Tôi sinh năm 2007, năm nay 19 tuổi. Tháng 8/2025, khi vừa tròn 18, tôi chính thức bắt đầu hành trình bốn năm du học tại một trường đại học nổi tiếng ở Canada. Trước đó, tôi từng là học sinh chuyên Anh của một trường chuyên cấp ba ở Việt Nam. Tôi từng nghĩ mình đủ tự tin, đủ giỏi, đủ bản lĩnh để bước ra thế giới. Ngày xách vali ra sân bay, tôi háo hức hơn là lo sợ. Trong đầu tôi là những hình dung đẹp đẽ: những giảng đường hiện đại, những người bạn quốc tế, những chuyến đi khám phá một đất nước phát triển. Tôi tin rằng tuổi trẻ của mình sẽ rực rỡ hơn khi được sống trong một môi trường như vậy.
Những tuần đầu tiên đúng là như vậy. Tôi choáng ngợp trước cảnh sắc Canada: bầu trời cao và xanh, những hàng cây lá phong, không khí trong lành và nhịp sống văn minh. Tôi hào hứng khám phá siêu thị, tàu điện ngầm, những quán cà phê nhỏ xinh. Tôi tự hào khi có thể giao tiếp trôi chảy bằng tiếng Anh, khi không bị “khớp” trong các buổi học. Nhưng sự háo hức ấy không kéo dài lâu. Chỉ sau vài tháng, khi sự mới mẻ dần qua đi, tôi bắt đầu cảm nhận rõ một thứ cảm xúc âm ỉ: cô đơn. Cô đơn không phải là không có ai xung quanh. Ở trường, tôi vẫn đi học, vẫn làm việc nhóm, vẫn nói cười xã giao. Nhưng khi trở về phòng ký túc xá, khi cánh cửa khép lại, tôi thấy mình lạc lõng giữa một thế giới không phải của mình.
Tôi nhớ tiếng Việt, nhớ cách mọi người nói chuyện ồn ào, gần gũi, nhớ những quán ăn vỉa hè, nhớ mùi cơm mẹ nấu. Tôi nhớ cả cái nắng oi ả của Việt Nam, thứ mà trước đây tôi từng than phiền. Sau hai tháng, tôi có một buổi tối không thể quên. Tôi ngồi trên giường, nhìn ra cửa sổ là màn đêm lạnh lẽo của Canada và gọi cho mẹ. Khi nghe giọng mẹ: “Con khỏe không?”, tôi khóc nấc lên và nói con muốn về nhà, con không chịu nổi nữa. Tôi từng nghĩ mình mạnh mẽ nhưng hóa ra, ở tuổi 18, rời xa gia đình cách nửa vòng trái đất, tôi vẫn chỉ là một đứa con nhớ nhà. Có những đêm, đến giờ đi ngủ, tôi lại gọi điện cho bố mẹ, vừa nói chuyện vừa nghẹn ngào. Ở Canada là buổi tối, còn ở Việt Nam là buổi sáng hôm sau. Chênh lệch múi giờ khiến cuộc trò chuyện càng trở nên chênh vênh.
Ngoài nỗi nhớ nhà, tôi còn phải đối diện với sốc văn hóa. Bạn bè ở đây khác tôi rất nhiều. Họ lớn lên trong môi trường đề cao sự độc lập. Họ thẳng thắn, đôi khi đến mức lạnh lùng. Những câu chuyện của họ xoay quanh những trải nghiệm tôi chưa từng có. Tôi thấy mình nhỏ bé và xa lạ. Rồi mùa đông đến. Nếu nỗi cô đơn là cái lạnh trong lòng, thì mùa đông Canada là cái lạnh cắt da cắt thịt ngoài đời thực. Ở Việt Nam, tôi chưa từng trải qua mức nhiệt âm độ C. Ở đây, có những ngày nhiệt độ xuống dưới 0 độ, gió buốt đến mức chỉ cần hở da vài phút là tê cóng. Tôi nhớ lần đầu tiên bước ra ngoài khi tuyết rơi dày. Mọi thứ trắng xóa, đẹp nhưng lạnh lẽo. Tôi co ro trong chiếc áo khoác dày, tự hỏi vì sao mình lại chọn một nơi xa xôi và khắc nghiệt thế này.
