Biến kiến thức chuyên môn thành động lực khởi nghiệp, đến nay chị Giang đã vượt qua những thất bại ban đầu để khẳng định giá trị của nông nghiệp sạch.
Tốt nghiệp chuyên ngành công nghệ sinh học tại Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, chị Giang sớm gắn bó với công tác chuyên môn tại Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm TP.HCM từ năm 2012. Những năm tháng trực tiếp làm việc trong ngành giúp chị thấu hiểu nỗi trăn trở của người dân đô thị về nông nghiệp sạch.
“Từng là sinh viên công nghệ sinh học và là cán bộ kiểm soát an toàn thực phẩm, tôi hiểu rất rõ sự nguy hiểm của các loại thuốc bảo vệ thực vật đối với sức khỏe con người. Chính điều đó luôn thôi thúc tôi phải khởi nghiệp một cái gì đó thực sự sạch, thực sự an toàn. Mặc dù được làm việc trong môi trường điều kiện tốt với mức lương ổn định, nhưng bản thân tôi muốn có một hướng đi hoàn toàn mới”, chị Giang bộc bạch.
Sau khi nghỉ việc, năm 2022, chị bắt đầu thực hiện giấc mơ của mình: thuê 2.000 m² đất ở P.An Phú Đông để làm vườn rau thủy canh. Chị chọn những loại rau quen thuộc như rau muống, cải, xà lách làm hướng đi đầu tiên; bắt đầu lắp giàn, xây dựng hệ thống áp dụng kỹ thuật thủy canh hồi lưu, kết hợp phun sương mát trên lá và đầu tư hạ tầng kỹ thuật hết 300 triệu đồng.
“Khi bắt tay vào làm, tôi gặp không ít khó khăn; việc kiên quyết nói không với thuốc bảo vệ thực vật và thuốc trị nấm hóa học khiến vườn rau của tôi thường xuyên bị sâu bệnh. Thời gian đầu, nhiều cây chết, năng suất sụt giảm khiến tôi luôn rơi vào cảnh hụt vốn liên tục”, chị Giang nhớ lại.
Không đầu hàng, chị Giang dùng chính kiến thức chuyên môn về công nghệ sinh học để tìm ra các giải pháp thay thế. Thay vì dùng hóa chất, chị nghiên cứu áp dụng các phương pháp vi sinh, dù tốn thời gian hơn nhưng đảm bảo hệ sinh thái trong vườn được bền vững và sản phẩm đầu ra hoàn toàn sạch.
Sau những thất bại, chị Giang bắt đầu gặt hái được những “quả ngọt”. Những luống rau bắt đầu phát triển tốt, xanh mướt. Từ khi ươm mầm đến lúc xuất bán, rau muống là từ 25 – 30 ngày, còn các loại cây cải cần khoảng 30 – 45 ngày. Hiện tại, mỗi ngày chị Giang cung cấp ra thị trường khoảng 70 kg rau sạch, giá bán ổn định từ 40.000 – 60.000 đồng/kg. Mỗi năm sau khi trừ các chi phí, thu nhập của chị khoảng 150 triệu đồng.
Năm 2025, sau khi đã làm chủ được kỹ thuật thủy canh hồi lưu, chị Giang bắt đầu một thử nghiệm táo bạo hơn khi đưa cây rau càng cua lên giàn.
“Đây là loại rau có giá trị dinh dưỡng cao, được ưa chuộng trong đông y nhờ tính mát, thanh nhiệt. Tuy nhiên, để trồng thủy canh loại rau này không hề đơn giản. Khó nhất là khâu chọn và tạo cây giống, giai đoạn này mất rất nhiều thời gian và công sức. Phải chăm dưỡng cây giống thật khỏe mạnh, bộ rễ phát triển tốt thì khi lên giàn mới đạt được năng suất như kỳ vọng”, chị Giang chia sẻ.
