Thạc sĩ, bác sĩ Phạm Quang Khải, Khoa Phẫu thuật Thận Tiết niệu – Nam học, Bệnh viện E, cho biết thận đảm nhiệm nhiều vai trò quan trọng với cơ thể như lọc máu đào thải độc tố và nước dư thừa, cân bằng điện giải…Ngoài lối sống thiếu khoa học như ít vận động, lạm dụng rượu bia, hút thuốc lá, ăn mặn, nhiều đường…, một số thói quen tưởng lành mạnh cũng tiềm ẩn nguy cơ hại thận.
Suy thận mạn tính là bệnh diễn biến âm thầm, không có triệu chứng nên bệnh nhân ở những giai đoạn sớm có thể không biểu hiện biệt. Khi đã có biểu hiện triệu chứng thì thường đã ở những giai đoạn muộn, dẫn đến điều trị bệnh trở nên khó khăn và hiệu quả thấp.
Việt Nam ghi nhận hơn 10 triệu người mắc bệnh thận mạn tính. Tỷ lệ mắc bệnh thận mạn mới hằng năm là khoảng 8.000 người, 800.000 bệnh nhân cần phải chạy thận lọc máu, chiếm 0,1 % dân số. Tuy nhiên, Việt Nam chỉ có 5.500 máy chạy thận phục vụ 33.000 bệnh nhân. Tỷ lệ tử vong do bệnh này đứng thứ 8 trong số 10 nguyên nhân hàng đầu gây tử vong.
Bác sĩ chỉ ra một số thói quen “tưởng lành mạnh” nhưng đang âm thầm gây hại thận, như sau:
Lạm dụng thực phẩm chức năng
Mọi người thường tự ý bổ sung thực phẩm chức năng, vitamin vì nghĩ “không bổ dọc thì bổ ngang”. Song, uống thuốc vô tội vạ sẽ gây ngộ độc và chỉ hỗ trợ một phần, không thể thay thế thuốc chữa bệnh. Ví dụ, lạm dụng vitamin C liều cao làm tăng oxalate gây sỏi thận. Dùng quá liều vitamin E có thể gây chảy máu nhiều, viêm ruột, khiến cơ thể mệt mỏi, có thể dẫn đến nguy cơ bị ung thư; thừa vitamin B6 làm rối loạn thần kinh cảm giác; thừa vitamin D dẫn đến tăng canxi máu, tổn thương thận và phổi…
Nhóm nguy cơ cao như người cao tuổi, bị thừa cân hoặc béo phì, đái tháo đường, tăng huyết áp, có bệnh lý tim mạch, bệnh lý tự miễn, người phải điều trị hóa chất hay xạ trị… nên tuân thủ đơn của bác sĩ, không tùy tiện bổ sung vitamin khiến bệnh chồng bệnh.
“Bổ sung sai cách chính là tự đầu độc thận từ từ”, bác sĩ nói.
Ngoài ra, lạm dụng thuốc giảm đau như Ibuprofen, Diclofenac cũng gây hại thận, gây suy thận. Đây là nguyên nhân rất phổ biến nhưng ít ai để ý.
Detox để giảm cân
Mọi người thường mua trà hoặc nước detox qua mạng, uống mỗi ngày để thanh lọc cơ thể và giảm cân. Song, lạm dụng các loại nước ép (cần tây, cam, bưởi…) giàu oxalate hoặc kali, lâu dài làm tăng nguy cơ sỏi thận hoặc rối loạn điện giải. Các thành phần thảo dược không được kiểm soát như rễ cam thảo, cây ban âu hay lá senna đều tiềm ẩn độc tính với thận.
Detox thường xuyên bằng cách dùng nước ép kéo dài, kiêng hoàn toàn các thực phẩm khác khiến cơ thể thiếu hụt nhiều vi chất quan trọng.
