Trong vài ngày cuối tuần trước, Tổng thống Donald Trump đã đưa ra hàng loạt thông điệp trái chiều liên quan chiến sự Iran trên mạng xã hội và các cuộc trả lời phỏng vấn qua điện thoại. Ông tuyên bố Iran “đã đồng ý mọi thứ”, sau đó lại cảnh báo nếu Tehran không ký thỏa thuận, “toàn bộ đất nước sẽ bị tấn công”.
Sự thay đổi nhanh chóng trong thông điệp của ông Trump gây bối rối, khi thỏa thuận ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran sắp hết hạn và tiến trình đàm phán vẫn chưa rõ ràng.
Không lâu sau khi Iran thông báo mở cửa eo biển Hormuz cho tàu thương mại hôm 17/4, Tổng thống Trump cho biết nước này đã đồng ý đình chỉ vô thời hạn chương trình hạt nhân, làm dấy lên kỳ vọng về khả năng đạt được thỏa thuận chấm dứt cuộc xung đột đã kéo dài gần hai tháng.
“Phần lớn các điểm chính đã được hoàn tất. Mọi việc sẽ tiến triển khá nhanh”, ông Trump nói với Bloomberg, đồng thời bác bỏ khả năng Mỹ gỡ phong tỏa với tài sản của Iran, trong khi đây là một yêu cầu then chốt từ phía Tehran.
Trong cuộc phỏng vấn với CBS News, Tổng thống Mỹ cho biết Iran “đã đồng ý mọi thứ”, bao gồm cả việc hợp tác với Mỹ để xử lý lượng uranium làm giàu.
“Không. Không cần bộ binh”, Tổng thống Trump nói. “Chúng tôi sẽ đến đó và phối hợp với họ để thu hồi, tiếp quản. Mọi việc sẽ được thực hiện cùng nhau, bởi đến lúc đó chúng tôi đã có thỏa thuận, mà đã có thỏa thuận thì không cần giao tranh nữa”.
Iran lập tức bác bỏ những tuyên bố này. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei nhấn mạnh uranium “thiêng liêng như lãnh thổ” và “sẽ không được chuyển đến bất cứ nơi nào”.
“Kịch bản chuyển giao số uranium làm giàu của Iran cho Mỹ chưa bao giờ được nêu ra trong các cuộc đàm phán”, ông Baqaei cho hay, thêm rằng các cuộc đối thoại gần đây tập trung vào giải quyết xung đột, không phải thu hồi kho uranium của Iran.
Những phát biểu trái ngược này làm dấy lên câu hỏi về việc Iran thực sự đã đồng ý những gì, những bình luận của Tổng thống Trump có đang phản ánh đúng thực tế hay không.
Dù vậy, khi trả lời truyền thông tại Phoenix, bang Arizona, tối cùng ngày, ông Trump vẫn tiếp tục tỏ ra lạc quan, nói ông “không nghĩ có quá nhiều bất đồng đáng kể” giữa hai bên.
Ông chủ Nhà Trắng không đề cập nhiều đến chiến sự Iran trong ngày kế tiếp. Tại sự kiện ở Phòng Bầu dục sáng 18/4, khi một phóng viên hỏi về việc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tấn công các tàu qua eo biển Hormuz, ông Trump đã đề nghị toàn bộ truyền thông ra ngoài. Chiều cùng ngày, ông đến câu lạc bộ golf ở bang Virginia.
Sáng 19/4, giọng điệu của Tổng thống Trump đã đảo chiều hoàn toàn. “Nếu Iran không ký thỏa thuận này, cả đất nước sẽ bị thổi bay”, ông cảnh báo.
Ít phút sau, ông tiếp tục đăng trên mạng xã hội rằng “Mỹ sẽ phá hủy mọi cây cầu và nhà máy điện ở Iran nếu Tehran không chấp nhận thỏa thuận của Washington” và quốc gia Trung Đông “sẽ sụp đổ nhanh chóng”.
Đến ngày 20/4, Tổng thống Trump nói ông “không chịu bất kỳ áp lực nào” về thời gian đạt thỏa thuận, nhưng đồng thời cảnh báo nếu lệnh ngừng bắn hết hiệu lực, “rất nhiều bom sẽ trút xuống”.
Ngay cả các thông tin mang tính hậu cần cũng bất nhất. Tổng thống Trump và các quan chức trong chính quyền nhiều lần đưa ra thông tin trái ngược về việc Phó tổng thống JD Vance có tham gia đàm phán tại Islamabad, Pakistan hay không.
