Khoảng 11h30 ngày 16/4, một nam thanh niên 27 tuổi đột ngột ngã quỵ giữa đám đông trước cửa chính sân bay Cát Bi, thành phố Hải Phòng. Nghe tiếng kêu cứu của hành khách, chị Ngọc nhanh chóng hô hoán xin nhường đường và tiếp cận hiện trường.
Y sĩ Ngọc kể nạn nhân có biểu hiện mặt tái nhợt, mắt nhắm nghiền, sủi bọt mép, chân tay co giật, cơ thể tím tái và mạch đập yếu ớt. Nhận định người bệnh đối mặt nguy cơ tổn thương não vĩnh viễn nếu chậm trễ, chị Ngọc lập tức day ấn huyệt nhân trung để kích thích sự tỉnh táo. Sau đó, chị quỳ xuống nền nhà, kiên trì ép tim ngoài lồng ngực.
Nhờ thao tác dứt khoát, thanh niên bắt đầu phục hồi tuần hoàn và dần lấy lại ý thức. Khoảng 15 phút sau, đội an ninh y tế sân bay có mặt, tiếp nhận người bệnh, kiểm soát nhịp tim, hơi thở rồi đưa anh lên xe cấp cứu tới bệnh viện. Hiện nam thanh niên đã dần hồi phục.
Ngừng tuần hoàn hoặc đột quỵ tại nơi công cộng là tình trạng y tế khẩn cấp đe dọa trực tiếp đến tính mạng, bởi khi tim ngừng đập, dòng máu mang oxy lên não lập tức bị cắt đứt, bắt đầu quá trình hoại tử tế bào thần kinh.
Trong y khoa cấp cứu, thời gian là vàng, mỗi phút trôi qua không được ép tim, cơ hội sống sót của người bệnh giảm đi từ 7% đến 10%, và nếu não thiếu oxy quá 4 đến 5 phút, các tổn thương hệ thần kinh trung ương sẽ trở thành vĩnh viễn, không thể đảo ngược.
Do đó, việc những người xung quanh lập tức thực hiện ép tim ngoài lồng ngực (CPR) ngay tại hiện trường chính là “chiếc phao cứu sinh” duy nhất duy trì sự sống cho nạn nhân trước khi lực lượng y tế chuyên nghiệp tiếp cận.
Sau sự việc, chị Ngọc nói khi cứu người không có thời gian để lo lắng hay suy nghĩ quá nhiều. “Trong đầu tôi chỉ có một ý niệm duy nhất là phải cứu người trong thời gian vàng. Đó là cuộc đua với tử thần mà chúng tôi không được phép thua”, y sĩ Ngọc nói.
Tin Gốc: Vnexpress

Thầy giáo và các bạn đưa V. đến trạm y tế gần đó. V. được chẩn đoán rối loạn tri giác chưa rõ nguyên nhân, xử trí thở oxy, dịch truyền, chuyển Bệnh viện Nhi đồng Thành phố.
Ngày 26.5, bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Minh Tiến, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TP.HCM) cho biết, trẻ lơ mơ sốt cao 40 độ C, môi khô mắt trũng, thở nhanh 38 lần/phút, đầu chi tím, mạch nhẹ khó bắt, huyết áp khó đo... Trẻ được xử trí đặt nội khí quản giúp thở, truyền dịch chống sốc, đo huyết áp động mạch xâm lấn, áp lực tĩnh mạch trung tâm, điều chỉnh đường huyết, điện giải, chườm lạnh trẻ.
Xét nghiệm máu trẻ có biểu hiện toan chuyển hóa nặng, lactate máu tăng cao 5,5 mmol/mL tổn thương gan, thận. Bác sĩ chẩn đoán sốc nhiệt nặng. Trẻ cần truyền đến 12 lít dung dịch điện giải mới cải thiện được huyết động, kèm thuốc vận mạch adrenalin liều thấp, lọc máu liên tục, điều trị kháng sinh, truyền máu...
