Tại Hội nghị công tác tổ chức thi tốt nghiệp THPT 2026 do Bộ GD&ĐT tổ chức sáng nay (10/4), GS.TS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ GD&ĐT cho biết, kỳ thi tốt nghiệp 2026 có nhiều điểm mới so với những năm trước.
Theo đó, thay đổi quan trọng nhất ở mẫu đăng ký dự thi, mã tỉnh thành để phù hợp với sự vận hành của chính quyền hai cấp.
“Các địa phương phải chú ý điều này bởi nếu sai sót sẽ khiến các em ảnh hưởng cả kỳ thi”, ông Chương nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, điểm thay đổi đáng chú ý là việc tích hợp giấy báo dự thi và thẻ dự thi thành một loại duy nhất là giấy báo dự thi. Giấy do trường phổ thông nơi thí sinh nộp hồ sơ đăng kí dự thi cấp. Đồng thời, giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời tích hợp vào giấy chứng nhận kết quả thi.
Quy chế mới cũng giảm thời gian thu nhận đơn phúc khảo để thông báo kết quả phúc khảo sớm hơn, đồng thời thuận tiện cho công tác tuyển sinh của các trường đại học. Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày hết hạn nhận đơn phúc khảo, Hội đồng thi phải công bố và thông báo kết quả phúc khảo cho thí sinh.
Quy trình chấm phúc khảo được điều chỉnh nhằm tăng cường hiệu quả, chất lượng. Theo đó, tất cả các bài thi có thay đổi điểm tăng hoặc giảm trong quá trình phúc khảo đều phải được đối thoại giữa các giám khảo chấm cũ và chấm mới.
“Đặc biệt, điểm mới năm nay, Bộ GD&ĐT sẽ tổ chức các đoàn kiểm tra công tác thi tại các địa phương, trong đó huy động lực lượng cán bộ trường đại học địa phương cùng tham gia. Đây là điểm rất mới nhằm tiết kiệm thời gian và lực lượng cán bộ của Bộ GD&ĐT”, theo ông Chương.
“Theo lộ trình, Bộ GD&ĐT đang chuẩn bị cho việc thi trên máy tính, thực hiện từ năm 2027. Trước mắt, Bộ sẽ thực hiện thử nghiệm tại một số địa phương, đồng thời xây dựng đề án cụ thể để báo cáo Chính phủ. Đây là công việc trọng yếu và vai trò của địa phương rất quan trọng, cần phối hợp”.
GS Huỳnh Văn Chương
Các nội dung còn lại tiếp tục giữ ổn định như năm 2025, trong đó định dạng, cấu trúc đề thi và đề thi minh họa đã được công bố từ năm 2024 được giữ nguyên cho năm 2026.
Chia sẻ với phóng viên Dân trí về đề thi, GS.TS Nguyễn Ngọc Hà, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Trưởng ban đề thi tốt nghiệp THPT năm 2025, cho biết cấu trúc, tỷ lệ, mức độ phân hóa của đề thi tốt nghiệp THPT năm nay sẽ không khác so với mọi năm.
Tất cả các yếu tố kỹ thuật của đề thi được giữ nguyên như năm 2025 nên Bộ GD&ĐT sẽ không công bố đề thi minh họa như những năm trước đó.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 được tổ chức trong 3 buổi: Một buổi thi môn ngữ văn, một buổi thi môn toán và một buổi thi của bài thi tự chọn gồm 2 môn thi trong số các môn dưới đây:
Vật lý, hóa học, sinh học, lịch sử, địa lý, giáo dục kinh tế và pháp luật, tin học, công nghệ định hướng công nghiệp (gọi tắt là công nghệ công nghiệp), công nghệ định hướng nông nghiệp (gọi tắt là công nghệ nông nghiệp), ngoại ngữ (Anh, Nga, Pháp, Trung, Đức, Nhật và Hàn).
