Ngày 17-4, đồng CEO Aptera – ông Steve Fambro – đăng tải một dữ liệu đáng chú ý trên mạng xã hội X, cho thấy chiếc xe điện năng lượng mặt trời của ông đang tạo ra nhiều điện hơn cả hệ thống điện mặt trời trên mái nhà.
Cụ thể vào thời điểm ngay sau 8h sáng, hệ thống điện mặt trời trên mái nhà của ông chỉ sản sinh khoảng 136W, trong khi chiếc Aptera đỗ bên ngoài đạt hơn 300W, thậm chí có lúc lên tới 363W.
Dù chỉ là một quan sát ngẫu hứng, số liệu này phần nào minh họa rõ định hướng mà Aptera theo đuổi suốt hơn một thập kỷ: phát triển xe điện có khả năng tự thu năng lượng từ ánh nắng đủ để giảm đáng kể nhu cầu sạc điện.
Theo chia sẻ của ông Fambro, thời điểm sáng sớm – khi ánh nắng mặt trời còn nhẹ – là lúc các hệ thống pin mặt trời cố định trên mái nhà hoạt động kém hiệu quả. Ngược lại, đây lại là “điểm mạnh” của chiếc xe Aptera.
Lý do nằm ở thiết kế. Hệ thống điện mặt trời gia đình thường được lắp cố định với một góc nghiêng nhất định, tối ưu cho thời điểm giữa trưa. Ngoài ra, chúng có thể bị ảnh hưởng bởi hướng mái nhà hoặc bóng râm từ cây cối, công trình xung quanh. Khi góc chiếu ánh sáng thấp vào buổi sáng, phần lớn tấm pin không nhận ánh sáng trực diện.
Trong khi đó, Aptera áp dụng triết lý hoàn toàn khác. Gói pin mặt trời công suất khoảng 700W được bố trí trải rộng trên nhiều bề mặt như nắp ca pô, bảng táp lô, mui xe và cửa sau. Nhờ vậy, ở mọi góc chiếu của ánh nắng, luôn có một phần bề mặt pin nhận ánh sáng gần vuông góc, giúp tối ưu hiệu suất.
Hãng cho biết hệ thống này có thể bổ sung tối đa khoảng 64km phạm vi di chuyển mỗi ngày trong điều kiện nắng tốt – con số đang được kiểm chứng trong thực tế.
Dù vậy, giới chuyên môn lưu ý rằng điều này không đồng nghĩa xe Aptera “tốt hơn” hệ thống điện mặt trời mái nhà về tổng thể. Trong cả ngày, sản lượng điện của hệ thống mái nhà vẫn có thể vượt trội. Tuy nhiên ở những thời điểm góc chiếu thấp như sáng sớm hoặc chiều muộn, lợi thế lại nghiêng về phía chiếc xe.
Aptera cho biết đã hoàn thành chiếc xe điện năng lượng mặt trời đầu tiên từ dây chuyền lắp ráp kiểm chứng vào đầu tháng 3-2026, và đang tiếp tục huy động thêm vốn để tiến tới sản xuất thương mại.
Giới quan sát đánh giá câu chuyện về khả năng tự tạo điện của Aptera – dù chỉ là những ví dụ nhỏ như chia sẻ của CEO – sẽ giúp hãng thu hút sự chú ý. Tuy nhiên bài toán lớn hơn vẫn là liệu công ty có thể đưa sản phẩm ra thị trường với quy mô đủ lớn, trước khi cạn nguồn lực tài chính hay không.
Theo số liệu từ Hiệp hội Các nhà Sản xuất Ô tô Việt Nam (VAMA), mẫu xe điện này bán được 49 chiếc trong tháng 4, cao nhất kể từ khi ra mắt tại Việt Nam. Đồng thời, kết quả này cũng chấm dứt chuỗi “trắng” doanh số trong 3 tháng đầu năm.
Doanh số tăng chủ yếu nhờ chính sách giảm giá mạnh từ đầu tháng 4. Giá niêm yết của xe được điều chỉnh giảm tới 900 triệu đồng, từ 2,599 tỷ xuống còn 1,699 tỷ đồng.
