Có nên gộp bữa sáng với trưa?

Bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng - Phó giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai - có những phân tích dựa trên thực tế khám chữa bệnh và đưa ra khuyến cáo quan trọng để người dân bảo vệ sức khỏe trong kỳ nghỉ lễ và trong những tháng hè nắng nóng cao điểm.

Thực tế tại Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai đã tiếp nhận không ít trường hợp bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nguy kịch chỉ vì thói quen tắm ngay sau khi hoạt động ngoài trời nắng.

Theo bác sĩ Dũng, nắng nóng cực đoan là mối nguy hiểm đặc biệt với nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như người cao tuổi, người có nhiều bệnh nền tim mạch, huyết áp, tiểu đường và đặc biệt là người từng có tiền sử đột quỵ.

Bác sĩ Dũng nêu rõ có hai cơ chế chính khiến cơ thể dễ gặp biến cố khi thay đổi nhiệt độ đột ngột.

Thứ nhất do huyết áp tăng vọt bởi "phản xạ sốc lạnh". Theo đó, khi cơ thể đang ở nhiệt độ cao, các mạch máu ngoại vi giãn ra để thải nhiệt. Việc tiếp xúc đột ngột với nước lạnh kích thích hệ thần kinh giao cảm, khiến mạch máu co lại tức thì để giữ nhiệt.

Điều này làm tăng áp lực lên thành mạch, khiến huyết áp tăng vọt - có thể dẫn tới chảy máu não hoặc nhồi máu não.

Thứ hai là máu cô đặc, dễ tạo cục máu đông do mất nước. Nắng nóng khiến cơ thể mất nước và điện giải nhanh qua mồ hôi. Tình trạng này làm tăng độ nhớt của máu, giảm thể tích tuần hoàn. Khi máu trở nên "đặc" và lưu thông chậm, kết hợp với nhịp tim thay đổi, các cục máu đông rất dễ hình thành, gây tắc mạch não ngay sau đó.

Trong thời tiết nắng nóng, nếu xuất hiện các triệu chứng sau, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay theo quy tắc FAST:

F (Face): Méo miệng

A (Arm): Yếu hoặc liệt một bên tay/chân

S (Speech): Nói ngọng, nói khó, không hiểu lời người khác

T (Time): Gọi cấp cứu 115 ngay lập tức - mỗi phút trôi qua, hàng triệu tế bào não bị tổn thương không thể phục hồi

Bên cạnh đó cần cảnh giác với các dấu hiệu sốc nhiệt như thân nhiệt trên 40°C, da nóng khô, lú lẫn, mất phương hướng hoặc co giật.

Để có kỳ nghỉ lễ an toàn, bác sĩ Dũng khuyến cáo người dân không nên tắm ngay sau khi đi nắng, cần nghỉ ở nơi thoáng mát để cơ thể hạ nhiệt tự nhiên. Có thể làm quen với nước bằng cách lau người bằng khăn ẩm hoặc rửa chân tay trước khi tắm.

Bên cạnh đó ưu tiên nước lọc, nước điện giải; hạn chế rượu bia, cà phê; tránh nắng giờ cao điểm, hạn chế ra ngoài từ 10h đến 16h.

"Đặc biệt, người có bệnh nền cần theo dõi huyết áp, dùng thuốc đúng chỉ định. Đột quỵ không chừa một ai, kể cả người trẻ nếu chủ quan với thói quen sinh hoạt. Hãy để kỳ nghỉ lễ là thời gian tái tạo năng lượng, không phải đối mặt với những biến cố sức khỏe đáng tiếc", bác sĩ Dũng khuyến cáo.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Mùa hè với nền nhiệt độ tăng cao kỷ lục khiến lượng mồ hôi cơ thể tiết ra tăng mạnh. Bước chân về đến nhà là lao ngay vào phòng tắm để gột rửa nóng nực đã trở thành thói quen "cứu rỗi" mỗi ngày của nhiều người vừa từ ngoài đường trở về.

