Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành thông tư quy định việc xác định số lượng tuyển sinh đối với các trình độ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ và cao đẳng ngành giáo dục mầm non, với nhiều điểm mới đáng chú ý.
Thông tư mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo về xác định chỉ tiêu tuyển sinh đại học, sau đại học và cao đẳng mầm non đưa ra thay đổi đáng chú ý. Trong đó, thay đổi lớn nhất là cách tính hệ số quy đổi giảng viên, yếu tố then chốt trong việc xác định chỉ tiêu tuyển sinh của mỗi cơ sở đào tạo. Quy định mới, giảng viên có trình độ thạc sĩ chỉ được tính hệ số 0,75, trong khi tiến sĩ giữ hệ số 1,0.
Theo Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Lê Quân, thông tư mới được xây dựng trên quan điểm đổi mới và đã trải qua quá trình đánh giá tác động, chạy dữ liệu kỹ lưỡng trước khi ban hành.
Điểm thay đổi căn bản là cách xác định và quy đổi giảng viên theo hướng đơn giản hóa, giảm bớt các phép tính phức tạp trước đây. Phần lớn các đối tượng giảng viên được tính hệ số 1, riêng thạc sĩ là 0,75.
Ông Quân nhấn mạnh: “Về nguyên tắc, vai trò của giảng viên trình độ thạc sĩ sẽ dần được điều chỉnh theo hướng hạn chế, tương tự vai trò trợ giảng trong hệ thống đào tạo đại học.
Điều này đồng nghĩa với việc những cơ sở giáo dục có quy mô tuyển sinh phụ thuộc nhiều vào đội ngũ thạc sĩ sẽ buộc phải rà soát, tái cơ cấu nhân sự. Nếu không có sự chuẩn bị, chỉ tiêu tuyển sinh có thể bị giảm đáng kể trong tương lai”.
Thông tư cũng quy định cụ thể thế nào là giảng viên được tính trong xác định số lượng tuyển sinh. Đây phải là những người trực tiếp giảng dạy, làm việc toàn thời gian tại cơ sở đào tạo, đáp ứng chuẩn trình độ theo quy định và được kê khai trên hệ thống dữ liệu giáo dục đại học.
Giảng viên tham gia tính chỉ tiêu phải đáp ứng chuẩn chương trình đào tạo của ngành hoặc nhóm ngành tương ứng. Đồng thời, họ phải là giảng viên cơ hữu hoặc thuộc các nhóm được pháp luật công nhận.
Đối với cơ sở công lập, giảng viên cơ hữu là những người được tuyển dụng và quản lý theo quy định về vị trí việc làm trong đơn vị sự nghiệp công lập.
Trong khi đó, tại các cơ sở tư thục, giảng viên cơ hữu phải ký hợp đồng lao động từ 3 năm trở lên hoặc không xác định thời hạn, không đồng thời làm việc dài hạn tại đơn vị khác và do trường trả lương theo quy định.
Thông tư quy định rõ, giảng viên được tính trong xác định chỉ tiêu tuyển sinh phải đáp ứng chuẩn trình độ theo Luật Nhà giáo, trực tiếp giảng dạy, hướng dẫn người học toàn thời gian tại cơ sở đào tạo và được kê khai trên hệ thống dữ liệu giáo dục đại học.
Giảng viên cơ hữu tại cơ sở công lập là người được tuyển dụng, sử dụng theo quy định về vị trí việc làm; còn tại cơ sở tư thục phải ký hợp đồng từ 3 năm trở lên hoặc không xác định thời hạn, không là công chức hoặc viên chức nhà nước, không làm việc dài hạn nơi khác và do trường trả lương theo quy định.
Quy định cho phép tính giảng viên đồng cơ hữu, nhưng kèm theo các điều kiện cụ thể. Những giảng viên này phải đảm bảo khối lượng giảng dạy tối thiểu bằng 50% định mức của giảng viên cơ hữu và phải giảng dạy trọn vẹn ít nhất một học phần trong năm học.