Theo chị Giang, so với các loại xà lách hay cải, rau càng cua rất ít bị sâu bệnh tấn công, giúp chị giảm bớt áp lực về việc quản lý dịch hại bằng phương pháp vi sinh.
“Đây là hướng đi hoàn toàn mới, lại phù hợp là loại rau mà nhu cầu tiêu dùng tại TP.HCM rất lớn nhưng nguồn cung rau sạch đạt chuẩn khá khan hiếm. Rau càng cua thủy canh không chỉ sạch mà còn giữ được độ giòn, mọng nước và vị đặc trưng, rất dễ chiếm lĩnh thị trường”, chị Giang nói.
Bà Nguyễn Thị Huệ, Phó giám đốc Trung tâm Ươm tạo doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao TP.HCM, nhận định mô hình của chị Giang là một điển hình tiêu biểu về nông nghiệp bền vững. Theo bà Huệ, nhờ làm chủ công nghệ trồng rau thủy canh hồi lưu, mô hình đã tối ưu hóa chi phí phân bón, nước tưới và thuốc bảo vệ thực vật. Việc ưu tiên sử dụng các chế phẩm sinh học không chỉ bảo vệ môi trường mà còn đảm bảo nông sản sạch, an toàn cho người tiêu dùng.
Bà Huệ cũng cho biết thành công của mô hình không chỉ giải quyết bài toán rau sạch đô thị mà còn tạo việc làm, nâng cao trình độ kỹ thuật cho lao động địa phương.
Sáng 19.4, tại Hà Nội đã diễn ra Lễ khai mạc vòng loại quốc gia Cuộc thi Vô địch tin học văn phòng thế giới (MOS World Championship) do T.Ư Đoàn phối hợp cùng IIG Việt Nam tổ chức.
Tham dự chương trình có anh Nguyễn Tường Lâm, Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam. Cuộc thi đã thu hút gần 1.500 thí sinh trên cả nước tham gia.
Phát biểu tại lễ khai mạc, anh Nguyễn Tường Lâm cho biết đất nước ta đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với những yêu cầu ngày càng cao về chất lượng tăng trưởng, năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng trước những biến động nhanh, phức tạp của thế giới.
Trong bối cảnh đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là xu hướng, mà đã trở thành động lực chủ yếu, nền tảng cốt lõi và con đường tất yếu để Việt Nam bứt phá vươn lên như Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã khẳng định. Đồng thời, phát triển con người, đặc biệt là thế hệ trẻ, là trung tâm và chủ thể của quá trình phát triển.
Điều đó đặt ra một yêu cầu rất cụ thể: phải xây dựng được một thế hệ thanh niên có tri thức, kỹ năng, tư duy số, năng lực sáng tạo và khả năng thích ứng cao trong môi trường toàn cầu. Đây không chỉ là mục tiêu lâu dài, mà là nhiệm vụ cấp bách, mang tính quyết định đối với tương lai phát triển của đất nước.
Anh Lâm khẳng định, việc tổ chức những sân chơi như MOS World Championship là giải pháp thiết thực để nâng cao năng lực số, khơi dậy tư duy sáng tạo và chuẩn bị nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao cho đất nước trong thời kỳ mới.
Hiệu quả đó cũng được thể hiện qua thành tích quốc tế ấn tượng của Đội tuyển quốc gia Việt Nam. Tính đến nay, Việt Nam đã giành 24 huy chương thế giới, trong đó có 5 cúp Vô địch thế giới. Riêng mùa giải 2025, Việt Nam đã xuất sắc lọt vào top 5 đội tuyển mạnh nhất thế giới.
Năm 2026, cuộc thi tiếp tục được tổ chức trên phạm vi toàn quốc với hai vòng thi cấp quốc gia gồm: vòng loại quốc gia và vòng chung kết quốc gia. Thí sinh tranh tài ở 6 nội dung: Microsoft Word, Excel, PowerPoint (phiên bản 2019 và Microsoft 365 Apps), tại ba khu vực Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM.
