Những ngày tháng 4, TS Nguyễn Quang Minh, 33 tuổi, bận rộn với nhiều kế hoạch ở trường Hóa và Khoa học sự sống, Đại học Bách khoa Hà Nội. Mới về trường được hai tháng, anh vừa làm quen công việc, vừa bắt tay gây dựng nhóm nghiên cứu chuyên sâu về công nghệ Plasma – lĩnh vực mà bản thân đã dành hơn 5 năm theo đuổi tại châu Âu.
Trước đó, Minh học và lấy hai bằng tiến sĩ theo chương trình đồng cấp bằng từ Đại học Normandie (Pháp) và Đại học Khoa học và Công nghệ AGH (Ba Lan). Sau đó, anh làm nghiên cứu sau tiến sĩ tại Đại học Liverpool (Anh) – ngôi trường hạng 147 thế giới, theo QS.
Giữa giai đoạn có thể nộp hồ sơ xin cư trú vô thời hạn và phát triển sự nghiệp tại xứ sở sương mù, Minh gác lại, ứng tuyển làm giảng viên Kỹ thuật Hóa học của Đại học Bách khoa Hà Nội.
“Mình không muốn xây nhà trên đất người khác nên quyết định trở về”, Minh bày tỏ.
Sinh ra ở huyện Thanh Ba cũ, tỉnh Phú Thọ, hết phổ thông, Minh trúng tuyển Đại học Bách khoa Hà Nội. Việc học tập bình thường cho đến khi anh tiếp xúc môn Động học xúc tác tại Đại học Bách khoa Hà Nội vào năm thứ ba.
“Mình say đến mức cày bung gáy quyển sách về môn này”, Minh nhớ lại.
Anh sau đó quyết định học theo định hướng Công nghệ Hữu cơ – Hóa dầu. Được PGS Đào Quốc Tùy hướng dẫn và truyền cảm hứng, Minh càng yêu thích nghiên cứu và ấp ủ mong muốn trở thành giảng viên.
PGS Đào Quốc Tùy, giảng viên cao cấp Đại học Bách khoa Hà Nội, vẫn nhớ khi đang nghiên cứu tại phòng thí nghiệm Hóa dầu, Minh đồng thời tham gia nhóm nghiên cứu bên khoa Lý luận chính trị, khiến thầy cô rất ngạc nhiên.
“Việc tham gia hai hướng nghiên cứu khác lĩnh vực là hết sức vất vả, cần sắp xếp thời gian hợp lý. Thế nhưng, Minh lại hoàn thành xuất sắc”, thầy Tùy nói. “Minh còn có năng lực học tập, nghiên cứu và khả năng diễn thuyết rất tốt, phù hợp làm giảng viên”.
Tốt nghiệp kỹ sư loại giỏi, Minh theo tiếp chương trình thạc sĩ ở Bách khoa. Có dịp đi trao đổi tại Đức trong nửa năm, hứng thú với môi trường mới, anh đặt mục tiêu cao hơn – du học bậc tiến sĩ để kết nối với các giáo sư giỏi ở nước ngoài.
Năm 2019, anh được PGS Phạm Thanh Huyền, giảng viên dạy môn Động học xúc tác, giới thiệu học bổng Marie Sklodowska-Curie, học song bằng tiến sĩ tại Pháp và Ba Lan. Nộp hồ sơ và trải qua nhiều vòng tuyển chọn, anh trúng tuyển.
Đến Pháp trong một ngày cuối năm mưa tầm tã, sim điện thoại lỗi, lại chưa thông thạo tiếng, Minh lỡ chuyến tàu về trường, bị kẹt lại ga cùng hai vali “to hơn cả người”. Gần như phát khóc, anh đành gọi cho giáo sư ở Pháp nhờ giúp đỡ.
“Khoảng 8h tối, thầy lái xe 80 km đến ga tàu, dầm mưa tìm rồi đưa mình về tận nhà đã giúp thuê giúp trước đó”, Minh kể. “Sự tận tâm của thầy trở thành động lực để mình cố gắng”.
Do học ở hai trường cách nhau gần 2.000 km, Minh gặp nhiều áp lực. Cứ mỗi 2-6 tháng, anh phải di chuyển đến trường còn lại một lần. Anh cũng có thời gian học tập và nghiên cứu ở Đại học Sorbonne – một trong những ngôi trường nổi tiếng nhất Pháp. Ngoài nghiên cứu, anh tham gia nhiều hội thảo chuyên môn hay hỗ trợ giảng dạy.
Dù vậy, Minh cho rằng đó là “những áp lực tích cực”, là lợi thế để phát triển bởi không phải ai cũng có cơ hội đi nhiều, học ở nhiều trường cùng lúc. Nó cũng giúp anh có thêm kết nối để được ký hợp đồng nghiên cứu sau tiến sĩ kéo dài hai năm tại Đại học Liverpool.