Tết Nguyên Đán vừa rồi là cái Tết vắng lặng nhất trong đời tôi. Ở Canada, đó chỉ là một ngày bình thường, không có mùi bánh chưng, không có tiếng cười họ hàng, không có cảm giác sum vầy. Tối hôm ấy, mẹ gọi cho tôi. Ở Canada là buổi tối, còn ở Việt Nam đã là sáng mùng Một. Tôi nhìn màn hình điện thoại, thấy gương mặt bố mẹ qua video call mà nước mắt chảy dài. Tôi nhận ra, du học không chỉ là những tấm ảnh đẹp trên mạng xã hội. Nó là những khoảng lặng rất dài của nỗi nhớ, là những bữa cơm ăn một mình, là những ngày tự đi khám bệnh, tự lo từng việc nhỏ.
Có lúc tôi tự hỏi: liệu mình có quyết định sai? Nhưng rồi, sau tám tháng đầu tiên đầy khủng hoảng, tôi bắt đầu học cách đối diện thay vì trốn tránh. Tôi hiểu rằng cảm giác buồn bã, cô đơn khi du học là điều bình thường, không có nghĩa là tôi yếu đuối. Nó chỉ cho thấy tôi đang bước ra khỏi vùng an toàn. Tôi bắt đầu chủ động thay đổi. Thay vì chỉ quanh quẩn trong phòng, tôi tham gia câu lạc bộ ở trường. Tôi đăng ký làm tình nguyện viên cho một sự kiện sinh viên quốc tế. Tôi tập mở lòng, chủ động bắt chuyện, dù đôi khi vẫn còn ngại ngùng.
Và tôi đã có một người bạn thân, một cô gái người bản địa. Chúng tôi gặp nhau trong một lớp học nhóm. Cô ấy kiên nhẫn lắng nghe tôi kể về Việt Nam, về Tết, về gia đình. Đổi lại, tôi học từ cô ấy cách sống độc lập và tự tin hơn. Tình bạn ấy không xóa đi hoàn toàn nỗi nhớ nhà nhưng khiến tôi cảm thấy mình không còn một mình. Tôi cũng học cách chăm sóc bản thân. Tôi tập nấu những món ăn Việt trong căn bếp nhỏ. Tôi giữ thói quen gọi điện cho bố mẹ đều đặn nhưng không còn khóc mỗi lần nói chuyện. Tôi viết nhật ký, ghi lại những cảm xúc của mình thay vì để chúng dồn nén.
Quan trọng nhất, tôi thay đổi cách nhìn về sự thích nghi. Trước đây, tôi nghĩ thích nghi là phải nhanh chóng hòa nhập, phải mạnh mẽ ngay lập tức. Nhưng tôi nhận ra thích nghi là một quá trình, có thể chậm, có thể đau nhưng nếu ta kiên nhẫn, nó sẽ diễn ra. Tám tháng đầu tiên ở Canada không phải quãng thời gian dễ dàng nhưng chính những tháng ngày khủng hoảng ấy đã dạy tôi nhiều hơn bất kỳ bài giảng nào trong giảng đường.
Tôi học được rằng trưởng thành là chấp nhận những đêm khóc một mình mà vẫn thức dậy đi học vào sáng hôm sau; là nhớ nhà nhưng không bỏ cuộc; là hiểu rằng bố mẹ không thể ở bên mãi và mình phải học cách tự đứng vững. Tôi cũng hiểu cuộc sống của ai rồi cũng sẽ có những thay đổi lớn, không ai có thể sống mãi trong vùng an toàn. Du học chỉ là một ví dụ rõ nét của việc bị đặt vào môi trường hoàn toàn mới. Nếu tôi vượt qua được điều này, tôi tin mình sẽ đủ bản lĩnh để đối diện với những thử thách khác trong tương lai.
Giờ đây, tôi vẫn nhớ Việt Nam da diết, vẫn đếm từng ngày để được về thăm nhà. Nhưng tôi cũng bắt đầu yêu cuộc sống ở Canada theo cách riêng của mình: yêu những buổi sáng tuyết tan, yêu những cuộc trò chuyện đa văn hóa, yêu cảm giác tự lập. Nếu có ai hỏi tôi rằng du học có đáng không, tôi sẽ không trả lời bằng sự hào nhoáng. Tôi sẽ nói rằng đáng vì nó buộc bạn phải trưởng thành. Tôi biết ơn những tháng ngày khủng hoảng ấy, vì nhờ chúng, tôi học được cách tự ôm lấy chính mình nơi đất khách.
