Ngay sau khi đọc thông tin về vụ việc nữ sinh lớp 7 rơi từ tầng 3 xuống đất xảy ra tại Trường THCS Lạc Long Quân, đăng tải trên Dân trí, GS.TS Huỳnh Văn Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm TPHCM, Phó Chủ tịch Hội Tâm lý học Việt Nam, lập tức chia sẻ về cách ứng xử khẩn cấp đối với những học sinh chứng kiến sự việc đau lòng.
Theo ông, khi chứng kiến sự việc này, học sinh có thể xuất hiện nhiều phản ứng sang chấn như hoang mang, lo sợ, ám ảnh hoặc thay đổi hành vi.
Từ các lý thuyết về “Dựa trên tiếp cận hỗ trợ tâm lý ban đầu (Psychological First Aid – PFA)…” và “Hành vi tìm kiếm trợ giúp (help-seeking)” cho thấy hỗ trợ tâm lý học đường đóng vai trò đặc biệt quan trọng nhằm giúp các em ổn định cảm xúc, hiểu và chấp nhận phản ứng của bản thân, đồng thời giảm thiểu nguy cơ lan truyền tâm lý tiêu cực.
Việc can thiệp cần được thực hiện kịp thời, có hệ thống, kết hợp giữa nhà trường, gia đình và bạn bè, hướng đến xây dựng môi trường an toàn, lắng nghe và không kỳ thị.
Thứ nhất, ổn định tâm lý học sinh ngay trong 24–72 giờ đầu.
Nhà trường cần có một đầu mối phát ngôn thống nhất, thông báo ngắn gọn, đúng sự thật, tránh mô tả chi tiết gây ám ảnh; giúp giáo viên chủ nhiệm có thời gian “sẻ chia” cảm xúc với lớp; tạo không gian an toàn để học sinh nói “em đang sợ, hoang mang, lo cho bạn”.
Đặc biệt, tuyệt đối không gợi ý hay khai thác kể lại hiện trường, không bắt viết tường trình cảm xúc trước tập thể, không dùng ngôn ngữ trách phạt…
Những phản ứng như bàng hoàng, sợ hãi, mất tập trung, ám ảnh hình ảnh, khó ngủ trong ngắn hạn có thể xuất hiện sau biến cố, thầy cô cần trấn an, hiện diện và hướng dẫn tìm trợ giúp khi cần.
Thứ hai, sàng lọc nhóm cần hỗ trợ sâu hơn thay vì can thiệp đại trà
Bạn cùng lớp, học sinh trực tiếp chứng kiến, học sinh thân với nạn nhân, học sinh đã có tiền sử lo âu/trầm buồn/tự làm hại, các em đang chịu áp lực… cần được ưu tiên chú ý nếu có biểu hiện khác thường.
Cần chuyển ngay cho chuyên gia hoặc cơ sở y tế khi phát hiện học sinh có dấu hiệu: hoảng loạn kéo dài, mất ngủ nhiều đêm, né tránh đi học, ám ảnh lặp lại, thu mình rõ rệt, phát ngôn tuyệt vọng, tự trách quá mức, làm hại bản thân.
Quá trình chuyển học sinh đến các chuyên gia tâm lý hay y tế chuyên sâu cần đảm bảo quy trình, tuân thủ các nguyên tắc chuyển giao, có sự phối hợp với gia đình, đảm bảo sự hỗ trợ kịp thời hướng đến sự an toàn, tránh lây lan…
Có một nghịch lý là không ít học sinh có thể khá tự tin rằng mình “tự xử lý được”, nhưng chính điều đó đôi khi lại làm chậm việc tìm hỗ trợ chuyên môn. Vì vậy nhà trường không nên chờ các em đề nghị giúp đỡ rồi mới can thiệp.
Thứ ba, làm việc song song với gia đình cácem học sinh một cách tích cực
Cần gửi hướng dẫn ngắn cho phụ huynh về cách nói chuyện với con trong vài ngày đầu: hỏi mở, lắng nghe nhiều hơn dạy bảo, không ép “quên đi”, không mắng “con nghĩ nhiều quá”, hạn chế để trẻ xem lại video/tin đồn liên quan, giữ nhịp sinh hoạt đều, quan sát giấc ngủ – ăn uống – đi học.
Gia đình là nguồn hỗ trợ quan trọng, giúp định hướng hành vi tìm kiếm trợ giúp của học sinh một cách đúng đắn và hiệu quả.
