Theo Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389 quốc gia), từ 2014 – 2025, có 79.459 vụ vi phạm liên quan đến buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán trái phép thuốc lá nhập lậu, thuốc lá giả, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng bị phát hiện, bắt giữ; thu giữ hơn 110 triệu bao thuốc lá điếu các loại, hơn 388 tấn lá thuốc lá và hơn 2 triệu đơn vị thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Tại tọa đàm “Phòng, chống thuốc lá lậu – thực trạng và hành lang pháp lý trong tình hình mới” do Báo Công an nhân dân tổ chức sáng 22.4, tại Hà Nội, ông Đặng Văn Dũng, Phó chánh văn phòng thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, đánh giá, trong buôn lậu thuốc lá, đối tượng vi phạm ngày càng manh động, tinh vi hơn; hoạt động trên không gian mạng nổi lên mạnh hơn.
Trong khi đó, thể chế và các quy định pháp luật xử lý hành vi buôn lậu, vận chuyển, mua bán trái phép thuốc lá chưa đầy đủ, đồng bộ.
Ban Chỉ đạo 389 quốc gia đang phối hợp với các bộ, ngành xây dựng dự thảo Chỉ thị mới thay thế Chỉ thị 30/CT-TTg về tăng cường công tác đấu tranh chống buôn lậu thuốc lá, dự kiến trình Thủ tướng trong tháng 5.
Trong đó có nội dung quan trọng là tăng mạnh chế tài xử lý vi phạm, nhất là với các hành vi buôn bán thuốc lá nhập lậu, đồng thời gắn trách nhiệm người đứng đầu chính quyền cấp xã, phường, đặc khu với công tác chống buôn lậu trên địa bàn.
Dẫn số liệu Bộ Tài chính, bà Lê Thị Duyên Hải, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Tư vấn thuế Việt Nam, cho biết, thuốc lá lậu làm thất thu ngân sách nhà nước từ 5.000 – 6.000 tỉ đồng mỗi năm, xu hướng này còn gia tăng.
Mức xử phạt hiện nay đối với buôn bán thuốc lá lậu chỉ từ 1 – 3 triệu đồng, tương đương khoảng 30.000 đồng/bao trong một số trường hợp, là quá thấp, chưa đủ sức răn đe.
Bà Hải kiến nghị, cần nhanh chóng sửa đổi Nghị định 98 năm 2020 và ban hành mức xử phạt cao hơn. Trong đó, mức khởi điểm tối thiểu nên gấp 10 lần hiện tại.
“Chính sách mới cần có hiệu lực sớm ngay trong năm 2026, tốt nhất từ giữa năm, nhằm đưa thị trường vào quỹ đạo trước khi lộ trình tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá bắt đầu được thực thi từ ngày 1.1.2027”, bà Hải nhấn mạnh.
Bà Phan Minh Thủy, Trưởng phòng Tư vấn chính sách và pháp luật của Ban Pháp chế, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), phân tích, tại Việt Nam, thuốc lá lậu được xếp vào nhóm hàng cấm. Pháp luật hiện hành áp dụng cơ chế xử phạt kép, gồm xử phạt hành chính và truy cứu trách nhiệm hình sự.
Tuy vậy, với hành vi buôn bán, tàng trữ, vận chuyển dưới 50 bao thuốc lá nhập lậu, mức phạt hành chính hiện chỉ từ 1 – 3 triệu đồng; trong khi ngưỡng định lượng để có thể khởi tố hình sự là từ 1.500 bao trở lên, hoặc trong trường hợp có yếu tố tái phạm theo quy định pháp luật.
Mức phạt hiện hành của Việt Nam còn thấp nếu so với một số nước trong khu vực, dễ khiến đối tượng vi phạm coi tiền phạt như một loại chi phí vận hành của hoạt động kinh doanh bất hợp pháp.
Bà Thủy cũng đề xuất sửa đổi Nghị định 98 theo hướng nâng mức phạt tiền lên cao hơn hẳn, trên nguyên tắc số tiền phạt phải cao hơn lợi nhuận kỳ vọng của lô hàng.
Cạnh đó, cần nghiên cứu cơ chế phạt lũy tiến đối với hành vi tái phạm, thậm chí cân nhắc chuyển sớm từ xử lý hành chính sang xử lý hình sự trong trường hợp tái phạm nghiêm trọng, không phụ thuộc hoàn toàn vào ngưỡng số lượng như hiện nay.
Ngoài tăng mức xử phạt, theo ông Nguyễn Quốc Việt, chuyên gia chính sách công, Trường đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội), cần tăng hiện diện kiểm tra tại các điểm bán lẻ để người bán nhận thấy rủi ro bị phát hiện và xử lý là có thật, thường xuyên và liên tục.