Dù vậy, mẫu xe này vẫn nằm trong nhóm 10 ô tô có doanh số thấp nhất thị trường Việt Nam trong tháng 4.
Ngoài việc giảm giá, hãng còn áp dụng một số ưu đãi như miễn phí sạc pin trong 5 năm, hỗ trợ nhận và giao xe cho khách có nhu cầu sạc. Người dùng cũng được hỗ trợ cứu hộ và sạc pin khẩn cấp trong thời gian bảo hành.
Bên cạnh đó, việc mở rộng hệ thống trạm sạc cũng góp phần cải thiện khả năng tiếp cận của người dùng xe điện. Ngoài các điểm sạc đặt tại đại lý, khách hàng có thể sạc tại nhà hoặc sử dụng dịch vụ từ bên thứ ba.
Ra mắt Việt Nam từ giữa tháng 8/2025, Ford Mustang Mach-E được xem là sản phẩm kén khách do giá bán cao. Mẫu SUV thuần điện này hướng đến nhóm người dùng cá tính hơn là khách hàng phổ thông. Mức giá niêm yết ban đầu 2,599 tỷ đồng cũng cao hơn một số mẫu SUV hạng E trên thị trường.
Do đó, doanh số của xe thường ở mức thấp, cao nhất từng đạt 13 chiếc/tháng trước khi được điều chỉnh giá. Thậm chí có giai đoạn mẫu xe này không phát sinh doanh số.
Xe sử dụng hai mô-tơ điện đặt trên hai cầu, cho tổng công suất 395 mã lực và mô-men xoắn cực đại 676Nm. Bộ pin lithium-ion dung lượng 88kWh cho phạm vi hoạt động tối đa khoảng 550km sau mỗi lần sạc đầy.
Theo công bố của nhà sản xuất, xe hỗ trợ sạc nhanh DC công suất 150kW, có thể sạc từ 10-80% pin trong khoảng 36 phút. Với sạc AC 11kW, thời gian sạc từ 10-80% pin khoảng 6 giờ.
Mazda chính thức gia nhập danh sách ngày càng dài các nhà sản xuất ô tô đang rút bớt tham vọng điện hóa quá nhanh.
Tuy nhiên, điểm khác biệt là trong khi các đối thủ như Ford, GM hay Stellantis đang phải gánh những khoản lỗ khổng lồ sau khi đổi hướng, Mazda khẳng định việc điều chỉnh chiến lược của hãng không khiến công ty mất đồng nào. Lý do đơn giản là hãng còn chưa thực sự bắt đầu.
Nhà sản xuất ô tô Nhật Bản vừa xác nhận rằng mẫu xe chuyên điện đầu tiên của hãng (không có bản dùng động cơ đốt trong) sẽ bị lùi từ năm 2027 sang ít nhất năm 2029. Thay vào đó, Mazda sẽ chuyển hướng tập trung nhiều hơn vào xe hybrid và các mẫu sử dụng động cơ đốt trong, đồng thời tiếp tục cẩn trọng theo dõi nhu cầu xe điện toàn cầu.
Cách tiếp cận thận trọng này từng khiến Mazda bị xem là chậm chạp trong cuộc đua điện hóa, nhưng giờ lại cho thấy sự tỉnh táo, đúng thời điểm. Tăng trưởng xe điện đang chậm lại rõ rệt tại nhiều thị trường lớn, bao gồm Mỹ, nơi xe hybrid đang ngày càng thu hút người tiêu dùng.
Mazda cho biết các phiên bản hybrid của CX-50 hiện chiếm khoảng 35-40% doanh số của mẫu xe này, tạo thêm cơ sở để hãng ưu tiên phát triển các dòng xăng lai điện thay vì xe thuần điện.
“Chúng tôi đưa ra quyết định này trước cả khi bắt đầu. Với xe thuần điện, chúng tôi luôn rất thận trọng”, CEO Masahiro Moro của Mazda phát biểu trong buổi công bố kết quả kinh doanh.
