Theo Mayo Clinic, bệnh thận mạn tính thường tiến triển chậm trong nhiều năm và nhiều người không có triệu chứng cho đến giai đoạn muộn. Khi chức năng thận suy giảm, chất thải và dịch dư thừa bắt đầu tích tụ trong cơ thể.
Bác sĩ Prashant C Dheerendra, chuyên gia thận học tại Apollo Hospitals (Ấn Độ), cho biết nhiều người chỉ quan tâm đến sức khỏe thận khi xuất hiện vấn đề tiểu tiện. Thực tế, thận không chỉ tạo nước tiểu mà còn giữ vai trò điều hòa huyết áp, cân bằng khoáng chất, duy trì sức khỏe xương và hỗ trợ sản xuất hồng cầu. Bác sĩ chỉ ra một số sai lầm phổ biến có thể khiến phát hiện bệnh muộn.
Chủ quan vì không thấy triệu chứng
Theo Healthline, nhiều người mắc bệnh thận giai đoạn sớm không biết mình mắc bệnh vì cơ thể vẫn hoạt động gần như bình thường. Thận có khả năng bù trừ tốt, nên các mô khỏe vẫn tiếp tục đảm nhiệm chức năng ngay cả khi một phần đã bị tổn thương.
Theo bác sĩ Dheerendra, nhiều trường hợp chỉ phát hiện bệnh khi thận đã tổn thương đáng kể, do giai đoạn đầu hầu như không có triệu chứng rõ ràng. Không có triệu chứng không đồng nghĩa thận đang hoàn toàn khỏe mạnh.
Tự dùng thuốc giảm đau và thực phẩm bổ sung
Một sai lầm khác là tự ý dùng thuốc kéo dài mà không theo dõi chức năng thận. Trang Times of India dẫn lời các bác sĩ cảnh báo tình trạng lạm dụng thuốc giảm đau ngày càng phổ biến, trong khi một số loại dùng thường xuyên trong thời gian dài có thể khiến thận yếu đi âm thầm mà người bệnh khó nhận ra sớm.
Ngoài thuốc điều trị, nhiều người còn có xu hướng sử dụng các sản phẩm hỗ trợ “thải độc”, thực phẩm bổ sung hoặc các mẹo lan truyền trên mạng với tác dụng “bổ thận”. Theo bác sĩ Dheerendra, áp dụng các phương pháp chưa được kiểm chứng có thể khiến thận bị quá tải. Người bệnh cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ sản phẩm hoặc biện pháp hỗ trợ nào.
Dấu hiệu bệnh dễ bị bỏ qua
Không phải ai mắc bệnh thận cũng gặp bất thường khi đi tiểu ngay từ đầu. Theo WebMD, khi chức năng lọc suy giảm, cơ thể có thể xuất hiện các dấu hiệu như mệt mỏi kéo dài, phù chân hoặc quanh mắt, khó thở, buồn nôn, chán ăn, ngứa da, chuột rút hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân. Một số người có thể nhận thấy nước tiểu xuất hiện nhiều bọt do protein rò rỉ ra ngoài.
Trang Health cũng chỉ ra dấu hiệu phù mắt cá chân, đi tiểu nhiều về đêm hoặc nước tiểu có bọt kéo dài có thể liên quan đến tổn thương thận giai đoạn sớm. Nhiều triệu chứng kể trên rất dễ bị nhầm với mệt mỏi thông thường hoặc vấn đề tuổi tác nên người bệnh thường trì hoãn kiểm tra.
Bác sĩ Dheerendra cho rằng bảo vệ thận chủ yếu đến từ việc duy trì lối sống ổn định lâu dài như uống đủ nước, kiểm soát đường huyết và huyết áp, hạn chế ăn mặn, tập thể dục đều đặn và tránh tự ý dùng thuốc kéo dài. Phát hiện sớm và thay đổi thói quen sống có thể giúp làm chậm đáng kể nguy cơ suy giảm chức năng thận.
