Áp lực học tập, việc làm, môi trường mạng ngày càng đè nặng lên thanh niên

Đằng sau câu chuyện tìm việc là cuộc chiến vượt qua định kiến về tuổi tác.

Anh Hoàng Minh (38 tuổi, TP.HCM) không nghĩ sẽ có ngày rải CV, luôn sống trong cảm giác chờ email phản hồi từ nhà tuyển dụng.

Trước đó, anh có nhiều năm làm trong lĩnh vực kinh doanh, từng giữ vị trí trưởng phòng. Con đường sự nghiệp khá suôn sẻ. Thế nhưng qua làn sóng sa thải, anh thất nghiệp.

“Ban đầu tôi không quá lo. Tôi nghĩ với kinh nghiệm của mình, chỉ cần vài tuần đến 1 tháng hoặc chậm nhất 2 tháng là sẽ tìm được công việc mới”, anh kể.

Thế mà suốt nhiều tuần, anh đều đặn gửi CV. Có nơi không phản hồi, có nơi phỏng vấn 2-3 vòng rồi thông báo trượt. Một vài nhân sự (HR) thẳng thắn nói họ ưu tiên những bạn trẻ hơn.

Thất nghiệp lâu, còn phải lo cho gia đình khiến anh áp lực. Có hôm vì sợ mọi người săm soi, anh vẫn giữ thói quen mặc áo sơ mi, ngồi vào bàn làm việc từ 8h. Thay vì họp với khách hàng hay nhân viên như trước, anh dành cả ngày để chỉnh sửa CV, lướt các trang tuyển dụng và chờ những cuộc gọi từ HR.

Sau vài tháng, anh đã tìm được việc văn phòng tại một công ty về đồ gia dụng. Anh nói ngoài năng lực, kinh nghiệm cũng phải thích nghi với những thay đổi mới của thị trường lao động và đặc biệt các bạn trẻ.

Đang làm giáo viên aerobic, chị Ngọc Phương (35 tuổi, TP.HCM) gặp biến cố sức khỏe. Sau ca phẫu thuật, quá trình hồi phục kéo dài tận 3-4 tháng khiến việc quay trở lại với công việc dạy nhảy càng khó khăn hơn vì phải vận động nhiều.

Thời gian ở nhà quá lâu khiến chị lo lắng về tài chính và quyết định tìm một công việc mới. Tuy nhiên ở tuổi 35, tìm việc không dễ dàng. Chị liên tục gửi CV, chờ đợi phản hồi trong áp lực.

May mắn, sau đó chị được nhận vào làm nhân viên bán hàng tại một công ty mỹ phẩm ở TP.HCM. Mức thu nhập thấp hơn nhiều so với công việc dạy aerobic trước đây, nhưng chị vẫn cố gắng.

"Nếu trước kia có lịch dạy linh hoạt, hiện tại công việc mới đòi hỏi thời gian cố định, xoay ca. Nhiều hôm 22h30 tôi mới về đến nhà", chị Phương nói.

Chị Thanh Hằng (chuyên gia nhân sự tại Huế) cho rằng một số nhà tuyển dụng vẫn e ngại khi tuyển ứng viên trong độ tuổi 35-45 do lo ngại về khả năng thích nghi và thay đổi.

Nhiều nhân sự (HR) nghĩ rằng những ứng viên nhiều kinh nghiệm đôi khi quá quen với cách làm việc cũ, lối mòn, khó tiếp nhận phương pháp mới hoặc chưa rành về công nghệ, AI.

Bên cạnh đó, nhiều công ty còn ngại đào tạo lại, bởi một số người lao động đã có thói quen và tư duy làm việc cũ. Tuy nhiên chị Hằng nói đây chỉ là những định kiến, không phản ánh năng lực của tất cả ứng viên ở độ tuổi này.

Chị cho rằng trong bối cảnh thị trường lao động thay đổi nhanh, kinh nghiệm thôi là chưa đủ. Để có sức cạnh tranh, người lao động ở độ tuổi 35-45 cần chủ động và thích nghi với xu hướng mới.

