Hans-Peter Grumpe, du khách Đức, đến Hội An năm 1991 trong chuyến xuyên Việt lần đầu. Ông cho hay 35 năm trước, Hội An vắng bóng khách, dù địa điểm có tên trên bản đồ du lịch chính thức từ năm 1985. Sự hiện diện của một người châu Âu như Hans thu hút sự hiếu kỳ từ dân địa phương.
Hans-Peter Grumpe, du khách Đức, đến Hội An năm 1991 trong chuyến xuyên Việt lần đầu. Ông cho hay 35 năm trước, Hội An vắng bóng khách, dù địa điểm có tên trên bản đồ du lịch chính thức từ năm 1985. Sự hiện diện của một người châu Âu như Hans thu hút sự hiếu kỳ từ dân địa phương.
Năm 1991, phố cổ chưa được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới. Các dãy nhà cổ giữ nguyên trạng cũ kỹ, chưa qua các đợt đại trùng tu hay thương mại hóa diện mạo. Phương tiện di chuyển chính là xe đạp và xích lô.
Năm 1991, phố cổ chưa được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới. Các dãy nhà cổ giữ nguyên trạng cũ kỹ, chưa qua các đợt đại trùng tu hay thương mại hóa diện mạo. Phương tiện di chuyển chính là xe đạp và xích lô.
Hạ tầng dịch vụ, cửa hàng lưu niệm hay hệ thống đèn chiếu sáng công cộng chưa được thiết lập. Nam du khách Đức cho biết không khí Hội An vào năm 1991 yên tĩnh, nhịp sống chậm rãi với những dãy nhà cổ lụp xụp, mái ngói rêu phong và tường vôi bong tróc. Các ngôi nhà cổ chưa được trùng tu, sơn màu vàng đồng bộ như hiện nay.
Hạ tầng dịch vụ, cửa hàng lưu niệm hay hệ thống đèn chiếu sáng công cộng chưa được thiết lập. Nam du khách Đức cho biết không khí Hội An vào năm 1991 yên tĩnh, nhịp sống chậm rãi với những dãy nhà cổ lụp xụp, mái ngói rêu phong và tường vôi bong tróc. Các ngôi nhà cổ chưa được trùng tu, sơn màu vàng đồng bộ như hiện nay.
Đầu thập niên 90, người dân Hội An muốn phá bỏ nhà cổ để xây nhà bê tông cho tiện sinh hoạt. Chính quyền đã phải vận động từng nhà, cấm cơi nới để giữ bằng được nguyên trạng.
Tháng 12/1999, đô thị cổ Hội An được UNESCO chính thức công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới.
Đầu thập niên 90, người dân Hội An muốn phá bỏ nhà cổ để xây nhà bê tông cho tiện sinh hoạt. Chính quyền đã phải vận động từng nhà, cấm cơi nới để giữ bằng được nguyên trạng.
Tháng 12/1999, đô thị cổ Hội An được UNESCO chính thức công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới.
Một tiệm may quần áo tại phố cổ Hội An 35 năm trước. Du lịch chưa phát triển, người dân sống dựa vào nông nghiệp, đánh bắt cá trên sông Thu Bồn và các nghề thủ công như làm mộc, rèn nông cụ, làm gốm.
Một tiệm may quần áo tại phố cổ Hội An 35 năm trước. Du lịch chưa phát triển, người dân sống dựa vào nông nghiệp, đánh bắt cá trên sông Thu Bồn và các nghề thủ công như làm mộc, rèn nông cụ, làm gốm.
Khung cảnh Hội quán Triều Châu (Chùa Ông Bổn) 35 năm trước không nhiều thay đổi so với hiện tại. Công trình được xây dựng vào năm 1845.
Trong bối cảnh du lịch sơ khai đầu thập niên 90, những di tích như Hội quán Triều Châu chủ yếu phục vụ nhu cầu tâm linh của người dân bản địa thay vì đón các đoàn tham quan đông đúc.
Khung cảnh Hội quán Triều Châu (Chùa Ông Bổn) 35 năm trước không nhiều thay đổi so với hiện tại. Công trình được xây dựng vào năm 1845.
Trong bối cảnh du lịch sơ khai đầu thập niên 90, những di tích như Hội quán Triều Châu chủ yếu phục vụ nhu cầu tâm linh của người dân bản địa thay vì đón các đoàn tham quan đông đúc.
