Theo PGS-TS Trần Lê Hưng, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài hiện có khoảng 6 triệu người, trong đó có một lực lượng đông đảo trí thức trẻ đang học tập, nghiên cứu và làm việc tại các trường đại học, viện nghiên cứu, tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới.
Từ Pháp, Hà Lan, Thụy Điển đến Thụy Sĩ, nhiều người Việt trẻ đang tham gia những lĩnh vực khoa học – công nghệ tiên tiến, tích lũy tri thức và kinh nghiệm quốc tế với mong muốn một ngày nào đó có thể đóng góp cho quê hương.
Tuy nhiên, theo anh Hưng, vấn đề không nằm ở ý chí hay khát vọng cống hiến của lớp trí thức trẻ, mà nằm ở cơ chế kết nối và môi trường để những đóng góp ấy trở thành hiện thực.
Một thực tế được chỉ ra là khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế vẫn còn tồn tại. Khi muốn hợp tác với các đơn vị trong nước hoặc trở về làm việc, nhiều trí thức trẻ gặp những khác biệt về hạ tầng nghiên cứu, môi trường học thuật và cơ chế tài chính cho khoa học.
Bên cạnh đó, mạng lưới kết nối hiện nay vẫn còn khá rời rạc, nhiều hoạt động hợp tác chủ yếu dựa trên quan hệ cá nhân thay vì được vận hành bởi một hệ thống đồng bộ và bền vững.
Đáng chú ý, anh Hưng cho rằng, vai trò của tổ chức Đoàn trong không gian kết nối trí thức trẻ toàn cầu vẫn chưa được phát huy tương xứng. Dù các hội sinh viên Việt Nam ở nhiều quốc gia đang làm tốt nhiệm vụ gắn kết cộng đồng, nhưng việc kết nối về khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo với trong nước vẫn còn nhiều dư địa để phát triển.
Những trăn trở ấy xuất phát từ nhận thức rằng Việt Nam đang sở hữu một nguồn lực nội sinh rất lớn nhưng chưa được khai thác hiệu quả. Đó là nguồn lực con người với hàng nghìn tiến sĩ, phó giáo sư, giáo sư người Việt đang làm việc tại các tổ chức nghiên cứu hàng đầu thế giới.
Nhiều người trong số họ đang dẫn dắt các nhóm nghiên cứu thuộc những lĩnh vực công nghệ chiến lược. Đó còn là nguồn lực mạng lưới quốc tế khi mỗi nhà khoa học trẻ không chỉ mang theo tri thức chuyên môn mà còn là một mắt xích trong hệ sinh thái khoa học toàn cầu, có khả năng mở ra các cơ hội hợp tác quốc tế cho các đơn vị trong nước.
Và hơn hết, đó là nguồn lực tri thức ứng dụng, được tích lũy từ quá trình trực tiếp giải quyết những vấn đề mà thế giới đang đối mặt như biến đổi khí hậu, giao thông thông minh, phát triển bền vững hay chuyển đổi số.
Từ thực tiễn đã nêu, PGS-TS Trần Lê Hưng gửi gắm nhiều đề xuất tới Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII. Trước hết, anh đề nghị đổi mới mạnh mẽ hoạt động của Mạng lưới Trí thức trẻ Việt Nam toàn cầu theo hướng thực chất hơn.
“Mạng lưới không chỉ dừng ở việc kết nối mà cần có chương trình hành động rõ ràng, gắn với những bài toán cụ thể của đất nước, có cơ chế phối hợp giữa Đoàn Thanh niên với các bộ, ngành và cơ quan liên quan để huy động nguồn lực trí thức trẻ tham gia giải quyết các vấn đề phát triển”, anh Hưng chia sẻ.
Đặc biệt, anh Hưng đề xuất cần xây dựng chương trình “Cầu nối nghiên cứu”. Thông qua đó, các đề tài, nhu cầu nghiên cứu và chuyển giao công nghệ từ trong nước sẽ được công khai để kết nối với các chuyên gia, nhà khoa học trẻ Việt Nam ở nước ngoài.