Chị Hằng khuyên cần duy trì tinh thần học tập bằng cách liên tục cập nhật kiến thức và kỹ năng chuyên môn. Việc tham gia các khóa học, lấy thêm chứng chỉ hoặc học hỏi từ các dự án thực tế sẽ giúp nâng cao năng lực và tạo lợi thế khi ứng tuyển.

Bên cạnh đó, cần xây dựng tư duy cởi mở, linh hoạt và sẵn sàng thay đổi. Nhà tuyển dụng hiện nay đánh giá rất cao những ứng viên lớn tuổi mà có thái độ tích cực, biết lắng nghe, sẵn sàng học hỏi từ đồng nghiệp trẻ và nhanh chóng thích nghi với môi trường làm việc mới.

Người lớn tuổi cần rành kỹ năng công nghệ như thành thạo tin học văn phòng, các công cụ làm việc trực tuyến, phần mềm quản lý công việc, đồng thời chủ động tìm hiểu và ứng dụng AI vào công việc để nâng cao hiệu suất. Ngoài ra đầu tư vào ngoại ngữ, kỹ năng quản lý, giao tiếp và thuyết trình cũng sẽ mở ra nhiều cơ hội hơn.

“Chủ động kết nối với đồng nghiệp cũ, đối tác hoặc những người trong cùng lĩnh vực cũng rất quan trọng. Không ít cơ hội việc làm đến từ networking (mối quan hệ) chứ không chỉ từ các tin tuyển dụng”, chị Hằng nói.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Đoạn clip ghi lại cảnh vị khách Tây chăm chú đảo nồi cám lớn trên bếp giữa sự cổ vũ của nhiều người xung quanh nhanh chóng viral trên TikTok. Với vẻ mặt nghiêm túc và thao tác thuần thục, anh chàng khiến nhiều người tưởng đang chế biến món đặc sản vùng cao.

Khoảnh khắc gây hài nhất là khi anh vô tư đưa tay quệt thử nước trong nồi rồi đưa lên miệng nếm. Chỉ vài giây sau, vị khách bật cười ngượng ngùng như nhận ra mình vừa "thử nhầm món".

Nhiều cư dân mạng thích thú bình luận: "Thần thái đúng kiểu bếp trưởng 5 sao đang nấu súp"; "Chắc anh tưởng món hầm truyền thống nên mới nếm kỹ vậy"; "Mấy chú lợn chắc tự hào vì có đầu bếp quốc tế kiểm định thực đơn".

Không ít người cũng tỏ ra thích thú với kiểu du lịch trải nghiệm ở Hà Giang, nơi du khách có thể tham gia các công việc đời thường như nấu cám lợn, làm nông hay chăm gia súc cùng người dân địa phương.

Clip hiện thu hút hàng triệu lượt xem cùng hàng nghìn bình luận hài hước trên mạng xã hội.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Bà Amy Kant, 65 tuổi, sống ở ngoại ô Boston, độc thân và không có con. Từ 10 năm trước, bà muốn lập giấy ủy quyền hợp pháp nhưng đến nay chưa tìm được người phù hợp.

Việc chọn người đại diện đưa ra các quyết định tài chính chỉ là một trong nhiều vấn đề khi tuổi già ập đến. Hiện tại, bà Kant phải tự lo liệu việc chăm sóc sức khỏe, lên kế hoạch tài sản và tìm nơi ở. "Mọi thứ đều đổ dồn lên vai tôi", bà nói.

Bà Kant từng duy trì thói quen tập yoga và đi bộ 8 km mỗi ngày. Tuy nhiên, các ca phẫu thuật lưng và thay van tim gần đây biến căn hộ của bà thành phòng hồi sức. Dù có tiền tiết kiệm hưu trí, bà lo lắng tài sản sẽ sụt giảm nếu thị trường chứng khoán biến động, trong khi chi phí chuyển vào các cơ sở dưỡng lão có thể lên tới hàng chục nghìn USD.