Tôi và chồng cưới nhau được gần 10 năm, có hai con nhỏ và đã mua được căn hộ chung cư vừa phải, không nợ nần gì. Hai vợ chồng đều đi làm, kinh tế không quá dư dả nhưng cũng đủ sống. Từ ngày cưới, tôi vẫn âm thầm gửi tiền về cho bố mẹ đẻ mỗi tháng vài triệu, có tháng nhiều hơn nếu nhà có việc. Bố tôi sức khỏe yếu, mẹ làm tự do, thu nhập thất thường, cả hai đều không có lương hưu. Tôi là con gái lớn nên lúc nào cũng thấy có trách nhiệm phải đỡ đần.
Ban đầu tôi từng nói với chồng chuyện gửi tiền về ngoại, anh không phản đối nhưng có lần buột miệng nói: "Nhà mình còn bao nhiêu thứ phải lo". Từ đó tôi không nhắc nữa, chỉ tự trích từ lương của mình gửi về. Bên nhà chồng tôi khá giả hơn, bố mẹ chồng đều có lương hưu cao và vẫn đang có thu nhập từ công việc làm thêm.
Mọi chuyện vẫn bình thường cho tới tuần trước. Hôm đó chồng cầm điện thoại tôi để chuyển khoản tiền học cho con thì vô tình thấy lịch sử giao dịch. Anh hỏi ngay khoản tiền tôi gửi hàng tháng là gì. Tôi nói thật. Từ hôm đó, vợ chồng căng thẳng hẳn. Anh bảo tôi giấu giếm suốt nhiều năm là không tôn trọng chồng. Anh còn nói cảm giác như mình bị "qua mặt" vì tiền trong gia đình đáng lẽ phải cùng nhau bàn bạc. Tôi giải thích đó là tiền tôi tự làm ra, hơn nữa bố mẹ tôi thật sự khó khăn chứ không phải tôi đem cho vô lý nhưng chồng vẫn rất khó chịu. Anh nói nếu tôi công khai từ đầu, anh sẽ không phản ứng như vậy. Điều khiến anh bực nhất là tôi giấu.
Mấy hôm nay không khí trong nhà nặng nề. Chồng vẫn đi làm, vẫn nói chuyện với con bình thường nhưng gần như không nói với tôi câu nào ngoài chuyện cần thiết. Tôi cũng bắt đầu suy nghĩ lại. Có thể tôi sai ở chỗ giấu chồng, nhưng nếu nói ra từ đầu mà anh không vui, liệu tôi có yên lòng giúp bố mẹ mình được không?
Tôi không biết trong chuyện này ai đúng ai sai nhiều hơn. Làm con thì thương bố mẹ nhưng là vợ, tôi cũng hiểu chuyện tiền bạc trong hôn nhân cần rõ ràng. Giờ tôi không biết nên làm thế nào đây?
Tôi viết những dòng này từ vị thế của một người phụ nữ U40. Ở tuổi này, khi nhìn lại, tôi nhận ra có những cánh cửa, một khi đã khép lại thì hầu như không còn cách nào mở ra được nữa.
Thứ nhất, giai đoạn 18-22 tuổi: Đừng chỉ yêu, hãy học cách "định vị". Nhiều bạn nghĩ tuổi này chỉ để chơi, để hưởng thụ tình yêu gà bông, nhưng thực tế đây là giai đoạn bản lề để trang bị kiến thức hôn nhân. Đừng yêu mù quáng nhân danh cảm xúc, hãy học cách:
- Định vị hôn phu: Tập cách nhìn người để nhận diện một người đàn ông có đạo đức, tâm tính ổn định và chí làm ăn.
- Trang bị kỹ năng: Học cách cân bằng các mối quan hệ xã hội và tôi luyện sự nữ tính để chuẩn bị tâm thế vững vàng cho tương lai.
Thứ hai, giai đoạn 20-26 tuổi: Thời điểm vàng thu hút đàn ông có năng lực. Đàn ông khi đã có sự nghiệp, xu hướng của họ là tìm kiếm những cô gái trẻ trung, nữ tính và dịu dàng. Ở độ tuổi này, các em dễ cùng họ "bắt nhịp" xây dựng một team hoàn hảo. Tỷ suất để đàn ông chất lượng chọn một cô gái trẻ cao hơn rất nhiều lần so với việc họ chọn một phụ nữ đã quá "cứng" về cái tôi.
Thứ ba, nguyên tắc "6 tháng" cho tuổi 24+: Bước qua tuổi 24, mỗi ngày trôi qua đều là vốn liếng quý giá. Nếu quen nhau quá 6 tháng mà đối phương không có lộ trình kết hôn rõ ràng, hãy dứt khoát dừng lại. Hôn nhân, suy cho cùng, là sự trao đổi giá trị tương ứng và trách nhiệm đồng hành. Đừng lãng phí tuổi xuân cho những mối quan hệ nhân danh tình yêu nhưng không có đích đến.
