Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành thông tư quy định việc xác định số lượng tuyển sinh đối với các trình độ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ và cao đẳng ngành giáo dục mầm non, với nhiều điểm mới đáng chú ý.
Thông tư mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo về xác định chỉ tiêu tuyển sinh đại học, sau đại học và cao đẳng mầm non đưa ra thay đổi đáng chú ý. Trong đó, thay đổi lớn nhất là cách tính hệ số quy đổi giảng viên, yếu tố then chốt trong việc xác định chỉ tiêu tuyển sinh của mỗi cơ sở đào tạo. Quy định mới, giảng viên có trình độ thạc sĩ chỉ được tính hệ số 0,75, trong khi tiến sĩ giữ hệ số 1,0.
Theo Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Lê Quân, thông tư mới được xây dựng trên quan điểm đổi mới và đã trải qua quá trình đánh giá tác động, chạy dữ liệu kỹ lưỡng trước khi ban hành.
Điểm thay đổi căn bản là cách xác định và quy đổi giảng viên theo hướng đơn giản hóa, giảm bớt các phép tính phức tạp trước đây. Phần lớn các đối tượng giảng viên được tính hệ số 1, riêng thạc sĩ là 0,75.
Ông Quân nhấn mạnh: “Về nguyên tắc, vai trò của giảng viên trình độ thạc sĩ sẽ dần được điều chỉnh theo hướng hạn chế, tương tự vai trò trợ giảng trong hệ thống đào tạo đại học.
Điều này đồng nghĩa với việc những cơ sở giáo dục có quy mô tuyển sinh phụ thuộc nhiều vào đội ngũ thạc sĩ sẽ buộc phải rà soát, tái cơ cấu nhân sự. Nếu không có sự chuẩn bị, chỉ tiêu tuyển sinh có thể bị giảm đáng kể trong tương lai”.
Thông tư cũng quy định cụ thể thế nào là giảng viên được tính trong xác định số lượng tuyển sinh. Đây phải là những người trực tiếp giảng dạy, làm việc toàn thời gian tại cơ sở đào tạo, đáp ứng chuẩn trình độ theo quy định và được kê khai trên hệ thống dữ liệu giáo dục đại học.
Giảng viên tham gia tính chỉ tiêu phải đáp ứng chuẩn chương trình đào tạo của ngành hoặc nhóm ngành tương ứng. Đồng thời, họ phải là giảng viên cơ hữu hoặc thuộc các nhóm được pháp luật công nhận.
Đối với cơ sở công lập, giảng viên cơ hữu là những người được tuyển dụng và quản lý theo quy định về vị trí việc làm trong đơn vị sự nghiệp công lập.
Trong khi đó, tại các cơ sở tư thục, giảng viên cơ hữu phải ký hợp đồng lao động từ 3 năm trở lên hoặc không xác định thời hạn, không đồng thời làm việc dài hạn tại đơn vị khác và do trường trả lương theo quy định.
Thông tư quy định rõ, giảng viên được tính trong xác định chỉ tiêu tuyển sinh phải đáp ứng chuẩn trình độ theo Luật Nhà giáo, trực tiếp giảng dạy, hướng dẫn người học toàn thời gian tại cơ sở đào tạo và được kê khai trên hệ thống dữ liệu giáo dục đại học.
Giảng viên cơ hữu tại cơ sở công lập là người được tuyển dụng, sử dụng theo quy định về vị trí việc làm; còn tại cơ sở tư thục phải ký hợp đồng từ 3 năm trở lên hoặc không xác định thời hạn, không là công chức hoặc viên chức nhà nước, không làm việc dài hạn nơi khác và do trường trả lương theo quy định.
Quy định cho phép tính giảng viên đồng cơ hữu, nhưng kèm theo các điều kiện cụ thể. Những giảng viên này phải đảm bảo khối lượng giảng dạy tối thiểu bằng 50% định mức của giảng viên cơ hữu và phải giảng dạy trọn vẹn ít nhất một học phần trong năm học.
Ngoài ra, giảng viên đã nghỉ hưu nhưng tiếp tục làm việc toàn thời gian cũng được tính, với điều kiện ký hợp đồng từ 12 tháng trở lên, giảng dạy trọn vẹn tối thiểu 1 học phần trong năm học trong năm xác định số lượng tuyển sinh và không ký hợp đồng lao động có thời hạn từ 3 tháng trở lên với nơi khác.
Đối với đào tạo thạc sĩ và tiến sĩ, giảng viên phải đáp ứng tiêu chuẩn người hướng dẫn theo quy chế hiện hành, đồng thời ký hợp đồng toàn thời gian tối thiểu 3 năm với cơ sở đào tạo.