Kết thúc các vòng thi quốc gia, 6 thí sinh xuất sắc nhất sẽ đại diện Việt Nam tham dự vòng chung kết thế giới tại Mỹ, tranh tài cùng thí sinh đến từ gần 100 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Được triển khai tại Việt Nam từ năm 2010, MOS World Championship đã bước sang mùa giải thứ 17 liên tiếp với quy mô ngày càng mở rộng và sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng học sinh, sinh viên.
Theo PGS-TS Trần Lê Hưng, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài hiện có khoảng 6 triệu người, trong đó có một lực lượng đông đảo trí thức trẻ đang học tập, nghiên cứu và làm việc tại các trường đại học, viện nghiên cứu, tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới.
Từ Pháp, Hà Lan, Thụy Điển đến Thụy Sĩ, nhiều người Việt trẻ đang tham gia những lĩnh vực khoa học - công nghệ tiên tiến, tích lũy tri thức và kinh nghiệm quốc tế với mong muốn một ngày nào đó có thể đóng góp cho quê hương.
Tuy nhiên, theo anh Hưng, vấn đề không nằm ở ý chí hay khát vọng cống hiến của lớp trí thức trẻ, mà nằm ở cơ chế kết nối và môi trường để những đóng góp ấy trở thành hiện thực.
Một thực tế được chỉ ra là khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế vẫn còn tồn tại. Khi muốn hợp tác với các đơn vị trong nước hoặc trở về làm việc, nhiều trí thức trẻ gặp những khác biệt về hạ tầng nghiên cứu, môi trường học thuật và cơ chế tài chính cho khoa học.
Bên cạnh đó, mạng lưới kết nối hiện nay vẫn còn khá rời rạc, nhiều hoạt động hợp tác chủ yếu dựa trên quan hệ cá nhân thay vì được vận hành bởi một hệ thống đồng bộ và bền vững.
Đáng chú ý, anh Hưng cho rằng, vai trò của tổ chức Đoàn trong không gian kết nối trí thức trẻ toàn cầu vẫn chưa được phát huy tương xứng. Dù các hội sinh viên Việt Nam ở nhiều quốc gia đang làm tốt nhiệm vụ gắn kết cộng đồng, nhưng việc kết nối về khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo với trong nước vẫn còn nhiều dư địa để phát triển.
Những trăn trở ấy xuất phát từ nhận thức rằng Việt Nam đang sở hữu một nguồn lực nội sinh rất lớn nhưng chưa được khai thác hiệu quả. Đó là nguồn lực con người với hàng nghìn tiến sĩ, phó giáo sư, giáo sư người Việt đang làm việc tại các tổ chức nghiên cứu hàng đầu thế giới.
Nhiều người trong số họ đang dẫn dắt các nhóm nghiên cứu thuộc những lĩnh vực công nghệ chiến lược. Đó còn là nguồn lực mạng lưới quốc tế khi mỗi nhà khoa học trẻ không chỉ mang theo tri thức chuyên môn mà còn là một mắt xích trong hệ sinh thái khoa học toàn cầu, có khả năng mở ra các cơ hội hợp tác quốc tế cho các đơn vị trong nước.
Và hơn hết, đó là nguồn lực tri thức ứng dụng, được tích lũy từ quá trình trực tiếp giải quyết những vấn đề mà thế giới đang đối mặt như biến đổi khí hậu, giao thông thông minh, phát triển bền vững hay chuyển đổi số.
Từ thực tiễn đã nêu, PGS-TS Trần Lê Hưng gửi gắm nhiều đề xuất tới Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII. Trước hết, anh đề nghị đổi mới mạnh mẽ hoạt động của Mạng lưới Trí thức trẻ Việt Nam toàn cầu theo hướng thực chất hơn.