Bộ Giáo dục và Đào tạo ngày 12/4 công bố Thông tư 26, quy định chuẩn nghề nghiệp của giảng viên đại học. Trong đó nêu 4 tiêu chuẩn về đạo đức nghề nghiệp.
Điểm mới so với các quy định trước đây là yêu cầu giảng viên tuân thủ các quy định về đạo đức học thuật, đảm bảo liêm chính khoa học, trung thực và minh bạch trong giảng dạy, nghiên cứu, công bố kết quả và các hoạt động chuyên môn khác.
Điều chỉnh của Bộ trong bối cảnh các chủ đề về liêm chính khoa học gây tranh cãi trên mạng xã hội, còn giảng viên chịu áp lực công bố quốc tế.
Hiện, các quy tắc về liêm chính khoa học theo quy định riêng của từng trường. Ví dụ, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP HCM, yêu cầu giảng viên không đạo văn, ghi nhận đúng, đủ mức đóng góp của tất cả thành viên với sản phẩm nghiên cứu; không ghi tên đơn vị khác trên công bố khoa học...
Còn Đại học Bách khoa Hà Nội cấm giảng viên mua, bán kết quả nghiên cứu dưới mọi hình thức; không sao chép, biến ý tưởng của người khác thành của mình; không bịa đặt, ngụy tạo đối tượng, dữ liệu nghiên cứu và hồ sơ - lý lịch khoa học.
Một số quy định khác của Thông tư 26 là yêu cầu giảng viên giữ gìn phẩm chất, đạo đức; tôn trọng và đối xử công bằng, đúng mực với sinh viên; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người học, đồng nghiệp và cộng đồng; tâm huyết với nghề; công bằng trong đánh giá; đồng thời tuân thủ các quy định nội bộ và những tiêu chuẩn đạo đức của pháp luật.
Thông tư mới áp dụng cho cả giảng viên trong và ngoài công lập, thay vì chỉ công lập như trước kia. Theo Bộ, việc đưa ra các tiêu chí về đạo đức, nghề nghiệp sẽ giúp các trường thuận tiện bố trí, phân công và đánh giá giảng viên, từ đó nâng cao chất lượng đào tạo.
PGS. TS Lê Hiếu Học, Trưởng khoa Khoa học và Công nghệ Giáo dục, Đại học Bách khoa Hà Nội, nêu mong muốn trên tại workshop "Đồng kiến tạo nguồn nhân lực tương lai", cuối tuần qua.
Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị nêu "Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia". Ông Học cho rằng điều này đặt ra yêu cầu rất rõ cho giáo dục đại học.
"Chúng ta không chỉ đào tạo người học chỉ biết, mà phải đào tạo người học làm được việc", ông nói.
Tuy nhiên, nhà trường, doanh nghiệp hiện chưa thực sự kết nối tốt. Nhà trường dạy tốt nhưng thiếu bài toán thực tế, còn sinh viên học nhiều nhưng ít cơ hội làm thật. Phía doanh nghiệp cần người làm được nhưng chưa tham gia đào tạo từ đầu, có tâm lý e ngại với sinh viên.
Thực trạng trên khiến các trường đại học có thể gặp khó trong đào tạo nguồn nhân lực phù hợp với doanh nghiệp. Trong khi đó, các công ty cũng vướng ở một số vấn đề như mất thêm chi phí do tuyển sai người, phải đào tạo lại từ đầu, nhân sự nghỉ việc sớm do không đáp ứng yêu cầu.
Vì thế, Đại học Bách khoa Hà Nội đang thúc đẩy mô hình "Thực việc - Thực chiến - Thực lực" với mong muốn sinh viên không chỉ học trên lớp mà được tiếp cận các bài toán thật, làm việc cùng doanh nghiệp và học trong môi trường gần với thực tế nhất.
Trong khoảng 15 tuần, tương đương một học kỳ, dưới sự hướng dẫn của giảng viên và mentor (cố vấn) từ doanh nghiệp, sinh viên sẽ tìm cách giải quyết. Sau đó, hai bên đánh giá kết quả, phần này được tính vào điểm học phần của sinh viên.