Một số nhóm ngành đặc thù như ngôn ngữ, văn hóa, nghệ thuật và thể thao được áp dụng cơ chế linh hoạt hơn trong việc tính giảng viên khi xác định số lượng tuyển sinh đại học.
Theo đó, các danh hiệu như nghệ sĩ nhân dân, nghệ sĩ ưu tú, nhà giáo ưu tú, huấn luyện viên/vận động viên đã từng giành giải vô địch thế giới, vô địch châu lục, vô địch SEA Games, được phong cấp vận động viên kiện tướng quốc gia, đồng thời có bằng đại học cùng ngành hoặc cùng nhóm ngành với ngành tham gia đào tạo được tính hệ số như giảng viên có trình độ thạc sĩ; có bằng thạc sĩ được tính hệ số như giảng viên có trình độ tiến sĩ.
Đối với lĩnh vực sức khỏe, thông tư quy định: giảng viên có bằng bác sĩ nội trú hoặc chuyên khoa I được tính tương đương trình độ thạc sĩ, chuyên khoa II tương đương tiến sĩ khi xác định chỉ tiêu tuyển sinh trình độ đại học, với điều kiện có ít nhất 3 năm kinh nghiệm giảng dạy. Đồng thời, người hướng dẫn thực hành tại cơ sở thực hành cũng được tính vào đội ngũ giảng viên cơ hữu.
Chiều 6-5, tại TP.HCM, Sở Công Thương TP.HCM tổ chức họp triển khai mô hình suất ăn "Tick xanh trách nhiệm" tại các trường học trên địa bàn. Đây được xem là bước mở rộng tiếp theo của chương trình kiểm soát chất lượng hàng hóa đã được triển khai từ đầu năm 2024.
Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó giám đốc Sở Công Thương TP.HCM, cho biết chương trình "Tick xanh trách nhiệm" thời gian qua đã góp phần thiết lập những chuẩn mực mới về trách nhiệm của các bên trong chuỗi cung ứng.
Theo ông, khi đưa vào môi trường trường học, yêu cầu kiểm soát thực phẩm càng trở nên cấp thiết hơn. Mục tiêu sẽ hướng đến xây dựng mô hình chuẩn có thể nhân rộng, trong đó việc xác định rõ trách nhiệm của từng chủ thể trong chuỗi là yếu tố then chốt.
Làm rõ hơn mô hình, ông Nguyễn Minh Hùng, Phó phòng Quản lý thương mại (Sở Công Thương TP.HCM), cho biết bếp ăn "Tick xanh trách nhiệm" là bếp ăn tuân thủ đầy đủ các quy định về an toàn thực phẩm và thực hành nghiêm ngặt trong toàn bộ quy trình chế biến.
Theo ông Hùng, toàn bộ quá trình từ nhập nguyên liệu, sơ chế đến thành phẩm được yêu cầu minh bạch theo thời gian thực. Nhờ đó, các yếu tố đầu vào - đầu ra được kiểm soát chặt chẽ, hạn chế sai lệch về định lượng.
Không chỉ cơ quan quản lý, vai trò của nhà trường cũng được mở rộng. Theo đề xuất, nhà trường sẽ tham gia trực tiếp vào quá trình giám sát thông qua camera, dữ liệu nhập hàng và hệ thống phần mềm quản lý. Nhờ đó, có thể nắm rõ nguồn gốc nguyên liệu, quy trình chế biến và sản lượng đầu ra thay vì chỉ dựa vào hồ sơ giấy tờ.
Theo kế hoạch, mô hình sẽ được thí điểm trong tháng 5 với sự tham gia đầy đủ của các bên trong chuỗi cung ứng. Sau giai đoạn vận hành thử, chương trình dự kiến mở rộng, hướng đến khoảng 100 trường học tham gia trước tháng 9.
Từ góc độ chuyên gia, ông Đào Hà Trung, Chủ tịch Hiệp hội Công nghệ cao TP.HCM, lưu ý các sự cố ngộ độc thực phẩm không đơn thuần là những con số thống kê mà còn liên quan trực tiếp đến sức khỏe, thậm chí tính mạng của người sử dụng, đặc biệt là trẻ em.
Theo ông, nhiều nghiên cứu cho thấy tác nhân gây ngộ độc thường xuất phát từ các nhóm vi khuẩn như Salmonella, E.coli, Botulinum… Những tác nhân này có thể xuất hiện ở nhiều khâu trong chuỗi cung ứng, nhất là với các sản phẩm từ thịt và thực phẩm chế biến.
