Việt Nam sau khi phê chuẩn Công ước về Quyền của người khuyết tật (CRPD) đã từng bước hoàn thiện pháp luật tiệm cận chuẩn mực quốc tế, với nền tảng là Luật Người khuyết tật 2010 và Hiến pháp 2013, qua đó xác lập nguyên tắc bình đẳng, không phân biệt đối xử và bảo đảm quyền tiếp cận trong các lĩnh vực cơ bản.
Tuy nhiên, khoảng cách giữa luật và thực thi vẫn còn lớn, đòi hỏi tiếp tục cải cách.
Pháp luật Việt Nam đã thiết lập nguyên tắc bình đẳng và không phân biệt đối xử, tạo cơ sở pháp lý để bảo vệ người khuyết tật trước các hành vi xâm phạm. Hệ thống trợ giúp xã hội được mở rộng đáng kể, bao gồm trợ cấp hằng tháng, cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí và hỗ trợ giáo dục thông qua miễn giảm học phí, học bổng.
Bên cạnh đó, giáo dục hòa nhập được thúc đẩy mạnh mẽ, giúp ngày càng nhiều trẻ khuyết tật có cơ hội học tập trong môi trường phổ thông. Ngoài ra các quy định về tiếp cận hạ tầng và dịch vụ công, đặc biệt trong môi trường số, đã bắt đầu được triển khai.
Những thành tựu này là bước tiến quan trọng trong việc thiết lập khung chính sách và thể chế. Tuy nhiên phần lớn các kết quả vẫn dừng ở mức định hình chính sách, trong khi việc triển khai trên thực tế chưa đồng bộ. Nhiều công trình công cộng chưa bảo đảm tiêu chuẩn tiếp cận, nguồn lực dành cho giáo dục hòa nhập còn hạn chế.
Bên cạnh các thành tựu, hệ thống pháp luật hiện hành vẫn bộc lộ nhiều hạn chế đáng kể.
Trước hết, cơ chế giám sát và chế tài còn yếu dẫn đến tình trạng nhiều quy định về tiếp cận công trình công cộng không được thực hiện đầy đủ, những tòa nhà thiếu đường dốc, thang máy hoặc hệ thống chỉ dẫn phù hợp. Điều này làm cho pháp luật có nguy cơ trở thành “luật trên giấy”.
Thứ hai, các cơ quan và doanh nghiệp chưa có nghĩa vụ rõ ràng trong việc điều chỉnh môi trường làm việc, học tập hoặc dịch vụ để phù hợp với người khuyết tật. Thứ ba, chính sách hiện nay vẫn thiên về trợ cấp hơn là phát triển năng lực; các hỗ trợ về đào tạo nghề, khởi nghiệp và tiếp cận tín dụng còn hạn chế, làm gia tăng nguy cơ phụ thuộc.
Thứ tư, sự thiếu liên kết liên ngành giữa giáo dục, y tế và lao động khiến quá trình hỗ trợ bị gián đoạn. Ví dụ, người khuyết tật có thể được học hòa nhập nhưng sau khi tốt nghiệp lại gặp khó khăn trong tìm kiếm việc làm.
Cuối cùng, định kiến xã hội vẫn là rào cản lớn khi nhiều người khuyết tật bị đánh giá thấp năng lực và bị hạn chế cơ hội tham gia thị trường lao động. Những hạn chế này cho thấy pháp luật Việt Nam hướng tới đảm bảo và tạo cơ hội bình đẳng cho người khuyết tật song sự công bằng thực chất vẫn chưa đạt được.
Cần luật hóa rõ ràng yêu cầu các cơ quan và doanh nghiệp chủ động điều chỉnh môi trường làm việc, học tập và dịch vụ (ví dụ: phần mềm đọc màn hình, bàn ghế chuyên dụng). Đồng thời bảo đảm các công trình và sản phẩm được thiết kế để tất cả mọi người đều có thể sử dụng ngay từ đầu.
Bên cạnh đó, cần quy định rõ trách nhiệm pháp lý của các chủ thể, đồng thời thiết lập cơ chế giám sát độc lập và chế tài đủ mạnh nhằm xử lý hiệu quả các vi phạm. Đây là điều kiện then chốt để chuyển từ “có quyền trên giấy” sang “có khả năng thực hiện quyền”.
Phát triển hạ tầng và khả năng tiếp cận, luật hóa tiêu chuẩn bắt buộc, tăng cường kiểm tra và áp dụng chế tài nghiêm minh. Đồng thời cần mở rộng khả năng tiếp cận trong môi trường số, bảo đảm các nền tảng như dịch vụ công trực tuyến, ngân hàng và giáo dục trực tuyến đều thân thiện với người khuyết tật.
