Sáng nay (17.4), ĐH Quốc gia TP.HCM chính thức công bố điểm thi đánh giá năng lực (V-ACT) của hơn 133.000 thí sinh trên cả nước. Tính đến đầu giờ chiều nay, theo khảo sát của Thanh Niên với một số trung tâm luyện thi, ít nhất trăm sĩ tử có điểm chung là kết quả tiếng Việt thấp nhất so với các phần thi khác là toán, tiếng Anh, tư duy khoa học. Hiện tượng này cũng diễn ra với những thí sinh có tổng điểm từ 1.000 trở lên.
Tuy nhiên, cũng có số ít trường hợp thí sinh có kết quả thi tiếng Việt cao hơn các phần khác trong quá trình khảo sát.
Đáng chú ý, nhiều thí sinh đạt điểm phần thi tiếng Anh ở mức tối đa là 300, trong khi điểm tiếng Việt lại nằm “chót bảng” trong 4 phần. Trường hợp nổi bật nhất là thủ khoa thi đợt 1 năm nay – em Trần Hoàng Thiên Phúc, học sinh lớp 12 Toán 2 Trường Phổ thông Năng khiếu (ĐH Quốc gia TP.HCM) – với điểm phần tiếng Anh, tư duy khoa học đều là 300, toán đạt 264 còn tiếng Việt “về cuối” ở mốc 234.
“Nhiều học sinh của tôi cũng có kết quả thi phần tiếng Việt thấp nhất trong 4 phần, thậm chí cách phần thi thấp thứ hai khoảng 30-40 điểm”, thạc sĩ Bùi Văn Công, giáo viên chuyên luyện thi V-ACT trực tuyến cho học sinh ở nhiều địa phương, chia sẻ.
Theo thầy Công, tiếng Việt là phần thi có điểm thấp nhất trong 4 phần không đồng nghĩa với việc năng lực tiếng Việt của thí sinh đó giảm sút, mà có thể do độ khó không đồng đều giữa các phần trong đề thi. Nam giáo viên cho rằng phần tiếng Việt ở kỳ thi năm 2026 thiên về suy luận chứ không còn quá chú trọng đến cảm nhận văn chương, đọc hiểu văn bản đơn thuần như trước. Điều này có thể khiến nhiều bạn gặp thử thách.
Chưa kể phần tiếng Việt năm nay còn có nhiều câu ngoài nội dung trước giờ hay ra đề, như câu hỏi về niêm luật trong thơ Đường luật hoặc các câu hỏi về lỗi chính tả, theo thầy Công. Còn thầy Đặng Duy Hùng, quản lý hệ thống luyện thi Helius Education tại TP.HCM, đánh giá phần tiếng Việt tuy hay và pha trộn nhiều màu sắc khác nhau, song lại nặng về đọc ngữ liệu nên chiếm nhiều thời gian làm bài hơn so với mọi năm.
“Nhìn chung, phần khó ở đề năm nay xoay cực từ khoa học tự nhiên sang khoa học xã hội”, thầy Hùng nhìn nhận.
Huỳnh An Khang, với tổng điểm 1.006 – trong đó tiếng Anh đạt 278 điểm, tư duy khoa học 253, toán 248 và tiếng Việt 227 – chia sẻ thêm rằng phần thi tiếng Việt đặc biệt thử thách ở những câu hỏi về kiến thức, nhất là kiến thức tích lũy từ các lớp dưới chứ không phải trọng tâm giảng dạy ở chương trình học lớp 12. Nam sinh học lớp 12 ở Trường THPT Phú Nhuận (TP.HCM) kể sẽ tiếp tục dự thi đợt 2 tổ chức vào tháng 5 tới để cải thiện điểm số.
Trong khi đó, T., một thí sinh tại TP.HCM, cho biết đa phần các bạn chung lớp đều có điểm tiếng Việt là điểm thấp nhất. “Riêng em có kết quả tiếng Việt cao hơn các phần khác”, nam sinh đạt 283 điểm tiếng Việt và tổng điểm 1.043 chia sẻ.