Những hình thức hợp tác như nghiên cứu ngắn hạn, đồng hướng dẫn nghiên cứu sinh, thỉnh giảng hay chuyển giao công nghệ sẽ có thêm điều kiện phát triển, nếu đi kèm các cam kết rõ ràng về thủ tục, điều kiện làm việc và cơ chế tài chính.
Bên cạnh đó, anh kỳ vọng Đoàn Thanh niên sẽ trở thành trung tâm kết nối của hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo. Đoàn có thể đóng vai trò cầu nối giữa cộng đồng startup người Việt trong và ngoài nước với các cơ quan quản lý, trường đại học và doanh nghiệp, tạo môi trường thuận lợi để thử nghiệm các ý tưởng mới và hình thành những mạng lưới cố vấn trẻ mang bản sắc trí thức Việt Nam toàn cầu.
PGS-TS Trần Lê Hưng kỳ vọng Đoàn Thanh niên hoàn toàn có thể trở thành lực lượng tiên phong xây dựng những cây cầu kết nối, để mỗi người trẻ Việt Nam, dù ở bất cứ đâu, đều có cơ hội đóng góp cho đất nước.
Chị T.T.T (35 tuổi, ngụ phường Bình Lợi Trung, TP.HCM), cho biết: "Cuối tháng 4, tôi lên mạng xã hội để tìm trang Buffet Poseidon đặt bàn cho gia đình. Khi thấy fanpage tên "Buffet Poseidon TP.HCM" chạy quảng cáo giảm giá, tôi nghĩ là trang chính thức nên liên hệ và được yêu cầu chuyển 50% tiền cọc để được ưu đãi 10% trên hóa đơn. Sau đó, họ gửi thông tin nhận tiền là Công ty TNHH Techique B Khoa Jutos nên tôi tin rằng đây là doanh nghiệp chủ quản của quán buffet này và thực hiện chuyển hơn 3 triệu đồng".
Theo chị T. dù đã chuyển khoản thành công nhưng fanpage vẫn báo chưa nhận được tiền, do lỗi cú pháp và thúc giục tiếp tục chuyển tiền giữ bàn. Sau đó, chị T. chuyển khoản một lần nữa nhưng cũng gặp lỗi tương tự, dù giao dịch đã thành công. "Lúc này, họ gửi cho tôi thông tin, hình ảnh của một người được cho là kế toán để liên hệ nhận lại tiền nhưng do chiều tối, không kiểm tra tin nhắn nên không thấy. Đến hôm sau, tôi không thấy ai liên hệ xếp bàn nên vào fanpage để liên hệ hỏi thì bị chặn. Lúc này, tôi mới biết mình bị lừa hơn 7 triệu đồng và đến cơ quan công an trình báo sự việc" chị T. kể lại.
Cũng với thủ đoạn tương tự, P.G.P (24 tuổi tuổi, ngụ P.Tân Hưng, TP.Hải Phòng) đã sập bẫy lừa của fanpage Buffet Poseidon Hải Phòng. P. cho biết: "Thông qua quảng cáo trên Facebook, tôi thấy fanpage này có ưu đãi giảm giá nên đặt bàn cho ba người với số tiền hơn 1,3 triệu đồng. Sau khi chuyển khoản, tôi không thấy fanpage báo lại nên cũng nghi ngờ và hỏi lại nhưng không thấy phản hồi. Khi đến nhà hàng ăn, tôi mới biết bị lừa, vì nhân viên cho biết không nhận tiền thanh toán trước, còn fanpage tối đã liên hệ là giả mạo và cũng có nhiều người bị lừa như trên".
Trước đó vào tháng 3, đối tượng cũng lợi dụng nhà hàng Buffet Poseidon khai trương chi nhánh ở P.Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai (nay là TP.Đồng Nai) lập fanpage giả mạo mang tên "Buffet Poseidon Biên Hòa" nhằm lừa khách đặt bàn online. Trước thông tin một số người dân sập bẫy thủ đoạn này, Công an TP.Đồng Nai đã đăng tải thông tin cảnh báo trên Facebook và đề nghị người dân cảnh giác.
