Bộ luật Hình sự qua các thời kỳ đã có những quy định khác nhau với hành vi sử dụng trái phép chất ma túy.
Bộ luật Hình sự đầu tiên, năm 1985, chỉ quy tội với người Tổ chức dùng chất ma túy, dù dưới bất kỳ hình thức nào sẽ bị phạt tù 6 tháng đến 5 năm. Mức phạt tăng tới 10 năm nếu gây hậu quả nghiêm trọng tái phạm nguy hiểm.
Người tham gia sử dụng ma túy chưa bị định tội.
Đến Bộ luật Hình sự năm 1999, hành vi sử dụng trái phép chất ma túy bị coi là phạm tội, theo điều 199.
Theo đó, người nào sử dụng trái phép chất ma túy dưới bất kỳ hình thức nào, đã được giáo dục nhiều lần và đã bị xử lý hành chính bằng biện pháp đưa vào cơ sở chữa bệnh bắt buộc mà tái phạm, bị phạt tù 3 tháng đến 2 năm. Ai tái phạm sẽ bị phạt 2-5 năm tù.
Tội này được bãi bỏ từ năm 2010.
15 năm sau, hành vi sử dụng trái phép chất ma túy được đưa trở lại Bộ luật Hình sự trong lần sửa đổi gần nhất năm 2025, nhưng áp dụng với người "từng hoặc đang trong thời gian cai nghiện ma túy tự nguyện, cai nghiện ma túy bắt buộc, điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế".
Theo đó, từ 1/7/2025, bốn trường hợp sử dụng trái phép chất ma túy sẽ bị phạt tù 2-3 năm, cụ thể:
- Đang trong thời hạn cai nghiện ma túy hoặc điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy.
- Đang trong thời hạn quản lý sau cai nghiện ma túy theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy.
- Đang trong thời hạn 2 năm kể từ ngày hết thời hạn quản lý sau cai nghiện ma túy và trong thời hạn quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy.
- Đang trong thời hạn 2 năm kể từ khi tự ý chấm dứt cai nghiện ma túy tự nguyện hoặc điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy.
Ai tái phạm sẽ bị phạt tù 3-5 năm.
Như vậy, nếu người nào sử dụng ma túy, nhưng không đang trong thời gian cai nghiện, điều trị chất gây nghiện; hoặc đã hết thời hạn 2 năm sau cai nghiện, thì không bị xử lý hình sự về hành vi này.
Nếu không bị xử lý hình sự, người dùng ma túy bị phạt thế nào?
Trường hợp không đủ yếu tố cấu thành tội phạm theo Bộ luật Hình sự như trên, người sử dụng trái phép chất ma túy thì sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính cảnh cáo hoặc phạt tiền 1-2 triệu đồng ( Điều 30 Nghị định 282/2025).
Ngoài ra, theo Điều 24, 25 Luật phòng chống ma túy, người sử dụng ma túy còn chịu sự quản lý, giáo dục của UBND và công an cấp xã phường trong một năm.
Họ sẽ được tư vấn, động viên, giáo dục, giúp đỡ để không tiếp tục sử dụng trái phép chất ma túy; có nghĩa vụ có mặt theo giấy triệu tập và theo yêu cầu của công an, UBND cấp xã trong thời gian quản lý và cam kết chấp hành nghiêm chỉnh quy định của pháp luật.
Nếu vắng mặt tại nơi cư trú, họ phải báo cáo công an cấp xã; thông báo với công an cấp xã nơi đang cư trú trước khi thay đổi nơi cư trú; trình diện công an cấp xã nơi cư trú mới trong thời hạn 24 giờ...
Trong 95% người sử dụng ma túy tổng hợp, có 70-75% ở độ tuổi 17-35.
Tin Gốc: Vnexpress