Ngoài ra, giảng viên đã nghỉ hưu nhưng tiếp tục làm việc toàn thời gian cũng được tính, với điều kiện ký hợp đồng từ 12 tháng trở lên, giảng dạy trọn vẹn tối thiểu 1 học phần trong năm học trong năm xác định số lượng tuyển sinh và không ký hợp đồng lao động có thời hạn từ 3 tháng trở lên với nơi khác.
Đối với đào tạo thạc sĩ và tiến sĩ, giảng viên phải đáp ứng tiêu chuẩn người hướng dẫn theo quy chế hiện hành, đồng thời ký hợp đồng toàn thời gian tối thiểu 3 năm với cơ sở đào tạo.
Một số nhóm ngành đặc thù như ngôn ngữ, văn hóa, nghệ thuật và thể thao được áp dụng cơ chế linh hoạt hơn trong việc tính giảng viên khi xác định số lượng tuyển sinh đại học.
Theo đó, các danh hiệu như nghệ sĩ nhân dân, nghệ sĩ ưu tú, nhà giáo ưu tú, huấn luyện viên/vận động viên đã từng giành giải vô địch thế giới, vô địch châu lục, vô địch SEA Games, được phong cấp vận động viên kiện tướng quốc gia, đồng thời có bằng đại học cùng ngành hoặc cùng nhóm ngành với ngành tham gia đào tạo được tính hệ số như giảng viên có trình độ thạc sĩ; có bằng thạc sĩ được tính hệ số như giảng viên có trình độ tiến sĩ.
Đối với lĩnh vực sức khỏe, thông tư quy định: giảng viên có bằng bác sĩ nội trú hoặc chuyên khoa I được tính tương đương trình độ thạc sĩ, chuyên khoa II tương đương tiến sĩ khi xác định chỉ tiêu tuyển sinh trình độ đại học, với điều kiện có ít nhất 3 năm kinh nghiệm giảng dạy. Đồng thời, người hướng dẫn thực hành tại cơ sở thực hành cũng được tính vào đội ngũ giảng viên cơ hữu.
Theo báo cáo của Sở GD-ĐT TP.HCM, năm 2026 có 169.927 học sinh lớp 9 dự kiến xét hoàn thành chương trình giáo dục THCS năm học 2025-2026; trong đó 169.602 học sinh hoàn thành chương trình giáo dục THCS, đạt tỷ lệ 99,81%.
Tổng số học sinh đăng ký tham gia kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027 là 151.269 em. Trong quá trình đăng ký tuyển sinh, Sở GD-ĐT ghi nhận 45.263 lượt điều chỉnh nguyện vọng và dữ liệu đang được rà soát, đồng bộ để phục vụ công tác tổ chức thi và tuyển sinh.
Tổng số thí sinh đăng ký nguyện vọng vào lớp 10 chuyên, tích hợp và chương trình đặc thù là 11.354 em. Trong đó lớp chuyên tiếng Anh có số lượng đăng ký cao nhất với 3.342 thí sinh, tiếp theo là lớp chuyên toán với 2.072 thí sinh và chuyên ngữ văn với 1.368 thí sinh…
Thành phố có 1.515 thí sinh thuộc diện tuyển thẳng vào lớp 10 trung học phổ thông theo quy định trong đó gồm 100 học sinh thuộc diện tuyển thẳng do đạt thành tích thể thao cấp quốc gia, 3 học sinh dân tộc thiểu số rất ít người và 1.412 học sinh khuyết tật.
Ông Nguyễn Văn Hiếu, Giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, cho biết với số lượng thí sinh đăng ký dự thi lớp 10 như trên, sở này tổ chức kỳ thi vào ngày 1-2.6 tại 242 điểm thi có tổng số 6.443 phòng thi. Đồng thời Sở GD-ĐT huy động gần 18.000 cán bộ, giáo viên, nhân viên tham gia công tác thi.
Giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM cho hay, sau sắp xếp đơn vị hành chính và mở rộng địa giới hành chính TP.HCM, quy mô tuyển sinh lớp 10 tăng đáng kể. Công tác quy hoạch điểm thi được thực hiện theo hướng tạo thuận lợi tối đa cho học sinh, đặc biệt tại các địa bàn xa trung tâm, khu vực giáp ranh và các địa bàn đặc thù.
