Ngay sau khi đọc thông tin về vụ việc nữ sinh lớp 7 rơi từ tầng 3 xuống đất xảy ra tại Trường THCS Lạc Long Quân, đăng tải trên Dân trí, GS.TS Huỳnh Văn Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm TPHCM, Phó Chủ tịch Hội Tâm lý học Việt Nam, lập tức chia sẻ về cách ứng xử khẩn cấp đối với những học sinh chứng kiến sự việc đau lòng.
Theo ông, khi chứng kiến sự việc này, học sinh có thể xuất hiện nhiều phản ứng sang chấn như hoang mang, lo sợ, ám ảnh hoặc thay đổi hành vi.
Từ các lý thuyết về “Dựa trên tiếp cận hỗ trợ tâm lý ban đầu (Psychological First Aid – PFA)…” và “Hành vi tìm kiếm trợ giúp (help-seeking)” cho thấy hỗ trợ tâm lý học đường đóng vai trò đặc biệt quan trọng nhằm giúp các em ổn định cảm xúc, hiểu và chấp nhận phản ứng của bản thân, đồng thời giảm thiểu nguy cơ lan truyền tâm lý tiêu cực.
Việc can thiệp cần được thực hiện kịp thời, có hệ thống, kết hợp giữa nhà trường, gia đình và bạn bè, hướng đến xây dựng môi trường an toàn, lắng nghe và không kỳ thị.
Thứ nhất, ổn định tâm lý học sinh ngay trong 24–72 giờ đầu.
Nhà trường cần có một đầu mối phát ngôn thống nhất, thông báo ngắn gọn, đúng sự thật, tránh mô tả chi tiết gây ám ảnh; giúp giáo viên chủ nhiệm có thời gian “sẻ chia” cảm xúc với lớp; tạo không gian an toàn để học sinh nói “em đang sợ, hoang mang, lo cho bạn”.
Đặc biệt, tuyệt đối không gợi ý hay khai thác kể lại hiện trường, không bắt viết tường trình cảm xúc trước tập thể, không dùng ngôn ngữ trách phạt…
Những phản ứng như bàng hoàng, sợ hãi, mất tập trung, ám ảnh hình ảnh, khó ngủ trong ngắn hạn có thể xuất hiện sau biến cố, thầy cô cần trấn an, hiện diện và hướng dẫn tìm trợ giúp khi cần.
Thứ hai, sàng lọc nhóm cần hỗ trợ sâu hơn thay vì can thiệp đại trà
Bạn cùng lớp, học sinh trực tiếp chứng kiến, học sinh thân với nạn nhân, học sinh đã có tiền sử lo âu/trầm buồn/tự làm hại, các em đang chịu áp lực… cần được ưu tiên chú ý nếu có biểu hiện khác thường.
Cần chuyển ngay cho chuyên gia hoặc cơ sở y tế khi phát hiện học sinh có dấu hiệu: hoảng loạn kéo dài, mất ngủ nhiều đêm, né tránh đi học, ám ảnh lặp lại, thu mình rõ rệt, phát ngôn tuyệt vọng, tự trách quá mức, làm hại bản thân.
Quá trình chuyển học sinh đến các chuyên gia tâm lý hay y tế chuyên sâu cần đảm bảo quy trình, tuân thủ các nguyên tắc chuyển giao, có sự phối hợp với gia đình, đảm bảo sự hỗ trợ kịp thời hướng đến sự an toàn, tránh lây lan…
Có một nghịch lý là không ít học sinh có thể khá tự tin rằng mình “tự xử lý được”, nhưng chính điều đó đôi khi lại làm chậm việc tìm hỗ trợ chuyên môn. Vì vậy nhà trường không nên chờ các em đề nghị giúp đỡ rồi mới can thiệp.
Thứ ba, làm việc song song với gia đình cácem học sinh một cách tích cực
Cần gửi hướng dẫn ngắn cho phụ huynh về cách nói chuyện với con trong vài ngày đầu: hỏi mở, lắng nghe nhiều hơn dạy bảo, không ép “quên đi”, không mắng “con nghĩ nhiều quá”, hạn chế để trẻ xem lại video/tin đồn liên quan, giữ nhịp sinh hoạt đều, quan sát giấc ngủ – ăn uống – đi học.
Gia đình là nguồn hỗ trợ quan trọng, giúp định hướng hành vi tìm kiếm trợ giúp của học sinh một cách đúng đắn và hiệu quả.
Thứ tư, củng cố hệ thống hỗ trợ trong trường ít nhất vài tuần sau biến cố
Không nên dừng ở một buổi “tư vấn tinh thần” đơn lẻ và tạm thời. Nhà trường nên bố trí lịch gặp riêng cho học sinh có nhu cầu, công bố thật rõ “khi cần thì gặp ai, ở đâu, giờ nào”, bảo đảm tính riêng tư.