Thứ tư, củng cố hệ thống hỗ trợ trong trường ít nhất vài tuần sau biến cố
Không nên dừng ở một buổi “tư vấn tinh thần” đơn lẻ và tạm thời. Nhà trường nên bố trí lịch gặp riêng cho học sinh có nhu cầu, công bố thật rõ “khi cần thì gặp ai, ở đâu, giờ nào”, bảo đảm tính riêng tư.
Những thông tin này cần được nhắc lại nhiều lần thông qua giáo viên chủ nhiệm, phụ huynh và các nhóm lớp.
Các can thiệp hiệu quả nên tập trung vào nâng cao hiểu biết, giảm kỳ thị, tăng khả năng tiếp cận và tăng niềm tin vào hỗ trợ chuyên môn. Một mặt sẽ thúc đẩy việc đối mặt chính thức với tình huống đã qua, một mặt sẽ góp phần tái lập sức mạnh nội tại của từng học sinh để thích ứng với sự thật…
Một sự việc đau lòng vẫn cần được đối diện một cách khoa học, tránh nguy cơ lan tỏa. Dù khó khăn, việc này vẫn cần được thực hiện. Các giải pháp mang tính “hỗ trợ tâm lý ban đầu và sàng lọc nguy cơ trong mô hình hỗ trợ đa tầng” trong tâm lý học đường là điều rất cần thiết.
Để làm được điều này, Ban Giám hiệu cần tư duy tích cực, có kế hoạch chăm sóc học sinh toàn trường song song với việc xử lý thấu đáo thực tế từng trường hợp, nhất là với trường hợp không may.
Ngoài ra, Ban Giám hiệu còn là đầu mối thông tin; bố trí tham vấn; đảm bảo bảo mật cho từng nhu cầu của học sinh là những hành động mang tính chăm sóc sức khỏe tâm thần kịp thời và hiệu quả.
Theo báo cáo của Sở GD&ĐT TPHCM, buổi thi môn toán sáng 2/6 trong kỳ tuyển sinh lớp 10 công lập năm học 2026-2027 diễn ra ổn định, đúng quy chế, không ghi nhận sự cố bất thường trong quá trình tổ chức thi.
Toàn thành phố ghi nhận 639 thí sinh vắng mặt ở môn toán trong tổng số 151.557 thí sinh đăng ký dự thi, chiếm tỷ lệ 0,42%.
Sở GD&ĐT TPHCM thông tin, trong buổi thi sáng nay, có 3 trường hợp thí sinh gặp vấn đề về sức khỏe.
Cụ thể, tại điểm thi Trường THCS Mạc Đĩnh Chi (phường Tân Hòa), một thí sinh bị đau dạ dày; tại điểm thi Trường THCS Trung Lập (xã Thái Mỹ), một thí sinh bị mệt; và tại điểm thi Trường THCS Nguyễn Văn Trỗi (phường Bình Trưng), một thí sinh bị đau bụng.
Các thí sinh đều được cán bộ y tế hỗ trợ, đưa xuống phòng y tế để theo dõi và xử lý.
Tuy nhiên, theo quy định, các trường hợp này không được bù thêm thời gian làm bài thi.
Chiều nay, thí sinh TPHCM đăng ký thi chuyên/tích hợp sẽ thi các môn thi tương ứng.
Theo ghi nhận của PV Thanh Niên, hầu hết các trường THCS đã hoàn tất việc kiểm tra học kỳ 2 vào khoảng cuối tháng 4. Bắt đầu từ tháng 5, các trường sắp xếp thời khóa biểu để tập trung cho việc ôn thi.
Bà Nguyễn Đoan Trang, Hiệu trưởng Trường THCS Trần Văn Ơn (P.Tân Định, TP.HCM), cho biết việc Sở GD-ĐT công bố cấu trúc và phạm vi đánh giá cùng ma trận đề thi tuyển sinh lớp 10 ngay từ đầu năm học đã tạo điều kiện để các trường có kế hoạch chuẩn bị kiến thức và kỹ năng cho học sinh (HS).
Ngay trong năm học, các giáo viên (GV) dạy 3 môn thi lớp 10 (toán, văn, ngoại ngữ) đã nghiên cứu, xây dựng kế hoạch bài dạy theo hướng lồng ghép tối ưu. Ở phần kiến thức, kỹ năng nào có trong phạm vi đánh giá của cấu trúc đề thi, GV sẽ lưu ý, nhấn mạnh để HS nắm cơ bản vấn đề.