Kant là một trong hàng triệu người Mỹ đang đương đầu với tuổi già đơn độc. Phân tích dữ liệu điều tra dân số của tổ chức hưu trí AARP cho thấy, khoảng 10% trong số hơn 125 triệu người trưởng thành từ 50 tuổi trở lên ở Mỹ không có vợ chồng hay con cái.

Nếu tính cả những người có con nhưng sống xa nhà, con số này cao hơn. Hiện có hơn 16 triệu người Mỹ từ 65 tuổi trở lên sống một mình, cao gấp ba lần so với năm 1950. Tuổi thọ tăng, tỷ lệ ly hôn cao và thực trạng con cái sống xa cha mẹ là nguyên nhân dẫn đến tình trạng này.

Bác sĩ Suzanne Salamon, trưởng khoa lâm sàng lão khoa tại Trung tâm Y tế Beth Israel Deaconess, kể từng chăm sóc một bệnh nhân gần 90 tuổi sống một mình và không có người thân. Lo ngại cho sự an toàn của bệnh nhân, bác sĩ Salamon phải nhờ một trung tâm hỗ trợ người cao tuổi địa phương giúp đỡ định kỳ. "Đó là một mối lo ngại lớn vì nhiều người đang sống một mình mà không có sự gắn kết nào với thế giới", bà Salamon cho biết.

Theo chuyên gia này, sống một mình mang lại sự độc lập nhưng tiềm ẩn rủi ro khi sức khỏe suy giảm. Người lớn tuổi có thể duy trì thói quen ăn uống thiếu chất, quên tắt bếp, hoặc ngã gãy xương mà không ai hay biết.

Dù vậy, nhiều người chưa chuẩn bị cho tương lai. Khảo sát của AARP năm 2023 trên gần 1.100 người già neo đơn cho thấy 80% chưa có kế hoạch hỗ trợ sinh hoạt lâu dài; 25% có người để nhờ làm việc nhà khi cần, và 41% có di chúc hoặc chỉ thị chăm sóc y tế.

Khi bệnh tật ập đến, họ phải trông cậy vào mạng lưới anh chị em, hàng xóm hoặc tổ chức cộng đồng. Tuy nhiên, nhu cầu chăm sóc đang vượt quá khả năng đáp ứng của hệ thống.

Tại khu vực tây nam Virginia, tổ chức phi lợi nhuận Mountain Empire đang phục vụ khoảng 3.000 người từ 60 tuổi trở lên. Giám đốc điều hành Michael Wampler cho biết nguồn tài trợ hiện không theo kịp chi phí. Tổ chức luôn có một danh sách dài chờ người giúp việc nhà. "Hiện có những người lớn tuổi trong khu vực mà không ai có thể phục vụ", ông Wampler nói.

Sự thiếu hụt nhân sự ảnh hưởng trực tiếp đến những người như bà Johnny Mumpower, người mắc bệnh thận, phải tự lọc máu vào ban đêm. Dù được giao bữa ăn tận nhà, bà vẫn nằm trong danh sách chờ người giúp việc. "Rất khó để vừa đẩy máy hút bụi vừa dùng khung tập đi", bà kể. Người thân ruột thịt duy nhất của bà sống cách đó 4 tiếng lái xe.

Bà Verna Gilbert, 84 tuổi, từng chăm sóc mẹ và người chồng qua đời cách đây gần 20 năm. Sống trong ngôi nhà của mình suốt 60 năm, bà không muốn rời đi. Những bữa ăn đông lạnh do nhân viên Mountain Empire giao tận nhà giúp bà duy trì sinh hoạt cơ bản.

Trở lại với Amy Kant, sau những đợt ốm, bà nhận ra việc ở căn hộ có cầu thang không còn an toàn và đang tìm hiểu các cộng đồng hưu trí dành cho người trên 55 tuổi. Kant đã nhờ một người bạn đại học làm người đại diện y tế và lập danh sách bạn bè sắp xếp đến thăm khi ốm đau.

Bà tự đặt thời hạn một năm để hoàn tất giấy tờ tài sản, bao gồm lập di chúc và làm việc với các quỹ tín thác nhằm tránh tranh chấp về sau.

Tin Gốc: Vnexpress