Năm 1991, Chùa Cầu chưa trải qua các đợt đại trùng tu quy mô và vắng bóng khách tham quan. Quanh lạch nước thông ra sông Thu Bồn, cảnh quan giữ nét tự nhiên, chưa được xây bờ kè hay quy hoạch đô thị.
Năm 1991, Chùa Cầu chưa trải qua các đợt đại trùng tu quy mô và vắng bóng khách tham quan. Quanh lạch nước thông ra sông Thu Bồn, cảnh quan giữ nét tự nhiên, chưa được xây bờ kè hay quy hoạch đô thị.
Không gian Hội quán Phúc Kiến 35 năm trước. Công trình được cộng đồng người Hoa bang Phúc Kiến xây dựng vào khoảng năm 1697 để thờ Thiên Hậu Thánh Mẫu, vị thần bảo hộ thương nhân vượt biển.
Không gian Hội quán Phúc Kiến 35 năm trước. Công trình được cộng đồng người Hoa bang Phúc Kiến xây dựng vào khoảng năm 1697 để thờ Thiên Hậu Thánh Mẫu, vị thần bảo hộ thương nhân vượt biển.
Một nhánh sông Thu Bồn chảy qua khu vực phố cổ Hội An. Dọc bờ sông là các rặng dừa nước và cây dại, chưa có hệ thống bờ kè bê tông hay đường đi bộ, các khu nghỉ dưỡng chưa được xây dựng.
Một nhánh sông Thu Bồn chảy qua khu vực phố cổ Hội An. Dọc bờ sông là các rặng dừa nước và cây dại, chưa có hệ thống bờ kè bê tông hay đường đi bộ, các khu nghỉ dưỡng chưa được xây dựng.
Năm 1991, các hoạt động trên sông Thu Bồn chỉ phục vụ nhu cầu dân sinh và sản xuất của cư dân địa phương. Hoạt động giao thông chủ yếu là thuyền gỗ nhỏ và ghe tam bản dùng để đánh bắt cá hoặc vận chuyển hàng hóa nông sản. Các loại thuyền rồng du lịch hay ca nô máy chưa xuất hiện.
Sau 35 năm, Hội An dần phát triển thành điểm du lịch hàng đầu Việt Nam và có tên tuổi trên bản đồ thế giới. Tạp chí du lịch hàng đầu của Mỹ, hôm 1/4 công bố danh sách “hidden gem cities” – những điểm đến mang vẻ đẹp ẩn mình, giàu trải nghiệm và đầy sức gợi mở trên thế giới, Hội An đứng đầu.
Năm 1991, các hoạt động trên sông Thu Bồn chỉ phục vụ nhu cầu dân sinh và sản xuất của cư dân địa phương. Hoạt động giao thông chủ yếu là thuyền gỗ nhỏ và ghe tam bản dùng để đánh bắt cá hoặc vận chuyển hàng hóa nông sản. Các loại thuyền rồng du lịch hay ca nô máy chưa xuất hiện.
Sau 35 năm, Hội An dần phát triển thành điểm du lịch hàng đầu Việt Nam và có tên tuổi trên bản đồ thế giới. Tạp chí du lịch hàng đầu của Mỹ, hôm 1/4 công bố danh sách “hidden gem cities” – những điểm đến mang vẻ đẹp ẩn mình, giàu trải nghiệm và đầy sức gợi mở trên thế giới, Hội An đứng đầu.
Ngày 12.6, Bộ Ngoại giao phối hợp với tỉnh Lâm Đồng tổ chức hội thảo thông tin về thị trường và ngành Halal nhằm thúc đẩy hợp tác, kết nối doanh nghiệp.
Hội thảo có sự tham dự của ngài Thamer Mohammed A. Algosaibi, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Vương quốc Ả Rập Xê Út tại Việt Nam; bà Nguyễn Phương Trà, Vụ trưởng Vụ Trung Đông - châu Phi (Bộ Ngoại giao), cùng đại diện các bộ, ngành và doanh nghiệp.