Bệnh thận mạn tính được định nghĩa là tình trạng cấu trúc hoặc chức năng của thận bị bất thường kéo dài ít nhất 3 tháng, từ đó gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Do giai đoạn đầu của bệnh hầu như không có triệu chứng cụ thể, nếu người dân chủ quan bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo, đến khi cơ thể thực sự cảm thấy vô cùng khó chịu thì chức năng thận thường đã suy giảm nghiêm trọng, thậm chí đã cận kề ranh giới phải chạy thận nhân tạo.
Bác sĩ Lăng Thái Khiết, Chuyên khoa Thận học tại Bệnh viện Đại học Quốc gia Thành Công (Đài Loan), chỉ ra rằng khi thận gặp trục trặc, cơ thể sẽ phát ra các tín hiệu. Người dân cần đặc biệt lưu ý những dấu hiệu sau:
Dễ mệt mỏi, tinh thần uể oải
Khi chức năng thận kém, sự tích tụ của độc tố urê trong máu kết hợp với tình trạng thiếu máu sẽ khiến cơ thể rơi vào trạng thái kiệt sức bất thường.
Sưng phù cổ chân vào buổi tối
Triệu chứng này thường bị nhầm lẫn là do uống quá nhiều nước hoặc ăn quá mặn. Tuy nhiên, đây rất có thể là lời cảnh báo cho thấy khả năng đào thải nước của thận đang bị suy giảm.
Nước tiểu nổi nhiều bọt
Nếu nước tiểu xuất hiện lớp bọt lâu tan, đó có nguy cơ cao là dấu hiệu của tình trạng "protein niệu" (có đạm trong nước tiểu).
Tiểu đêm thường xuyên
Tần suất thức dậy đi tiểu vào ban đêm tăng lên phản ánh khả năng cô đặc nước tiểu của thận đã bị giảm sút.
Lượng nước tiểu giảm bất thường
Đây là dấu hiệu cho thấy chức năng lọc của quả thận đang gặp trục trặc.
Để phát hiện sớm bệnh thận, bác sĩ Phạm Thành Tông, Trưởng khoa Thận học tại Bệnh viện Tổng hợp Đông Nguyên, đưa ra lời khuyên: Phương pháp đơn giản nhất là đến các phòng khám chuyên khoa để thực hiện 2 gói kiểm tra:
Những nhóm có nguy cơ cao như người mắc bệnh tiểu đường, tăng huyết áp, người có tiền sử gia đình mắc bệnh thận, hoặc người lạm dụng thuốc giảm đau kháng viêm trong thời gian dài, bắt buộc phải chú ý đến các triệu chứng liên quan.
Đồng thời, nhóm người này cần chủ động thực hiện các kiểm tra chuyên sâu hơn, kiểm soát tốt "ba cao" (huyết áp cao, đường huyết cao, mỡ máu cao) để tránh việc trì hoãn điều trị, khiến bệnh tình chuyển biến xấu và đẩy nhanh quá trình suy giảm chức năng thận.
Thông báo của cung điện hoàng gia không nêu rõ thời gian cụ thể diễn ra ca phẫu thuật, theo CNN. "Tương tự mọi bệnh nhân vừa được ghép tạng, Thái tử phi sẽ tiếp tục lưu lại bệnh viện trong vài tuần tới", giáo sư Are Holm thuộc Bệnh viện Đại học Oslo nói.
Bà Mette-Marit, 52 tuổi, kết hôn với Thái tử Haakon, người kế vị ngai vàng Na Uy. Bà được chẩn đoán mắc chứng xơ phổi vào năm 2018, một căn bệnh tiến triển liên tục, gây tổn thương và để lại sẹo ở mô phổi, dẫn đến tình trạng suy hô hấp nghiêm trọng và hiện chưa có phương pháp điều trị dứt điểm.
Ngày 5/6, Bệnh viện Đại học Oslo cho hay Thái tử phi Mette-Marit đã được đưa vào danh sách chờ ghép phổi sau khi tình trạng sức khỏe suy giảm nghiêm trọng. "Nguyên tắc chung để đưa một bệnh nhân vào danh sách chờ ghép phổi là khi bệnh lý về phổi đã tiến triển nặng đến mức chúng tôi có cơ sở để nhận định rằng người bệnh chỉ còn tiên lượng sống sót trong vòng một năm", đài phát thanh truyền hình công cộng NRK của Na Uy dẫn lời ông Are Holm, chuyên gia về phổi tại Bệnh viện Đại học Oslo, cho biết.