"Mạng lưới không chỉ dừng ở việc kết nối mà cần có chương trình hành động rõ ràng, gắn với những bài toán cụ thể của đất nước, có cơ chế phối hợp giữa Đoàn Thanh niên với các bộ, ngành và cơ quan liên quan để huy động nguồn lực trí thức trẻ tham gia giải quyết các vấn đề phát triển", anh Hưng chia sẻ.
Đặc biệt, anh Hưng đề xuất cần xây dựng chương trình "Cầu nối nghiên cứu". Thông qua đó, các đề tài, nhu cầu nghiên cứu và chuyển giao công nghệ từ trong nước sẽ được công khai để kết nối với các chuyên gia, nhà khoa học trẻ Việt Nam ở nước ngoài.
Những hình thức hợp tác như nghiên cứu ngắn hạn, đồng hướng dẫn nghiên cứu sinh, thỉnh giảng hay chuyển giao công nghệ sẽ có thêm điều kiện phát triển, nếu đi kèm các cam kết rõ ràng về thủ tục, điều kiện làm việc và cơ chế tài chính.
Bên cạnh đó, anh kỳ vọng Đoàn Thanh niên sẽ trở thành trung tâm kết nối của hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo. Đoàn có thể đóng vai trò cầu nối giữa cộng đồng startup người Việt trong và ngoài nước với các cơ quan quản lý, trường đại học và doanh nghiệp, tạo môi trường thuận lợi để thử nghiệm các ý tưởng mới và hình thành những mạng lưới cố vấn trẻ mang bản sắc trí thức Việt Nam toàn cầu.
PGS-TS Trần Lê Hưng kỳ vọng Đoàn Thanh niên hoàn toàn có thể trở thành lực lượng tiên phong xây dựng những cây cầu kết nối, để mỗi người trẻ Việt Nam, dù ở bất cứ đâu, đều có cơ hội đóng góp cho đất nước.
Trong kỳ nghỉ lễ 30.4 – 1.5, thay vì các hoạt động tham quan thông thường, nhiều người dân lựa chọn đến Thảo Cầm Viên Sài Gòn để trải nghiệm sự kiện “đám cưới” của cặp hươu cao cổ Thảo Em – Phi Phi.
Ngay từ sáng sớm, khu vực tổ chức đã đông kín người. Dòng người liên tục đổ về, tạo nên khung cảnh nhộn nhịp hiếm thấy. Nhiều gia đình có con nhỏ, nhóm bạn trẻ đứng kín các lối đi để theo dõi, chụp ảnh và ghi lại những khoảnh khắc đặc biệt của sự kiện.
Nguyễn Bá Phú (Phó giám đốc phụ trách Sinh nghiệp động vật của Thảo cầm viên Sài Gòn) cho biết ý tưởng tổ chức sự kiện không phải là ngẫu nhiên mà được phát triển từ chuỗi hoạt động tương tác với động vật đã thực hiện trước đó.
“Trong những năm gần đây, chúng tôi thường xuyên tổ chức các sự kiện như sinh nhật, ngày kỷ niệm của các cá thể động vật. Lần này, nhân dịp lễ 30.4 – 1.5, đồng thời trùng với sinh nhật của cá thể hươu cao cổ Thảo Em (29.4.2023) và việc ghép đôi thành công với cá thể Phi Phi, chúng tôi xây dựng ý tưởng ‘lễ thành hôn’ để tạo điểm nhấn cho du khách”, ông Phú chia sẻ.
Theo ông Phú, việc nhân hóa câu chuyện theo hình thức đám cưới giúp sự kiện trở nên gần gũi, dễ tiếp cận hơn với công chúng, đặc biệt là trẻ em.
Chia sẻ thêm về công tác chuẩn bị, ông Phú cho biết đây là một trong những sự kiện có khối lượng công việc lớn, đòi hỏi sự phối hợp của nhiều bộ phận.