Kết quả sau gần 3 tuần điều trị, tình trạng của V. cải thiện dần, được cai máy thở, tỉnh táo, chức năng gan, thận, tụy đều trở về bình thường. Đây là trường hợp sốc nhiệt nặng biến chứng ly giải cơ và tổn thương đa cơ quan, được điều trị tích cực, phối hợp các chuyên khoa hồi sức, tiêu hóa gan mật, thận nội tiết, đặc biệt vai trò lọc máu liên tục sớm giúp cứu sống trẻ.
Qua trường hợp này, bác sĩ Tiến lưu ý đến quý phụ huynh, thầy cô giáo biết cách đề phòng trẻ để không bị sốc nhiệt - say nắng trong mùa hè:
Vui chơi hay tập luyện trong môi trường thoáng mát. Khi cần phải cho trẻ tập luyện ngoài trời nắng thì trước đó vài ngày nên có thời gian cho trẻ ra nắng để cơ thể trẻ quen dần với tác động của nắng nóng.
Cho trẻ mặc quần áo nhẹ, mỏng, rộng, ngắn tay, màu sáng, đội nón rộng vành sẽ giúp trẻ bớt nóng, có thể bôi kem chống nắng loại dùng an toàn cho trẻ em.
Cho trẻ uống thêm nhiều nước khi trẻ học và luyện tập trong môi trường nóng bức. Tránh cho trẻ tập luyện quá sức ở ngoài trời nắng nóng. Nếu trẻ cảm thấy khó chịu, cho trẻ ngừng ngay việc tập luyện và vào chỗ có bóng mát nghỉ ngơi.
Nếu trẻ phải thường xuyên tập luyện, học tập ngoài nắng thì giới hạn mỗi lần tập 20 - 25 phút, tối đa 45 - 60 phút/ngày và nên cho trẻ giải lao sau một khoảng thời gian, cho trẻ vào chỗ có bóng mát nghỉ ngơi và uống nước.
Nhà trường thiết kế sân chơi, tập luyện thể thao thoáng mát có mái che. Khi đi chơi picnic vào mùa hè nắng nóng cần chuẩn bị: nước uống, nón rộng vành, kính mát, kem chống nắng, quần áo thoáng mát, đồ ăn an toàn (trái cây), quạt mini, khăn mát, túi y tế… Không để con trên xe hơi một mình đóng kín không máy lạnh.
Tin Gốc: Thanh Niên

Áp lực công việc, kỳ vọng xã hội hay thiếu điểm tựa tâm lý đang khiến nhiều người trẻ rơi vào trạng thái kiệt sức, stress kéo dài. Thế nhưng thay vì tìm đến sự trợ giúp chăm sóc sức khỏe tâm thần, không ít người trẻ loay hoay với những cách tự "chữa lành".
Người trẻ cần chăm sóc sức khỏe tinh thần như thế nào cho tốt?
Sau gần một năm làm việc tại một công ty truyền thông, Linh (24 tuổi) quyết định nghỉ việc khi liên tục rơi vào trạng thái mất ngủ, lo âu vì áp lực deadline. Cô dành hai tháng đi du lịch, hạn chế tiếp xúc công việc với hy vọng "lấy lại năng lượng".
Thế nhưng khi quay trở lại, cảm giác mệt mỏi vẫn không biến mất. Thậm chí cô gái trẻ còn lo lắng hơn về tài chính và tương lai khi phải loay hoay đi tìm việc mới. "Khi mới nghỉ việc, tôi thấy vô cùng thoải mái như đã trút bỏ được "gánh nặng". Nhưng sau khi trở lại, đi xin việc tôi lại lo lắng bởi biết đâu tôi lại gặp công việc như trước đó", Linh bộc bạch.
Không riêng Linh, nhiều người trẻ hiện nay đang lựa chọn "rút lui" như một cách tự cứu mình. Trang (25 tuổi), nhân viên ngân hàng, từng xin nghỉ phép năm ngày để "thở" sau áp lực doanh số. Nhưng khi trở lại, khối lượng công việc dồn lại khiến cô càng căng thẳng hơn. Thậm chí việc nghỉ phép quá nhiều khiến cô bị doanh nghiệp đánh giá thiếu trách nhiệm, ảnh hưởng đến sự phát triển công việc sau này.
