“Chủ tịch Tập Cận Bình nhấn mạnh lập trường nguyên tắc của Trung Quốc trong việc thúc đẩy hòa bình và kêu gọi đàm phán”, Xinhua dẫn lời ông Tập khi gặp Khaled bin Mohamed, Thái tử tiểu vương quốc Abu Dhabi thuộc Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), tại Bắc Kinh hôm nay.
Trong cuộc gặp, ông Tập nêu đề xuất 4 điểm nhằm thúc đẩy hòa bình tại Trung Đông, gồm tuân thủ nguyên tắc chung sống hòa bình; nguyên tắc chủ quyền quốc gia; thượng tôn luật pháp quốc tế; phối hợp giữa phát triển và an ninh.
“Chủ quyền, an ninh và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia vùng Vịnh ở Trung Đông cần phải được tôn trọng một cách chân thành. Bảo vệ thẩm quyền của luật pháp quốc tế không thể đồng nghĩa với kiểu ‘dùng khi có lợi, bỏ khi không thuận'”, Chủ tịch Trung Quốc cho hay.
Theo ông Tập, cần phải bảo vệ một trật tự thế giới dựa vào Liên Hợp Quốc, đồng thời tăng cường phối hợp trong các vấn đề về an ninh và phát triển. Ông cũng kêu gọi thế giới không được phép “quay lại luật rừng”.
Ông Tập cho hay Trung Quốc sẽ tiếp tục đóng vai trò mang tính xây dựng trong thúc đẩy các cuộc đàm phán hòa bình ở Trung Đông.
Vòng đàm phán đầu tiên giữa Iran và Mỹ diễn ra tại Pakistan cuối tuần qua đã không đạt được thỏa thuận nào. Tổng thống Mỹ Donald Trump sau đó lệnh cho hải quân phong tỏa những tàu ra vào các cảng và khu vực ven biển của Iran ở vịnh Ba Tư, động thái bị Tehran chỉ trích là “lố bịch”. Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc gọi lệnh phong tỏa của ông Trump “vi phạm nghiêm trọng” chủ quyền của Tehran.
Tại cuộc họp báo ở Bắc Kinh ngày 14/4, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn nói rằng Mỹ đã tăng cường triển khai quân sự và thực hiện phong tỏa có chủ đích.
“Điều này chỉ làm trầm trọng thêm căng thẳng và làm suy yếu thỏa thuận ngừng bắn vốn đã mong manh, đồng thời gây nguy hiểm hơn nữa cho an ninh giao thông qua eo biển Hormuz. Đây là hành vi nguy hiểm và vô trách nhiệm”, ông Quách cho hay.
Sau khi Mỹ, Israel mở chiến dịch tấn công nhằm vào Iran hôm 28/2, Trung Quốc nhiều lần lên tiếng phản đối sử dụng vũ lực tại Trung Đông. Bắc Kinh được cho là đã thuyết phục Tehran ngồi vào bàn đàm phán với Washington tại Pakistan cuối tuần qua.
Reuters và AP ngày 13/4 dẫn nguồn quan chức, nhà ngoại giao Mỹ, cho biết phái đoàn nước này và Iran có thể “tiến tới vòng đàm phán thứ hai” trong ngày 16/4. Theo nguồn tin, dù các cuộc đàm phán lần đầu tại Pakistan không đạt được thỏa thuận, phía Mỹ và Iran vẫn đang làm việc với nhau.
Báo New York Times của Mỹ ngày 30/5 dẫn các nguồn tin am hiểu tiến trình đàm phán cho biết Tổng thống Donald Trump đã tìm cách siết chặt các điều khoản trong đề xuất thỏa thuận và gửi lại bộ khung văn kiện với những điều khoản cứng rắn hơn để Iran xem xét.
Báo Mỹ không nêu rõ những thay đổi này là gì, nhưng trang tin Axios cho biết Tổng thống Trump muốn củng cố một số nội dung mà bản thân ông cảm thấy quan trọng, như cách xử lý vật liệu hạt nhân của Iran. Những điều chỉnh mới có thể khiến đàm phán giữa các bên về thỏa thuận hòa bình kéo dài thêm nhiều ngày.
Giới chức Mỹ và Iran chưa bình luận về thông tin.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, người dẫn đầu phái đoàn đàm phán với Mỹ, hôm 31/5 chỉ trích Washington là đối tác "không đáng tin cậy", đồng thời khẳng định Tehran sẽ không chấp thuận thỏa thuận nếu các quyền lợi của nước này không được bảo đảm đầy đủ.