Theo kế hoạch của Trường THCS Trần Văn Ơn, HS lớp 9 sẽ có 3 tuần ôn thi nước rút. Trung bình mỗi tuần HS sẽ có 6 tiết ôn thi lớp 10 cho mỗi môn. Tuy nhiên, bà Đoan Trang nói thêm riêng với những HS chưa tự tin về kiến thức, kỹ năng thì nhà trường sắp xếp bổ sung các tiết phụ đạo. Với những HS có nguyện vọng thi lớp chuyên, GV dành thời gian hỗ trợ, nâng cao kiến thức cho các em.
"Hằng tuần, GV cho HS tập làm các đề thi mẫu để các em làm quen với dạng câu hỏi và quy trình một kỳ thi, đồng thời rà soát một lần nữa năng lực của HS. Phụ huynh, GV và nhà trường cùng thống nhất tổ chức các hoạt động này để làm quen chứ không gây áp lực cho HS", Hiệu trưởng Trường THCS Trần Văn Ơn nhấn mạnh.
Bà Đoan Trang cho hay kế hoạch ôn tập chia làm 2 giai đoạn: Từ ngày 9.3 đến đầu tháng 5, sau giờ học chính khóa, GV 3 môn thi sẽ tổ chức dạy từ 16 giờ 30 đến 18 giờ với thời lượng 3 buổi/tuần. Từ ngày 11.5 trở đi, các chương trình nhà trường hoàn tất, thời khóa biểu chính khóa lớp 9 chuyển sang toàn bộ buổi sáng, trường sẽ dành 2 buổi dạy tại trường vào buổi chiều, chia đều cho 3 môn thi. Thời gian còn lại HS tự học theo hướng dẫn của GV.
Với Trường THCS Lý Thường Kiệt (P.Tân Hòa, TP.HCM), bà Ngô Nguyễn Thiên Trang, Hiệu trưởng nhà trường, cho hay thực hiện theo quy định về dạy 2 buổi/ngày và dạy thêm học thêm, kế hoạch ôn thi lớp 10 đã được nhà trường xây dựng trong vòng 7 tuần, áp dụng từ 9.3 đến 28.5, dựa trên nhu cầu thực tế của HS.
Trong bối cảnh năm nay TP.HCM lần đầu tiên tổ chức thực hiện thi lớp 10 đối với HS ở 3 khu vực sau sáp nhập, ông Nguyễn Hữu Thanh, Hiệu phó Trường THCS Trần Quốc Toản (P.Bình Trưng), cho biết định hướng và cấu trúc đề thi phù hợp với việc HS học theo những bộ sách giáo khoa khác nhau.
Ông Thanh nhận xét đề thi minh họa mà Sở GD-ĐT đã công bố vào tháng 10.2025 cho thấy sự dịch chuyển yêu cầu từ kiểm tra ghi nhớ sang đánh giá tư duy ngôn ngữ thực chất, nên HS cần thực hiện cuộc "cách mạng" trong phương pháp ôn tập.
Theo ông Thanh, ở môn ngoại ngữ, HS phải từ bỏ việc học vẹt, rèn "tư duy từ điển". Kiến thức phải "sống" trong ngữ cảnh, trong đời sống vận dụng thực tế, vì thế đề thi hiện nay loại bỏ các câu hỏi đánh đố, hỏi mẹo, mà đòi hỏi thí sinh phải hiểu bản chất.
Bên cạnh đó, ông Thanh cũng cho rằng trong kỷ nguyên số, tự học là kỹ năng cực kỳ quan trọng. HS hãy tận dụng tối đa các ứng dụng học tập và công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ sửa lỗi bài viết, giải thích các cấu trúc khó và luyện phản xạ ngoại ngữ. Ứng dụng công nghệ thông minh sẽ giúp quá trình ôn tập của HS trở nên chủ động, cá nhân hóa và hiệu quả hơn gấp nhiều lần.
Để giúp HS ôn tập chuẩn bị thi tuyển sinh lớp 10 đạt kết quả tốt nhất, ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, yêu cầu các trường THCS chỉ đạo các tổ, nhóm chuyên môn, GV dạy môn thi lớp 10 hoàn thành chương trình đối với HS lớp 9 đúng theo kế hoạch giáo dục, phù hợp với hướng dẫn khung kế hoạch thời gian năm học 2025 - 2026 của UBND TP.
Nhà trường phải rà soát, phân loại trình độ HS (mức độ đạt được) để đề xuất phương án xếp lớp, phân công GV giảng dạy theo đối tượng. Chủ động xây dựng kế hoạch, nội dung ôn tập, biên soạn hệ thống câu hỏi và bài tập phù hợp cho HS. Chú trọng vào việc giúp HS thông hiểu và vận dụng kiến thức để làm tốt bài thi.