Để nâng cao hiệu quả kiểm soát, ông Trung đề xuất 5 nhóm giải pháp cốt lõi gồm kiểm soát chất lượng đầu vào, giám sát quá trình chế biến, kiểm soát điều kiện bảo quản, minh bạch dữ liệu toàn chuỗi và thiết lập cơ chế thu hồi sản phẩm khi có sự cố.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Trần Lê Nguyên Khang, Phó ban quản lý hệ thống bán lẻ SATRA, đề xuất cần thiết lập các quy định mang tính bắt buộc đối với đơn vị chế biến, cung cấp thực phẩm cho trường học.
Theo ông, không thể chỉ dừng ở "tinh thần trách nhiệm" mà cần được cụ thể hóa thành các tiêu chí có tính ràng buộc, buộc tất cả các bên trong chuỗi cung ứng phải tuân thủ.
Thực tế cho thấy một số đơn vị dù có đầy đủ hồ sơ, chứng nhận ban đầu, song trong quá trình vận hành vẫn có thể phát sinh tình trạng "lách" quy định, nhập nguyên liệu ngoài để giảm chi phí. Do đó, cần tăng cường kiểm tra định kỳ và đột xuất, đặc biệt ở khâu nhập nguyên liệu, nhằm phát hiện sớm vi phạm.
Đại diện doanh nghiệp cũng cho rằng cần kết hợp giữa "khuyến khích" và "xử lý vi phạm". Theo đó, các đơn vị thực hiện tốt cần được tôn vinh, khen thưởng, trong khi những trường hợp vi phạm cần bị công khai, đưa vào danh sách cảnh báo và cập nhật thường xuyên, đồng thời mở cơ chế để khắc phục và xem xét gỡ bỏ nếu không tái phạm.
Vào lúc 8 giờ 30 sáng qua (11.4), Báo Thanh Niên phối hợp với Bộ GD-ĐT và Trường ĐH Cửu Long tổ chức chương trình Tư vấn mùa thi tại Trường ĐH Cửu Long (tỉnh Vĩnh Long), với sự tham gia của 4.500 học sinh (HS) đến từ các trường THPT, Trung tâm giáo dục thường xuyên - giáo dục nghề nghiệp tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).
Chương trình được truyền hình trực tuyến tại các kênh thanhnien.vn, fanpage, YouTube, TikTok Báo Thanh Niên.
Tại chương trình tư vấn, rất nhiều HS quan tâm đến khối ngành sư phạm. HS Trần Trí Nguyên (Trường THCS-THPT Phú Quới, Vĩnh Long) thắc mắc về phương thức xét tuyển của nhóm ngành này và băn khoăn việc đạt giải khuyến khích kỳ thi HS giỏi quốc gia có được ưu tiên xét vào ngành sư phạm hay không theo phương thức điểm thi đánh giá năng lực và điểm tốt nghiệp THPT.
Tiến sĩ Huỳnh Trung Phong, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh viên và phát triển khởi nghiệp Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, cho biết: "Theo quy định của Bộ GD-ĐT, các em đạt giải nhất, nhì, ba kỳ thi HS giỏi quốc gia sẽ được tuyển thẳng. Đối với giải khuyến khích, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM sẽ ưu tiên xét tuyển nếu là HS trường chuyên, lớp chuyên. Ngoài ra, HS có thể sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT hoặc điểm thi đánh giá chuyên biệt của Trường ĐH Sư phạm TP.HCM để xét tuyển vào các ngành sư phạm của trường".
Thạc sĩ Nguyễn Hứa Duy Khang, Phó phòng Đào tạo ĐH Cần Thơ, thông tin giải khuyến khích theo quy chế được ưu tiên xét tuyển hoặc cộng điểm khi xét vào các ngành, trong đó có ngành sư phạm. "ĐH Cần Thơ có ưu tiên xét tuyển đối tượng thí sinh này. Khi dùng điểm đánh giá năng lực hay học bạ để xét ngành sư phạm thì học lực của thí sinh phải đạt loại tốt năm lớp 12 và tổng điểm 3 môn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT phải đạt 18 điểm trở lên", thạc sĩ Duy Khang cho hay.
Trả lời câu hỏi học sư phạm tại TP.HCM muốn về ĐBSCL công tác có được không, tiến sĩ Huỳnh Trung Phong thông tin: "Nếu các em hưởng chính sách miễn học phí và được hỗ trợ sinh hoạt phí theo nhu cầu xã hội từ nguồn kinh phí của nhà nước thì tốt nghiệp sẽ được công tác tại bất kỳ tỉnh thành nào. Còn nếu hưởng theo đặt hàng của các tỉnh thành, ví dụ Vĩnh Long đặt hàng 50 chỉ tiêu, thì các em phải công tác tại Vĩnh Long sau khi tốt nghiệp", tiến sĩ Phong chia sẻ.