Những thông tin này cần được nhắc lại nhiều lần thông qua giáo viên chủ nhiệm, phụ huynh và các nhóm lớp.
Các can thiệp hiệu quả nên tập trung vào nâng cao hiểu biết, giảm kỳ thị, tăng khả năng tiếp cận và tăng niềm tin vào hỗ trợ chuyên môn. Một mặt sẽ thúc đẩy việc đối mặt chính thức với tình huống đã qua, một mặt sẽ góp phần tái lập sức mạnh nội tại của từng học sinh để thích ứng với sự thật…
Một sự việc đau lòng vẫn cần được đối diện một cách khoa học, tránh nguy cơ lan tỏa. Dù khó khăn, việc này vẫn cần được thực hiện. Các giải pháp mang tính “hỗ trợ tâm lý ban đầu và sàng lọc nguy cơ trong mô hình hỗ trợ đa tầng” trong tâm lý học đường là điều rất cần thiết.
Để làm được điều này, Ban Giám hiệu cần tư duy tích cực, có kế hoạch chăm sóc học sinh toàn trường song song với việc xử lý thấu đáo thực tế từng trường hợp, nhất là với trường hợp không may.
Ngoài ra, Ban Giám hiệu còn là đầu mối thông tin; bố trí tham vấn; đảm bảo bảo mật cho từng nhu cầu của học sinh là những hành động mang tính chăm sóc sức khỏe tâm thần kịp thời và hiệu quả.
Kế hoạch sắp xếp trường mầm non, phổ thông công lập được UBND thành phố Hà Nội ban hành hôm 10/7.
Với bậc mầm non, tiểu học và THCS, thành phố sẽ thành lập mô hình trường một cấp đa cơ sở (với một trường chính và các cơ sở, phân hiệu ở gần nhau), trường liên cấp (tiểu học và THCS; tiểu học, THCS và THPT).
Sau khi sắp xếp, mỗi trường mầm non có ít nhất 30 lớp, không quá 35 trẻ/lớp. Số lớp tối thiểu ở trường tiểu học, THCS lần lượt là 40 và 45, sĩ số tối đa 35 và 45 học sinh (ở khu vực nông thôn là 30 và 40).
Nếu là trường liên cấp tiểu học và THCS, số lớp ít nhất là 50.
Thành phố lưu ý sau khi sắp xếp, mỗi xã, phường phải có ít nhất một trường mầm non, tiểu học, THCS; không sáp nhập trường khi khoảng cách và điều kiện đi lại không phù hợp; giảm tối thiểu 50% đầu mối quản lý hành chính nhưng không giảm số lớp, ảnh hưởng cơ hội tiếp cận giáo dục của học sinh, đồng thời tăng số lượng giáo viên trực tiếp giảng dạy.
Cùng đó, thủ đô tạm dừng mở trường mầm non tới THCS. Những dự án đã được phê duyệt hoặc đang thực hiện vẫn tiếp tục triển khai, nhằm bổ sung cơ sở vật chất, phòng học cho các trường chính, phân hiệu sau khi sắp xếp.
Với bậc THPT, 124 trường hiện có được giữ nguyên; tiếp tục rà soát và đầu tư để tăng số lớp, đáp ứng nhu cầu của học sinh.
Ngoài ra, trường PTCS Nguyễn Đình Chiểu sẽ được bổ sung cấp THPT, tổ chức lại theo mô hình trường phổ thông nhiều cấp học có lớp chuyên biệt.
Hiện, Hà Nội có khoảng 2.300 trường mầm non, phổ thông công lập. Theo kế hoạch, việc sắp xếp trường hoàn thành trước ngày 26/7. Công tác nhân sự, bổ nhiệm lãnh đạo, quản lý xong trước 10/8.
Kế hoạch của Hà Nội nằm trong chủ trương sắp xếp trường lớp của cả nước. Trong hướng dẫn gửi các địa phương đầu tháng 7, Bộ Giáo dục và Đào tạo đánh giá nhiều trường học có quy mô nhỏ, manh mún, chưa phù hợp với không gian phát triển và quy mô dân số. Cơ quan này cho rằng còn dư địa để tiếp tục sắp xếp, nhằm chuyển mạnh từ tư duy "quản lý giáo dục" sang "quản trị phát triển giáo dục", nâng cao chất lượng.
Bộ nhấn mạnh việc sắp xếp gắn với tinh gọn đầu mối, giảm biên chế quản lý giáo dục, tăng biên chế trực tiếp giảng dạy. Ngoài ra, Bộ thí điểm mô hình một trường chính có các phân hiệu, điểm trường; hợp nhất nhiều đầu mối quản lý để hình thành các cơ sở giáo dục quy mô lớn...