Đánh giá cao mô hình của Đại học Bách khoa Hà Nội, nhiều công ty cho biết sẵn sàng để sinh viên giải quyết bài toán của mình trong khoảng 10-15 tuần. Trong đó, 7 doanh nghiệp đã ký thỏa thuận hợp tác với riêng khoa Khoa học và Công nghệ giáo dục, đồng ý giao bài cho sinh viên và tham gia hướng dẫn, đánh giá.
Ông Tô Hồng Nam, Phó Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin, Bộ Giáo dục và Đào tạo, đánh giá mô hình này thiết thực, cụ thể hóa việc hợp tác giữa ba nhà là nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp. Việc này không chỉ giúp nhà trường xây dựng các chương trình sát thực tế hơn, mà doanh nghiệp cũng có cơ hội tạo nguồn nhân lực ổn định, chất lượng; đưa sản phẩm, giải pháp của mình vào môi trường giáo dục.
Nội dung trên nằm trong quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, được Chủ tịch UBND TP Hà Nội phê duyệt ngày 13/5.
Cụ thể, Hà Nội sẽ thực hiện lộ trình di dời các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp từ khu vực nội đô lịch sử ra các cực tăng trưởng ở vùng ngoại thành. Từ đó, thành phố hình thành khu đô thị đại học và nghiên cứu, cùng ba khu đào tạo chuyên ngành.
Trong đó, khu đô thị đại học và nghiên cứu Hòa Lạc nằm ở cực phía Tây (Hòa Lạc). Ba khu đào tạo chuyên ngành được đặt tại cực tăng trưởng phía Tây Nam (Xuân Mai - Chương Mỹ cũ), Tây Bắc (Sơn Tây - Ba Vì cũ) và phía Bắc (Đông Anh - Mê Linh - Sóc Sơn cũ).
Quy mô, định hướng phát triển các khu đào tạo đại học như sau:
Hà Nội hiện tập trung hơn một phần ba số cơ sở đại học trong toàn quốc, gồm hơn 50 trường công lập. Dự kiến đến năm 2030, thủ đô có khoảng 650.000-700.000 sinh viên. So với một số quốc gia ở châu Á, số lượng này nhiều hơn hẳn. Ví dụ tại Hàn Quốc, chỉ một phần năm số trường ở thủ đô.
Trước đây, việc di dời các trường đại học ra khu đô thị vệ tinh từng được nêu trong Điều chỉnh Quy hoạch chung thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn 2065.
Với quy hoạch tổng thể tầm nhìn 100 năm, Hà Nội chưa công bố tiêu chí hay danh sách trường phải di dời. Tuy nhiên, đối với các trường phải di dời toàn bộ, thành phố sẽ ưu tiên chuyển đổi công năng quỹ đất cũ để bổ sung hạ tầng cho giáo dục phổ thông, các công trình tiện ích công cộng và không gian xanh. Đồng thời, thành phố hỗ trợ trường đầu tư xây dựng hạ tầng đồng bộ tại địa điểm mới.
Với nhóm không thuộc diện di dời toàn bộ, Hà Nội khuyến khích mở rộng quy mô tại các cơ sở mới. Phần diện tích tại nội đô được tái cấu trúc, ưu tiên phục vụ nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo, đào tạo sau đại học và đào tạo nghề chất lượng cao.
Hiện, nhiều trường rục rịch mở rộng diện tích bằng cách xây phân hiệu ở các tỉnh lân cận. Như Đại học Y Hà Nội, Ngoại thương, Luật, Dược Hà Nội chọn về Bắc Ninh; Học viện Ngân hàng, Đại học Kinh tế Quốc dân, Xây dựng Hà Nội xây dựng cơ sở ở Ninh Bình (địa bàn Hà Nam cũ); Bách khoa Hà Nội xây khuôn viên ở Hưng Yên.