Mỗi năm tại Na Uy có khoảng 30 đến 35 ca ghép phổi được thực hiện. Đại diện bệnh viện khẳng định các thành viên hoàng gia hoàn toàn không nhận được sự ưu tiên nào trong việc tiếp nhận tạng hiến tặng. Giáo sư Holm cho hay dù danh sách chờ ghép tạng tương đối ngắn, bệnh nhân vẫn phải đáp ứng các tiêu chuẩn sàng lọc nghiêm ngặt để ca phẫu thuật có thể thành công. "Lá phổi hiến tặng phải có kích thước phù hợp, tương thích về nhóm máu và chúng tôi phải đảm bảo chắc chắn rằng cơ thể người nhận không có kháng thể chống lại kháng nguyên mô của tạng ghép", ông nói.
Theo cung điện hoàng gia, vợ chồng Thái tử gửi lời cảm ơn đến công chúng vì những lời chúc tốt đẹp họ nhận được trong thời gian qua. Thông tin cập nhật tiếp theo về tình hình sức khỏe của bà Mette-Marit sẽ chỉ được công bố khi bà chính thức xuất viện.
Hồi tháng 12 năm ngoái, Thái tử Haakon từng chia sẻ gia đình nhận thấy tình trạng sức khỏe của bà Mette-Marit chuyển biến xấu khi bà ngày càng gặp nhiều khó khăn hơn trong việc hô hấp. Thủ tướng Jonas Gahr Stoere đã dành lời khen ngợi cho sự cởi mở của Thái tử phi khi chủ động chia sẻ về bệnh tình, đồng thời tin rằng điều này sẽ giúp ích rất nhiều cho những người có cùng hoàn cảnh.
Ca phẫu thuật diễn ra vào thời điểm hoàng gia Na Uy đang đối mặt với nhiều áp lực bủa vây do các vụ bê bối liên tiếp. Đầu tuần này, Marius Borg Hoiby, 29 tuổi, con trai riêng của Thái tử phi Mette-Marit từ mối quan hệ trước, bị kết án 4 năm tù giam vì tội hiếp dâm và bạo lực gia đình sau một phiên tòa gây rúng động truyền thông và dư luận.
Bên cạnh đó, Thái tử phi cũng từng phải lên tiếng xin lỗi nhà vua và hoàng hậu vì mối liên hệ trong quá khứ với tội phạm tình dục khét tiếng người Mỹ quá cố Jeffrey Epstein, người từng được bà mô tả là một người bạn, trước khi cắt đứt quan hệ từ vài năm trước khi ông ta qua đời vào năm 2019.
Trước những bê bối liên hoàn này, kết quả các cuộc thăm dò ý kiến cho thấy tỷ lệ ủng hộ chế độ quân chủ tại Na Uy đã sụt giảm nghiêm trọng trong năm nay. Một cuộc khảo sát do Norstat thực hiện vào tháng 2, ngay trong thời gian diễn ra phiên tòa xét xử Hoiby, ghi nhận tỷ lệ ủng hộ việc duy trì chế độ hoàng gia đã chạm mốc thấp kỷ lục là 60%, trước khi hồi phục nhẹ lên mức 64% vào tháng 5.
Bà Mette-Marit là mẹ đơn thân trước khi gặp Thái tử Haakon tại một lễ hội âm nhạc vào năm 1999. Bà chính thức trở thành Thái tử phi hai năm sau đó, sau hôn lễ cử hành tại Nhà thờ Lớn Oslo trước sự chứng kiến của 800 khách mời và hàng triệu khán giả truyền hình. Mối tình hoàng gia đặc biệt này từng vấp phải làn sóng chỉ trích dữ dội từ truyền thông nhưng bằng sự chân thành, họ đã từng bước chinh phục và giành được tình cảm mến mộ của đại đa số người dân quốc gia Bắc Âu.