Từ cuối tháng 3 tới nay, chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới giảm mạnh, từ mức trên 30 triệu đồng/lượng dần xuống các mức 24 - 26 triệu đồng/lượng đầu tháng 4 và 18 - 22 triệu đồng/lượng giữa tháng 4.
Vài ngày gần đây, chênh lệch duy trì quanh mức trên 17 triệu đồng/lượng. Chốt ngày hôm nay 12.5, vàng miếng SJC mua vào và bán ra ở 162,5 - 165,5 triệu đồng/lượng, cao hơn giá vàng thế giới 16 triệu đồng/lượng.
Trao đổi với Thanh Niên, ông Nguyễn Quang Huy, Giám đốc điều hành Khoa Tài chính - Ngân hàng (Trường đại học Nguyễn Trãi), nhìn nhận chênh lệch giá vàng giảm nhanh không đơn thuần phản ánh biến động giá, mà cho thấy trạng thái thị trường đang thay đổi theo hướng cân bằng, thực chất hơn.
Có nhiều nguyên nhân cùng lúc tác động, điển hình như tâm lý đầu cơ cực đoan đã giảm nhiệt đáng kể. Giai đoạn chênh lệch quá cao thường đi kèm tâm lý mua đuổi, lo ngại bỏ lỡ cơ hội và kỳ vọng giá tăng liên tục. Khi thị trường biến động mạnh hơn, nhà đầu tư bắt đầu thận trọng hơn với rủi ro.
Ngoài ra, thị trường cũng đang xuất hiện cơ chế tự điều chỉnh. Mức chênh quá lớn khiến nhu cầu mua suy yếu, dòng tiền phân hóa sang vàng nhẫn, bạc hoặc các tài sản khác. Kỳ vọng về việc thị trường vàng sẽ minh bạch hơn, có thêm giải pháp điều tiết nguồn cung và tăng tính liên thông với quốc tế cũng góp phần kéo giảm mức chênh lệch.
TS kinh tế Lê Bá Chí Nhân cho rằng, việc thu hẹp chênh lệch giá phản ánh sự thay đổi mạnh về cấu trúc cung - cầu và kỳ vọng chính sách trên thị trường vàng Việt Nam.
Gần đây, thị trường đã chứng kiến tín hiệu điều hành quyết liệt và mang tính định hướng lại từ phía Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Thông điệp xuyên suốt là không để vàng trở thành kênh đầu cơ gây bất ổn vĩ mô.
Khi người nắm giữ vàng nhận thấy Nhà nước sẵn sàng can thiệp để kéo giá trong nước về sát thế giới, động lực găm giữ giảm mạnh. Nhiều người bắt đầu bán ra, khiến cung trên thị trường tự do tăng lên đáng kể. Đây là yếu tố khiến chênh lệch thu hẹp nhanh hơn dự đoán.
Ở tầm vĩ mô, việc chênh lệch giảm nhanh mang ý nghĩa lớn hơn, giúp giảm áp lực tỷ giá, giảm động cơ nhập lậu vàng, giảm rủi ro chảy ngoại tệ, qua đó hỗ trợ ổn định kinh tế vĩ mô. Nếu xu hướng này tiếp tục, thị trường vàng sẽ dần trở lại đúng bản chất là kênh tích trữ giá trị, thay vì trở thành kênh đầu cơ siêu lợi nhuận như giai đoạn trước.
Ông Nhân phân tích, ở nhiều nước, chênh lệch giữa giá vàng vật chất và giá thế giới quy đổi thường chỉ dao động tương đương 1 - 3 triệu đồng/lượng, phản ánh chi phí gia công, vận chuyển, bảo hiểm và lợi nhuận kinh doanh.
Hiện giá vàng miếng trong nước vẫn xoay quanh thương hiệu SJC, trong khi nguồn cung vàng miếng chuẩn hóa chưa được mở rộng thực chất. Mức chênh lệch giá vàng Việt Nam và thế giới đang là bất thường về mặt kinh tế học.
Khi các yếu tố tâm lý đã lắng xuống, để chênh lệch giảm thêm, phải tác động vào cung thực chất chứ không chỉ dừng ở thông điệp điều hành.
"Nếu các giải pháp tăng cung vàng miếng thực tế ra thị trường được thực thi rõ ràng, trong 1 - 2 tháng tới, chênh lệch có thể lùi dần về vùng 10 - 12 triệu đồng/lượng; trong trung hạn hoàn toàn có khả năng tiến về mức một chữ số", ông Nhân nhấn mạnh.