Tuy nhiên, các chuyên gia y tế đặc biệt cảnh báo, tắm rửa - một việc tưởng chừng là "chuyện nhỏ thường ngày" - lại ẩn chứa rất nhiều hiểm họa trong mùa hè. Nếu thực hiện sai cách, thói quen này có thể dẫn đến biến động huyết áp dữ dội, loạn nhịp tim, nghiêm trọng hơn là gây ngất xỉu hoặc đột tử do tim.

Theo báo cáo từ tờ Thời báo Hoàn Cầu, bác sĩ Vương Tọa Nham, Trưởng khoa Tim mạch thuộc Bệnh viện Tích Thủy Đàm Bắc Kinh (trực thuộc Đại học Y khoa Thủ đô), chỉ ra rằng có rất nhiều sai lầm phổ biến khi tắm vào mùa hè mà người dân cần tránh, đặc biệt là nhóm có bệnh lý về tim mạch và mạch máu não càng phải nâng cao cảnh giác.

Tắm sai thời điểm

Tắm vào những thời điểm không thích hợp sẽ gây thêm áp lực cho tim và đại não. Điển hình như khi cơ thể đang vã mồ hôi đầm đìa, các vi mạch máu toàn thân đang ở trạng thái giãn nở tối đa. Nếu ngay lập tức dội nước lạnh, mạch máu sẽ bị kích thích và co rút đột ngột, kéo theo huyết áp tăng vọt và kích hoạt các tai biến mạch máu não hoặc tim mạch.

Bên cạnh đó, tắm ngay sau bữa ăn hoặc sau khi uống rượu sẽ ảnh hưởng đến lượng máu cung cấp cho tim, thậm chí gây ra sự biến động dữ dội về huyết áp và nhịp tim. Ngược lại, tắm khi bụng rỗng - thời điểm đường huyết thường ở mức thấp - cũng rất dễ gây chóng mặt và mệt mỏi.

Vì vậy, bác sĩ Vương Tọa Nham khuyến nghị nên tắm cách bữa ăn ít nhất một tiếng; sau khi vận động cần nghỉ ngơi ít nhất từ 30 phút đến một tiếng trở lên; người uống rượu tốt nhất nên đợi đến khi tỉnh táo hoàn toàn mới tắm; riêng trường hợp cơ thể đang ra mồ hôi thì phải đợi mồ hôi ráo hẳn mới được bước vào phòng tắm.

Nhiệt độ nước quá nóng hoặc quá lạnh

Bên cạnh thời điểm, nhiệt độ nước quá cao hoặc quá thấp cũng là chìa khóa dẫn đến các vấn đề về tim mạch. Nước tắm quá nóng sẽ khiến mạch máu giãn nở quá mức, tốc độ dòng máu tăng nhanh, làm tăng gánh nặng cho tim, gây ra tình trạng hồi hộp, tim đập nhanh, thậm chí khởi phát loạn nhịp tim.

Ngược lại, nước quá lạnh lại khiến mạch máu co thắt đột ngột, huyết áp tăng vọt dẫn đến thiếu máu cục bộ, dễ gây ra các cơn đau thắt ngực.

Bác sĩ Vương Tọa Nham khuyên rằng, nhiệt độ nước tắm an toàn nhất là nên duy trì gần với thân nhiệt người, dao động trong khoảng từ 35-40 độ C.

Tắm quá lâu

Bác sĩ Vương Tọa Nham giải thích thêm, thời gian tắm quá dài cũng ẩn chứa nguy cơ lớn. Khi các mạch máu dưới da liên tục giãn nở, một lượng lớn máu sẽ dồn về bề mặt cơ thể, từ đó làm giảm lượng máu cung cấp cho đại não và tim.

Do đó, tổng thời gian tắm bồn nên được kiểm soát trong khoảng 10 đến 15 phút; nếu chỉ tắm vòi sen thuần túy thì nên giải quyết nhanh gọn trong vòng 5 phút.

Đối với người cao tuổi hoặc người có chức năng tim kém, cần rút ngắn thời gian linh hoạt dựa theo tình trạng sức khỏe thực tế tại thời điểm đó.