Sáng 19/4, ông Trump thông báo ông Vance sẽ không tham gia vòng đàm phán mới vì “lo ngại an ninh”. Nhưng cùng lúc đó, Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz và Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright xuất hiện trên truyền hình, khẳng định ông Vance sẽ dẫn đầu phái đoàn đến Islamabad.
Sau cùng, Tổng thống Mỹ được cho là không nắm chính xác thông tin. “Tình hình đã có thay đổi”, một quan chức Nhà Trắng nói với CNN khi được hỏi về diễn biến.
Một ngày sau, ông Trump tiếp tục đưa ra cập nhật gây khó hiểu. Ông nói qua điện thoại với phóng viên New York Post rằng ông Vance đang trên máy bay và chuẩn bị hạ cánh xuống Pakistan trong vài giờ tới để đàm phán. Nhưng chỉ một lúc sau, Phó tổng thống Vance lại ngồi trong đoàn xe đến Nhà Trắng.
“Chúng tôi kỳ vọng phái đoàn sẽ sớm lên đường”, quan chức Nhà Trắng lý giải.
Ông Vance dự kiến rời Washington vào ngày 21/4 để đến Pakistan. Vòng đàm phán lần này có thể diễn ra trong ngày 22/4 tại Islamabad, trong khi các nguồn thạo tin lưu ý rằng tình hình vẫn “liên tục thay đổi”.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Baqaei ngày 20/4 nói Tehran chưa có kế hoạch tham gia đàm phán với Washington, nhưng không loại trừ khả năng này. Tổng thống Masoud Pezeshkian nói rằng Iran vẫn duy trì “sự ngờ vực sâu sắc mang tính lịch sử” đối với chính phủ Mỹ, đồng thời chỉ trích “những tín hiệu mâu thuẫn, không mang tính xây dựng” từ các quan chức Mỹ.
“Một số quan chức Iran không hài lòng khi Tổng thống Mỹ dường như ‘đàm phán qua mạng xã hội’, tạo cảm giác như họ đã chấp thuận những vấn đề mà thực tế chưa đồng ý”, một nguồn thạo tin nói, đồng thời cho biết phía Iran đặc biệt lo ngại việc bị xem là yếu thế.
Tổng thống Trump nói với Bloomberg rằng lệnh ngừng bắn sẽ kết thúc vào “tối 22/4 theo giờ Washington”, giúp các bên có thêm thời gian để thương lượng trước khi ông phải quyết định có thực hiện lời đe dọa tấn công hạ tầng Iran hay không. Ông đồng thời cho biết khả năng gia hạn lệnh ngừng bắn là “rất thấp”.
Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, trưởng phái đoàn của Iran, cáo buộc Mỹ muốn nước này phải đầu hàng, đồng thời khẳng định Tehran đang chuẩn bị “tung ra những quân bài mới trên chiến trường”.
“Chúng tôi không chấp nhận đàm phán dưới sức ép đe dọa”, ông Ghalibaf viết trên X ngày 21/4.
Theo Đài NBC News, rạng sáng 10-5 (giờ địa phương), tàu du lịch đang ghi nhận các ca nhiễm vi rút Hanta đã tiến vào vùng biển ngoài khơi đảo Tenerife (Tây Ban Nha), chuẩn bị triển khai quy trình hồi hương hành khách.
Khoảng 5h30, con tàu MV Hondius xuất hiện từ xa khu vực cảng Granadilla, nơi lều y tế đã được dựng suốt đêm để sẵn sàng tiếp nhận hành khách.
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) xác nhận tàu ghi nhận sáu ca nhiễm vi rút Hanta và hai ca nghi nhiễm. Giới chức xác nhận đã có ba trường hợp tử vong, trong đó hai người qua đời ngay trên tàu.
Bà Maria Van Kerkhove, phụ trách bộ phận chuẩn bị ứng phó đại dịch của WHO, cho biết các hành khách chưa có triệu chứng sẽ được đưa vào bờ bằng thuyền nhỏ.
Tại đây họ phải trải qua quy trình kiểm tra y tế nghiêm ngặt trước khi lên các chuyến bay hồi hương.
Trung tâm Y tế Đại học Nebraska thông tin 17 công dân Mỹ còn lại trên tàu sẽ được đưa về nước và theo dõi tại Đơn vị cách ly quốc gia ở Omaha - cơ sở chuyên biệt xử lý các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.