Bà Châu Uyên, đại diện Buffet Poseidon, xác nhận khi chuỗi nhà hàng khai trương chi nhánh ở Dĩ An, một trang fanpage giả mạo mang tên "Buffet Poseidon Dĩ An" đã được lập ra, chạy quảng cáo trên Facebook có tên, hình ảnh, nội dung giống trang chính thức, với lượng người theo dõi lớn nhằm lừa khách đặt bàn để chiếm đoạt tiền. "Đến nay, chúng tôi đã ghi nhận một số trường hợp phản ánh bị lừa đặt bàn online quan trang giả mạo này", bà Châu Uyên nói và cho biết từ cuối năm 2025 đến nay, nhà hàng đã ghi nhận khoảng 45 trường hợp bị lừa đảo chiếm đoạt tiền bằng hình thức trên, với số tiền từ hơn 500.000 đồng đến hơn 200 triệu đồng.
Thượng tá Hồ Hoàng Thanh, Trưởng Công an P.Dĩ An, TP.HCM, cho biết từ thông tin của Công an TP.HCM, Fanpage Công an phường đã đăng tải bài viết cảnh báo người dân về tình trạng lợi dụng thương hiệu buffet lớn khai trương chi nhánh lập fanpage giả mạo, chạy quảng cáo rầm rộ các chương trình ưu đãi ảo nhằm lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Theo Trưởng Công an P.Dĩ An, thủ đoạn của hành vi này là khi đặt cọc 50% tiền bàn được giảm 10% hóa đơn hoặc giảm 15% hóa đơn khi thanh toán trước 100% tiền bàn, cùng quà tặng kèm là bánh kem, trang trí bàn sinh nhật khi chuyển khoản trước. Để không bị lừa đảo, Công an P.Dĩ An khuyến cáo người dân không chuyển tiền khi đặt bàn online, không nhấp vào link lạ theo dẫn dụ của đối tượng có thể dẫn đến bị chiếm đoạt quyền điều khiển điện thoại. Và trước khi chuyển tiền, người dân hãy dừng lại 5 giây để xem mình có bị lừa đảo không.
Theo bà Châu Uyên, điểm chung của những trang giả mạo này là đều gắn thêm địa danh tỉnh, thành phố phía sau, thậm chí còn có cả tick xanh để tạo lòng tin… Đến nay, nhà hàng đã ghi nhận có 65 trang giả mạo, dù nhiều trang đã bị gỡ bỏ do bị báo cáo nhưng đối tượng tiếp tục lập trang mạo danh khác để lừa đảo.
Theo bà Uyên, các fanpage giả mạo thường "bịa" ra những chương trình khuyến mãi hấp dẫn như "đi 4 người tính tiền 3", "giảm giá 10–20% trên tổng hóa đơn"… để dụ khách đặt bàn. Khi khách đồng ý đặt bàn thì yêu cầu khách hàng chuyển khoản đặt cọc trước để giữ chỗ hoặc nhận ưu đãi. Sau khi nhận tiền, đối tượng tiếp tục thông báo sai cú pháp và yêu cầu chuyển lại nhiều lần, đồng thời cam kết sẽ hoàn lại tiền trong vòng 5–10 phút nhằm chiếm đoạt thêm tiền. Tài khoản nhận tiền thường mang tên công ty "ma".
"Dù nhà hàng và cơ quan công an liên tục cảnh báo thủ đoạn fanpage giả mạo để lừa đảo nhưng vẫn còn khách sập bẫy. Chúng tôi chỉ có duy nhất một fanpage "Buffet Poseidon" (không có tick xanh), với 1 triệu người theo dõi. Chúng tôi khuyến cáo khách chỉ đặt dịch vụ qua fanpage, website, hotline chính thức của nhà hàng. Thực khách không chuyển tiền khi đặt bàn online và không nhấp vào link lạ theo sự dẫn dụ của đối tượng có thể dẫn đến bị chiếm đoạt tiền trong tài khoản ngân hàng" bà Châu Uyên nhấn mạnh.