Phòng tắm đóng kín

Không gian và tư thế tắm cũng là điều không được đại khái. Việc đóng chặt cửa ra vào và cửa sổ khi tắm sẽ khiến không gian bên trong nhanh chóng trở nên oi bức, thiếu oxy. Cơ thể người ở trong một không gian kín, nhiệt độ cao và ẩm ướt như vậy quá lâu rất dễ xuất hiện các triệu chứng khó chịu như tức ngực, tim đập nhanh. Điều này gián tiếp làm tăng mạnh nguy cơ xảy ra các sự cố tim mạch cấp tính.

Vì vậy, cần luôn chú ý đến trạng thái thông gió của phòng tắm, ví dụ như bật quạt thông gió hoặc để lại một khe hở nhỏ trên cửa sổ, cửa ra vào.

Đứng tắm quá lâu

Việc duy trì tư thế đứng quá lâu khi tắm sẽ thúc đẩy các mạch máu ở chi dưới giãn nở quá mức, lượng máu lưu thông lên não giảm đi tương ứng, từ đó gây ra nguy cơ hoa mắt, chóng mặt, thậm chí là ngất xỉu ngay tại chỗ.

Khuyến cáo người dân nên tránh đứng quá lâu trong phòng tắm, hoặc có thể đặt một chiếc ghế chống trượt chuyên dụng để có thể ngồi xuống nghỉ ngơi ngay lập tức nếu cảm thấy có bất kỳ sự khó chịu nào.

Hạ nhiệt đột ngột ngay sau khi tắm

Bác sĩ Vương Tọa Nham đặc biệt nhấn mạnh, ngay sau khi vừa tắm xong, các lỗ chân lông và mạch máu trên cơ thể đang ở trạng thái giãn nở. Lúc này, nếu vì muốn hạ nhiệt nhanh mà lập tức bật điều hòa lạnh hoặc dội nước lạnh, sự kích thích từ chênh lệch nhiệt độ cực đoan sẽ khiến các vi mạch máu co rút dữ dội. Hệ quả là huyết áp và nhịp tim tăng vọt trong tích tắc, có thể kích phát cơn đau thắt ngực, thậm chí gây ra đột tử do tim vô phương cứu chữa.

Bác sĩ Từ Mẫn, Phó trưởng Khoa Da liễu, Bệnh viện Tưởng niệm Chu Hiến Ngạn (thuộc Đại học Y khoa Thiên Tân) nhắc nhở, ngay cả khi cảm thấy bản thân không hề đổ mồ hôi, mọi người vẫn nên duy trì thói quen tắm rửa hàng ngày vào mùa hè.

Ông giải thích, khi chúng ta vận động, khi cảm xúc kích động hoặc khi ở trong môi trường nhiệt độ cao, tuyến mồ hôi dưới da sẽ bài tiết ra mồ hôi. Thế nhưng, ngay cả khi chúng ta ngồi im suốt cả ngày trong phòng điều hòa mát mẻ, da vẫn liên tục diễn ra quá trình "đổ mồ hôi không cảm nhận được" (Insensible perspiration). Lượng mồ hôi này khi tiết ra sẽ hòa lẫn với lớp bã nhờn trên bề mặt da, sau khi bị vi khuẩn phân hủy sẽ rất dễ tạo ra mùi hôi cơ thể khó chịu và hình thành những lớp ghét, dầu thừa dày đặc bám trên da.

Tin Gốc: Vnexpress

Việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số gắn với phát triển bền vững và thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới, Phó thủ tướng cho rằng đây là thách thức trong bối cảnh biến động khó lường và nền kinh tế có độ mở lớn. Do đó, các nghị quyết của Bộ Chính trị đã đưa ra các nhiệm vụ, giải pháp giao cho từng cấp từng ngành để đạt kết quả với từng tháng, quý.

Theo đó, Chính phủ xác định ổn định kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết, nền tảng để đạt tốc độ tăng trưởng cao liên tục và ổn định. Vì thế, trong chương trình làm việc của Ban Chấp hành Trung ương Đảng sẽ xây dựng nghị quyết về đổi mới mô hình tăng trưởng, tiếp cận toàn diện mô hình tăng trưởng mới gắn với giải pháp cụ thể.