Suốt thời gian ở châu Âu, hướng nghiên cứu chính của TS Minh là khai thác, ứng dụng công nghệ plasma không nhiệt (non-thermal plasma) cho các quá trình xử lý bề mặt vật liệu và chuyển hóa hóa học có sử dụng xúc tác.
Trong đó, anh tập trung vào việc chuyển hóa các khí thải công nghiệp, đặc biệt là CO2, thành nhiên liệu và hóa chất có giá trị, như methanol xanh, e-fuels hay các hóa chất nền. Điểm đặc biệt của công nghệ này là hệ thống có thể vận hành ở nhiệt độ thấp và áp suất khí quyển thông thường, không cần lò nhiệt độ cao hay thiết bị áp suất lớn như các phương pháp truyền thống, hướng tới các bài toán về năng lượng xanh.
Kết quả, anh sở hữu một bằng sáng chế về plasma và xúc tác do Pháp cấp; có 9 bài báo trên các tạp chí Q1 (nhóm uy tín nhất) như Applied Catalysis B: Environmental, ACS Catalysis hay Journal of Energy Chemistry, cùng một số bài trên tạp chí Q2 và ở các hội thảo quốc tế.
Minh còn tham gia chương trình thương mại hóa công nghệ ICURe. Sau khi vượt qua vòng ý tưởng, người tham gia sẽ thành lập startup, có người hướng dẫn và cấp vốn khoảng 30.000 bảng Anh (hơn một tỷ đồng) để nghiên cứu thị trường. Ở vòng cuối, doanh nghiệp được cấp vốn 300.000 bảng.
Anh đã tiến đến vòng hai, đồng sáng lập và trở thành giám đốc công nghệ của công ty PlasmaC2M. Nhưng giữa lúc đó, Minh biết đến đề án thu hút và tuyển dụng giảng viên trẻ tài năng giai đoạn 2025-2030 (HUST-Talent) của Đại học Bách khoa Hà Nội và ứng tuyển.
“Quyết định trở về không chỉ là lựa chọn cá nhân, mà còn là mong muốn góp phần nhỏ bé giúp đất nước thu hẹp dần khoảng cách về nghiên cứu khoa học với quốc tế”, Minh chia sẻ.
Hiện, TS Minh vừa giảng dạy, vừa tiếp tục hướng nghiên cứu về ứng dụng công nghệ plasma. Song song triển khai các nghiên cứu cơ bản, anh tập trung đào tạo sinh viên theo tư duy và phương pháp nghiên cứu quốc tế, từ cách đọc tài liệu, thiết kế thí nghiệm đến viết báo cáo khoa học. Từ nền tảng đó, nhóm nghiên cứu sẽ từng bước mở rộng hợp tác quốc tế, hướng tới việc chủ trì các dự án nghiên cứu độc lập.
“Tôi đặt mục tiêu trong 5 năm sẽ xây dựng được nhóm nghiên cứu mạnh, để khi nhắc đến định hướng nghiên cứu về plasma tại Việt Nam, giới khoa học sẽ nhớ ngay đến các nhóm tại Bách khoa Hà Nội”, Minh nói.
Sự việc xảy ra tối 30/4 sau buổi tranh luận về xung đột Israel - Palestine tại khuôn viên Đại học Cornell. Trong email gửi cộng đồng trường một ngày sau đó, Hiệu trưởng Michael Kotlikoff cáo buộc một nhóm sinh viên áp sát, la hét và đập vào cửa kính xe để hăm dọa. Ông khẳng định mình lùi xe khi thấy có khoảng trống phía sau, không đề cập đến va chạm.
Tuy nhiên, hình ảnh từ video lại cho thấy một kịch bản khác. Hai thành viên của tổ chức "Sinh viên vì một Cornell dân chủ" (SDC) là Aiden Vallecillo và Hudson Athas đã bị chiếc xe của ông Kotlikoff va trúng và chèn vào chân.
Vallecillo cho biết các thành viên đi theo ông để đặt câu hỏi về quyền tự do ngôn luận trong khuôn viên, nhưng bị ông "phớt lờ và thiếu tôn trọng". Sau khi vào xe khoảng 15 giây, ông đã "lùi rất nhanh" về phía hai nam sinh và rời đi, mặc cho Vallecillo hét lên đau đớn. Cảnh sát và dịch vụ y tế khẩn cấp của trường sau đó có mặt tại hiện trường.
Theo Athas, vị hiệu trưởng đã không ra đủ tín hiệu về việc ông sẽ lùi xe. Còn Vallecillo bức xúc khi nhà trường gửi email thông báo sự việc mà không hề liên hệ với các sinh viên liên quan để xác thực thông tin.