Chia sẻ góc nhìn khác, thầy Lê Văn Minh (KST), giáo viên luyện thi V-ACT tại Trung tâm Alpha (TP.Đà Lạt), cho biết không chỉ mới đây mà từ lâu thầy đã trăn trở về vấn đề sử dụng tiếng Việt ở học sinh THCS, THPT. “Tôi nhận ra càng về sau, các bạn càng bị ‘hạn chế’ về năng lực và cách sử dụng ngôn ngữ Việt. Ngoài đời sống thực tế cũng vậy chứ không riêng gì trong các bài thi mang tính học thuật như V-ACT”, thầy Minh nói.
Nam giáo viên cũng thông tin hầu hết học sinh trong khóa thầy đứng lớp đều có điểm tiếng Anh cao hơn tiếng Việt.
“Tôi thật sự buồn vì lẽ ra tiếng Việt nên là phần kiến thức khiến các bạn cảm thấy hứng thú thay vì vô tình trở thành rào cản”, thầy Minh bộc bạch.
Để cải thiện, thầy Minh chia sẻ trong mỗi lần soạn đề đều cố gắng đưa ngữ liệu về việc bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt để nhắc nhở học sinh. Ngoài ra, thầy còn khuyến khích các bạn trau dồi vốn từ ngữ thông qua việc chăm chỉ đọc, xem thơ ca, truyện, kịch…
“Tôi chỉ hy vọng thay đổi được góc nhìn của một vài bạn thôi là vui lắm rồi”, thầy nói.
Trước đó, Thanh Niên từng đăng tải loạt bài về việc một bộ phận người trẻ dùng tiếng Việt một cách méo mó, lệch chuẩn, từ sử dụng “teencode” hoặc những từ nửa Anh nửa Việt cho tới nói năng những cụm vô nghĩa như “tung tung tung sahur”, “tralalero tralala”… Điều này trải rộng từ học sinh tiểu học, THCS, THPT đến sinh viên ĐH.
“Thoạt nghe tưởng là vui vẻ, hài hước nhưng lâu dài tạo thành thói quen, các con quên mất luôn từ thông dụng vẫn hay dùng trong tiếng Việt hằng ngày”, cô Nguyễn Thị Phương Đài, giáo viên Trường tiểu học Trần Khánh Dư (P.Tân Định, TP.HCM), chia sẻ với Thanh Niên hồi cuối năm 2025. “Tôi nhận thấy càng ngày, kỹ năng diễn đạt thành câu văn, bài văn của nhiều học sinh càng kém đi vì bây giờ nhiều bạn chỉ xem video ngắn”, cô Đài nói thêm.
Cán bộ quản lý nhiều trường mầm non cho biết từ ngày 25.5, các trường sẽ tiến hành tổng kết năm học 2025-2026, ngày mầm non TP.HCM nghỉ hè do tùy trường quyết định, miễn nằm trong khung thời gian năm học của thành phố.
Theo kế hoạch thời gian năm học 2025-2026 đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên trên địa bàn thành phố được UBND TP.HCM ban hành, bậc mầm non kết thúc năm học trước ngày 31.5.2026.
Theo lịch, ngày 31.5 là chủ nhật, do đó, ngày kết thúc năm học của các trường mầm non tại TP.HCM sẽ trễ nhất là 29.5 (thứ sáu).
Như tại Trường mầm non Sơn Ca 14, phường Phú Nhuận, trẻ sẽ học hết ngày 27.5. Cô Lê Cẩm Linh, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết ngày 28.5, trường tổ chức lễ ra trường cho các trẻ lớp lá và trẻ bắt đầu nghỉ hè từ ngày 29.5.
Tại Trường mầm non Sóc Nâu, phường An Hội Tây, TP.HCM, trường tổ chức lễ tổng kết năm học vào ngày 28.5 cho khối nhà trẻ, mầm và chồi. Vào ngày 29.5, trường tổng kết năm học kết hợp lễ tri ân - ra trường cho trẻ khối lá 5 tuổi. Các trẻ nghỉ hè từ ngày 30.5.2026.
Trường mầm non Sóc Nâu, phường An Hội nhắn gửi phụ huynh trong thời gian trẻ nghỉ hè, mong gia đình quan tâm chăm sóc sức khỏe, đảm bảo an toàn cho trẻ; tăng cường giáo dục kỹ năng tự phục vụ, phòng tránh tai nạn thương tích và đuối nước cho trẻ.