Uống quá nhiều nước
Uống nước đúng cách giúp giải nhiệt, tăng đề kháng, giúp cơ thể khỏe mạnh. Theo khuyến cáo, mỗi người nên uống từ 1,5 đến 2 lít nước mỗi ngày. Tuy nhiên, thói quen uống nước quá lạnh, quá nhiều, uống nhiều nước ngọt, nước đường có thể gây hại sức khỏe. Cụ thể, uống quá nhiều nước trong thời gian ngắn để giải cơn khát, làm gia tăng áp lực lên hệ tuần hoàn, thận, khiến bạn đi tiểu nhiều, gây rối loạn chất điện giải.
Nhiều người uống nước dừa thay cho nước lọc, có thể gây rối loạn điện giải, ảnh hưởng chức năng cơ. Người có đường ruột yếu, hay đầy bụng và tiêu chảy cũng không nên sử dụng thường xuyên. Người có bệnh nền như tiểu đường, mỡ máu, gout cần hạn chế. Khi khát nước, bạn không nên lạm dụng thức uống có gas, có cồn, không tốt cho sức khỏe.
Ăn quá nhiều đạm (gym, tăng cơ)
Nhiều người tập gym thường chọn ăn nhiều đạm từ thịt, trứng, whey protein…để tăng cơ, săn chắc cơ thể. Tuy nhiên, ăn quá nhiều đạm có thể làm tăng gánh lọc cầu thận, lâu dài dễ suy giảm chức năng thận, đặc biệt nguy hiểm với nhóm có bệnh nền nhưng không biết.
Tập thể dục quá sức nhưng không bù nước đúng
Tập thể dục nhiều khiến cơ thể ra mồ hôi nhiều kèm mất nước, giảm thể tích tuần hoàn. Tình trạng này có thể gây tổn thương thận cấp (đặc biệt ở người tập nặng).
Một số thói quen khác như uống trà, cà phê thay nước lọc có thể gây mất nước âm thầm. Nhiều loại trà chứa oxalate cao khiến thận phải lọc chất nhiều hơn. Ngủ ít, thức khuya làm tăng cortisol, giảm lưu lượng máu tới thận, ảnh hưởng điều hòa huyết áp.
“Thận cũng có giờ làm việc, không phải máy 24/7”, bác sĩ nói.
Ngày 7/7, đại diện Bệnh viện Thanh Nhàn cho biết bệnh nhân nhập viện khi những cơn đau đầu xuất hiện dày và kéo dài hơn. Những cơn đau này đã có từ nhiều tháng trước kèm triệu chứng chóng mặt nhưng mức độ không quá dữ dội, bệnh nhân không sốt, không yếu liệt hay méo miệng nên cho rằng là dấu hiệu của tiền đình hoặc làm việc quá sức.
Kết quả chụp cộng hưởng từ mạch máu não (MRA) cho thấy người bệnh có một túi phình động mạch cảnh trong bên phải, kích thước hơn 5 mm, nguy cơ cao vỡ. Đây là bệnh lý được ví như "quả bom nổ chậm" trong não bởi có thể gây hậu quả nghiêm trọng nếu không được phát hiện kịp thời. Khi túi phình vỡ, người bệnh có nguy cơ bị xuất huyết não cấp, hôn mê, tử vong hoặc để lại di chứng thần kinh nặng nề chỉ trong thời gian rất ngắn.
Êkíp điều trị bằng kỹ thuật đặt stent đổi hướng dòng chảy (Flow Diverter). Đây là phương pháp can thiệp nội mạch giúp thay đổi hướng dòng máu đi qua túi phình, tạo điều kiện để túi phình dần được loại khỏi vòng tuần hoàn, giảm nguy cơ vỡ trong khi vẫn bảo tồn dòng máu nuôi não. Sau một ngày, người bệnh hoàn toàn tỉnh táo, vận động bình thường và không ghi nhận bất kỳ biến chứng thần kinh nào.
