Một tờ giấy nhục mạ bạn của nhóm học sinh lớp 5 trở thành phép thử đối với cách nhà trường bảo vệ học sinh, cách phụ huynh đòi công bằng cho con và cách pháp luật được vận dụng trong một vụ việc rất nhỏ về hình thức nhưng không nhỏ về hậu quả.
Vụ việc xảy ra tại một trường tiểu học ở TP.HCM khi nhóm học sinh lớp 5 viết giấy với nhiều câu từ nhục mạ một bạn cùng lớp. Nhà trường xác định có 4 em trực tiếp viết và 4 em khác thấy nội dung xấu thì bỏ vào thùng rác. Sau khi phụ huynh phản ánh, trường yêu cầu học sinh tường trình và xin lỗi. Tuy nhiên mâu thuẫn không dừng lại ở hành vi ban đầu mà chuyển sang tranh cãi về cách xử lý, về việc xin lỗi thế nào cho đúng và đặc biệt là về chi tiết phụ huynh cho rằng trường đã công khai tên học sinh bị hại trong thông báo.
Trên phương diện pháp lý điều đầu tiên cần xác định là đây không chỉ là một xích mích giữa trẻ em. Nó thuộc phạm vi bạo lực học đường theo nghĩa rộng vì đã có hành vi xúc phạm danh dự và có dấu hiệu gây tổn thương tâm lý cho học sinh. Nghị định 80/2017/NĐ-CP không thu hẹp bạo lực học đường vào các hành vi đánh nhau hay gây thương tích mà đặt ra yêu cầu xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh và có cơ chế phòng ngừa, phát hiện, hỗ trợ, xử lý khi xảy ra hành vi xâm hại trong trường học. Khi một học sinh bị nhục mạ ngay trong lớp và sau đó có biểu hiện bất ổn tâm lý thì vụ việc đã vượt khỏi ngưỡng của một lỗi ứng xử thông thường.
Ở đây nhà trường có quyền xử lý học sinh vi phạm nhưng quyền đó bị giới hạn rất rõ bởi Thông tư 19/2025 của Bộ GD-ĐT. Thông tư này quy định mục đích của việc kỷ luật học sinh là giáo dục, giúp học sinh nhận ra hành vi sai, tự sửa chữa và khắc phục hậu quả.
Với học sinh tiểu học, biện pháp kỷ luật được phép áp dụng về cơ bản chỉ là nhắc nhở và yêu cầu xin lỗi. Điều đó có nghĩa nhà trường không thể chọn các cách làm nặng tính bêu xấu, trừng phạt hoặc gây áp lực tinh thần quá mức cho các em. Nếu nhà trường yêu cầu các em viết tường trình và xin lỗi, xét về mặt hình thức thì đó là hướng xử lý nằm trong khuôn khổ pháp luật hiện hành.
Nhưng chỉ đúng hình thức thì chưa đủ. Trách nhiệm pháp lý của nhà trường không dừng ở việc chọn đúng một biện pháp kỷ luật ghi trong thông tư. Nghị định 80/2017/NĐ-CP đòi hỏi cơ sở giáo dục phải đánh giá mức độ ảnh hưởng của vụ việc, thực hiện hỗ trợ cần thiết đối với người học bị tác động và phối hợp với gia đình để ngăn ngừa tái diễn. Nói cách khác xin lỗi chỉ là một mắt xích. Nếu sau lời xin lỗi, học sinh bị hại vẫn hoảng sợ, vẫn bị bạn bè bàn tán, vẫn không được bảo vệ trong môi trường lớp học thì về thực chất nghĩa vụ của nhà trường chưa hoàn tất. Trong những vụ như thế này điều phụ huynh chờ đợi không phải một nghi thức cho đủ quy trình mà là một cơ chế bảo vệ có hiệu quả.
Chính vì vậy lập luận của nhà trường rằng mình đã xử lý theo Thông tư 19/2025 mới chỉ trả lời được một nửa câu hỏi. Nửa còn lại là trường đã làm gì để bảo vệ học sinh bị hại sau xử lý? Có tổ chức theo dõi tâm lý hay không? Có kiểm soát việc kỳ thị, bàn tán trong lớp hay không? Có làm việc riêng với phụ huynh hai bên để thống nhất cách đồng hành với trẻ hay không? Nếu những việc đó chưa được làm đầy đủ thì cảm giác bất an của phụ huynh là điều dễ hiểu. Pháp luật giáo dục ngày nay không chỉ hỏi nhà trường đã phạt hay chưa mà còn hỏi trường đã bảo vệ học sinh tốt đến mức nào.