Người phụ trách chuyên môn của Sở GD-ĐT nhấn mạnh các trường định hướng ôn tập thi lớp 10 theo tinh thần thông báo của Sở về cấu trúc, yêu cầu đánh giá và bảng năng lực, cấp độ tư duy đề tuyển sinh lớp 10. Theo đó, nội dung ôn tập bám sát cấu trúc đề thi, đề minh họa; bảng năng lực và cấp độ tư duy, yêu cầu cần đạt; tạo điều kiện cho HS tiếp cận bộ tài liệu ôn tập chung của Sở...
Do kỳ thi lớp 10 năm nay diễn ra sớm hơn so với những năm trước nên lãnh đạo Sở GD-ĐT TP.HCM cũng chỉ đạo các trường THCS tổ chức ôn tập, bồi dưỡng cho HS có nhu cầu ôn thi lớp 10, đảm bảo đúng quy định theo các văn bản có liên quan về việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày. Không tổ chức ôn tập tràn lan, không đúng đối tượng, không hiệu quả, gây lãng phí. Tiếp tục thực hiện hiệu quả việc phân công GV đảm bảo định mức tiết dạy theo quy định. Ưu tiên phân công lịch dạy phù hợp cho GV cuối cấp để có thời gian hỗ trợ tối đa cho HS ôn thi.
Đối với GV tham gia công tác ôn tập cho HS, ông Quốc cũng lưu ý cần hướng dẫn HS vận dụng các phương pháp ôn tập phù hợp với nội dung của môn học. Tăng cường hướng dẫn HS tự học, tự ôn tập. Tổ chức ôn tập theo nhóm cho các HS còn gặp khó khăn trong học tập nhằm bổ sung kiến thức, kỹ năng cơ bản theo yêu cầu của kỳ thi…
Ngày 10-4, Trường đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP.HCM phối hợp cùng Tòa án nhân dân khu vực 1 - TP.HCM tổ chức tọa đàm "Tòa án điện tử trong bối cảnh cải cách tư pháp ở Việt Nam".
PGS.TS Ngô Hữu Phước, Phó trưởng khoa phụ trách khoa luật kinh tế, Trường đại học Kinh tế - Luật, cho rằng tòa án điện tử cần được nhìn nhận như một mô hình vận hành tư pháp mới, trong đó toàn bộ quy trình tố tụng được thiết kế lại trên nền tảng số.
Theo ông, tòa án điện tử có thể chia thành ba cấp độ gồm số hóa dữ liệu, thực hiện các giao dịch tố tụng trực tuyến và cấp độ cao nhất là tái cấu trúc toàn diện theo nguyên tắc "digital by design" (tạm dịch: thiết kế số ngay từ đầu).
Ở cấp độ cuối cùng, công nghệ đi vào lõi vận hành của tòa án, từ quản lý dữ liệu, kết nối liên thông, hỗ trợ tra cứu, cho tới ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong các tác vụ tư pháp.
Theo ông, muốn xây dựng tòa án điện tử thì phải có khung pháp lý đồng bộ, hạ tầng công nghệ đủ mạnh, dữ liệu được chuẩn hóa và bảo mật.
Quan trọng hơn cả, đội ngũ thẩm phán, thư ký, cán bộ tư pháp phải được đào tạo bài bản về năng lực số, từ kỹ năng vận hành hệ thống đến khả năng đánh giá chứng cứ điện tử, tổ chức phiên tòa trực tuyến và xử lý các tình huống phát sinh trong môi trường số.
Ông Nguyễn Cao Trí, Tòa án nhân dân khu vực 1 - TP.HCM, chia sẻ một trong những chuyển động rõ nhất là quá trình từng bước số hóa quy trình tố tụng, từ tiếp nhận đơn, quản lý hồ sơ cho đến tổ chức xét xử.
Nhờ sử dụng phần mềm quản lý án, hệ thống lưu trữ dữ liệu điện tử và các công cụ hỗ trợ điều hành, thời gian xử lý, hạn chế sai sót và tăng khả năng theo dõi tiến độ giải quyết vụ việc đã giảm đáng kể.
Một khó khăn được ông Trí nhấn mạnh là yếu tố con người. Theo ông, không phải cán bộ nào cũng sẵn sàng thích ứng ngay với môi trường làm việc số, trong khi kỹ năng công nghệ thông tin giữa các vị trí còn chưa đồng đều.
Vì vậy xây dựng tòa án điện tử cần đi cùng chiến lược đào tạo liên tục, giúp đội ngũ thẩm phán, thư ký và cán bộ tư pháp vừa sử dụng thành thạo công cụ, vừa thay đổi tư duy làm việc theo hướng phù hợp với mô hình tư pháp số.