Về công nghệ hỗ trợ, Nhà nước cần có chính sách trợ giá thiết bị hỗ trợ như xe lăn điện, máy trợ thính, phần mềm đọc màn hình. Cần khuyến khích phát triển công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, để hỗ trợ tiếp cận thông tin.
Việc tích hợp công nghệ vào giáo dục và việc làm cũng giúp người khuyết tật nâng cao khả năng tự chủ, giảm phụ thuộc vào trợ cấp.
Về hoàn thiện an sinh xã hội, cần điều chỉnh mức trợ cấp phù hợp với chi phí sống và “chi phí khuyết tật”, mở rộng phạm vi bảo hiểm y tế sang phục hồi chức năng và thiết bị hỗ trợ, cả phát triển nhà ở xã hội theo hướng tiếp cận. Điều này giúp chuyển từ bảo đảm tối thiểu sang tạo nền tảng phát triển năng lực.
Cần có chính sách ưu đãi thuế cho doanh nghiệp tuyển dụng người khuyết tật, xây dựng quỹ hỗ trợ khởi nghiệp và đổi mới đào tạo nghề theo hướng gắn với nhu cầu thị trường, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ và dịch vụ số. Những giải pháp này còn nâng cao phẩm giá và vị thế xã hội của người khuyết tật.
Cuối cùng, cần hoàn thiện cơ chế chống phân biệt đối xử thông qua việc bổ sung các chế tài cụ thể đối với hành vi kỳ thị. Tập trung đẩy mạnh truyền thông nhằm thay đổi nhận thức xã hội theo hướng tôn trọng và ghi nhận năng lực của người khuyết tật. Tăng cường sự tham gia của người khuyết tật trong quá trình xây dựng và giám sát chính sách, phát triển công tác xã hội chuyên nghiệp…
6h sáng một ngày cuối tuần, Becky Chorlton ghé vào một chợ đồ cũ ở trường đua Exeter. Lục lọi dưới đống quần áo chất trên sàn, cô tìm thấy một chiếc áo khoác da Red Bull. Becky mua nó với giá 54 USD và bán lại cho một cửa hàng ở London với giá gần 270 USD. Đây là một trong những thương vụ mang lại lợi nhuận cao, khởi đầu cho công việc kinh doanh của cô gái 28 tuổi ở Cheshire.
Năm 2019, Becky tốt nghiệp cử nhân ngành Khoa học Thể thao tại Đại học Exeter. Do gia đình ngừng hỗ trợ tài chính, cô gái 22 tuổi quyết định bán quần áo không sử dụng trong tủ đồ của mình để có tiền học thạc sĩ.
Món đồ đầu tiên được bán trên ứng dụng Depop với giá 47 USD. Từ đó, Becky cùng mẹ đến các phiên chợ đồ cũ vào mỗi cuối tuần để tìm nguồn hàng. Cô thu mua quần áo với giá thấp, mang về giặt ủi, sửa chữa, sau đó tự làm mẫu ảnh và đăng bán. Có những món đồ Becky mua chưa đến một USD nhưng bán lại với giá 20 USD.
Lợi nhuận được cô dùng để mua hàng số lượng lớn tại các hội chợ bán buôn. Trong thời gian học thạc sĩ, Becky kiếm được khoảng 95 USD mỗi tuần từ việc bán hàng bán thời gian. Becky cho biết công việc này đòi hỏi cô phải dậy sớm, dành nhiều thời gian giặt giũ và thức khuya để đăng bài sản phẩm.
Năm 2020, đại dịch bùng phát khiến nhu cầu mua sắm trực tuyến tăng cao. Nhờ tập trung phát triển tài khoản mạng xã hội, Becky thu về gần 34.000 USD trong năm đó. Sau khi nhận bằng thạc sĩ, cô chuyển công việc làm thêm thành sự nghiệp toàn thời gian với thương hiệu "Becky's Bazaar".
Kênh Instagram của cô thu hút hơn 300.000 người theo dõi, chủ yếu là tệp khách hàng trẻ. Chỉ trong 6 tháng đầu chuyển sang kinh doanh chuyên nghiệp, cô đạt mức lợi nhuận hơn 13.000 USD.
Sau bốn năm làm việc, ở tuổi 26, cô cùng bạn trai mua căn nhà đầu tiên. Đây là một biệt thự xây từ năm 1903 tại vùng Tây Bắc nước Anh, gồm ba phòng ngủ với giá thị trường hơn 540.000 USD.