Thứ tư, thực tế nghiệt ngã của phụ nữ ngoài 35. Đây là bài học xương máu tôi muốn cảnh tỉnh các em:
- Cánh cửa hẹp dần: Ngoài 35 tuổi, dù các em có kinh tế vững vàng tới đâu, giỏi giang mức nào thì cơ hội tìm được người nam tương xứng (ngang bằng hoặc hơn về năng lực) hầu như đã khép lại hoàn toàn.
- Sự lệch pha về tâm lý: Những người đàn ông chất lượng ở tầm tuổi này thường đã có gia đình. Những người còn sót lại, rất hiếm người có tâm lý bình thường, ổn định mà chịu đồng hành cùng một phụ nữ ngoài 35 có cái tôi cứng cỏi.
Đàn ông có năng lực không tìm một "đối tác kinh tế" trong hôn nhân, họ tìm một người vợ nữ tính để xây dựng tổ ấm. Khi tôi quá giỏi và quá "cứng", tôi đã tự tước đi sức cạnh tranh của chính mình.
Thứ năm, đặc ân làm mẹ và tấm chồng tốt. Khi cánh cửa hôn nhân khép lại, cũng là lúc đặc ân làm mẹ của phụ nữ bị tước bỏ. Tôi không chọn làm mẹ đơn thân vì đứa trẻ xứng đáng có đủ gốc gác cha mẹ và sống trong tình yêu thương trọn vẹn.
"Phụ nữ hơn nhau ở tấm chồng" - câu này cấm có sai. Có sự nghiệp độc lập là tốt, nhưng có người đồng hành tốt, có con cái làm điểm tựa tinh thần thì cuộc sống mới thực sự viên mãn. Thắng đời là khi về già có một mái ấm, chứ không phải là sự cô độc trên đỉnh cao sự nghiệp của chính mình.
Gửi các bậc phụ huynh và người thân: Hãy hỗ trợ kiến thức giúp các cô gái trẻ trang bị kỹ năng định vị đối tượng ngay từ sớm. Đừng để con em mình vô tư quá mức mà mất đi cơ hội hạnh phúc.
Gửi các em gái: Đừng để đến lúc "khát con" hay muốn một bờ vai tử tế mà nhìn lại chẳng còn ai. Hãy mở lòng và chủ động nắm bắt hạnh phúc khi các em còn đủ vốn liếng tuổi trẻ trong tay.
Tôi và anh lấy nhau sau vài tháng tìm hiểu, chỉ đăng ký kết hôn chứ không đám cưới rình rang vì ai cũng qua một lần đò; anh có hai con, còn tôi có một bé gái. Hai đứa sống tại nhà riêng của tôi. Sau thời gian sống chung, tôi phải ly hôn do công việc tôi hay đi làm xa, giấy tờ phức tạp nhưng chúng tôi vẫn sống chung với nhau. Có lẽ tôi yêu anh ấy nhiều hơn.
Nói chung cuộc sống vợ chồng nhiều đụng chạm nhưng vẫn cố bên nhau được. Tiền anh làm ra đủ lo ăn sáng cho tôi, lo cho hai con, thỉnh thoảng trả vài bữa ăn nhậu. Còn tôi kinh tế khá hơn nên về tài chính khá thoải mái, đi ăn đi chơi phần lớn tôi lo.
Chuyện là cách đây một tháng, anh nói dối tôi để đi karaoke ôm với nhóm bạn cùng công ty. Tôi phát hiện và rất buồn, muốn chia tay nhưng có vài điều tôi phân vân, mong mọi người góp ý.
Anh cao to, mạnh mẽ, khá hợp mắt tôi về ngoại hình, tính cách đàn ông, biết lo lắng chăm sóc, nếu ngày nào nấu ăn thì anh là người nấu. Tất cả công việc nặng nhọc trong nhà anh đều làm và làm rất tốt, việc làm vườn anh cũng làm rất giỏi. Tôi đam mê làm vườn nên có anh phụ thật sự rất hữu ích.
Chỉ là giờ tôi muốn sinh thêm em bé nhưng mất lòng tin nên chưa dám, trong khi tôi 40 tuổi rồi, anh mới 35. Thêm nữa, nhờ có anh mà tôi mua được lô đất vườn liền kề, anh bỏ công sức dọn dẹp sạch sẽ, trồng rau và cây cối rất đẹp, nhờ đó giá trị lô đất tăng lên nhiều. Tôi phân vân có nên chia tay không, mọi người?