Ông Nguyễn Quang Huy cũng nhìn nhận, trong khoảng 1 - 2 tháng tới, chênh lệch giá vàng còn khả năng giảm thêm, nhưng tốc độ có thể chậm hơn giai đoạn vừa qua. Vùng chênh 10 - 15 triệu đồng/lượng được xem là khả thi hơn trong ngắn hạn, còn để giảm sâu hơn sẽ cần thêm những thay đổi về cơ chế thị trường và nguồn cung.
Muốn thu hẹp chênh lệch một cách bền vững, điều quan trọng nhất là tăng tính liên thông giữa thị trường trong nước và quốc tế; đa dạng hóa nguồn cung và sản phẩm vàng...
Chuyên gia thị trường vàng Trần Duy Phương cũng dự báo, khoảng 1 - 2 tháng tới, chênh lệch giá vàng có thể giảm về 10 - 12 triệu đồng/lượng, bất kể xu hướng tăng hay giảm của vàng quốc tế.
"Đây là mức chênh lệch chấp nhận được, đảm bảo để thời gian tới, sau khi các doanh nghiệp, ngân hàng được cấp phép sản xuất vàng miếng có thể cân đối chi phí", ông Phương nói.
Sau khi giảm 1 triệu đồng/lượng vào đầu ngày, giá vàng miếng SJC đã quay đầu tăng trở lại 1,3 - 1,8 triệu đồng, trong đó mua vào có tốc độ tăng nhanh hơn so với bán. Các công ty kinh doanh vàng như SJC, Doji… tăng giá mua vàng miếng 1,8 triệu đồng/lượng so với đầu ngày, lên 161,3 triệu đồng; trong khi chiều mua vào tăng 1,3 triệu đồng, lên 163,8 triệu đồng. Tương tự, giá vàng nhẫn tăng 1 triệu đồng/lượng so với đầu ngày. Công ty Bảo Tín Minh Châu, Phú Quý, Doji… mua vào 160,5 triệu đồng, bán ra 163,5 triệu đồng.
Sự quay đầu đột ngột của vàng trong nước đến từ kim loại thế giới tăng nhanh 54 USD/ounce, lên 4.554 USD/ounce. Tuy nhiên, giá vàng vẫn trong đà suy giảm. Trong một tháng trở lại đây, giá vàng miếng SJC đã bị thổi bay 8,5 triệu đồng/lượng và mất gần 29 triệu đồng/lượng kể từ mức đỉnh lập được hồi cuối tháng 1. Như vậy, những người mua vàng hồi cuối tháng 1, nay lỗ lên 31 triệu đồng/lượng.
Chuyên gia vàng Dương Anh Vũ cho rằng, vàng thế giới vẫn trong đà giảm giá chưa dừng lại. Vàng đang chịu áp lực khi ông Kevin Warsh được Thượng viện Mỹ phê chuẩn sẵn sàng đảm nhiệm vị trí Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed), quyết định này được cho là sẽ đi kèm với sự thận trọng trong chính sách tiền tệ. Theo đó, Mỹ không chỉ chưa vội giảm lãi suất mà thị trường còn có suy đoán tăng lãi suất để ứng phó lạm phát. Thông tin cần lưu ý là trong tháng 4, lạm phát ở Mỹ ở mức 3,8%, cao nhất trong 3 năm qua. Khi lãi suất đồng đô la chưa vội điều chỉnh, giá vàng chịu áp lực nhưng chưa giảm mạnh. Đến cuối tuần qua, hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung phát tín hiệu lạc quan hơn về 2 nước mới là động thái kích hoạt lực bán mạnh hơn. Nguyên nhân khá rõ, khi căng thẳng Mỹ và Trung Quốc hạ nhiệt, chuỗi cung ứng toàn cầu ít khả năng bị tổn thương hơn. Đó là cơ sở để hạ nhiệt lạm phát, hạ thấp rủi ro tăng trưởng, làm phai nhạt vai trò phòng vệ của vàng. Kim loại quý này giảm gần 200 USD/ounce, từ mức 4.712 về 4.512 USD mỗi ounce được xem là diễn biến khá sốc nhưng vẫn chưa khẳng định xu hướng giảm. Về mặt cơ bản, lãi suất đồng đô la gây áp lực nhưng rủi ro xung đột vẫn còn đó. Chiến sự Đông Âu leo thang trở lại trong khi bất đồng giữa Mỹ và Iran chỉ tạm thời hạ nhiệt.