Hiện nay, xu hướng phát triển năng lượng xanh và bền vững đang đặt ra các yêu cầu về đào tạo nguồn nhân lực. ĐBSCL có tiềm năng rất lớn về năng lượng gió và điện mặt trời, nên nhiều thí sinh muốn biết học những ngành nào để có thể làm việc trong các trang trại điện gió tại ĐBSCL; đồng thời xu hướng xe điện đang bùng nổ, học ngành học nào sẽ phù hợp làm công việc trong lĩnh vực này.
Theo tiến sĩ Nguyễn Văn Long Giang, Trưởng khoa Giao thông và năng lượng, Trường ĐH Công nghệ kỹ thuật TP.HCM, trong bối cảnh hiện nay cả thế giới đang chuyển mình mạnh mẽ sang năng lượng xanh và phát triển bền vững, ĐBSCL có nhiều dự án phát triển điện gió và điện năng lượng mặt trời nên đang rất thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao quản lý điều hành.
"Để đáp ứng nhu cầu sắp tới tại địa phương, các em có thể học các ngành kỹ thuật điện, kỹ thuật cơ khí, kỹ thuật tự động và năng lượng tái tạo. Về xu hướng bùng nổ của giao thông xanh, đặc biệt xe điện, xe hybrid, Khoa Giao thông và năng lượng của Trường ĐH Công nghệ kỹ thuật tiến hành cập nhật tất cả môn học trong lĩnh vực xe điện như động cơ điện, hệ thống hybrid, quản lý pin, hệ thống an toàn...", tiến sĩ Long Giang cho hay.
Bên cạnh các ngành xu hướng, ngành có nhu cầu nhân lực ở mọi thời điểm như điều dưỡng cũng được HS quan tâm. Tiến sĩ Đặng Thị Ngọc Lan, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Cửu Long, chia sẻ: "Trường ĐH Cửu Long vừa khánh thành tòa nhà trị giá 150 tỉ đồng dành riêng cho khối ngành sức khỏe, trong đó có ngành điều dưỡng. Trường cũng hợp tác với hơn 50 bệnh viện và các cơ sở y tế để cho sinh viên thực hành, thực tập lâm sàng. Ngoài ra, sinh viên năm cuối ngành này còn có cơ hội sang Nhật Bản, Hàn Quốc thực tập có lương. Các bệnh viện ở Nhật sẽ công nhận kết quả thực tập và sau khi tốt nghiệp các em có cơ hội quay lại Nhật làm việc".
Trong khi đó, một HS lo ngại nhiều nơi tại ĐBSCL chưa có nhiều điều kiện tiếp xúc sớm với lập trình thì HS có thể học ngành khoa học máy tính và trí tuệ nhân tạo (AI) của Trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM hay không và nhà trường có những lộ trình hỗ trợ nào để các bạn bắt kịp với chương trình học sau khi trúng tuyển. Thạc sĩ Hoàng Thanh Tú, Phó trưởng phòng Thông tin - Truyền thông Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), nhận định khoa học dữ liệu, khoa học máy tính và AI là những ngành đang rất "hot" gần đây kéo theo điểm chuẩn nằm trong top những ngành công nghệ thông tin. "Dù tiếp cận lập trình còn hạn chế thì HS cũng không nên lo lắng, vì đầu vào không yêu cầu phải biết trước lập trình. Khi trúng tuyển, các em sẽ được đào tạo cơ bản lẫn nâng cao từ năm 1 đến năm 4. Bên cạnh đó trường có hệ thống hỗ trợ việc học gồm cố vấn học tập, sinh viên khóa trên...", thạc sĩ Tú cho hay.
Một HS Trường THPT Phú Quới thắc mắc hiện nay các trường ĐH sử dụng các phương thức xét tuyển nào, điểm IELTS được quy đổi thành điểm tiếng Anh hay là cộng điểm. Tiến sĩ Phạm Tấn Hạ, cố vấn tuyển sinh và đào tạo Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), thông tin: "Đa số các trường sử dụng các phương thức gồm xét tuyển thẳng, kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT, điểm thi đánh giá năng lực và xét học bạ. Tuy nhiên các em lưu ý năm nay điểm học bạ xét 3 năm học và yêu cầu điểm thi tốt nghiệp THPT của 3 môn trong tổ hợp tối thiểu phải đạt 15 điểm trở lên. Ngoài ra năm 2026, nhiều trường xét phương thức tổng hợp, trong đó có các trường thành viên của ĐH Quốc gia TP.HCM".