Ngày 11.5, Cục phòng bệnh (Bộ Y tế) cập nhật mới nhất về năng lực xét nghiệm virus Hanta. Đây là virus lây từ chuột, nguồn lây rất sẵn có tại Việt Nam, gây bệnh nguy hiểm, chưa có thuốc điều trị.
Qua rà soát, một số đơn vị đầu ngành đã báo cáo về năng lực xét nghiệm virus Hanta.
Trong đó, Viện Vệ sinh dịch tễ T.Ư (NIHE) hiện thực hiện 5 kỹ thuật xét nghiệm nhanh và xét nghiệm chẩn đoán xác định, bao gồm: xét nghiệm nhanh phát hiện kháng thể IgG kháng Hantavirus; kỹ thuật ELISA phát hiện kháng thể IgM kháng Hantavirus; kỹ thuật ELISA phát hiện kháng thể IgG kháng Hantavirus; kỹ thuật RT-PCR phát hiện ARN của Hantavirus; giải trình tự gen xác định Hantavirus.
Theo báo cáo, NIHE hiện có đầy đủ các sinh phẩm và các bộ mồi, sinh phẩm xét nghiệm gen, giải trình tự gen. Với điều kiện nhân lực, thiết bị và sinh phẩm y tế, đơn vị này đầy đủ năng lực để xét nghiệm phát hiện virus Hanta khi có yêu cầu.
Về điều trị ca bệnh do virus Hanta, theo tiến sĩ, bác sĩ Đoàn Thu Trà, quyền Viện trưởng Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai (Bệnh viện Bạch Mai), hiện chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu cũng như vắc xin phòng bệnh Hantavirus. Vì vậy, việc điều trị chủ yếu dựa vào hồi sức tích cực và chăm sóc hỗ trợ.
Trong các trường hợp nặng, bệnh nhân có thể phải thở máy, lọc máu hoặc can thiệp ECMO - hệ thống tim phổi nhân tạo ngoài cơ thể để duy trì sự sống.
"Không có thuốc điều trị tận gốc nên phát hiện muộn sẽ làm tăng đáng kể nguy cơ tử vong", bác sĩ Trà lưu ý.
Theo Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai, không giống nhiều bệnh truyền nhiễm khác lây qua muỗi hay côn trùng, Hantavirus chủ yếu lây sang người khi hít phải bụi khí dung chứa nước tiểu, phân hoặc nước bọt của chuột nhiễm bệnh.
Nguy cơ thường xuất hiện khi người dân dọn kho cũ, gác xép, chuồng trại, kho thóc hoặc những nơi có nhiều phân chuột nhưng quét khô, dùng chổi hoặc máy hút bụi khiến virus phát tán vào không khí.
Virus cũng có thể lây qua vết thương hở tiếp xúc trực tiếp với chất thải của động vật mang bệnh.
Virus Hanta là nhóm virus có thể gây bệnh nặng ở người, như hội chứng phổi hoặc sốt xuất huyết kèm hội chứng suy thận. Bệnh có thể diễn biến nhanh, gây khó thở, suy hô hấp, tụt huyết áp và có thể tử vong.
Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh. Điều trị chủ yếu là theo dõi, chăm sóc hỗ trợ và hồi sức kịp thời tại cơ sở y tế.
Trước đó, theo thông tin của WHO, đầu tháng 5.2026 ghi nhận chùm ca viêm đường hô hấp cấp tính nặng trên một tàu du lịch có lịch trình từ Argentina qua Nam Đại Tây Dương, đã ghi nhận ít nhất 7 trường hợp (2 trường hợp được xác nhận nhiễm virus Hanta và 5 trường hợp nghi ngờ), bao gồm 3 trường hợp tử vong, 1 bệnh nhân nguy kịch.
Trên tàu có 147 người (bao gồm 88 du khách và 59 thủy thủ đoàn) thuộc 23 quốc tịch, chưa ghi nhận người Việt Nam trong nhóm hành khách, thuyền viên liên quan.