Phát biểu tại hội thảo, ông Đinh Văn Tuấn, Phó chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng, cho biết hiện toàn tỉnh có 38 doanh nghiệp và cơ sở kinh doanh được cấp chứng nhận Halal trong các lĩnh vực nông sản, thực phẩm và du lịch. Trong 5 tháng đầu năm 2026, giá trị xuất khẩu sang các thị trường Hồi giáo đạt khoảng 40 triệu USD, trong khi nhập khẩu từ các quốc gia Hồi giáo đạt khoảng 60 triệu USD.
Lâm Đồng đang từng bước phát triển chuỗi dịch vụ, cơ sở lưu trú và các điểm du lịch canh nông thân thiện với du khách Hồi giáo nhằm đón đầu tiềm năng của thị trường Halal. Tuy nhiên, lĩnh vực này tại Lâm Đồng vẫn đang ở giai đoạn đầu phát triển, chưa hình thành hệ sinh thái hoàn chỉnh và còn đối mặt với nhiều thách thức như hạn chế về kết nối giao thông, khoảng cách địa lý và khác biệt văn hóa.
"Vương quốc Ả Rập Xê Út và các quốc gia trong cộng đồng Hồi giáo luôn là thị trường mục tiêu mang tầm chiến lược mà Lâm Đồng mong muốn đẩy mạnh hợp tác. Trong thời gian tới, tỉnh sẽ tập trung phát triển hệ sinh thái Halal theo hướng có trọng tâm, trọng điểm ở các lĩnh vực thực phẩm, du lịch, thương mại và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe thân thiện với du khách Hồi giáo", ông Tuấn nhấn mạnh.
Trong khi đó, theo bà Nguyễn Phương Trà, với khoảng 2 tỉ người Hồi giáo trên toàn cầu, thị trường Halal đang trở thành một trong những thị trường phát triển năng động nhất thế giới. Nhu cầu tiêu dùng của nhóm khách hàng này không chỉ dừng ở thực phẩm mà còn trải rộng sang các lĩnh vực du lịch, lưu trú, tài chính, mỹ phẩm, dược phẩm, logistics và thương mại điện tử.
Quy mô nền kinh tế Halal toàn cầu hiện đạt hàng nghìn tỉ USD và tiếp tục tăng trưởng mạnh, mở ra dư địa lớn cho các địa phương và doanh nghiệp Việt Nam đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, đồng thời tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế.
Nhằm tận dụng tiềm năng này, Bộ Ngoại giao đã phối hợp với các bộ, ngành tham mưu ban hành Đề án tăng cường hợp tác quốc tế để xây dựng và phát triển ngành công nghiệp Halal Việt Nam đến năm 2030. Bên cạnh đó, Trung tâm Chứng nhận Halal quốc gia đã được thành lập và Nghị định số 127/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 1.6.2026, tạo hành lang pháp lý cho hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như kiểm soát chất lượng sản phẩm, dịch vụ Halal.
Tuy nhiên, theo bà Nguyễn Phương Trà, thách thức hiện nay là nhiều doanh nghiệp và địa phương vẫn chưa hiểu đầy đủ về tiêu chuẩn Halal, quy trình chứng nhận, tập quán tiêu dùng và hệ thống phân phối tại các thị trường Hồi giáo. Đây vẫn là lĩnh vực còn khá mới ở Việt Nam, đòi hỏi sự đồng hành của cơ quan quản lý, tổ chức chứng nhận, chuyên gia và các đối tác quốc tế nhằm tháo gỡ những rào cản trong quá trình tiếp cận thị trường.
Theo Đại sứ Thamer Mohammed A. Algosaibi, Ả Rập Xê Út đang giữ vai trò tiên phong trong lĩnh vực Halal toàn cầu, với hệ thống cơ quan và tổ chức chuyên trách về quản lý, chứng nhận và phát triển sản phẩm Halal. Trong khi đó, Việt Nam là đối tác giàu tiềm năng trong lĩnh vực Halal, đồng thời còn nhiều dư địa để hai bên mở rộng hợp tác trong thời gian tới.
Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển ngành công nghiệp Halal, lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng mong muốn Đại sứ quán Ả Rập Xê Út và Bộ Ngoại giao Việt Nam tiếp tục làm cầu nối, hỗ trợ địa phương kết nối với các nhà phân phối và hệ thống bán lẻ lớn tại Trung Đông. Đồng thời, tỉnh kỳ vọng các bên sẽ thúc đẩy việc mở các đường bay trực tiếp hoặc các tuyến bay nối chuyến thuận lợi nhằm tăng cường giao thương và thu hút du khách trong thời gian tới.