AFP trước đó dẫn các nguồn tin cho hay đề xuất thỏa thuận chỉ còn chờ ông Trump ký phê duyệt, nhưng Tổng thống Mỹ không đưa ra quyết định nào sau cuộc họp tại Nhà Trắng hôm 29/5. Theo ông Trump, các ưu tiên đối với thỏa thuận phải có điều khoản Iran đồng ý không bao giờ phát triển vũ khí hạt nhân và mở lại eo biển Hormuz.
Tehran bắt đầu đàm phán với Washington về tương lai chương trình hạt nhân từ tháng 2, trước khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công Iran. Tehran từ lâu khẳng định chương trình hạt nhân chỉ phục vụ mục đích dân sự, trong khi Mỹ và đồng minh nghi ngờ Iran đang tìm cách phát triển vũ khí hạt nhân.
Tổng thống Trump gần đây nói rằng "điều bảo đảm duy nhất mà tôi cần là sẽ không có vũ khí hạt nhân" và Iran đã đồng ý. Tuy nhiên, Tehran từng nhiều lần bày tỏ nghi ngờ về những tuyên bố của lãnh đạo Mỹ và hai bên vẫn chưa thống nhất được nhiều vấn đề then chốt.
Theo hãng thông tấn Tasnim, quá trình trao đổi nội dung thỏa thuận vẫn tiếp diễn và cả hai bên thường xuyên đề xuất các sửa đổi. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định cho đến khi đạt kết luận rõ ràng, mọi điều khoản được nói ra lúc này "đều chỉ là suy đoán".
Iran cũng bác bỏ phát biểu trước đó của ông Trump rằng kho uranium làm giàu của nước này sẽ bị tiêu hủy, gọi đây là những tuyên bố "vô căn cứ".
Tổng thống Mỹ đang chịu áp lực đạt thỏa thuận nhằm chấm dứt các biện pháp phong tỏa tại eo biển Hormuz, vốn đã làm tê liệt một trong những tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới. Ông từng tuyên bố rằng theo thỏa thuận, Iran sẽ không thu "phí quá cảnh" đối với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, nhưng hãng thông tấn Fars của Iran cho biết "không tồn tại điều khoản như vậy".
Theo Hãng tin Reuters ngày 3-6, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhận định nếu Phó tổng thống JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio cùng nhau tranh cử trong cuộc bầu cử năm 2028, đây sẽ là một cặp đôi "bất khả chiến bại".
"Tôi nghĩ nếu ông Vance và ông Rubio trở thành một liên danh thì sẽ rất khó bị đánh bại" - ông Trump trả lời nhà báo Miranda Devine trong một chương trình podcast.
"Điều đó rất thú vị, nó thuộc về yếu tố con người, về sự kết hợp giữa con người với nhau. Tôi quan sát họ khi làm việc cùng nhau và thấy họ rất hòa hợp", ông nói thêm.
Ông chủ Nhà Trắng tiếp tục làm dấy lên các đồn đoán về người kế nhiệm, dù cả Phó tổng thống Vance và Ngoại trưởng Rubio đều nhiều lần giảm nhẹ những tin đồn liên quan đến tham vọng tranh cử năm 2028.
Thời gian qua, ông Vance và ông Rubio luân phiên xuất hiện tại các cuộc họp báo của Nhà Trắng để bảo vệ các chính sách của chính quyền ông Trump trước hàng loạt câu hỏi liên quan đến nhiều vấn đề khác nhau, trong đó có xung đột với Iran.
Gần đây, Ngoại trưởng Rubio cũng nhận được nhiều lời khen từ các thành viên Đảng Cộng hòa, thậm chí cả một số chính trị gia Dân chủ. Nhiều người đánh giá cao phong thái tự tin và khả năng ứng đáp dí dỏm của ông, khi có một lần ông sử dụng ví dụ về nhạc hip hop thập niên 1990 để mô tả lập trường đàm phán của Iran.
Theo Reuters, dù chưa có ứng viên nào chính thức tuyên bố tham gia cuộc đua vào Nhà Trắng trong cuộc bầu cử tháng 11-2028, nhưng các động thái chuẩn bị đã bắt đầu xuất hiện.
Phía Đảng Dân chủ, các ứng viên tiềm năng cũng đang từng bước xây dựng vị thế cho chiến dịch tranh cử năm 2028 của mình.