Chính phủ Tây Ban Nha, Anh và Pháp cũng đã hoàn tất kế hoạch tiếp nhận công dân từ con tàu để tiến hành cách ly hoặc điều trị riêng biệt.
Theo đơn vị vận hành tàu Oceanwide Expeditions, tàu Hondius - thuộc sở hữu Hà Lan - cùng một số thủy thủ và hành lý sẽ tiếp tục hành trình kéo dài năm ngày về cảng Rotterdam (Hà Lan).
Bộ trưởng Y tế Tây Ban Nha Mónica García cho biết thi thể các nạn nhân sẽ được giữ lại trên tàu để đưa về Hà Lan, nơi con tàu sẽ được khử khuẩn toàn diện.
Các quan chức y tế khẳng định nguy cơ lây nhiễm đối với cộng đồng quốc tế cũng như cư dân đảo Tenerife là rất thấp.
Trong thông điệp gửi người dân Tenerife ngày 9-5, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus trấn an rằng tình hình hiện tại không tương đương một đại dịch toàn cầu.
"Nỗi đau từ năm 2020 vẫn còn đó, nhưng đây không phải là một đại dịch COVID-19 thứ hai. Nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng hiện nay vẫn ở mức thấp", ông nói.
Vi rút Hanta lây sang người chủ yếu qua tiếp xúc với loài gặm nhấm, đặc biệt là nước tiểu, phân hoặc nước bọt của chúng.
WHO nhận định ca bệnh đầu tiên có khả năng liên quan đến việc tiếp xúc với loài gặm nhấm trong hoạt động ngắm chim.
Trong các chủng vi rút Hanta, chỉ chủng Andes - được xác định liên quan đến ổ dịch trên tàu Hondius - có khả năng lây từ người sang người, song thường chỉ xảy ra khi tiếp xúc rất gần.
Trong cuộc hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh vào ngày 20/5, Tổng thống Nga Vladimir Putin khẳng định mối quan hệ giữa Moscow và Bắc Kinh đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong bối cảnh xảy ra các cuộc khủng hoảng toàn cầu.
Tổng thống Putin nhấn mạnh, mối quan hệ giữa Nga và Trung Quốc đã "đạt đến mức cao chưa từng có, là một ví dụ về quan hệ đối tác toàn diện và hợp tác chiến lược thực sự”.
Cách đây 25 năm, hai nước đã ký Hiệp ước Láng giềng hữu nghị và hợp tác Trung - Nga. "Văn kiện này tạo nền tảng cho sự phát triển hợp tác trên mọi lĩnh vực và hiện vẫn hoàn toàn phù hợp", ông Putin nhấn mạnh.
"Một quá trình phức tạp của thế giới đa cực đang diễn ra, dựa trên sự cân bằng lợi ích của tất cả các bên tham gia. Cùng với những người bạn Trung Quốc, chúng ta đang bảo vệ sự đa dạng của các nền văn hóa và văn minh cũng như sự tôn trọng quyền phát triển độc lập của các quốc gia khi chúng ta tìm cách xây dựng một trật tự thế giới công bằng và dân chủ hơn”, ông Putin cho biết.
Theo Tổng thống Putin, mối quan hệ giữa Nga và Trung Quốc mang lại sự ổn định cho các vấn đề toàn cầu. "Sự hợp tác chặt chẽ của chúng ta đặc biệt quan trọng trong bối cảnh căng thẳng quốc tế hiện nay", ông nói thêm.
Tổng thống Putin nhấn mạnh, Moscow và Bắc Kinh xây dựng đối thoại dựa trên sự bình đẳng và tôn trọng lợi ích của nhau khi hai bên đều theo đuổi mục tiêu thúc đẩy phúc lợi của mình.
"Quan hệ đối tác toàn diện và hợp tác chiến lược giữa Nga và Trung Quốc trong kỷ nguyên mới là hình mẫu của quan hệ liên quốc gia hiện đại. Nó dựa trên sự bình đẳng, hỗ trợ lẫn nhau, tình hữu nghị và tình láng giềng chân thành. Mục tiêu của chúng ta là thúc đẩy hạnh phúc và thịnh vượng của người dân Nga và Trung Quốc”, ông Putin nói thêm.
Kinh tế và năng lượng
Tổng thống Nga cho biết thương mại giữa Nga và Trung Quốc đã “tăng hơn 30 lần kể từ đầu thế kỷ”.
“Kim ngạch thương mại đã tăng hơn 30 lần trong 1/4 thế kỷ. Trong vài năm trở lại đây, con số này liên tục vượt quá 200 tỷ USD”, ông Putin nói thêm.