Trái ngược với cáo buộc la hét và quấy rối, Athas khẳng định nhóm chỉ cố gắng duy trì một cuộc hội thoại bình thường. Video cũng ghi nhận các sinh viên không có hành vi tác động vật lý vào phương tiện.
Đại diện Đại học Cornell sau đó thừa nhận những tình tiết mới từ đoạn video nhưng khẳng định vẫn giữ quan điểm như trong email của Hiệu trưởng.
Vụ việc đang gây xôn xao trong cộng đồng sinh viên Cornell, dấy lên những lo ngại về văn hóa ứng xử của ban lãnh đạo trường với những ý kiến trái chiều của sinh viên.
Ông Kotlikoff là nhà nghiên cứu y sinh học và bác sĩ thú y, được bổ nhiệm làm hiệu trưởng Đại học Cornell vào tháng 3 năm ngoái. Trước đó, ông giữ chức phó hiệu trưởng từ năm 2015 đến năm 2024.
Đại học Cornell ra đời năm 1865, có khoảng 16.000 sinh viên. Trường nằm trong nhóm 8 trường Ivy League danh giá của Mỹ, hiện ở vị trí thứ 12 trên bảng xếp hạng đại học nước này, theo US News.
Sau khi hoàn tất công tác tuyển sinh với lớp 10 chuyên, tích hợp (bao gồm cả xét sau phúc khảo), dự kiến sau ngày 2/7 Sở GD&ĐT TPHCM sẽ công bố điểm chuẩn lớp 10 THPT đại trà.
Thông tin vừa được lãnh đạo Sở GD&ĐT TPHCM thông tin đến báo chí.
Trước đó, sáng 19/6, Sở GD&ĐT TPHCM đã công bố điểm thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026-2027 và điểm chuẩn vào lớp 10 chuyên tại 4 trường THPT chuyên và điểm chuẩn lớp 10 tích hợp tại 10 trường THPT có tuyển sinh lớp tích hợp, cũng như công bố danh sách học sinh trúng tuyển thẳng lớp 10 THPT.
Theo kế hoạch, thí sinh trúng tuyển lớp 10 chuyên, tích hợp và loại hình tuyển thẳng sẽ tiến hành xác nhận nhập học trực tuyến trên trang tuyển sinh 10 của thành phố, đồng thời nộp hồ sơ trực tiếp tại trường trúng tuyển đến 16h ngày 23/6.
Cũng trong thời gian này, thí sinh có nguyện vọng phúc khảo bài thi sẽ tiến hành nộp đơn phúc khảo tại trường THCS học sinh đã theo học.
Kết quả phúc khảo dự kiến sẽ được công bố vào ngày 30/6. Từ ngày 1/7 đến 2/7, Sở GD&ĐT TPHCM sẽ xét tuyển bổ sung loại hình chuyên, tích hợp sau phúc khảo.
Từ ngày 2/7 đến chậm nhất 17h ngày 3/7, thí sinh trúng tuyển bổ sung chuyên và tích hợp nộp hồ sơ tại trường trúng tuyển.
Ông Nguyễn Văn Phong, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM, nhấn mạnh trong thời gian này, nếu thí sinh không hoàn thành thủ tục nhập học trực tuyến đối với chuyên và tích hợp, hoặc nộp trực tiếp đối với loại hình tuyển thẳng thì thí sinh được xem từ chối quyền trúng tuyển và được chuyển sang chờ xét tuyển ở loại hình trường thường.
"Căn cứ tình hình nộp hồ sơ thực tế và số thí sinh trúng tuyển bổ sung sau phúc khảo ở các loại hình chuyên, tích hợp, tuyển thẳng, Sở GD&ĐT sẽ tính toán lại chỉ tiêu lớp 10 đại trà tại các trường thường và công bố điểm chuẩn các trường THPT trong thời gian sớm nhất sau khi hoàn thành công tác xét tuyển sau phúc khảo", ông Nguyễn Văn Phong thông tin.
Cụ thể, theo ông Phong, dự kiến sau ngày 2/7, Sở GD&ĐT TPHCM sẽ công bố điểm chuẩn vào lớp 10 đại trà, nhằm đảm bảo quyền lợi tối đa cho học sinh.
Lý giải về việc chậm công bố điểm chuẩn lớp 10 đại trà, ông Phong phân tích: Trước sáp nhập, ở khu vực cũ (khu vực Bình Dương và Bà Rịa Vũng Tàu), việc xét tuyển lớp 10 được thực hiện tuần tự: xét hết nguyện vọng 1, rồi mới đến nguyện vọng 2, nguyện vọng 3.