Ngày 4/6, video ghi lại cảnh hai du khách nước ngoài mặc áo dài Việt Nam phối cùng bikini và quần đùi, đi bộ tham quan khu phố cổ Hội An, lan truyền trên các nền tảng.
Khi chứng kiến hình ảnh này, một phụ nữ địa phương đã tiến lại nhắc nhở. Thông qua hướng dẫn viên đi cùng đoàn, người này giải thích áo dài là trang phục truyền thống của Việt Nam, cần được tôn trọng và đề nghị hai du khách thay trang phục phù hợp trước khi tiếp tục chuyến đi.
Sau khi video được chia sẻ, phần lớn ý kiến bức xúc với trang phục phản cảm của hai du khách tại không gian di sản. Nhiều người ủng hộ hành động bảo vệ văn hóa bản địa kịp thời, lịch sự của người phụ nữ Hội An.
Sáng 5/6, ông Nguyễn Tấn Cường, Chủ tịch UBND phường Hội An, cho biết địa phương đang chỉ đạo lực lượng chức năng xác minh sự việc.
Theo ông Cường, thời gian qua lực lượng chức năng thường xuyên nhắc nhở du khách mặc phù hợp, đồng thời giải thích để họ tôn trọng không gian văn hóa chung. Chính quyền cũng liên hệ người phụ nữ địa phương đã điều chỉnh hành vi của nhóm khách để có hình thức biểu dương phù hợp.
Ông Văn Bá Sơn, Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng, cho biết cơ quan chức năng đang kiểm tra danh tính đoàn khách, đơn vị lữ hành tổ chức tour và thời điểm diễn ra sự việc. Đối với trường hợp nhóm khách có sự đồng hành của hướng dẫn viên người Việt Nam, cơ quan quản lý sẽ xem xét trách nhiệm liên đới.
"Nếu xác định hướng dẫn viên không có động thái nhắc nhở, khuyến cáo du khách về trang phục hoặc cố tình tiếp tay để tạo nội dung thu hút dư luận, đơn vị sẽ xử lý nghiêm". ông Sơn nói.
Đại diện Sở nhấn mạnh địa phương sẽ tăng cường tuyên truyền Quy tắc ứng xử trong hoạt động du lịch đến các cơ sở lưu trú và lữ hành. Các khu, điểm du lịch phải đặt biển chỉ dẫn, khuyến cáo rõ ràng bằng nhiều ngôn ngữ về trang phục phù hợp khi tham quan.
Tại khu vực tâm linh, di tích kiến trúc cổ, địa phương duy trì quy định bắt buộc du khách mặc trang phục lịch sự, áo có tay và quần hoặc váy dài qua đầu gối.
Một du khách tên Bronte đã bị từ chối khi bay từ Bali đến Sydney do hộ chiếu bị mốc. Gia đình Burton phải hủy bỏ chuyến du lịch đến Tây Ban Nha nắng ấm để tránh mùa đông lạnh lẽo tại Anh do hộ chiếu của người con có một vết rách nhỏ 1cm.
Từ chối làm thủ tục cho hành khách, Tuấn (35 tuổi, tên nhân vật đã thay đổi), nhân viên một hãng hàng không làm việc tại sân bay Tân Sơn Nhất (TP.HCM) đã phải nhận những lời khó nghe từ hành khách có cuốn hộ chiếu bọc nhựa bảo vệ bị mốc.
"Cuốn hộ chiếu bị nấm mốc khiến bìa và trang thông tin cá nhân bị hư hại. Nguyên nhân là hộ chiếu để trong lớp bọc nhựa không thể thoát khí, chỉ dính nước một lần là sẽ bị ẩm mốc luôn nếu không phát hiện kịp thời. Để lâu trong tủ, không lấy ra kiểm tra, đến khi cần sử dụng thì không xử lý kịp. Tranh cãi nảy lửa, an ninh sân bay phải vào cuộc và từ chối xuất cảnh với khách", Tuấn kể.
Cũng liên quan đến miếng bọc bảo vệ, để gắn lại chiếc nút cài trang trí bên ngoài, một người đã vô tình dùng kim khâu lại và đã đâm xuyên qua bìa trước của hộ chiếu. Chỉ một lỗ kim bé tẹo, cuốn hộ chiếu đó vẫn bị từ chối trong ca trực của Tuấn.