Với những người trẻ, khi "chuyển giao" từ môi trường học tập sang môi trường làm việc không phải điều dễ dàng. Đặc biệt trong môi trường công sở, những nhân viên văn phòng trong mọi lĩnh vực đều phải chịu áp lực về tiến độ công việc, chỉ tiêu doanh số… khiến họ vừa chịu áp lực về thể chất vừa âm thầm tác động lên sức khỏe tâm thần.
Thế nhưng điều đáng lo ngại là không phải ai gặp vấn đề tâm lý cũng dễ nhận ra. Nhiều người cho rằng đó chỉ là cảm xúc nhất thời, công việc không phù hợp… và tự tìm cách "chữa lành". Từ việc nghỉ phép, nghỉ việc, đi du lịch… đến tham gia những khóa học "chữa lành" mà trì hoãn việc tìm đến sự hỗ trợ của chuyên gia, chăm sóc sức khỏe tâm thần.
Thực tế tại nhiều doanh nghiệp hiện nay, các chương trình chăm sóc sức khỏe đối với nhân viên vẫn chủ yếu tập trung vào khám sức khỏe thể chất định kỳ theo quy định của Luật Lao động. Trong khi đó sức khỏe tâm thần gần như chưa được chú ý đúng mức.
Theo số liệu của Bộ Y tế, tỉ lệ mắc các bệnh rối loạn tâm thần phổ biến như trầm cảm, lo âu, rối loạn cảm xúc... tại nước ta chiếm gần 15% dân số nhưng phần lớn không được điều trị.
Theo bác sĩ Lê Công Thiện - Viện sức khỏe tâm thần Bệnh viện Bạch Mai, đa phần người lao động vẫn chú trọng đến sức khỏe thể chất hơn sức khỏe tâm thần. Trong khi đó áp lực công việc, học tập và cuộc sống đang khiến các vấn đề sức khỏe tâm thần gia tăng, đặc biệt ở người trẻ. "Nếu các vấn đề sức khỏe tâm thần không được quan tâm đúng mức sẽ ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nhân lực và năng suất lao động, giảm khả năng tạo ra của cải vật chất cho xã hội", bác sĩ Thiện chia sẻ.
Trước thực trạng đó, mới đây Bộ Y tế đã lấy ý kiến dự thảo thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng bệnh. Trong đó, thông tư đề xuất đưa các yếu tố nguy cơ như áp lực học tập, áp lực công việc, stress kéo dài... vào diện giám sát nguy cơ rối loạn tâm thần. Dự thảo cũng đề xuất việc giám sát sẽ được triển khai theo hai hình thức chính gồm giám sát thường xuyên và điều tra định kỳ. Theo kế hoạch, cứ năm năm sẽ tổ chức các cuộc điều tra quy mô quốc gia và chuyên đề, điều tra chuyên đề định kỳ về sức khỏe tâm thần…
Hoạt động giám sát không chỉ diễn ra tại các cơ sở y tế mà còn thực hiện tại các cơ sở giáo dục như trường học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Giám sát tại nơi làm việc, khu công nghiệp và các cơ sở lao động tập trung nhằm phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người lao động. Theo các chuyên gia, đây là bước đi cần thiết, đặc biệt trong bối cảnh áp lực công việc ngày càng tăng cao.
Để phòng ngừa các rối loạn tâm thần liên quan đến áp lực công việc, chuyên gia tâm lý Nguyễn Ngọc Hoàng - thành viên Hội Tâm lý học Việt Nam - cho rằng mỗi cá nhân không chỉ cần nhận diện sớm căng thẳng mà quan trọng hơn là phải chủ động điều chỉnh cách làm việc và lối sống hằng ngày.
Trước hết cần thiết lập ranh giới giữa công việc và đời sống cá nhân. Theo chuyên gia, nhiều người trẻ hiện nay rơi vào trạng thái "luôn trong giờ làm việc" do thói quen kiểm tra email, tin nhắn ngoài giờ. Điều này khiến não bộ không có thời gian phục hồi, dẫn đến căng thẳng kéo dài.
Việc đặt ra những nguyên tắc rõ ràng, như không xử lý công việc sau một khung giờ nhất định, tắt thông báo công việc khi nghỉ ngơi giúp tạo khoảng "ngắt kết nối" cần thiết để tái tạo năng lượng tinh thần.