Nữ sinh được nhắc đến là Nguyễn Ngọc Trâm Anh, học sinh lớp 12A06, Trường THPT Marie Curie (TP.HCM). Trâm Anh đạt IELTS 8.0 trong kỳ thi diễn ra vào ngày 25.4 ở Trung tâm British Council chi nhánh Huỳnh Mẫn Đạt (TP.HCM). Trâm Anh kể: "Vì đây là lần thi đầu tiên nên trước khi thi em chỉ mong được tầm 7.0 – 7.5. Nhưng khi nhận kết quả IELTS 8.0 vượt cả kỳ vọng, em vui lắm".
Niềm vui ấy càng đặc biệt hơn khi hành trình chinh phục IELTS của nữ sinh này không gắn với những lớp luyện thi chuyên sâu, mà chủ yếu đến từ việc tự học và tích lũy tự nhiên qua thời gian.
Trâm Anh cho biết bản thân được tiếp xúc với tiếng Anh từ khá sớm, nhờ môi trường gia đình có nhiều mối quan hệ với người nước ngoài. Tuy nhiên, bước ngoặt thực sự đến trong giai đoạn dịch Covid-19.
"Thời điểm đó em ở nhà nhiều, có cơ hội kết bạn và giao tiếp với bạn bè nước ngoài qua internet. Tụi em dành gần như cả ngày để nói chuyện, vui đùa cùng nhau qua mạng. Dù khả năng tiếng Anh của em lúc đó không được tốt, nhưng nhờ liên tục nói và nghe những câu chuyện rất đỗi giản dị, đời thường của nhau mà dần dần khả năng nói tiếng Anh của em lưu loát, tự nhiên hơn. Chính quá trình sống cùng tiếng Anh một cách tự nhiên đã giúp em hình thành phản xạ tiếng Anh mà không cần học theo khuôn mẫu", Trâm Anh kể.
Trái với suy nghĩ phổ biến rằng phải luyện đề dày đặc mới đạt điểm cao trong kỳ thi IELTS, nữ sinh Trường THPT Marie Curie có cách tiếp cận khá nhẹ nhàng. Trâm Anh cho biết do phải tập trung cho kỳ thi tốt nghiệp THPT nên không dành quá nhiều thời gian cho IELTS.
"Khoảng 3 tháng trước khi thi em mới bắt đầu ôn, nhưng cũng không đều. Em tập trung nhiều nhất vào speaking (nói) và writing (viết) vì đây là hai phần em thấy cần tư duy nhiều hơn. Riêng reading (đọc) và listening (nghe), em gần như dựa vào những kỹ năng sẵn có", Trâm Anh nói và cho rằng chính cách học có chọn lọc, tập trung vào điểm yếu đã giúp bản thân tối ưu thời gian mà vẫn đạt hiệu quả.
Theo kết quả được công bố, Trâm Anh đạt IELTS 8.0. Trong đó hai phần listening và reading nữ sinh đều đạt điểm tuyệt đối là 9.0. Còn writing đạt 7.0 và speaking đạt 7.5.
Nữ sinh có điểm IELTS 8.0 ngay trong lần thi đầu tiên cho biết một trong những bí quyết quan trọng để bản thân học tốt tiếng Anh là không xem ngôn ngữ này như một môn học áp lực, mà biến nó thành một phần trong đời sống và sở thích cá nhân.
"Em có nhiều bạn bè quốc tế, thường xuyên trò chuyện bằng tiếng Anh. Khi nói chuyện với bạn bè, em không quá quan tâm đến ngữ pháp nên khả năng phát âm cải thiện rất nhanh. Ngoài ra, việc xem phim, đọc truyện tiếng Anh cũng góp phần lớn vào quá trình học. Vào những năm THCS, em đã từng nhận dịch truyện để được có thêm cơ hội rèn luyện kỹ năng tiếng Anh. Theo em, muốn học tốt thì phải gắn tiếng Anh với sở thích. Ban đầu em xem phim có phụ đề Việt, sau đó chuyển sang phụ đề Anh, rồi tắt hẳn để luyện nghe. Khi đọc, em thường đoán nghĩa thay vì tra từ điển để tránh phụ thuộc", Trâm Anh chia sẻ.