Theo ông, để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng cao, ổn định, thực chất và bền vững, không có con đường nào khác là đổi mới mô hình tăng trưởng mạnh mẽ. Thay đổi căn bản cấu trúc nền kinh tế, cải thiện thực chất đời sống người dân. Đây là thách thức lớn, yêu cầu bắt buộc để vượt qua bẫy thu nhập trung bình, bắt kịp và tiến cùng thế giới, thực hiện các mục tiêu.

Mô hình mới phải vận hành trên nền tảng thể chế phát triển hiện đại, cạnh tranh, văn hóa đổi mới sáng tạo trong toàn xã hội, hạch toán kinh tế và phân bổ hiệu quả nguồn lực.

Vì thế, Chính phủ đã trình 11 nhóm với 92 nhiệm vụ, trọng tâm lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là động lực chính, kinh tế dữ liệu, kinh tế số, kinh tế xanh...

Gắn đó là việc phát huy vai trò của các thành phần kinh tế bao gồm có thành phần kinh tế nhà nước, tư nhân, FDI trên cơ sở cạnh tranh bình đẳng, liên kết chuỗi giá trị. Sắp tới, Bộ Chính trị sẽ tiếp tục ban hành đề án thu hút FDI trong giai đoạn mới.

Để ổn định kinh tế vĩ mô, Phó thủ tướng cho hay sẽ thúc đẩy chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm. Bao gồm việc trình Quốc hội nâng tỉ lệ bội chi bình quân từ 3% GDP trong giai đoạn trước lên 5% giai đoạn này, chi ngân sách tăng 1,9 lần, dành 40% chi đầu tư và gấp gần 2,4 lần so với trước.

Chính phủ tập trung phát triển thị trường vốn, phát triển mạnh mẽ thị trường chứng khoán để trở thành một kênh huy động trung và dài hạn của nền kinh tế. Mục tiêu năm 2028 phải đạt mức vốn hóa là 120% GDP.

Về đầu tư, Chính phủ cũng sẽ cắt giảm số lượng dự án để khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, kém hiệu quả, lãng phí. Tập trung tháo gỡ toàn diện các dự án khó khăn, tồn đọng, không chỉ là dự án đất đai, để huy động được tối đa nguồn lực khoảng 3,3 triệu tỉ đồng cho tăng trưởng kinh tế. Gắn đó là đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và cắt giảm điều kiện kinh doanh, hoàn thành ngay trong tháng 4.

Đối với lĩnh vực giáo dục, trọng tâm là đào tạo nguồn nhân lực cao là yêu cầu bắt buộc, ông Thắng cho hay đã có nhiều dự án được đưa ra với 102 ngành đào tạo công nghệ chiến lược, kỹ thuật then chốt và 98 chương trình đào tạo tài tăng. Thời gian tới Chính phủ sẽ tập trung chỉ đạo ưu tiên lĩnh vực then chốt như trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn, điện hạt nhân.

Về lĩnh vực y tế, với phương án tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người dân của Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị, ông Thắng nói Chính phủ đã trình Quốc hội bấm nút thông qua Luật Khám, chữa bệnh. Cùng đó các hướng dẫn, quy định nội dung về khám sức khỏe định kỳ cho từng đối tượng để thực hiện.

Cụ thể, với trẻ em dưới 6 tuổi tập trung vào theo dõi phát triển thể chất, tinh thần, dinh dưỡng và tiêm chủng. Đối với học sinh thực hiện khám lâm sàng toàn diện và sàng lọc các yếu tố nguy cơ. Với người trưởng thành thì ngoài khám lâm sàng còn thực hiện một số xét nghiệm cận lâm sàng cơ bản nhằm phát hiện sớm bệnh tật, đặc biệt là các bệnh không lây nhiễm.

Về nguồn lực và kinh phí thực hiện, ông Thắng cho biết sẽ bố trí từ ngân sách nhà nước, quỹ bảo hiểm y tế và các nguồn vốn hợp pháp khác. Đối với các nhóm chưa tham gia bảo hiểm y tế, địa phương chủ động xây dựng kế hoạch và bố trí kinh phí để tổ chức khám sàng lọc miễn phí.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