Bên cạnh đó, người lao động cũng cần phân bổ thời gian hợp lý giữa làm việc và nghỉ ngơi. Làm việc liên tục trong thời gian dài không đồng nghĩa với hiệu quả cao, ngược lại còn làm suy giảm khả năng tập trung và tăng nguy cơ kiệt sức. Vì vậy nên chia nhỏ thời gian làm việc, xen kẽ các khoảng nghỉ ngắn để não bộ được "reset", từ đó duy trì hiệu suất ổn định hơn.
Người lao động cũng cần học cách từ chối những yêu cầu vượt quá khả năng. Trong môi trường công sở, nhiều người trẻ có xu hướng nhận thêm việc để thể hiện năng lực hoặc vì ngại từ chối. Tuy nhiên việc ôm đồm quá nhiều nhiệm vụ dễ dẫn đến quá tải, mất kiểm soát và gia tăng áp lực. Việc từ chối một cách khéo léo, có lý do rõ ràng không chỉ giúp cá nhân giữ được cân bằng mà còn thể hiện sự chuyên nghiệp trong quản lý công việc.
Một giải pháp khác mà chuyên gia này khuyến cáo là hãy chia nhỏ mục tiêu công việc. Khi đối diện với khối lượng công việc lớn, cá nhân dễ rơi vào trạng thái áp lực, lo âu. Việc tách mục tiêu lớn thành các bước nhỏ, cụ thể sẽ giúp tạo cảm giác kiểm soát, đồng thời mỗi lần hoàn thành một phần việc cũng mang lại động lực tích cực, giảm gánh nặng tâm lý.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Sức Khỏe
Người sống sót sau nhiễm virus Hanta kể những ngày “như địa ngục trần gian”

Trải nghiệm như “địa ngục trần gian”
Lorne Warburton, một người đàn ông Canada, cho biết ông chưa từng nghe tới virus Hanta cho đến 3 năm trước, khi phải nhập viện trong tình trạng nguy kịch.
Chia sẻ với chương trình “Outside Source” của BBC, ông kể rằng vào tháng 3/2023, ông bắt đầu thấy không khỏe với “các triệu chứng giống Covid, đau nhức cơ thể, đau đầu mãn tính và mệt mỏi”.
Các triệu chứng sau đó diễn tiến rất nhanh. Ông nói mình “đổ mồ hôi đầm đìa và không thể thở được”, trước khi được đưa vào bệnh viện, phải thở máy và được chẩn đoán mắc virus Hanta.
Lorne nằm viện khoảng 3 tuần. Nhìn lại quãng thời gian đó, ông mô tả căn bệnh là trải nghiệm khắc nghiệt cả về thể chất lẫn tinh thần.
“Mức độ bệnh tật mà tôi phải trải qua thật kinh khủng, như địa ngục trần gian, thật là tra tấn, vậy mà vẫn có thể hồi phục được”, ông nói.
Tại Đức, Christian Ege cũng từng rơi vào tình trạng nguy hiểm sau khi mắc virus Hanta vào tháng 5/2019. Ban đầu, ông có biểu hiện giống cúm hoặc Covid 19, kèm nôn mửa, chóng mặt và cảm giác như mắc một căn bệnh “cúm lạ”.
Sau khi xét nghiệm máu, Christian được chuyển tới bệnh viện. Các bác sĩ xác định ông bị suy thận và nhiễm trùng huyết, buộc phải điều trị tại khoa hồi sức tích cực trong vài ngày, đồng thời được đặt ống thông ở cổ để lọc máu.
Christian chia sẻ nhiễm trùng huyết là điều khiến ông lo lắng nhất.
“Thận đã hồi phục bình thường nhưng sự bùng phát cùng lúc của cả vi khuẩn và virus thực sự là điều khiến tôi lo sợ trong vài ngày đó”, ông nhớ lại.
Lorne và Christian từng trải qua những ngày cận kề cái chết vì virus Hanta, căn bệnh mà một số chủng nguy hiểm có thể khiến 20%-40% người mắc tử vong.
Câu chuyện của họ được chú ý trở lại khi một biến thể virus Hanta hiếm gặp được phát hiện trong ổ dịch chết người liên quan đến tàu du lịch MV Hondius.
