúc nào cũng là chỉ số đáng tin cậy để đánh giá thịt gà. Ông Jorge Thomas, đầu bếp kiêm người sáng lập hệ thống Swaledale Butchers, giải thích rằng thịt gà đóng gói hút chân không "có thể trông và ngửi hơi lạ lúc mới mở nhưng thực tế không có vấn đề gì". Màu thịt có thể sậm hơn khi vừa bóc bao bì, sau đó sẽ hồng trở lại khi tiếp xúc với không khí. Một mùi nhẹ cũng có thể là bình thường và sẽ biến mất sau vài phút.
"Điều quan trọng hơn là mùi đó có lưu lại lâu không, thịt gà có cảm giác bị nhớt không, hay trông vẫn xỉn màu và 'sai sai' sau khi đã để ra ngoài không khí một lúc", ông Thomas nhấn mạnh. Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào trong số này, đừng ngần ngại vứt bỏ ngay.
Khi nào nên chuyển sang ngăn đông?
Nếu bạn xác định không nấu thịt gà trong vòng một hoặc hai ngày tới, hãy cấp đông khi thịt còn tươi. Đó là cách tốt nhất để đảm bảo chất lượng món ăn sau này.
"Cấp đông hoàn toàn là một ý kiến hay nếu bạn không kịp sử dụng chúng", ông Thomas khẳng định. Tiến sĩ Shah cũng đồng tình và cho biết thêm rằng việc đông lạnh thịt gà "vô thời hạn" không gây hại gì.
Tuy nhiên, chuyên gia lưu ý: "Chất lượng thịt có thể giảm sút nếu để quá lâu trong ngăn đá (tối đa 11-12 tháng)". Để tránh tình trạng thịt bị khô và xuất hiện các đốm xám nâu (cháy lạnh - freezer burn), hãy bọc thịt thật kỹ bằng màng bọc nilon hoặc giấy bạc chuyên dụng trước khi bảo quản lâu dài.
Bác sĩ chuyên khoa 1 Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết trẻ vị thành niên là nhóm có tỷ lệ mang vi khuẩn não mô cầu ở vùng hầu họng cao gấp đôi so với dân số chung. Nhóm này vừa đối mặt với nguy cơ mắc bệnh cao, vừa tiềm ẩn nguồn lây trong cộng đồng.
Theo thống kê từ Bộ Y tế, đầu năm đến nay cả nước ghi nhận 24 ca mắc bệnh não mô cầu, đáng lưu ý, trẻ dưới 15 tuổi chiếm tới 46% tổng số ca mắc. Bộ Y tế đã cảnh báo nguy cơ lây lan dịch trong cộng đồng, đặc biệt tại các môi trường tập trung đông trẻ em như trường học, nhà trẻ và khu vui chơi.
Vi khuẩn não mô cầu Neisseria meningitidis cư trú ở vùng hầu họng của con người và lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc gần với dịch tiết chứa mầm bệnh. Khi hệ miễn dịch suy giảm hoặc niêm mạc hô hấp bị tổn thương, vi khuẩn có thể nhanh chóng xâm nhập vào máu, gây nhiễm trùng huyết tối cấp hoặc tấn công lên não gây viêm màng não.
Bác sĩ Chính cho biết não mô cầu gây 2 thể bệnh thường gặp là viêm màng não (chiếm hơn 50% các trường hợp bệnh do não mô cầu xâm lấn) hoặc nhiễm trùng huyết tối cấp (chiếm từ 5 - 20%). Đây là 2 thể bệnh chính, có thể xuất hiện riêng lẻ hoặc đồng thời với tốc độ diễn tiến rất nhanh, nhiều trường hợp ban ngày trẻ còn đi học nhưng chỉ sau vài giờ đã rơi vào tình trạng nguy kịch. Một số trường hợp ít gặp hơn bao gồm viêm phổi (chiếm từ 5 - 15%), viêm kết mạc, viêm tai giữa, viêm thanh môn, viêm khớp, viêm niệu đạo, viêm màng ngoài tim.
Các chuyên gia cho rằng trẻ dưới 15 tuổi đối mặt với "nguy cơ kép" khi vừa dễ mang vi khuẩn não mô cầu, vừa có nguy cơ diễn tiến nặng khi mắc bệnh. Theo Hội Y học dự phòng, tỷ lệ mang vi khuẩn ở nhóm này có thể lên tới 25 - 32%, cao nhất trong các độ tuổi, với nguy cơ mắc bệnh có thể gấp đôi dân số chung. Trong khi đó, thanh thiếu niên lại có nguy cơ lây lan cao trong môi trường tập thể như trường học, ký túc xá, sinh hoạt đông người.