"Doanh thu hiện tại của cửa hàng đã đạt mức hơn 200.000 USD mỗi năm. Khi mới bắt đầu, tôi chưa từng nghĩ sẽ sở hữu một ngôi nhà như thế này", cô nói.
Nói về việc tạo thêm nguồn thu, Becky khuyên những người trẻ nên tìm một công việc phụ dựa trên sở thích cá nhân. "Nghề tay trái đòi hỏi bạn phải bỏ nhiều công sức, nhưng nếu đó là thứ thực sự yêu thích, bạn sẽ có động lực để làm việc mỗi ngày", cô cho biết.
Rạng sáng 4h, khoa Cấp cứu - Bệnh viện Vinmec Đà Nẵng tiếp nhận một nữ bệnh nhân người nước ngoài (49 tuổi) trong tình trạng đau ngực trái dữ dội kèm khó thở, vã mồ hôi nhiều. Cơn đau xuất hiện khi đang ngủ và lan lên vai trái. Đây là dấu hiệu khá điển hình cảnh báo nhồi máu cơ tim cấp.
Ngay khi tiếp nhận, các bác sĩ khẩn trương thực hiện điện tâm đồ và phát hiện hình ảnh ST chênh lên ở các chuyển đạo trước tim. Kết quả điện tim hoàn toàn phù hợp với chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp vùng trước vách - một trong những thể bệnh nguy hiểm nhất của bệnh lý mạch vành.
Theo các bác sĩ, với nhồi máu cơ tim cấp, mỗi phút trôi qua đều đồng nghĩa với việc thêm nhiều tế bào cơ tim bị hoại tử. Thời gian chính là yếu tố quyết định tiên lượng sống còn của người bệnh. Đặc biệt, bệnh nhân còn có tiền sử đái tháo đường type 2 - yếu tố nguy cơ khiến tình trạng tổn thương mạch máu thường âm thầm tiến triển trong thời gian dài, làm tăng nguy cơ tắc nghẽn mạch vành nghiêm trọng và cơn nhồi máu cơ tim trở nên nguy hiểm hơn.
Không bỏ lỡ "thời gian vàng", quy trình cấp cứu nhồi máu cơ tim ngay lập tức được kích hoạt. Bệnh nhân được chuyển thẳng vào phòng can thiệp để chụp mạch vành và tiến hành đặt stent tái thông dòng máu nuôi tim.
Lần 2: Giành lại nhịp tim từ tay tử thần ngay trong phòng can thiệp
Tưởng chừng ca can thiệp đã thành công, một tình huống nguy kịch bất ngờ xảy ra ngay khi tái thông mạch vành: Bệnh nhân xuất hiện rung thất rồi nhanh chóng chuyển sang vô tâm thu - tình trạng tim ngừng hoạt động điện học hoàn toàn. Đây là biến chứng cực kỳ nguy hiểm, có thể khiến người bệnh tử vong chỉ trong vài phút nếu không được cấp cứu ngay lập tức.
Trong khoảnh khắc sinh tử, ê-kíp hồi sức ngay lập tức triển khai hồi sinh tim phổi nâng cao tại phòng can thiệp. Các biện pháp ép tim ngoài lồng ngực, sốc điện và thuốc vận mạch được thực hiện đồng thời trong cuộc chạy đua giành lại sự sống cho người bệnh.
Nhờ phản ứng nhanh và phối hợp đồng bộ giữa các chuyên khoa, tuần hoàn của bệnh nhân được tái lập thành công, huyết động dần ổn định. Bệnh nhân được chuyển đến ICU để tiếp tục theo dõi sát và điều trị tích cực. Sau 5 ngày điều trị tại Vinmec Đà Nẵng, bệnh nhân được xuất viện trong tinh trạng sức khỏe ổn định và trở về nước sau kỳ nghỉ đáng nhớ này.
Khoảnh khắc tim đập trở lại không chỉ là thành công về chuyên môn, mà còn là minh chứng cho hiệu quả của hệ thống cấp cứu tim mạch phản ứng nhanh - nơi mọi quyết định đều phải diễn ra trong tích tắc để làm "cánh tay nối dài" giữ bệnh nhân ở lại với sự sống.
Ca bệnh được trực tiếp chỉ đạo bởi BS Nguyễn Thái Trí - Trưởng khoa Hồi sức Cấp cứu với hơn 30 năm kinh nghiệm và BS Nguyễn Quốc Việt - bác sĩ Tim mạch can thiệp với gần 30 năm kinh nghiệm, người trực tiếp thực hiện tái thông mạch vành cho bệnh nhân. Theo các bác sĩ, trong những ca nhồi máu cơ tim biến chứng ngừng tuần hoàn, sự phối hợp đồng bộ giữa tim mạch can thiệp, hồi sức cấp cứu và ICU là yếu tố quyết định khả năng sống còn của người bệnh.