Việc sắp xếp phải phù hợp với thực tế địa phương, đảm bảo tính ổn định, hạn chế tối đa tác động tiêu cực đến dạy và học, tâm lý học sinh, thầy cô và phụ huynh; không sắp xếp trường mầm non với phổ thông, giữa phổ thông với trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên, giữa trường chuyên biệt với đại trà.
Bộ Giáo dục và Đào tạo chiều 10/4 công bố kết quả xác minh đề tài "phát triển vật liệu Polyurethane Composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống" của học sinh trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, Ninh Bình.
Dự án đạt giải nhất cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh, sinh viên hồi tháng 3, song bị tố có nhiều điểm giống luận án tiến sĩ.
Bộ cho hay đã thành lập tổ tư vấn để đánh giá đề tài này, gồm 5 người có trình độ tiến sĩ trở lên. Sau khi thẩm định, đánh giá sự trùng lặp về nội dung đề tài, tính khả thi của quá trình thí nghiệm, thực nghiệm, các chuyên gia đưa ra 5 nhận định.
Một là học sinh "hoàn toàn thực hiện được" dự án này, theo hướng dẫn của giáo viên. Cụ thể, các em có thể hiểu và phân tích kết quả của một số phép đo như DTA, XRD, FT-IR, bởi đây là kiến thức có trong chương trình. Thiết bị để thực hiện thí nghiệm đều có sẵn tại các trung tâm nghiên cứu như Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Đại học Quốc gia, Bách khoa Hà Nội...
Thứ hai, tiến độ dự án là khả thi khi học sinh đã có kế hoạch nghiên cứu, quy trình được kiểm chứng, cùng sự hướng dẫn của giáo viên, nhà khoa học. Nội dung nghiên cứu được giới hạn hợp lý, tập trung vào một số tính chất trọng tâm và sử dụng các vật liệu, thiết bị ở các phòng thí nghiệm hiện có.
Thứ ba, dự án không bị ghi nhận trùng lặp do đạo văn những công trình đã công bố.
Thứ tư, nghiên cứu không có tính mới tuyệt đối, mà chỉ tương đối, có tính sáng tạo và giá trị thực tiễn, phù hợp năng lực nghiên cứu ở bậc phổ thông. Khác với nghiên cứu trước thường tập trung vào một tính năng riêng lẻ, đề tài này nghiên cứu về xây dựng hệ vật liệu PU composite có khả năng cân bằng, đồng thời giữa chống cháy - cách nhiệt - kháng vi sinh, thông qua tối ưu hóa hàm lượng và sự phân tán của chất được thêm vào.
Thứ năm, đề tài có giá trị ứng dụng cao, có thể làm cơ sở cho dự án ứng dụng hoặc sáng chế học sinh - sinh viên trong lĩnh vực vật liệu chức năng và công nghệ nano.
Ngoài ra, Bộ đánh giá hồ sơ hợp lệ, đúng quy chế.
"Tổng thể, đề tài không có dấu hiệu sao chép hay đạo văn mà thể hiện rõ sự
kế thừa có chọn lọc kết hợp với quá trình thực nghiệm độc lập và phân tích khoa
học, qua đó tạo ra những kết quả có ý nghĩa và phù hợp với mục tiêu nghiên cứu
đã đề ra", Bộ kết luận.
Cơ quan này cũng nhận định việc tổ chức cuộc thi khoa học kỹ thuật là cần thiết, nhằm khuyến khích học sinh nghiên cứu, vận dụng kiến thức đã học vào giải quyết vấn đề thực tế.
Cách đây vài tuần, nhiều diễn đàn về liêm chính khoa học xôn xao về các dự án đạt giải nhất cuộc thi khoa học kỹ thuật quốc gia, nổi bật là dự án của học sinh trường THPT chuyên Lương Văn Tụy.
Nhiều người đặt nghi vấn về tính khả thi khi dự án đòi hỏi loạt kỹ thuật khó, phải thực hiện dài ngày trong phòng thí nghiệm, nhiều chi tiết giống với nghiên cứu của một nhà khoa học và nghiên cứu sinh tiến sĩ ở Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Trả lời VnExpress khi đó, ông Hoàng Hải Nam, hiệu trưởng, cho biết ý tưởng đề tài do học sinh đề xuất, xuất phát từ bài toán làm sao để vật liệu vừa chống cháy vừa khắc phục tình trạng ẩm mốc. Các em không bắt đầu từ con số 0 mà kế thừa các nghiên cứu sẵn có về vật liệu polyurethane có khả năng chống cháy và cách nhiệt, bổ sung nano bạc để tăng tính kháng vi sinh.