Nhiều hãng xe lớn có lẽ ước rằng họ cũng thận trọng như vậy. Trong hai năm qua, hàng loạt nhà sản xuất ô tô lớn đã phải trì hoãn hoặc hủy bỏ các dự án xe điện sau khi đổ hàng tỷ USD vào nhà máy, cơ sở sản xuất pin và dây chuyền lắp ráp, dựa trên những dự báo nhu cầu quá lạc quan.
Ford, GM, Honda, Stellantis cùng nhiều hãng khác đều đã điều chỉnh kế hoạch khi xu hướng thị trường thay đổi, và điều đó khiến họ thiệt hại hàng tỷ USD.
Trong khi đó, Mazda gần như vẫn bảo vệ được túi tiền. Giờ đây, hãng dự kiến cắt giảm gần một nửa khoản đầu tư điện hóa đến năm 2030, từ khoảng 12,5 tỷ USD xuống còn khoảng 7,5 tỷ USD.
Ông Moro cho biết Mazda không phát sinh chi phí xóa sổ tài sản hay suy giảm giá trị đầu tư, bởi hãng chưa thực sự rót lượng lớn tài sản vào sản xuất xe điện.
Thay vào đó, Mazda sẽ dồn nguồn lực để phát triển các mẫu xe hybrid sử dụng thế hệ động cơ Skyactiv-Z sắp ra mắt. Một loạt sản phẩm mới được lên kế hoạch ra mắt từ nay đến năm 2030, trong đó có CX-5 thế hệ tiếp theo với hệ thống hybrid do Mazda tự phát triển, thay vì dùng công nghệ của Toyota như hiện nay.
Dù vậy, Mazda không hoàn toàn từ bỏ xe điện. Hãng vẫn sẽ tiếp tục bán các mẫu thuần điện như 6e và CX-6e, những sản phẩm được phát triển cùng đối tác Trung Quốc Changan.
Tại Ấn Độ, một tình huống liên quan đến xe điện đang thu hút sự chú ý. Chủ xe bị xử phạt vì không xuất trình được giấy chứng nhận kiểm soát ô nhiễm (PUC) - loại giấy tờ vốn không bắt buộc đối với xe điện.
Sự việc xảy ra tại thành phố Nagaur, bang Rajasthan. Theo thông tin lan truyền trên mạng xã hội, một cảnh sát đã dừng kiểm tra một chiếc Tata Tiago EV. Trong quá trình kiểm tra giấy tờ, cảnh sát phát hiện tài xế không có chứng nhận PUC và lập tức ra quyết định xử phạt 1.500 rupee (hơn 420.000 đồng).
Chủ xe đã phản đối quyết định này, cho rằng xe điện không phát thải nên không cần giấy chứng nhận PUC. Tuy nhiên, lập luận này không được chấp nhận và mức phạt vẫn được áp dụng.
Trước đó, chiếc xe bị dừng lại do lắp thêm tấm che nắng trên kính cửa - một phụ kiện không đúng quy định. Lỗi này khiến tài xế bị phạt 200 rupee (57.000 đồng). Tuy nhiên, tranh cãi nảy sinh khi cảnh sát tiếp tục xử phạt thêm lỗi liên quan đến giấy chứng nhận kiểm soát ô nhiễm.
Theo một số nguồn tin, trong lúc tranh luận về việc tháo bỏ tấm che nắng, việc lập biên bản lỗi PUC có thể đã được thực hiện một cách “nhầm lẫn”. Hiện vụ việc đang được cơ quan chức năng xem xét lại.
Tại Ấn Độ, xe điện được miễn yêu cầu kiểm tra PUC do không có khí thải gây ô nhiễm. Bộ Giao thông vận tải nước này cũng đã khẳng định các phương tiện chạy bằng pin không cần thực hiện kiểm tra PUC định kỳ, vốn chỉ áp dụng cho xe chạy xăng và dầu.
Sự việc một lần nữa làm dấy lên tranh luận về việc thực thi quy định giao thông và mức độ hiểu biết về xe điện trong bối cảnh loại xe này đang ngày càng phổ biến.