Việt Nam đang lưu hành đồng thời 5 nhóm huyết thanh gây bệnh não mô cầu gồm A, B, C, Y và W. Bác sĩ Chính khuyến cáo tiêm chủng là một trong những biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa và kiểm soát dịch não mô cầu. Tuy nhiên, mỗi loại vắc xin hiện nay chỉ phòng được một hoặc một số nhóm huyết thanh nhất định và không có miễn dịch chéo, nên việc phòng bệnh cần đặt ra yêu cầu bảo vệ toàn diện.
Để phòng bệnh, bác sĩ khuyến cáo cần thực hiện tốt các việc như:
Hiện các bệnh truyền nhiễm khác như tay chân miệng, sốt xuất huyết, cúm… cũng đang có xu hướng gia tăng. Sự lưu hành đồng thời của nhiều tác nhân gây bệnh không chỉ làm tăng nguy cơ lây lan trong cộng đồng mà còn khiến việc nhận diện sớm trở nên khó khăn, dễ nhầm lẫn triệu chứng ban đầu và làm chậm trễ can thiệp y tế kịp thời. Vì vậy, phòng bệnh không thể chờ đến khi có ca bệnh mà cần được thực hiện chủ động, từ sớm và đầy đủ để giảm nguy cơ dịch chồng dịch, bảo vệ an toàn cho trẻ và cộng đồng.
Trước đó, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) thông báo Công ty Sữa A2 (A2 Milk Company) đã tự nguyện thu hồi 3 lô sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh nhãn hiệu a2 Platinum Premium USA, dạng bột có bổ sung sắt.
Nguyên nhân thu hồi là phát hiện sản phẩm có chứa cereulide, loại độc tố bền nhiệt do một số chủng vi khuẩn Bacillus cereus tạo ra, có thể gây hại đối với trẻ nhỏ.
Ngày 4-5, Cục An toàn thực phẩm đã gửi văn bản tới sở y tế, sở an toàn thực phẩm và chi cục an toàn vệ sinh thực phẩm các tỉnh, thành đề nghị rà soát việc tự công bố sản phẩm và tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường đối với sản phẩm này.
Đồng thời, cục cũng đề nghị Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) rà soát việc kinh doanh sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử.
Theo báo cáo của Chi cục An toàn thực phẩm tỉnh Ninh Bình, đơn vị này không tiếp nhận hồ sơ tự công bố hoặc cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố đối với sản phẩm sữa công thức a2 Platinum Premium USA dành cho trẻ 0-12 tháng tuổi thuộc diện cảnh báo.
Chi cục cho biết Công ty TNHH Giải pháp kinh doanh và thương mại dịch vụ Sống Lành (phường Phù Vân, tỉnh Ninh Bình) hiện được cấp 6 giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm và tự công bố đối với 8 sản phẩm sữa, thực phẩm bổ sung mang nhãn hiệu "a2".
Do sản phẩm bị cảnh báo có cùng nhãn hiệu "a2", ngày 15-5, chi cục đã làm việc với doanh nghiệp để rà soát hoạt động nhập khẩu, kinh doanh các sản phẩm liên quan.
Kết quả kiểm tra hồ sơ, tài liệu do doanh nghiệp cung cấp cho thấy chưa phát hiện công ty nhập khẩu hoặc kinh doanh sản phẩm sữa công thức a2 Platinum Premium USA dành cho trẻ 0-12 tháng tuổi thuộc diện bị cảnh báo tại Mỹ.
Công ty tiếp tục có báo cáo gửi cơ quan chức năng, cho biết đã rà soát toàn bộ hồ sơ nhập khẩu, dữ liệu kho hàng và hệ thống phân phối.
Theo doanh nghiệp, công ty không nhập khẩu, không kinh doanh và không lưu thông tại Việt Nam 3 lô sản phẩm thuộc diện thu hồi tự nguyện tại Mỹ.
Doanh nghiệp cũng khẳng định các sản phẩm sữa a2 đang kinh doanh tại Việt Nam là dòng sản phẩm khác, được sản xuất cho thị trường Úc và New Zealand, không thuộc các lô bị cảnh báo tại Mỹ.
Công ty cho biết các sản phẩm đang phân phối tại Việt Nam được nhập khẩu chính ngạch, có đầy đủ hồ sơ pháp lý, hồ sơ truy xuất nguồn gốc, kiểm soát mã lô và hệ thống phân phối rõ ràng.
Sau khi tiếp nhận thông tin cảnh báo, doanh nghiệp đã gửi 8 mẫu sản phẩm sữa công thức đang lưu hành tại Việt Nam tới Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia để kiểm nghiệm. Kết quả cho thấy không phát hiện vi khuẩn Bacillus cereus và độc tố Cereulide trong các mẫu được kiểm nghiệm.