Thành phố tiếp tục duy trì một số điểm thi có quy mô nhỏ tại các địa bàn xa trung tâm nhằm giảm áp lực di chuyển, tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh tham gia kỳ thi. Đồng thời bảo đảm đầy đủ các điều kiện về cơ sở vật chất, an ninh, an toàn và tổ chức thi theo đúng quy định.
Tại Hội nghị công tác tổ chức thi tốt nghiệp THPT 2026 do Bộ GD&ĐT tổ chức sáng nay (10/4), GS.TS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ GD&ĐT cho biết, kỳ thi tốt nghiệp 2026 có nhiều điểm mới so với những năm trước.
Theo đó, thay đổi quan trọng nhất ở mẫu đăng ký dự thi, mã tỉnh thành để phù hợp với sự vận hành của chính quyền hai cấp.
“Các địa phương phải chú ý điều này bởi nếu sai sót sẽ khiến các em ảnh hưởng cả kỳ thi”, ông Chương nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, điểm thay đổi đáng chú ý là việc tích hợp giấy báo dự thi và thẻ dự thi thành một loại duy nhất là giấy báo dự thi. Giấy do trường phổ thông nơi thí sinh nộp hồ sơ đăng kí dự thi cấp. Đồng thời, giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời tích hợp vào giấy chứng nhận kết quả thi.
Quy chế mới cũng giảm thời gian thu nhận đơn phúc khảo để thông báo kết quả phúc khảo sớm hơn, đồng thời thuận tiện cho công tác tuyển sinh của các trường đại học. Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày hết hạn nhận đơn phúc khảo, Hội đồng thi phải công bố và thông báo kết quả phúc khảo cho thí sinh.
Quy trình chấm phúc khảo được điều chỉnh nhằm tăng cường hiệu quả, chất lượng. Theo đó, tất cả các bài thi có thay đổi điểm tăng hoặc giảm trong quá trình phúc khảo đều phải được đối thoại giữa các giám khảo chấm cũ và chấm mới.
"Đặc biệt, điểm mới năm nay, Bộ GD&ĐT sẽ tổ chức các đoàn kiểm tra công tác thi tại các địa phương, trong đó huy động lực lượng cán bộ trường đại học địa phương cùng tham gia. Đây là điểm rất mới nhằm tiết kiệm thời gian và lực lượng cán bộ của Bộ GD&ĐT", theo ông Chương.
"Theo lộ trình, Bộ GD&ĐT đang chuẩn bị cho việc thi trên máy tính, thực hiện từ năm 2027. Trước mắt, Bộ sẽ thực hiện thử nghiệm tại một số địa phương, đồng thời xây dựng đề án cụ thể để báo cáo Chính phủ. Đây là công việc trọng yếu và vai trò của địa phương rất quan trọng, cần phối hợp".
GS Huỳnh Văn Chương
Các nội dung còn lại tiếp tục giữ ổn định như năm 2025, trong đó định dạng, cấu trúc đề thi và đề thi minh họa đã được công bố từ năm 2024 được giữ nguyên cho năm 2026.
Chia sẻ với phóng viên Dân trí về đề thi, GS.TS Nguyễn Ngọc Hà, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Trưởng ban đề thi tốt nghiệp THPT năm 2025, cho biết cấu trúc, tỷ lệ, mức độ phân hóa của đề thi tốt nghiệp THPT năm nay sẽ không khác so với mọi năm.
Tất cả các yếu tố kỹ thuật của đề thi được giữ nguyên như năm 2025 nên Bộ GD&ĐT sẽ không công bố đề thi minh họa như những năm trước đó.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 được tổ chức trong 3 buổi: Một buổi thi môn ngữ văn, một buổi thi môn toán và một buổi thi của bài thi tự chọn gồm 2 môn thi trong số các môn dưới đây:
Vật lý, hóa học, sinh học, lịch sử, địa lý, giáo dục kinh tế và pháp luật, tin học, công nghệ định hướng công nghiệp (gọi tắt là công nghệ công nghiệp), công nghệ định hướng nông nghiệp (gọi tắt là công nghệ nông nghiệp), ngoại ngữ (Anh, Nga, Pháp, Trung, Đức, Nhật và Hàn).