Phản ứng nhanh liên chuyên khoa trong cấp cứu tim mạch
Hiện nay, can thiệp mạch vành khẩn được xem là "tiêu chuẩn vàng" trong điều trị nhồi máu cơ tim cấp ST chênh lên. Phương pháp này giúp tái thông nhanh động mạch vành bị tắc, khôi phục dòng máu nuôi cơ tim và giảm nguy cơ tử vong.
Tại Vinmec Đà Nẵng, quy trình cấp cứu tim mạch được vận hành theo mô hình phản ứng nhanh liên chuyên khoa, giúp rút ngắn tối đa thời gian xử trí trong các tình huống nguy kịch.
Theo đó, Hệ thống Trung tâm Tim mạch Vinmec hiện nay được đầu tư đồng bộ về công nghệ và quy trình chuyên môn, đồng thời đạt chứng chỉ quản lý và chăm sóc bệnh mạch vành, suy tim theo tiêu chuẩn của Trường môn Tim mạch Hoa Kỳ (ACC). Sự kết hợp giữa chuyên môn, công nghệ và quy trình chuẩn quốc tế giúp Vinmec khẳng định năng lực cấp cứu tim mạch 24/7, sẵn sàng ứng phó hiệu quả các tình huống khẩn cấp.
Một người đàn ông tại tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc vừa trải qua khoảnh khắc kinh hoàng khi bị sét đánh trúng trong lúc đang câu cá giữa cơn giông. Dù may mắn chỉ bị thương nhẹ, vụ việc vẫn là lời cảnh báo nghiêm túc về những hiểm họa rình rập khi hoạt động ngoài trời trong điều kiện thời tiết cực đoan.
Theo trang Sohu, sự việc xảy ra vào ngày 8/7 tại một khu câu cá ở tỉnh Hồ Bắc. Camera giám sát ghi lại cảnh người đàn ông đang đứng câu cá thì một tia sét bất ngờ giáng xuống đúng khu vực anh đứng. Chỉ trong tích tắc, tia sét tạo nên tiếng nổ lớn khiến những người có mặt không khỏi hoảng hốt.
Ngay sau sự cố, những người xung quanh đã nhanh chóng tiếp cận, sơ cứu và đưa nạn nhân đến cơ sở y tế để kiểm tra. Kết quả ban đầu cho thấy người đàn ông chỉ bị thương nhẹ, không nguy hiểm đến tính mạng.
Đáng chú ý, chiếc cần câu của nạn nhân đã bốc cháy ngay sau cú sét đánh.
"Ngọn lửa xuất hiện sau tia sét chính là chiếc cần câu bị cháy", người phụ trách khu câu cá cho biết.
Các chuyên gia khí tượng cho biết câu cá là một trong những hoạt động có nguy cơ cao khi xảy ra mưa dông. Cần câu, đặc biệt là loại làm từ sợi carbon hoặc có các chi tiết kim loại, thường dài và được dựng thẳng lên cao, khiến chúng dễ trở thành điểm thu hút tia sét.
Để hạn chế rủi ro, người dân nên theo dõi dự báo thời tiết trước khi tham gia các hoạt động ngoài trời. Khi xuất hiện mây đen, gió mạnh, sấm hoặc chớp, cần lập tức dừng câu cá và di chuyển đến nơi trú ẩn an toàn như công trình kiên cố hoặc ô tô có mui kín.
Bên cạnh đó, không nên trú mưa dưới gốc cây lớn, đứng ở khu vực trống trải, ven sông, ven hồ hoặc cầm các vật dụng dài bằng kim loại trong lúc có dông. Trong trường hợp không tìm được nơi trú ẩn, hãy ngồi thấp, khép hai chân và hạn chế tối đa diện tích tiếp xúc với mặt đất thay vì nằm xuống để giảm nguy cơ dòng điện truyền qua cơ thể.
Dù nạn nhân trong vụ việc may mắn chỉ bị thương nhẹ, các chuyên gia nhấn mạnh đây là sự cố đặc biệt nguy hiểm. Sét có thể gây bỏng nặng, ngừng tim, tổn thương não và hệ thần kinh, thậm chí cướp đi tính mạng chỉ trong vài giây. Việc chủ động theo dõi diễn biến thời tiết và tuân thủ các khuyến cáo phòng tránh sét là biện pháp quan trọng để bảo vệ bản thân khi tham gia các hoạt động ngoài trời.