Công ty điều hành du thuyền xác nhận 3 hành khách, trong đó có một người Anh, đã được sơ tán tới Hà Lan để điều trị. Người đàn ông Anh này được một số phương tiện truyền thông xác định là cựu cảnh sát Martin Anstee, 56 tuổi, hiện trong tình trạng ổn định.
Vợ ông, bà Nicola, nói với Daily Telegraph rằng chồng mình đã trải qua “một vài ngày rất kịch tính” khi tình trạng sức khỏe liên tục biến động.
Cơ quan An ninh Y tế Anh cũng xác nhận hai công dân Anh đang tự cách ly tại nhà sau khi có khả năng tiếp xúc với virus Hanta. Trong khi đó, tàu MV Hondius đang di chuyển về phía quần đảo Canary của Tây Ban Nha, sau 3 ngày neo đậu gần Cape Verde, quốc đảo ngoài khơi Tây Phi.
Hành trình biết ơn cuộc sống
Virus Hanta là tên gọi chung của một họ virus, không phải một bệnh duy nhất. Tên gọi này xuất phát từ một con sông ở Hàn Quốc. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, nhóm virus này có hơn 20 loài khác nhau.
Nguồn lây thường gặp là động vật gặm nhấm. Virus có thể tồn tại trong nước tiểu, phân khô hoặc nước bọt của chúng. Con người thường nhiễm bệnh khi hít phải các hạt bụi có chứa virus trong không khí. Một số trường hợp cũng có thể mắc bệnh sau khi bị động vật gặm nhấm cắn.
Lorne tin rằng ông nhiễm virus từ phân chuột sau khi giũ một tấm thảm trên gác mái. Với Christian, nguồn lây được nghi ngờ ở ngay trong khu vườn nhà ông.
Trước khi ông mắc bệnh, con trai ông từng tìm thấy một con chuột chết trong vườn. Sau đó, một nhà sinh vật học được chính quyền ủy nhiệm đã phát hiện mẫu dương tính với virus Hanta tại khu vực này.
Hiện chưa có vaccine hoặc thuốc kháng virus đặc hiệu cho bệnh nhân nhiễm virus Hanta. Việc điều trị chủ yếu là chăm sóc hỗ trợ, giúp người bệnh vượt qua giai đoạn nguy hiểm. Tùy mức độ nặng, bệnh nhân có thể cần thở máy, lọc máu, truyền dịch hoặc điều trị tại khoa hồi sức tích cực.
Sau khi xuất viện, Lorne phải mất khoảng một năm rưỡi để hồi phục và lấy lại sức khỏe.
Ngoài ảnh hưởng về hô hấp, ông còn bị cứng khớp vai sau thời gian điều trị. Tình trạng này gây đau, khiến việc phục hồi thể lực khó khăn hơn. Lorne cũng mắc chứng rối loạn nhịp tim (rung nhĩ) và phải dùng thuốc tim hằng ngày.
“Tim tôi không hoạt động đồng bộ, các buồng tim không phối hợp nhịp nhàng. Vì vậy, khi họ làm cho tim tôi đập trở lại, tôi có một trái tim khỏe nhưng nhịp điệu không bình thường”, ông giải thích.
Christian hồi phục nhanh hơn. Ông cho biết sau khoảng 4 tháng, sức khỏe đã trở lại bình thường và không có tổn thương đáng kể. Tuy nhiên, ông thừa nhận thời gian điều trị và lọc máu là gánh nặng lớn với cơ thể.
Sau khi sống sót, Lorne và Christian đều nhìn cuộc sống khác đi. Lorne biết ơn đội ngũ y tế đã cứu mình và tham gia gây quỹ hỗ trợ cơ sở y tế địa phương. Christian xem biến cố là bài học khiến ông khiêm nhường hơn.
Với Lorne, những ngày hồi sức vẫn là ký ức khó quên. “Bạn sẽ không còn coi mọi thứ là điều hiển nhiên nữa”, ông nói. Điều ông nhớ nhất là ngụm nước đầu tiên sau hai tuần không được uống chất lỏng, thứ ông gọi là “ngon nhất” từng nếm.
Tin Gốc: Dân Trí