Thông thường, các cơ sở giáo dục mầm non trên địa bàn thành phố cần căn cứ hướng dẫn của Sở GD-ĐT TP.HCM về tổ chức hoạt động hè đối với giáo dục mầm non, đồng thời căn cứ tình hình thực tế của nhà trường và nhu cầu gửi trẻ trong hè của cha mẹ học sinh, từ đó xây dựng các kế hoạch hoạt động hè, trình UBND phường/xã/ đặc khu mà trường đóng trên địa bàn, phê duyệt.
Theo dự kiến trong hè 2026, các trường mầm non công lập hoạt động hè từ 15.6 tới 14.8, các hoạt động hè được tổ chức trên tinh thần tự nguyện, dành cho trẻ đang học tại trường trong năm học 2025 - 2026.
Các hoạt động hè nhằm xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, góp phần giúp trẻ phát triển toàn diện và chuẩn bị tâm thế sẵn sàng bước vào năm học mới; nghiêm túc thực hiện các quy định về phòng, chống dịch bệnh; an toàn sức khỏe cho trẻ, an toàn trường học, an toàn vệ sinh thực phẩm.
Trường mầm non Sơn Ca 14, phường Phú Nhuận dự kiến hoạt động hè 2026 từ 15.6 cho đến 14.8.
Theo dự thảo kế hoạch tổ chức hoạt động hè của Trường mầm non Sóc Nâu, phường An Hội Tây, thời gian tổ chức hè tại trường dự kiến từ ngày 15.6 đến ngày 14.8, trong đó chia làm 2 đợt. Đợt 1, từ ngày 15.6 đến 15.7. Đợt 2 từ ngày 16.7 đến 14.8. Việc tổ chức hoạt động hè cho trẻ thực hiện trên nguyên tắc tự nguyện theo điều kiện thực tế; nhu cầu gửi trẻ của cha mẹ học sinh, người chăm sóc trẻ; sự tự nguyện đăng ký tham gia của giáo viên.
Cô Nguyễn Thị Vân, Hiệu trưởng Trường mầm non Sóc Nâu, cho biết theo dự kiến, các hoạt động hè được tổ chức nhằm tạo điều kiện thuận lợi để hỗ trợ phụ huynh yên tâm công tác trong thời gian nghỉ hè. Các hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ trong hè được tổ chức theo phương châm "Chơi mà học - Học bằng chơi", bảo đảm phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi.
Các trường mầm non ngoài công lập, các cơ sở mầm non độc lập/tư thục tại TP.HCM cũng sẽ có một số ngày nghỉ hè, sau đó tiếp tục chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ xuyên suốt trong hè.
Bức thư ngỏ do các nhà toán học tại cơ sở Berkeley (UC Berkeley) khởi xướng, gửi tới Đại học California - hệ thống đại học công lập hàng đầu nước Mỹ, gồm 9 trường. Trong đó có 7 trưởng khoa Toán, 37 trưởng khoa khác.
"Chúng tôi thấy sinh viên đang thiếu hụt kiến thức nền nghiêm trọng. Giảng viên vừa phải dạy lại kiến thức toán cấp hai, vừa phải dạy chương trình chuyên ngành Khoa học, Kỹ thuật, Kinh tế và các lĩnh vực đòi hỏi tính toán cao khác", trích thư.
Sáu năm trước, UC xóa bỏ quy định nộp điểm thi chuẩn hóa như SAT, ACT vốn tồn tại nhiều thập kỷ, sau các làn sóng chỉ trích cho rằng đây là rào cản, gây bất lợi với nhóm thí sinh yếu thế, không có điều kiện luyện thi.
Thời điểm dịch Covid-19 bùng phát, 9 cơ sở thành viên của hệ thống này cùng hàng trăm đại học khắp nước Mỹ đồng loạt bỏ bắt buộc nộp điểm SAT, ACT. Trong năm đầu áp dụng, UC thu về lượng hồ sơ cao kỷ lục, đồng thời đón nhận khóa tân sinh viên có quy mô lớn và đa dạng sắc tộc nhất lịch sử.