Anh cũng kể về một lần hành khách nữ đi một mình và loay hoay với nhiều túi xách nên đã vô thức đưa cho con nhỏ cuốn hộ chiếu để dỗ dành khi con khóc. Nước mắt, những vết cắn, vết ngậm nước bọt là thủ phạm trực tiếp hủy hoại tấm vé thông hành của hai mẹ con.
Họ xuất cảnh được khỏi Việt Nam nhưng lại không thể nhập cảnh vào Hàn Quốc để đoàn tụ cùng gia đình. Không biết tiếng Hàn Quốc, hai mẹ con chỉ biết đứng khóc và đợi hỗ trợ.
Quốc (37 tuổi, tên nhân vật đã thay đổi) là hướng dẫn viên du lịch của một công ty lữ hành lớn tại TP.HCM cho hay từng giải quyết trường hợp du khách bị từ chối xuất cảnh vì hộ chiếu bị ngấm nước do ăn uống khiến các dấu mộc cũ bị nhòe.
"Việc giữ hộ chiếu giúp đoàn khách là tốt nhất, nhưng đôi khi khách cần xuất trình tại các quầy hàng để mua sắm giảm giá. Vậy nên rất nhiều trường hợp dở khóc dở cười ở sân bay như hộ chiếu thấm nước, bị trẻ nhỏ gặm, bị rách. Có lần, khách sử dụng dịch vụ giặt ủi ở khách sạn và giặt luôn cả hộ chiếu", Quốc kể. Đó là chưa kể các trường hợp đánh rơi, làm mất, để quên hộ chiếu mà không nhớ vị trí nào.
Theo Matthew Klint, một blogger người Mỹ chuyên về mảng hàng không và du lịch, đã đi hơn 200.000 dặm mỗi năm (hơn 300.000km) qua 135 quốc gia cho biết các hãng hàng không được quyền từ chối làm thủ tục và xuất vé cho các trường hợp hộ chiếu có vấn đề. Quy trình là khi hành khách bị phạt, bị từ chối nhập cảnh và phải vận chuyển ngược lại điểm khởi hành phức tạp, chi phí cao hơn rất nhiều so với giá vé máy bay.
Một số vấn đề thường gặp khiến hộ chiếu bị từ chối bao gồm:
- Các thông tin hiển thị, thông tin bảo mật, bìa trước, bìa sau trên hộ chiếu không thể đọc được.
- Lớp màng bảo vệ, lớp ép nhựa trên hộ chiếu bị bong tróc.
- Các trang trong hộ chiếu bị rách, bị thiếu, không liền mạch hoặc bị tách rời.
Klint cho biết nguyên nhân chủ yếu khiến hộ chiếu bị hư hại thường là do dính nước, dính mực, hóa chất tẩy rửa, bị xé, cắt, cắn và đôi khi dính cả nước mắt trong các chuyến đi xa, các cuộc chia ly.
Hộ chiếu của Klint luôn được bảo quản trong bao da và cất trong túi xách, tốt nhất là loại chống thấm nước. Anh thậm chí còn không bao giờ tiện tay cất hộ chiếu trong túi quần.
Bao đựng hộ chiếu tốt nhất là chất liệu cứng cáp như da, nhựa trong suốt, túi zip, càng ít họa tiết đính kèm càng tốt để dễ dàng quan sát được tình trạng nguyên vẹn của trang bìa, không bị bẩn, cong, vênh góc. Chỗ bảo quản hộ chiếu nên khô ráo, cố định như một ngăn riêng trong túi bao tử đeo trước ngực, két sắt mini tại nhà.
Trước các chuyến đi, cần luôn kiểm tra thời hạn và tình trạng của hộ chiếu. Trong các chuyến du lịch, bạn nên chủ động bảo quản hộ chiếu, không đưa cho người khác cầm hộ. Khi rời khỏi quầy làm thủ tục, nhà vệ sinh, khách sạn, nhà hàng, quán ăn, trung tâm thương mại, luôn kiểm tra lại hộ chiếu. Đeo hộ chiếu ở túi bao tử trước ngực là cách tiện lợi nhất để kiểm tra hộ chiếu của chính mình.