Ông Nam khẳng định việc kế thừa là thông lệ trong nghiên cứu khoa học, không đồng nghĩa với thiếu sáng tạo. Với thí nghiệm chuyên sâu, nhà trường đã hỗ trợ học sinh thực hiện tại các cơ sở đủ điều kiện và có xác nhận hợp lệ. Quy trình này phù hợp thông lệ, đảm bảo liêm chính khoa học.
Cuộc thi khoa học kỹ thuật quốc gia (VISEF) 2026 diễn ra trong ba ngày 20-22/3, thu hút 457 học sinh với 242 dự án. Theo quy chế tuyển sinh của Bộ, thí sinh đoạt giải ba trở lên được xét tuyển thẳng vào đại học theo ngành phù hợp. Song nhiều trường đã bỏ xét giải này.
Năm ngoái, dự án đạt giải nhất của học sinh Hưng Yên bị "tố" giống sản phẩm của một tác giả người Indonesia. Bộ Giáo dục và Đào tạo sau đó thu hồi giải thưởng, giấy chứng nhận của hai học sinh.
Trong số 946 học sinh được tuyển thẳng vào lớp 10 của Hà Nội năm nay, có 106 học sinh trường phổ thông dân tộc nội trú; 653 học sinh khuyết tật; 182 học sinh đoạt giải cấp quốc gia, quốc tế về văn hóa, văn nghệ, thể thao, nghiên cứu khoa học kỹ thuật và 5 học sinh dân tộc rất ít người.
Theo quy định của Sở GD-ĐT Hà Nội, những học sinh trúng tuyển diện tuyển thẳng phải hoàn thành thủ tục nhập học tại trường THPT đăng ký tuyển thẳng từ ngày 25 đến 27.6. Thời gian nộp hồ sơ nhập học từ ngày 4 đến hết ngày 6.7.
Trước đó, Sở GD-ĐT Hà Nội đã ban hành hướng dẫn về điều kiện tuyển thẳng vào lớp 10 THPT công lập không chuyên năm học 2026 - 2027. Theo đó, có 6 nhóm đối tượng được tuyển thẳng lớp 10.
Trường hợp thứ nhất, học sinh trường phổ thông dân tộc nội trú đã hoàn thành chương trình giáo dục THCS năm học 2025 - 2026 được tuyển thẳng vào lớp 10 THPT trường phổ thông dân tộc nội trú.
Trường hợp thứ hai, học sinh các dân tộc rất ít người: Cống, Mảng, Pu Péo, Si La, Cờ Lao, Bố Y, La Ha, Ngái, Chứt, Ơ Đu, Brâu, Rơ Măm, Lô Lô, Lự, Pà Thẻn, La Hủ.
Trường hợp thứ ba, học sinh khuyết tật, là học sinh bị khiếm khuyết một hoặc nhiều bộ phận cơ thể hoặc bị suy giảm chức năng được biểu hiện dưới dạng không bình thường khiến cho lao động, sinh hoạt, học tập gặp khó khăn.
Trường hợp thứ tư, học sinh THCS đoạt giải cấp quốc gia do Bộ GD-ĐT tổ chức hoặc phối hợp với các bộ và cơ quan ngang bộ tổ chức trên quy mô toàn quốc đối với các cuộc thi, kỳ thi, hội thi về văn hóa, văn nghệ, thể thao; cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật.
Trường hợp thứ năm, học sinh THCS đoạt giải trong các cuộc thi quốc tế do Bộ trưởng Bộ GD-ĐT quyết định chọn cử.
Trường hợp thứ sáu, vận động viên giành huy chương trong các giải thi đấu thể thao quốc gia trở lên.
Về điều kiện đăng ký dự xét tuyển thẳng, Sở GD-ĐT Hà Nội quy định, học sinh thuộc đối tượng theo quy định (hoặc cha hoặc mẹ hoặc người giám hộ của học sinh) có nơi cư trú tại Hà Nội và thuộc đối tượng tuyển thẳng ở trên.
Học sinh chỉ được đăng ký xét tuyển thẳng vào một trường THPT công lập gần nhất thuộc xã, phường nơi học sinh cư trú. Nếu xã, phường nơi học sinh cư trú chưa có trường THPT công lập thì được đăng ký xét tuyển thẳng vào trường THPT công lập không chuyên gần nơi cư trú nhất.
Trường hợp học sinh đủ điều kiện tuyển thẳng mà không có nguyện vọng tuyển thẳng thì phải tham gia thi tuyển vào lớp 10 THPT công lập không chuyên năm học 2026 - 2027. Nếu có nguyện vọng tuyển thẳng vào các trường THPT công lập chất lượng cao hoặc trường THPT tư thục, học sinh liên hệ và đăng ký trực tiếp với trường.
Năm học 2025 - 2026, Hà Nội có 679 học sinh trúng tuyển diện tuyển thẳng vào lớp 10 công lập.