Tuy nhiên, mặt trái của chính sách này đã lộ rõ sau 5 năm. Theo báo cáo cuối năm 2025 của Nhóm công tác quản lý tuyển sinh thuộc UC San Diego, số sinh viên có năng lực toán dưới mức phổ thông trung học đã tăng gấp 30 lần. Đáng ngại hơn, 70% trong số này chưa đạt trình độ toán cấp trung học cơ sở. Điều này đồng nghĩa cứ 12 tân sinh viên bước vào giảng đường UC thì có một em hổng kiến thức căn bản.
"Yêu cầu điểm thi toán SAT/ACT không phải là rào cản đối với sự công bằng, ngược lại, nó là điều kiện tiên quyết để đảm bảo sự công bằng", các giáo sư nhấn mạnh. "Bỏ qua việc kiểm tra kiến thức đầu vào không giúp xóa bỏ rào cản, mà chỉ đẩy nó vào giảng đường, nơi các em sẽ càng khó vượt qua hơn".
Các giảng viên lập luận rằng trong bối cảnh lạm phát điểm số ở bậc phổ thông và tình trạng lạm dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để viết bài luận, các kỳ thi chuẩn hóa vẫn là thước đo khách quan để đánh giá năng lực thực tế của ứng viên. Họ kiến nghị khôi phục việc nộp điểm thi sớm nhất từ mùa tuyển sinh năm 2027.
Ông Ahmet Palazoglu, Chủ tịch Hội đồng Học thuật UC, cho biết Hội đồng Tuyển sinh và Quan hệ trường học sẽ lập tức bắt tay giải quyết vấn đề cấp bách về năng lực học đại học của sinh viên và quy trình tuyển sinh.
Còn bà Rachel Zaentz, người phát ngôn của hệ thống UC, thừa nhận việc suy giảm năng lực toán nền tảng đang là "thách thức chung của cả quốc gia", là hệ quả từ giai đoạn học trực tuyến kéo dài trong đại dịch. Bà khẳng định UC sẽ tập trung nâng cao chất lượng giảng dạy, thúc đẩy hợp tác và hỗ trợ sinh viên bằng cách liên kết chặt chẽ với cả khối phổ thông lẫn các tổ chức giáo dục bậc cao.
Năm học 2025-2026, UC có khoảng 300.000 sinh viên tại tất cả cơ sở, đông nhất trong lịch sử, cùng 265.000 giảng viên và nhân viên. Trong số này, 8 cơ sở lọt top 25 đại học công tốt nhất Mỹ, theo tổ chức xếp hạng US News.
Nội dung nằm trong công văn Bộ Giáo dục và Đào tạo gửi các địa phương, ngày 21/7.
Bộ cho biết đã phát hiện một số tồn tại về dữ liệu điểm học bạ, phiếu đăng ký, minh chứng ưu tiên và chứng chỉ ngoại ngữ... khi rà soát dữ liệu trên hệ thống tuyển sinh.
Cụ thể, với minh chứng ưu tiên và chứng chỉ ngoại ngữ, hơn 125.000 em chưa được duyệt. Hơn 2.600 dữ liệu khu vực ưu tiên của thí sinh cần rà soát.
Ngoài ra, hàng chục nghìn trường hợp có điểm môn Ngoại ngữ, Ngoại ngữ 2 trong dữ liệu học bạ nhưng không có mã môn này.
Để đảm bảo chính xác trong xét tuyển, Bộ đề nghị các địa phương rà soát, cập nhật dữ liệu, hoàn thành trước 17h ngày 24/7.
Bộ lưu ý việc này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả xét tuyển của thí sinh.
Đại diện tuyển sinh của một số trường đại học cho biết đây là khâu quan trọng. Như năm ngoái, có trường phát hiện một số thí sinh dùng chứng chỉ ngoại ngữ giả, phải hủy kết quả.
Ngoài ra, Bộ cũng đề nghị các địa phương cập nhật kết quả của nhóm bị kỷ luật trong kỳ thi tốt nghiệp THPT hoặc nhóm phúc khảo, dẫn đến thay đổi điểm thi.
"Tuyệt đối không để chậm muộn, để sót đơn thư của thí sinh", Bộ nêu.
Theo kế hoạch, các đại học sẽ tổ chức xét tuyển, xử lý nguyện vọng từ ngày 4 đến 9/8 với 6 lần lọc ảo. Sau đó, các trường rà soát để công bố điểm chuẩn sau 17h ngày 10/8.