Với những người trẻ đang lo lắng về việc học tiếng Anh, Trâm Anh chia sẻ rằng có phương pháp đúng sẽ quan trọng hơn năng khiếu.
Trâm Anh nói: "Yếu tố quyết định để học tốt tiếng Anh không phải là năng khiếu mà là phương pháp. Chỉ cần có phương pháp đúng thì học tiếng Anh rất dễ. Với em, là luôn cố biến nó thành sở thích, không phải áp lực. Với những bạn không có điều kiện học thêm, em khuyên là nên tận dụng các nguồn miễn phí, luyện đọc luyện nghe qua việc xem phim ảnh, nội dung yêu thích. Quan trọng nhất là không ép bản thân học dồn dập".
Không chỉ nổi bật ở môn tiếng Anh, Trâm Anh còn có thành tích học tập ấn tượng với 11 năm liền là học sinh giỏi. Nữ sinh này học tốt nhiều môn như ngữ văn, tin học và đặc biệt là tiếng Pháp.
Chia sẻ về định hướng trong thời gian tới, Trâm Anh cho biết đang phân vân giữa đam mê công nghệ và ngôn ngữ.
"Ban đầu em định thi ngành ngành trí tuệ nhân tạo của Trường ĐH Khoa học tự nhiên, ĐH Quốc gia TP.HCM vì em có năng khiếu tin học. Nhưng khi đạt IELTS cao hơn mong đợi, em cũng đang phân vân việc có thể chuyển hướng sang ngôn ngữ Anh. Dẫu vậy, em vẫn nghiêng về ngành trí tuệ nhân tạo, bởi em tin rằng tiếng Anh sẽ là công cụ hỗ trợ đắc lực trong việc tiếp cận tài liệu chuyên sâu", Trâm Anh chia sẻ.
Về ước mơ của bản thân, Trâm Anh mong được tiếp tục theo đuổi những môn học mình yêu thích và có thể vận dụng để tạo ra thu nhập, tận hưởng cuộc sống.
Bà Trần Thị Quỳnh Trâm, giáo viên tiếng Anh, Trường THPT Marie Curie (TP.HCM), nhận xét: "Trong quá trình học trên lớp, Nguyễn Ngọc Trâm Anh luôn duy trì kết quả rất tốt, đa số các bài kiểm tra đều đạt từ 9, 10 điểm. Ở những dạng bài vận dụng cao như viết lại câu, em thể hiện khả năng tư duy ngôn ngữ khá vững. Dù có nền tảng tiếng Anh tốt, Trâm Anh vẫn luôn tích cực tham gia bài học, không chủ quan trong học tập. Đây là một học sinh rất đáng yêu".
Đánh giá về thành tích IELTS 8.0 đạt được bằng con đường tự học, trong đó kỹ năng reading và listening đạt điểm tuyệt đối, bà Quỳnh Trâm cho rằng: "Đây là một kết quả rất đáng tự hào. Trâm Anh không chỉ có nền tảng tiếng Anh vững mà còn sở hữu khả năng tự học hiệu quả, biết rõ bản thân cần cải thiện kỹ năng nào và lựa chọn cách học phù hợp. Điều này không chỉ phản ánh năng lực ngôn ngữ mà còn cho thấy sự chủ động trong học tập, khả năng hiểu rõ nội lực của mình và biết cách phát huy. Việc em biết vận dụng các công cụ công nghệ, trong đó có AI, để hỗ trợ học tập hiệu quả, đây là một kỹ năng vô cùng cần thiết trong bối cảnh hiện nay và hướng đến xu hướng công dân toàn cầu".
Thông tin trên Báo Thanh Niên, cơ quan khí tượng Nhật Bản (JMA) thông báo trận động đất với cường độ được ước tính ban đầu là 7,4 độ Richter đã làm rung chuyển bờ biển phía đông bắc Nhật Bản vào chiều 20.4, cơ quan này cũng phát đi Cảnh báo sóng thần ở Nhật Bản, theo đài NHK.