Từ phía phụ huynh, yêu cầu đòi hỏi một lời xin lỗi nghiêm túc hơn cũng không phải vô lý. Một đứa trẻ bị xúc phạm công khai trong lớp sẽ không thấy mình được bảo vệ nếu vụ việc chỉ được khép lại bằng vài câu xin lỗi lấy lệ. Nhưng pháp luật cũng đặt ra một giới hạn mà phụ huynh cần tôn trọng.
Đòi công bằng cho con không có nghĩa là được quyền đẩy các học sinh vi phạm ra trước đám đông hoặc biến một vụ việc học đường thành cuộc truy xét của người lớn. Trẻ em vi phạm vẫn là trẻ em. Các em cần bị uốn nắn, bị yêu cầu nhận lỗi và sửa lỗi nhưng không thể bị đối xử như đối tượng để bêu công khai. Đây là ranh giới mà cả nhà trường lẫn phụ huynh đều phải lưu tâm.
Cũng cần nói thêm rằng với nhóm học sinh lớp 5, trọng tâm ở đây không phải là trách nhiệm hình sự. Các em còn quá nhỏ để tiếp cận vụ việc bằng tư duy trừng phạt hình sự. Hướng đúng là giáo dục, hỗ trợ tâm lý và phục hồi môi trường lớp học. Nhưng không vì thế mà trách nhiệm dân sự bị loại trừ hoàn toàn.
Nếu có thiệt hại thực tế được chứng minh, chẳng hạn chi phí khám, tư vấn tâm lý hoặc những tổn thất khác phát sinh từ vụ việc thì về nguyên tắc bồi thường vẫn có thể được đặt ra theo pháp luật dân sự. Điều này nhắc các bên rằng những hành vi tưởng là đùa nghịch trong trường học vẫn có thể để lại hệ quả pháp lý nếu hậu quả đủ rõ và đủ cụ thể.
Vụ việc này cho thấy điểm yếu khá phổ biến trong nhiều trường học hiện nay. Khi xảy ra một hành vi làm tổn thương học sinh, nhà trường thường xử lý phần ngọn rất nhanh là viết bản tường trình, mời phụ huynh, yêu cầu xin lỗi. Nhưng phần gốc lại hay bị bỏ trống là bảo vệ nạn nhân sau xin lỗi, làm dịu dư chấn tâm lý trong lớp và phục hồi quan hệ học đường một cách bài bản. Trong khi đó, phụ huynh vì xót con nên dễ chuyển từ yêu cầu chính đáng sang yêu cầu nặng cảm xúc, vô tình đẩy xung đột lên cao hơn. Pháp luật đứng giữa hai thái cực ấy để nhắc rằng điều quan trọng nhất vẫn là lợi ích tốt nhất của trẻ em.
Một tờ giấy nhục mạ học sinh trong lớp học không đáng sợ bằng cách người lớn xử lý nó. Nếu xử lý chỉ để khép hồ sơ, đứa trẻ bị xúc phạm sẽ thấy mình đơn độc. Nếu xử lý để trả đũa thay con, những đứa trẻ khác lại bị đặt vào một vòng tổn thương mới. Cách làm đúng phải là đủ nghiêm để các em biết ranh giới, đủ mềm để các em còn cơ hội sửa mình và đủ chặt để nhà trường thực sự làm tròn bổn phận bảo vệ trẻ em trong không gian mà lẽ ra phải an toàn nhất sau gia đình.
Ngày 30/6, thông tin từ Sở GD&ĐT TPHCM, kỳ khảo sát vào lớp 6 năm học 2026-2027 Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa diễn ra vào ngày 1/7, với 4.225 thí sinh tham gia sẽ được diễn ra tại 7 điểm khảo sát, gồm: Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa, phường Sài Gòn; Trường THPT Lê Quý Đôn, phường Xuân Hoà; Trường THPT Lương Thế Vinh, phường Cầu Ông Lãnh; Trường THCS Bàn Cờ, phường Bàn Cờ; Trường THCS Trần Văn Ơn, phường Tân Định; Trường THCS Võ Trường Toản, phường Sài Gòn; Trường THCS Đoàn Thị Điểm, phường Nhiêu Lộc.
Sở GD&ĐT TPHCM lưu ý các loại giấy tờ học sinh cần mang theo khi dự khảo sát, bao gồm: Phiếu khảo sát; Thẻ học sinh (hoặc giấy tờ cá nhân có dán ảnh).