Bác sĩ Nguyễn Duy Thịnh, Trưởng Đơn nguyên Can thiệp mạch, Phó Trưởng khoa Chẩn đoán hình ảnh, người trực tiếp thực hiện ca can thiệp, cho biết điều đáng lo ngại của phình động mạch não là bệnh diễn tiến âm thầm. Không ít người mang bệnh trong nhiều năm nhưng không có triệu chứng điển hình. Một số trường hợp đau đầu kéo dài, chóng mặt hoặc mệt mỏi thoáng qua nên dễ bị bỏ qua. Khi túi phình vỡ, việc điều trị sẽ khó khăn hơn rất nhiều, nguy cơ tử vong hoặc để lại di chứng thần kinh cũng tăng cao.
Hiện nay, chụp cộng hưởng từ mạch máu não (MRA) là phương pháp không xâm lấn, không sử dụng tia X và có giá trị cao trong phát hiện sớm phình động mạch não khi có chỉ định của bác sĩ.
Các chuyên gia khuyến cáo những người có yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, hút thuốc lá, rối loạn mỡ máu, có tiền sử gia đình mắc bệnh lý mạch máu não hoặc thường xuyên đau đầu kéo dài không rõ nguyên nhân nên chủ động đến cơ sở y tế để được thăm khám, tư vấn và tầm soát khi cần thiết.
Chiều 28.4, Công ty cổ phần bán lẻ kỹ thuật số FPT (FPT Retail - HoSE: FRT) công bố kết quả kinh doanh quý 1/2026 với doanh thu hợp nhất đạt 15.117 tỉ đồng, tăng 30% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, lợi nhuận trước thuế đạt 472 tỉ đồng, hoàn thành 30% kế hoạch năm 2026. Bên cạnh đó, doanh thu online của công ty đạt 2.485 tỉ đồng, tăng trưởng 16% so với cùng kỳ.
Kết quả trên phản ánh đà tăng trưởng ổn định của FPT Retail ở cả hai lĩnh vực kinh doanh cốt lõi là chăm sóc sức khỏe và bán lẻ công nghệ, đồng thời cho thấy hiệu quả từ chiến lược tối ưu vận hành và nâng cao chất lượng tăng trưởng trên toàn hệ thống.
Tính đến hết tháng 3.2026, FPT Long Châu sở hữu 2.517 nhà thuốc và 228 trung tâm tiêm chủng, tiếp tục mở rộng độ phủ trên toàn quốc nhằm nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho người dân.
Song song với mở rộng quy mô, doanh nghiệp duy trì cam kết không tăng giá các mặt hàng thiết yếu, chủ động làm việc với nhà sản xuất để ổn định giá đầu vào, góp phần đảm bảo nguồn cung và bình ổn giá cho người dân.
Trong quý 1/2026, chuỗi FPT Long Châu ghi nhận doanh thu 10.343 tỉ đồng, tăng 28% so với cùng kỳ và hoàn thành 25% kế hoạch năm. Doanh thu trung bình đạt 1,3 tỉ đồng/nhà thuốc/tháng, tăng nhẹ so với mức bình quân năm 2025, cho thấy hiệu quả hoạt động ổn định trong quá trình mở rộng mạng lưới ra các khu vực ngoài trung tâm.
Cũng trong quý 1/2026, FPT Long Châu đẩy mạnh nâng cao năng lực chuyên môn và chăm sóc sức khỏe chủ động. Doanh nghiệp ký hợp tác dài hạn với Viện Pasteur TP.HCM để triển khai phòng bệnh, tầm soát, đào tạo và ứng dụng công nghệ. Đồng thời, Long Châu phối hợp với các đối tác y tế mở rộng sàng lọc tim mạch, tăng huyết áp, dự phòng đột quỵ trên toàn quốc.
FPT Shop đạt doanh thu 4.815 tỉ đồng trong quý 1, tăng 31% so với cùng kỳ và hoàn thành 26% kế hoạch năm. Doanh thu bình quân mỗi cửa hàng đạt 2,6 tỉ đồng/tháng, tăng hơn 30% so với cùng kỳ, nhờ nhu cầu mua sắm dịp tết và sản phẩm công nghệ mới.