Theo Tổng thống Nga, ngay cả trong bối cảnh các yếu tố bên ngoài không thuận lợi, sự hợp tác và quan hệ kinh tế của hai nước vẫn cho thấy sự tăng trưởng mạnh mẽ và vững chắc.
Nhà lãnh đạo Nga nêu rõ, trong bối cảnh khủng hoảng Trung Đông, Nga vẫn là nhà cung cấp năng lượng đáng tin cậy, trong khi Trung Quốc vẫn là khách hàng có trách nhiệm.
Ông Putin khẳng định sự hợp tác giữa Nga và Trung Quốc trong lĩnh vực năng lượng là động lực thúc đẩy hợp tác kinh tế. Danh sách các vấn đề ưu tiên bao gồm "các dự án chung quy mô lớn trong sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, vận tải và công nghệ cao”.
Quy chế miễn thị thực
Tổng thống Putin cho biết việc áp dụng quy chế miễn thị thực đã thúc đẩy các mối quan hệ nhân văn giữa Nga và Trung Quốc: "Chúng tôi chắc chắn sẽ tiếp tục thực hiện điều này", ông Putin nhấn mạnh.
Ký kết văn kiện
Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Putin đã tham dự lễ ký kết nhiều văn kiện liên quan đến công nghệ, thương mại, nghiên cứu khoa học và sở hữu trí tuệ.
Hai bên nhấn mạnh mối quan hệ thương mại ngày càng phát triển, đặc biệt là trong lĩnh vực dầu khí.
Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, trong số các văn kiện này có việc gia hạn Hiệp ước Láng giềng hữu nghị và hợp tác Trung - Nga, được ký kết lần đầu tiên cách đây 25 năm.
Hợp tác ở cấp độ cao nhất
Chủ tịch Tập Cận Bình cho biết quan hệ giữa Bắc Kinh và Moscow đang ở “cấp độ đối tác chiến lược toàn diện cao nhất”, đồng thời kêu gọi cả hai nước phản đối “mọi hành vi bắt nạt đơn phương” trên trường quốc tế.
“Mối quan hệ giữa hai nước đã đạt mức cao nhất trong lịch sử”, ông Tập Cận Bình phát biểu sau lễ ký kết các văn kiện hợp tác.
Ông Tập Cận Bình kêu gọi chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông và “một lệnh ngừng bắn toàn diện là vô cùng cấp thiết”.
“Việc sớm chấm dứt xung đột sẽ giúp giảm thiểu sự gián đoạn đối với ổn định nguồn cung năng lượng, sự vận hành trơn tru của chuỗi công nghiệp và cung ứng, cũng như trật tự thương mại quốc tế”, ông Tập Cận Bình nói thêm.
Cảnh sát bang Johor hồi cuối tuần thông báo bắt nghi phạm 71 tuổi, bị cáo buộc dùng súng shotgun nã đạn khiến hai người đàn ông và một phụ nữ Việt Nam tử vong tại khu ẩm thực ở Taman Kota Jaya.
Nạn nhân người Việt là chủ cửa hàng nơi xảy ra nổ súng. Sau khi gây án, nghi phạm lái xe tới quán cà phê cách hiện trường khoảng 200 m, rồi bị bắt tại địa điểm này.
Vụ nổ súng gây rúng động, bởi theo người dân, nghi phạm là một "cụ ông tốt bụng", quen mặt trong khu phố, nói năng nhã nhặn, cư xử ôn hòa.
Nghi phạm sở hữu vườn cây và có giấy phép súng săn để bảo vệ hoa lợi, thỉnh thoảng còn mang rau củ, trái cây từ vườn để biếu hàng xóm.
"Đó là một ông chú hiền lành, chưa từng gây rắc rối cho ai, nên chúng tôi đều rất sốc", Hamzah Kamat, chủ nhà hàng đối diện khu ẩm thực, nói. "Nổ súng tại đây đã đủ sốc rồi, nhưng bất ngờ hơn cả, nghi phạm lại là ông ấy".
Theo cảnh sát bang Johor, nghi phạm sở hữu đất nông nghiệp, đủ điều kiện sở hữu, sử dụng súng. Nguyên nhân vụ nổ súng chưa được làm rõ, song cảnh sát loại trừ khả năng liên quan đến khủng bố, cho rằng động cơ có thể xuất phát từ nợ nần cá nhân. Nghi phạm không có tiền án tiền sự.