Cũng theo theo đài NHK, tâm chấn được ghi nhận ở Thái Bình Dương và có độ sâu 10 km, theo JMA. Trận động đất được đánh giá ở mức trên 5 trong thang đo địa chấn từ 1-7 của Nhật Bản, đủ mạnh để khiến con người khó di chuyển trên mặt đất. Đồng thời, cơ quan chức năng Nhật Bản cũng đã phát cảnh báo nguy cơ sóng thần và đề nghị người dân có biện pháp phòng tránh. Tuy nhiên, các cơ quan chức năng Nhật Bản vẫn nhấn mạnh không được chủ quan, do sóng thần có thể xuất hiện nhiều đợt và đạt độ cao lớn hơn trong thời gian tới.
Thông tin trận động đất trên cũng nhanh chóng xuất hiện trên các trang Facebook có nhiều người Việt đang làm việc, học tập và sinh sống tại Nhật Bản theo dõi. Như trên trang TAIHEN (với 849.000 người theo dõi), nhiều tài khoản cho biết có cảm nhận được rung lắc nhẹ và cảm thấy chóng mặt trong thời gian xảy ra động đất. Trong khoảng thời gian này, nhiều người cũng cho biết đã nhận được nhiều tin nhắn cảnh báo sóng thần từ cơ quan chức năng Nhật Bản.
Tại khu vực thủ đô Tokyo, nơi có đông cộng đồng người Việt sinh sống, chỉ ghi nhận rung lắc nhẹ ở mức khoảng cấp 2 - 3 theo thang đo Nhật Bản, không gây ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt của người dân.
Anh Nguyễn Văn Dũng (34 tuổi, quê Thanh Hóa, đang sinh sống, làm việc tại hệ thống nhà thuốc ở Ginza, Tokyo), cho biết: "Vào thời điểm xảy ra động đất, tại khu vực tôi làm việc chỉ có rung lắc nhẹ trong thời gian ngắn. Đến chiều 21.4, cuộc sống của người dân ở đây đã trở lại bình thường. Hiện tôi vẫn theo dõi các thông tin về động đất và cảnh báo sóng thần để có biện pháp bảo vệ bản thân".
Còn Nguyễn Cảnh Mạnh (22 tuổi) du học sinh Việt Nam tại Nhật Bản, cho biết đang đi làm và vừa nhận thông tin. Tuy nhiên, Mạnh cũng chưa thấy báo động lớn hay tin tức gì về việc sơ tán. Mạnh hiện đang sinh sống, học tập và làm việc tại Tokyo. Từ những ngày chuẩn bị sang Nhật Bản du học, Mạnh cũng đã được trang bị những kiến thức liên quan đến động đất và cách ứng phó.
"Khi nhận thông tin về nguy cơ siêu động đất, chúng tôi chia sẻ cùng nhau để chuẩn bị. Trong hôm nay, về nhà tôi sẽ chuẩn bị hộ chiếu, giấy tờ quan trọng, thức ăn nhẹ, nước… để vào túi cặp vừa để sẵn đầu giường, lỡ động đất sẽ mang theo bên mình luôn", Mạnh nói.
Học ở Nhật Bản hơn 2 năm nay, Mạnh có đôi lần gặp động đất nhưng rung nhẹ "như ô tô qua đường". Đây là lần đầu tiên, nam sinh nghe thông tin cảnh báo về siêu động đất.
"Hết giờ làm việc tôi sẽ mua thêm gạo, tránh tăng giá và cạn lương thực. Bình thường 1 bao gạo khoảng 700.000 đồng. Nhưng nếu có thông tin cảnh báo động đất, sẽ tăng lên khoảng 900.000 đồng", Cảnh Mạnh chia sẻ.
Nam du học sinh cho biết thêm ngoài gạo, sẽ tích thêm bánh mì, nước. "Hiện tại chúng tôi ổn. Mọi người vẫn đi làm bình thường, mong gia đình đừng lo lắng", Cảnh Mạnh muốn thông qua Báo Thanh Niên nhắn gửi đến người nhà và gia đình có con em đang học tập tại Nhật Bản như Mạnh.