“Phần lớn các hạng mục đều được thực hiện thủ công, từ dựng bối cảnh đến trang trí. Chúng tôi chọn phong cách đám cưới miền Tây với các vật liệu quen thuộc như lá dừa, thân chuối, tre… nên cần sự tỉ mỉ và thời gian chuẩn bị”, ông nói.
Nhiều vật tư phục vụ trang trí được vận chuyển từ khu sản xuất tại Củ Chi về từ trước đó. Bên cạnh đó, đội ngũ nhân sự tại chỗ cũng tham gia thu gom, xử lý vật liệu tự nhiên để hoàn thiện không gian.
“Anh em phải làm liên tục trong nhiều ngày, từ khâu chuẩn bị vật tư, vận chuyển cho đến dựng cảnh và hoàn thiện bằng tay. Khối lượng công việc không nhỏ nhưng đổi lại là một không gian mang tính trải nghiệm rõ rệt cho du khách”, ông Phú cho biết.
Ghi nhận tại sự kiện, nhiều bạn trẻ bày tỏ sự thích thú trước ý tưởng “đám cưới thú”. Tôn Thức Tâm Đức (25 tuổi, ngụ ở đường số 53, Q.7 cũ; nay là P.Tân Hưng, TP.HCM) cho biết: “Nghe ‘đám cưới thú’ thấy lạ nên tụi em đi xem thử. Không khí đông vui, nhộn nhịp nên thấy rất thích”.
Tương tự, Ngô Thị Hoàng Yến (22 tuổi, ngụ ở đường Trần Mai Ninh, Q.Tân Bình cũ; nay là P.Bảy Hiền, TP.HCM) chia sẻ: “Trước giờ chưa có sự kiện kiểu này nên mình khá tò mò. Khi đến thì thấy đông và vui hơn mong đợi”.
Nguyễn Ngọc Bảo Trân, học sinh Trường THCS Trần Hưng Đạo (P.An Phú Đông, TP.HCM), cho biết đã mong chờ sự kiện từ trước. “Em nghe các bạn nói nên rủ mẹ và em trai đi cùng. Hôm nay được tham gia em thấy rất vui và hào hứng”, Trân chia sẻ.
Bên cạnh những ý kiến tích cực, một số người tham gia cũng góp ý để chương trình có thể hoàn thiện hơn. Trần Lê Thảo Vy (ngụ ở đường Nguyễn Hữu Thọ, xã Nhà Bè, TP.HCM) nhận xét: “Mình thấy ý tưởng khá lạ và vui, phù hợp để đi chơi dịp lễ. Nếu có thêm cách nhận diện rõ "cô dâu", "chú rể" thì sẽ dễ theo dõi và thú vị hơn”.
Ông Phú cho biết bên cạnh yếu tố giải trí, các hoạt động như “đám cưới thú” còn mang ý nghĩa truyền thông về bảo tồn.
“Chúng tôi vẫn tập trung chính vào công tác chăm sóc, nuôi dưỡng và bảo tồn động vật. Tuy nhiên, thông qua các sự kiện như thế này, chúng tôi muốn tạo thêm điểm kết nối để người dân hiểu hơn về đời sống của động vật cũng như tầm quan trọng của việc bảo tồn”, ông Phú nhấn mạnh.
Theo ông Phú , việc lồng ghép yếu tố trải nghiệm giúp thông điệp trở nên gần gũi, dễ tiếp nhận hơn, đặc biệt với trẻ nhỏ, là nhóm đối tượng cần được nâng cao nhận thức từ sớm.
Trong thời gian tới, các hoạt động tương tự có thể tiếp tục được tổ chức tùy theo từng thời điểm và những dấu mốc đặc biệt của các cá thể động vật.
“Chúng tôi sẽ cân nhắc tổ chức các sự kiện phù hợp với từng câu chuyện cụ thể, nhằm mang lại trải nghiệm mới cho du khách mỗi khi đến tham quan”, ông Phú cho biết.