"Xét trên yếu tố cơ bản và kỹ thuật, giá vàng có thể giảm về 4460 USD/ounce rồi tăng trở lại lên 4.750 USD/ounce. Mức hỗ trợ quan trọng của giá vàng ở vùng 4.395 USD/ounce. Chỉ khi phá vỡ vùng hỗ trợ này, giá vàng mới giảm sâu hơn, về 4.295 USD/ounce. Giá vàng trong nước hiện đang biến động cùng chiều với thế giới nên khả năng cao sẽ còn giảm theo", ông Dương Anh Vũ cho hay.
Các công ty chứng khoán duy trì quan điểm tương đối tích cực về xu hướng ngắn hạn của thị trường, song đồng thời lưu ý rủi ro rung lắc và sự phân hóa giữa các nhóm cổ phiếu.
Theo CTCK Vietcombank (VCBS), nhà đầu tư có thể tiếp tục nắm giữ các cổ phiếu đang duy trì xu hướng tăng. Với các vị thế mới hoặc nhu cầu gia tăng tỷ trọng, nên tận dụng các nhịp điều chỉnh trong phiên để giải ngân từng phần.
Dòng tiền được khuyến nghị tập trung vào các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, đã tích lũy ổn định và thuộc các nhóm ngành đang dẫn dắt như ngân hàng và tiêu dùng.
CTCK Tiên Phong (TPBS) cho rằng VN-Index đã phát tín hiệu tích cực khi vượt ngưỡng kháng cự 1.865 điểm, qua đó mở ra khả năng hướng tới vùng 1.925 điểm - tương ứng đỉnh thiết lập trong tháng 1/2026. Tuy nhiên, thanh khoản thị trường vẫn duy trì dưới mức trung bình 20 phiên, cho thấy đà tăng có thể đang tiến dần đến giai đoạn cuối.
Trong bối cảnh này, chỉ số được dự báo tiếp tục duy trì xu hướng đi lên nhưng sẽ đi kèm với biến động và tâm lý thận trọng của dòng tiền. TPBS khuyến nghị chiến lược giao dịch ngắn hạn theo hướng "mua tại hỗ trợ - bán tại kháng cự", đồng thời từng bước hiện thực hóa lợi nhuận khi VN-Index tiệm cận vùng 1.925 điểm nếu thanh khoản không cải thiện.
Trong khi đó, CTCK SHS đánh giá thị trường đang có sự phân hóa rõ nét, khi chỉ một số ít cổ phiếu ghi nhận mức sinh lợi vượt trội, trong khi phần lớn các nhóm ngành có diễn biến kém tích cực hơn so với chỉ số chung và nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn. Diễn biến này làm gia tăng áp lực tâm lý đối với nhà đầu tư, đặc biệt trong bối cảnh rủi ro thua lỗ ở nhiều mã vẫn hiện hữu dù VN-Index tăng điểm.
SHS cho rằng nhà đầu tư ngắn hạn nên cân nhắc giảm tỷ trọng các vị thế mang tính đầu cơ, đồng thời chuyển hướng sang tìm kiếm cơ hội ở các nhóm ngành có sự phân hóa tích cực như năng lượng, cảng biển, cao su, hoặc các doanh nghiệp có nền tảng tăng trưởng tốt để tích lũy dài hạn.
NAB: Ngân hàng TMCP Nam Á (NAB) thông báo ngày 12/5/2026 sẽ chốt danh sách cổ đông để phát hành hơn 343,1 triệu cổ phiếu nhằm tăng vốn từ nguồn vốn chủ sở hữu, theo tỉ lệ 100:20.
SBT: CTCP Thành Thành Công - Biên Hòa (SBT), CTCP Đầu tư Thành Thành Công - cổ đông lớn có liên quan đến bà Huỳnh Bích Ngọc, Thành viên HĐQT - đã bán hơn 28,12 triệu cổ phiếu trong giai đoạn từ 26/3 đến 24/4. Sau giao dịch, tỉ lệ sở hữu giảm xuống còn 17,69%, tương ứng hơn 155,1 triệu cổ phiếu.
REE: CTCP Cơ Điện Lạnh (REE), cổ đông lớn Platinum Victory Pte Ltd đăng ký mua hơn 17,81 triệu cổ phiếu trong khoảng thời gian từ 11/5 đến 9/6 thông qua thỏa thuận và khớp lệnh. Nếu hoàn tất, tỉ lệ sở hữu dự kiến tăng lên 44,99%.
HCM: CTCP Chứng khoán Tp.HCM (HCM) đã thông qua kế hoạch phát hành gần 270 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu theo tỉ lệ 4:1, với giá dự kiến 10.000 đồng/cổ phiếu. Thời gian triển khai dự kiến trong năm 2026.