Sau khi TPHCM sáp nhập, Ban Chỉ đạo thi đã thống nhất chuyển sang phương án xét đồng thời cả 3 nguyện vọng cùng lúc và công bố kết quả chung. Việc sở chậm công bố điểm chuẩn không phải vì xử lý không kịp, mà vì sở đang nỗ lực giảm tối đa tỷ lệ học sinh trúng tuyển ảo, tránh tình trạng thí sinh trường chuyên trúng tuyển đồng thời ở trường thường, làm mất cơ hội/chỉ tiêu của các học sinh khác.
"Sở GD&ĐT chậm công bố điểm chuẩn lớp 10 đại trà là nhằm đảm bảo tối đa quyền lợi của học sinh. Sở rất mong phụ huynh, học sinh hiểu, yên tâm chờ kết quả", lãnh đạo Sở GD&ĐT TPHCM bày tỏ.
Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 TPHCM năm 2026 ghi nhận hơn 151.000 thí sinh đăng ký dự thi, trở thành kỳ thi có quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Đây cũng là năm đầu tiên kỳ thi được tổ chức trong bối cảnh TPHCM sau sáp nhập cùng Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, do đó được giữ ổn định về môn thi, cấu trúc đề thi, đồng thời giảm mức độ khó để tránh sáo trộn và phù hợp với năng lực học sinh cả 3 khu vực.
Các mùa tuyển sinh trước đó, TPHCM luôn ghi nhận tình trạng thí sinh trúng tuyển nhưng không nhập học, dẫn đến tỷ lệ trúng tuyển ảo, từ đó làm mất quyền lợi của nhiều học sinh có nhu cầu học tập.
Bài toán được đề xuất bởi Paul Erdős, một nhà toán học người Hungary. Đây là một trong những câu hỏi nổi tiếng nhất trong lĩnh vực hình học tổ hợp. Bài toán được phát biểu như sau: Với n điểm trên mặt phẳng, số cặp điểm có khoảng cách đúng bằng 1 lớn nhất có thể là bao nhiêu?
Trong nhiều năm, không ít nhà toán học đã cố gắng giải nó. Cách tốt nhất từng được nghĩ ra là xếp các điểm thành một mạng lưới vuông. Tuy nhiên, OpenAI hôm 20/5 công bố AI nội bộ của mình đã tìm ra cách sắp xếp các điểm mới, bác bỏ giả thuyết này và tạo ra số lượng cặp điểm lớn hơn rất nhiều so với trước đó.
Điểm đột phá trong cách giải của mô hình này là dùng lý thuyết số đại số để giải bài hình học. OpenAI nói đây là một AI suy luận đa dụng, không huấn luyện riêng để giải toán. Lời giải cũng được một nhóm nhà toán học kiểm chứng độc lập.
Theo OpenAI, giới toán học đều "sửng sốt" trước lời giải của AI. Giáo sư Toán và Khoa học máy tính Noga Alon từ Đại học Princeton, nói mô hình là một thành tựu xuất sắc và lời giải là một "cú sốc" kiến thức.
"Tôi tin rằng mọi nhà toán học trong lĩnh vực hình học tổ hợp đều đã nghĩ đến bài toán này. AI đã xây dựng, phân tích và áp dụng công cụ phức tạp của lý thuyết số đại số một cách thanh lịch và khéo léo", ông nói.
Tim Gowers, nhà toán học từng giành huy chương Fields, gọi kết quả này là "một cột mốc trong toán học AI". Còn nhà lý thuyết số Arul Shankar nói lời giải chứng minh mô hình AI hiện tại không chỉ dừng lại ở vai trò hỗ trợ cho giới toán học mà còn có khả năng suy nghĩ và thực hiện ý tưởng.
GS toán Jacob Tsimerman ở Đại học Toronto, nói đã thử tìm ví dụ để phản bác lời giải của AI nhưng thất bại.
"Đây chắc chắn là một công trình đầy thử thách để quan sát kỹ lưỡng, ngay cả khi bạn biết chuyện gì đang xảy ra, và việc tự mình trải nghiệm nó lại càng khó khăn hơn", ông cho biết.
OpenAI cho biết khả năng suy luận toán học tốt có thể biến AI thành một trợ thủ nghiên cứu mạnh, vạch hướng đi mới và giúp nhà nghiên cứu giải quyết vấn đề phức tạp hoặc tốn thời gian.
"Nếu một mô hình có thể lập luận phức tạp, kết nối ý tưởng liên ngành và tạo ra kết quả được thẩm định, thì đó cũng là những năng lực vô cùng hữu ích trong sinh học, vật lý, khoa học vật liệu, kỹ thuật và y học", trích thông báo.