Các vật dụng thí sinh được phép mang vào phòng khảo sát là bút chì 2B, gôm, đồ chuốt bút chì, bút mực hoặc bút bi có màu mực xanh, đen hoặc tím, thước có hệ số đo mm, máy tính cầm tay không có chức năng soạn thảo văn bản và không có thẻ nhớ.
Tham dự khảo sát, thí sinh cần có mặt tại điểm khảo sát trước 7 giờ ngày 1/7.
Theo Sở GD&ĐT, bài khảo sát sẽ diễn ra trong thời gian 90 phút, gồm 2 phần: Phần trắc nghiệm: 20 câu trắc nghiệm (làm trong thời gian 30 phút); Phần tự luận (làm trong thời gian 60 phút) gồm 3 phần: Khảo sát năng lực tiếng Anh (nghe hiểu, đọc hiểu, viết): học sinh làm bài bằng tiếng Anh; Khảo sát năng lực toán học và tư duy logic: học sinh làm bài bằng tiếng Việt; Khảo sát năng lực đọc hiểu và làm văn: học sinh làm bài bằng tiếng Việt.
Khi làm bài khảo sát phần trắc nghiệm, Sở GD&ĐT TPHCM lưu ý: Học sinh cần sử dụng bút mực hoặc bút bi ghi đầy đủ các thông tin ở phần phách phía trên của bài khảo sát trắc nghiệm.
Với mỗi câu trả lời, học sinh sử dụng bút chì tô kín 1 ô tròn tương ứng với phương án trả lời được chọn. Khi muốn đổi phương án trả lời, học sinh chỉ cần tẩy sạch ô đã tô và tô lại ô tròn mới.
Sau khi hết 30 phút làm khảo sát trắc nghiệm, cán bộ coi khảo sát sẽ hướng dẫn học sinh nộp bài (ký tên) và chờ hướng dẫn làm bài khảo sát phần tự luận.
Khi làm bài khảo sát tự luận, Sở GD&ĐT TPHCM lưu ý: Học sinh cần điền thông tin trên tất cả các giấy tờ làm bài. Phần ghi thông tin trên phách và phần làm bài phải ghi cùng một màu mực.
Học sinh làm bài bằng bút mực hoặc bút bi trực tiếp trên bài khảo sát tự luận.
Khi sửa nội dung trả lời, học sinh không được sử dụng bút xoá mà phải gạch ngang nội dung bỏ và ghi lại nội dung điều chỉnh.
Theo ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM, nội dung đề khảo sát vào lớp 6 Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa năm nay được giữ ổn định như các năm trước nhằm đảm bảo không gây xáo trộn và áp lực cho học sinh. Đề thuộc nhiều lĩnh vực như toán, khoa học tự nhiên, lịch sử, địa lý, đạo đức, năng lực sử dụng tiếng Anh, kiến thức thường thức đời sống xã hội…
“Đề khảo sát khuyến khích học sinh tiếp cận với thực tiễn, rèn luyện, các câu hỏi không nhằm kiểm tra liều lượng kiến thức cụ thể nào trong chương trình tiểu học mà đòi hỏi thí sinh phải tư duy, biết vận dụng các kiến thức đã học để xử lý tình huống đặt ra. Học sinh không thể học tủ học vẹt được…”, ông Quốc nhấn mạnh.
Thí sinh cả nước vừa trải qua kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, đề thi tiếng Anh (môn tự chọn) năm nay được đánh giá là hay và khó, cần vận dụng năng lực tư duy logic để làm bài, không thể nào chỉ học thuộc ngữ pháp và luyện đề máy móc. Trước đó, thí sinh của TP.HCM tham gia kỳ thi tuyển sinh lớp 10, đề thi tiếng Anh cũng được đánh giá phân hóa, cần tư duy cao và khó để đạt điểm 9-10 tuyệt đối.
Tầm quan trọng của tiếng Anh trong học tập, cuộc sống là điều không cần bàn cãi. Nhưng không phải ai cũng có một lộ trình, phương pháp học hiệu quả. Vậy, học tiếng Anh thế nào để hiệu quả nhất trong thời gian ngắn nhất, đặc biệt những cá nhân bị mất gốc tiếng Anh?
14 giờ 30 phút chiều mai (16.6), Báo Thanh Niên tổ chức Chương trình tư vấn trực tuyến chủ đề "Gương mặt 9.0 IELTS chia sẻ phương pháp học tiếng Anh cho người mất gốc", tin tưởng sẽ góp phần mang tới cho quý vị khán giả nhiều thông tin hữu ích cho "bài toán" trên.
