Đài CGTN vừa dẫn lời ông Tưởng Bân, Phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Trung Quốc, ngày 18.5 lên án các hoạt động xây dựng hạ tầng của Philippines tại một số thực thể mà Manila kiểm soát ở phía nam Biển Đông. Tuyên bố lên án được đưa ra sau khi một số hình ảnh vệ tinh gần đây cho thấy Philippines tăng tốc xây dựng cơ sở hạ tầng trên các đảo và rạn san hô mà nước này kiểm soát.
Liên quan tình hình Biển Đông, tờ South China Morning Post mới đây dẫn lời một số nhà nghiên cứu của Trung Quốc cho hay nước này có thể triển khai các tàu mặt nước không người lái (USV) với khả năng tận dụng sức đẩy của dòng nước để triển khai ở các vùng biển xa, bao gồm Biển Đông, nhằm thực thi "quyền hàng hải và nhiệm vụ chấp pháp" của nước này. Trung Quốc đã phát triển dòng USV có tầm hoạt động lên đến 10.000 km và vận hành liên tục trong suốt 1 năm nhờ vào việc tận dụng sức đẩy của dòng nước giúp tiết kiệm nhiên liệu. Không những vậy, để hoạt động tự chủ hơn ở vùng biển xa, USV của Trung Quốc tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI).
Về vấn đề này, trả lời Thanh Niên hôm qua (19.5), TS Satoru Nagao (Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ) nhận định: "AI nâng cao đáng kể khả năng của hệ thống USV vì giúp cải thiện điểm yếu của USV là khả năng liên lạc. Khi USV mất kiểm soát trong thời gian dài thì tạo ra vấn đề không nhỏ. Vì thế, việc tích hợp AI có nghĩa là USV có thể tự suy nghĩ và hoạt động mà không cần sự chỉ huy từ sở chỉ huy. Gần đây, Indonesia đã phát hiện máy bay không người lái (UAV) của Trung Quốc. Vì Indonesia cách Trung Quốc khá xa, nên UAV cần đến AI hỗ trợ tự động vận hành".
"Những gì đang diễn ra tại eo biển Hormuz trong chiến sự Iran cho thấy các loại thủy tự hành có thể theo đuổi mục tiêu cần tấn công. Trong trường hợp như vậy, thủy lôi có thể ở yên trong thời gian dài và khi phát hiện mục tiêu thì truy đuổi để tấn công mà không cần sự điều khiển trực tiếp từ sở chỉ huy. Chính AI nâng cao đáng kể khả năng của các hệ thống không người lái", TS Nagao phân tích thêm.
Thực tế, những năm qua, Trung Quốc không ngừng tăng cường triển khai các thiết bị không người lái hoạt động trên biển. Từ năm 2021, nhiều thông tin cho thấy Trung Quốc đã hoàn thiện một số mẫu USV vũ trang. Trong đó, nổi bật là dòng JARI - vốn từng xuất hiện gần một căn cứ quân sự ở tỉnh Liêu Ninh (Trung Quốc). Dài khoảng 15,2 m và rộng khoảng 4,8 m, JARI có độ choán nước khoảng 20 tấn, đạt tốc độ tối đa lên đến 42 hải lý/giờ (khoảng 77 km/giờ) và tầm hoạt động lên đến 500 hải lý (hơn 900 km). Không chỉ tích hợp nhiều loại cảm biến, radar lẫn sonar tối tân, JARI còn được trang bị pháo 30 mm điều khiển từ xa, ống phóng ngư lôi và tên lửa thẳng đứng để khai hỏa tên lửa đối không và tên lửa đối hạm.
Trong một diễn biến khác, tại cuộc tập trận chung với Philippines trên đảo Luzon hồi đầu tháng 5, Mỹ đã bắn thử tên lửa hành trình Tomahawk từ hệ thống phóng Typhon.
Được triển khai tại Philippines từ năm 2024, hệ thống Typhon có thể phóng cả tên lửa hành trình thông minh Tomahawk và tên lửa phòng không SM-6. Bằng việc phóng thử Tomahawk vừa qua, Mỹ cùng đồng minh khiến cho các cơ sở quân sự mà Trung Quốc xây dựng ở một số thực thể tại quần đảo Trường Sa đều nằm trong tầm tấn công. Nhiều năm qua, Bắc Kinh không chỉ xây dựng đường băng mà còn nhiều hạ tầng quân sự, triển khai nhiều loại tên lửa chống hạm, phòng không tại các thực thể Xu Bi, Vành Khăn, Chữ Thập ở quần đảo Trường Sa thuộc chủ quyền VN nhưng đang bị Trung Quốc chiếm đóng phi pháp.
Mỹ đang từng bước hoàn thiện phủ sóng các hệ thống Typhon ở Nhật Bản, đảo Guam và Đài Loan. Kết hợp cùng việc triển khai ở Philippines, Washington có thể xây dựng một vành đai ở khắp Thái Bình Dương nhằm vào Trung Quốc.
Ngoài ra, Bộ Quốc phòng Nhật Bản cũng đang xem xét xuất khẩu tên lửa đất đối hạm Type 88 sang Philippines. Với tầm bắn khoảng 200 km, tên lửa Type 88 có thể củng cố trận địa tên lửa của Mỹ và đồng minh tăng cường răn đe quân sự đối với Trung Quốc ở khu vực. Ví dụ, giữa Philippines và Đài Loan có khoảng cách
350 km. Nếu cả hai bên triển khai tên lửa tầm bắn 200 km, tất cả các tàu chiến Trung Quốc đi qua khu vực giữa Philippines và Đài Loan đều sẽ nằm trong tầm bắn.
Bên cạnh đó, Philippines cũng đã sở hữu tên lửa chống hạm Brahmos tầm bắn 290 km (được sản xuất bởi liên doanh Ấn Độ - Nga) và tên lửa chống hạm SSM-700K C-Star tầm bắn 180 km (của Hàn Quốc) được gắn trên tàu chiến. Kết hợp với các khí tài trên thì Mỹ cùng đồng minh đang ngày càng siết chặt trận địa tên lửa ở Biển Đông.
Tin Gốc: Thanh Niên