Trong kỳ, doanh nghiệp đã đẩy mạnh nhóm thiết bị phục vụ công việc, thiết bị thông minh; ra mắt dịch vụ di động FPT tích hợp AI hỗ trợ chống lừa đảo, mở rộng hệ sinh thái số. Song song đó, ngành điện máy, gia dụng tiếp tục tăng trưởng, với tỷ trọng điện máy lớn gia tăng.
FPT Retail cho biết, kết quả quý 1 tạo nền tảng tích cực cho việc hoàn thành các mục tiêu kinh doanh năm 2026. Trong các quý tiếp theo, công ty sẽ tiếp tục theo sát diễn biến kinh tế vĩ mô, chính sách thương mại và xu hướng tiêu dùng để điều hành linh hoạt; đồng thời đẩy mạnh các sáng kiến công nghệ, tối ưu vận hành và nâng cao chất lượng tăng trưởng trên toàn hệ thống.
Theo báo SCMP ngày 25-5, thiết bị này do nhóm của ông Ôn Liêu Dũng tại Đại học Tây Hồ ở thành phố Hàng Châu (tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc) nghiên cứu, được công bố trên tạp chí khoa học quốc tế Nature Photonics (Anh) ngày 13-5.
Theo nhóm nghiên cứu, thiết bị mới có kích thước nhỏ gọn, nằm vừa trong lòng bàn tay, trong khi đó các hệ thống xét nghiệm ung thư hiện nay thường có kích thước lớn cỡ tủ lạnh, cần thiết bị quang học phức tạp và chỉ có thể sử dụng được trong phòng thí nghiệm.
Không chỉ thu nhỏ kích thước, thiết bị mới còn có "độ nhạy cao" hơn khoảng 10.000 lần so với phương pháp xét nghiệm truyền thống.
Để làm được điều này, các nhà khoa học đã thay đổi cách đo tín hiệu. Thay vì đo bước sóng ánh sáng như trước đây, họ sử dụng một con chip 3D đặc biệt để đo cường độ ánh sáng, giúp phát hiện những thay đổi rất nhỏ trong mẫu máu.
Ông Ôn Liêu Dũng cho biết nếu ví phạm vi đo như một cây thước dài 1m, hệ thống này có thể nhận ra thay đổi nhỏ tới mức vài micromet.
Ngoài ra, nhóm nghiên cứu cũng đang tìm cách giảm mạnh chi phí sản xuất con chip trên. Nhóm nghiên cứu giải thích rằng đây bộ phận quan trọng nhất của thiết bị.
Theo ông Dũng, quy trình xét nghiệm cũ tốn kém như "chép tay một cuốn sách", còn phương pháp mới giống như in hàng loạt bằng công nghệ in chữ rời.
Nhờ tạo khuôn mẫu và sản xuất hàng loạt trên tấm bán dẫn rộng khoảng 20cm, nhóm nghiên cứu có thể tạo ra hàng nghìn chip cùng lúc với chất lượng đồng đều.
Cách làm này giúp giảm giá thành mỗi chip từ hàng trăm USD xuống còn khoảng 5 USD, mở ra khả năng đưa thiết bị đến gần người dân hơn và có thể dùng để xét nghiệm tại nhà.
Trong các thử nghiệm trên 171 mẫu huyết thanh của bệnh nhân ung thư phổi, thiết bị đạt độ chính xác 94,9% trong việc phát hiện sớm ung thư và 92,1% trong việc theo dõi bệnh nhân sau phẫu thuật.
Trong khi đó, các phương pháp tiêu chuẩn hiện nay chỉ đạt khoảng 74,7%.
Theo nhóm nghiên cứu, công nghệ này không chỉ dùng để sàng lọc ung thư mà còn có thể ứng dụng trong nhiều lĩnh vực y sinh học khác.
Nếu được thương mại hóa thành công, thiết bị có thể giúp việc tầm soát ung thư trở nên nhanh, rẻ và thuận tiện hơn, đặc biệt ở những nơi thiếu các cơ sở xét nghiệm chuyên dụng.