Theo tiến sĩ Hạ, chứng chỉ IELTS có trường quy đổi thành điểm môn ngoại ngữ, có trường không; ví dụ Trường ĐH Khoa học xã hội nhân văn chỉ cộng điểm chứ không thay thế điểm thi; trong khi Trường ĐH Khoa học tự nhiên có quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ như IELTS sang điểm thi tiếng Anh. Vì thế thí sinh muốn xét vào trường ĐH nào thì vào trang web của trường đó để tìm hiểu kỹ đề án tuyển sinh.
HS muốn tìm hiểu ngành du lịch và quản trị lữ hành băn khoăn ĐH Cần Thơ còn xét khối C00 hay không. Thạc sĩ Nguyễn Hứa Duy Khang cho hay ngành du lịch đào tạo kiến thức để có thể tổ chức các chuyến du lịch, còn ngành quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành đào tạo về quản trị, quản lý, kinh doanh trong lĩnh vực lữ hành, bao gồm dịch vụ ăn uống lưu trú không chỉ phục vụ cho khách du lịch. Vì thế để làm hướng dẫn viên, thí sinh nên đăng ký học ngành du lịch. "ĐH Cần Thơ có tới 30 ngành vẫn xét tuyển tổ hợp C00, trong đó có các ngành về du lịch", thạc sĩ Khang cho hay.
Ngày 9/4, chị Hồng Phụng, ngụ phường Bình Quới, cho biết hai con học lớp 2, 4 ở trường Tiểu học Bình Quới đang ở viện điều trị với biểu hiện sốt cao, nôn, tiêu chảy.
Cách đây 2 ngày, sau khi tan trường, con trai báo đau bụng, đi ngoài nhưng chị nghĩ rối loạn tiêu hóa bình thường nên bỏ qua. Khoảng 7h40 hôm qua, chị Phụng được cô giáo lớp 2 gọi đến đón con. Đến 12h, con trai lớp 4 cũng được cô giáo cho về.
"Tối qua, cả hai bé đều sốt cao hơn 39 độ, nôn ói, đi ngoài liên tục nên tôi hoảng hốt đưa vào bệnh viện" chị Phụng nói.
Con gái chị Phương Uyên học lớp 2 ở trường cũng nhập viện từ chiều 8/4 với triệu chứng tương tự.
"Nhiều học sinh khác của trường còn đang điều trị ở đây", chị Uyên cho hay.
Trả lời VnExpress sáng 9/4, ông Đỗ Hoàn Vũ, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội, phường Bình Quới, cho biết sơ bộ ghi nhận 41 học sinh trường Tiểu học Bình Quới Tây nhập viện. Đến nay, đa số đã được cho về nhà theo dõi.
Theo ông Vũ, khoảng 10h ngày 8/4, cán bộ phòng và y tế phường Bình Quới có mặt ở trường sau khi nhận tin báo. Lúc này chưa đến giờ ăn bán trú, có gần 10 học sinh biểu hiện mệt mỏi, đau đầu, buồn nôn, sau đó số lượng tăng dần. Y tế phường thăm khám và chuyển 4 em vào bệnh viện, còn lại phụ huynh chủ động đưa con đi điều trị.
"Không loại trừ nguy cơ ngộ độc thực phẩm nhưng còn phải xét đến các yếu tố khác như thức ăn học sinh mua ở ngoài, nguồn nước. Vì học sinh có biểu hiện khi chưa ăn cơm trưa", ông Vũ nói.
Theo ông, mẫu thức ăn bán trú ngày 7 và 8/4 đã được đưa đi xét nghiệm, dự kiến ngày 14/4 có kết quả. Trước mắt, phường yêu cầu trường dừng tổ chức ăn bán trú cho đến khi có kết luận.
Về phía trường Tiểu học Bình Quới Tây, bà Diệp Thị Ngọc Tiên, Hiệu trưởng, nói ngay tiết học đầu ngày 8/4 (khoảng 7h40), nhiều học sinh khối 1, 2, 3 xuống phòng y tế với các biểu hiện mệt mỏi, sốt. Ghi nhận cả ngày có hơn 100 lượt học sinh xuống khám, trong đó hơn 40 em nôn ói, đau bụng.
"Học sinh có biểu từ đầu giờ sáng, khi chưa ăn uống bất kỳ thứ gì ở trường nên không thể nói bị ngộ độc sau khi ăn bán trú", bà Tiên lý giải.
Hiệu trưởng cho hay trường có hơn 900 học sinh, khoảng 700 đăng ký ăn bán trú.