Thạc sĩ TESOL Trần Anh Khoa tốt nghiệp á khoa Ngôn ngữ Anh (Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM). Anh Khoa từng là cựu học sinh chuyên Anh Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, TP.HCM, giành giải ba học sinh giỏi quốc gia. Thạc sĩ Anh Khoa tốt nghiệp thạc sĩ TESOL loại ưu ĐH Edith Cowan, Úc. Thầy chinh phục điểm IELTS 9.0 vào tháng 12.2024.
Thầy Trần Thiện Minh tốt nghiệp loại ưu một trường ĐH Úc, từng trúng tuyển chuyên Anh Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong và Trường Phổ thông Năng khiếu (ĐH Quốc gia TP.HCM). Thầy hai lần đạt 9.0 IELTS tuyệt đối.
Hồ Ánh Kiệt hiện là sinh viên năm cuối ngành marketing tại một ĐH ở TP.HCM. Bạn cũng đang là chuyên viên tại một phòng thu studio.
Tại chương trình, các khách mời sẽ luận bàn các vấn đề như: Vì sao nhiều người Việt học tiếng Anh lâu năm nhưng vẫn "mất gốc"? Ở độ tuổi như học sinh lớp 11, 12 hoặc sinh viên, người lớn tuổi, nếu mất gốc liệu còn kịp để học lại không? Phương pháp học tư duy nào có thể giúp người mấy gốc học tiếng Anh nhanh hơn trong thời gian ngắn hơn không? Liệu có phương pháp nào giúp việc đọc tiếng Anh hiệu quả, nhất là các bài dài và từ vựng khó? Lộ trình nào cho người mất gốc lấy lại nền tảng?
Chương trình được tường thuật trực tuyến tại website Báo Thanh Niên thanhnien.vn, qua fanpage Facebook và qua kênh YouTube, TikTok của Báo Thanh Niên lúc 14 giờ 30 chiều 16.6, mời quý vị và các bạn chú ý đón xem.
Từ bây giờ quý vị khán giả có thể đặt câu hỏi ngay cho các khách mời bằng cách để lại bình luận cuối bài, hoặc đặt câu hỏi cho các khách mời trong khi chương trình đang diễn ra.
Theo dự thảo thông tư về chuẩn cơ sở giáo dục đại học do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố ngày 23/6, các trường đại học đào tạo lĩnh vực Pháp luật, Sức khỏe phải đáp ứng nhiều chỉ số đặc thù, bên cạnh tiêu chuẩn chung.
Đây là lần đầu Bộ đưa ra yêu cầu này, mục tiêu là gắn chặt hoạt động đánh giá với yêu cầu năng lực nghề nghiệp, chuẩn đầu ra và trách nhiệm xã hội của trường đại học với lĩnh vực đào tạo.
Ví dụ ở lĩnh vực Sức khỏe, các trường phải đảm bảo 100% người học được bố trí cơ sở thực hành, 80% giảng viên thực hành hoặc lâm sàng có chứng chỉ hành nghề, 30% giảng viên kiêm nhiệm từ cơ sở thực hành.
Với các trường đào tạo lĩnh vực Pháp luật, tỷ lệ học phần có hoạt động hành nghề luật tối thiểu 30%. Tất cả sinh viên phải được tham gia thực tập hoặc hành nghề luật. Tỷ lệ giảng viên có kinh nghiệm thực tiễn pháp luật tối thiểu 30%.
Các chỉ số đặc thù dự kiến như sau:
Đối với trường đào tạo lĩnh vực Sức khỏe:
Đối với các trường đào tạo lĩnh vực Pháp luật (áp dụng cho tất cả ngành thuộc lĩnh vực Pháp luật):
Hiện cả nước có khoảng 250 cơ sở giáo dục đại học, cả công và tư. Trong đó, khoảng 100 trường có chương trình đào tạo về Pháp luật. Ở lĩnh vực Sức khỏe, tính riêng ngành Y khoa có khoảng 35 trường. Nếu tính các ngành khác như Điều dưỡng, số lượng lớn hơn.
Trong dự thảo, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết chỉ số đặc thù cùng các tiêu chuẩn, tiêu chí chung là căn cứ để quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục đại học, đầu tư phát triển các trường trọng điểm, cấp phép hoặc thu hồi cấp phép hoạt động, đình chỉ tuyển sinh với các trường không đáp ứng...
